Кіріспе

533 жылы вандалдар соғысының шайқасы шамамен сол уақытта Аммат өміріне қатерлі қателік жасады. Аммат аз ғана адаммен шайқас алаңында барлау жүргізіп жатқанда, Иоаннның басқаруындағы әлдеқайда күшті византиялық авангардқа кездесіп, туған шайқаста қаза тапты. Амматтың қалған күштері Карфагеннен шағын топтарға бөлініп, әр тобында ең көп дегенде отыз адамнан тұра отырып, Карфаген мен шайқас алаңы арасындағы жолға жайылып шықты. Бұл шағын топтар византиялықтарға кездескенде тез жеңіліп, қашқан. Осы кезде Иоаннға хабарласу үшін жіберілген Соломон есімді командирге қарасты византиялық жасақ шайқас болған жерге жетті. Олар жергілікті тұрғындардан осы жерде не болғанын сұрады. Гелимердің бас әскері көрінген соң, Соломон Белисарийге дереу жағдайды хабарлады. Гелимер мен Соломонның әскерлері жақын маңдағы төбенің маңыздылығын байқап, лагерь құруға кірісті. Византиялықтар төбеге қарсы және басым күштерге қарсы шабуыл жасады, бұл олардың жеңілісіне әкеп соқты. Бірақ византиялықтардың 800 әскері қайтадан жиналды. Алайда, қазіргі жағдай туралы хабарланғаннан кейін, бұл 800 әскер Белисарийдің бас күштеріне қайта оралды. Бұл әскерлерді қайта құрып, олардың баяндамаларын тыңдаған Белисарий көптеген вандалдардың жеңіліске ұшырағанын, ал қалғандарының тоқтағанын байқады. Вандалдардан көп екеніне сенімді Белисарий тез арада Ad Decimum-ға аттанды. Прокопий Гелимер қашқан византиялықтарды қуып жетсе, Белисарийдің күмәнданбаған жасағын толығымен жеңіп алатынын айтты, ал Карфагенге қарай жылса, византиялық әскерді Иоаннның алғы шебінен бөліп тастайтын еді. Екінші жағдайда Гелимер Карфагеннен әлсіз және күдіксіз византиялық флотқа шабуыл жасауға мүмкіндік алатын еді, және екі нәтиже де византиялықтар үшін апатқа ұшырауы мүмкін еді. Ағасы Амматтың денесінің маңында аздаған өлі сарбаздарды көріп, Гелимер Соломон басқарған византиялық әскерлердің тек шағын артқы күзет екеніне және шайқастың басындағы үлкен күштер Амматтың әскерлерін қолбасшыларын тастауға мәжбүр еткеніне сенді. Карфаген маңындағы ашық кеңістікте вандалдар күтпеген шабуыл жасамайтын еді, ал шайқастың нәтижесі күмәнді болар еді, сондықтан ол византиялықтардың "көпшіл" күшін қуып жүруге тырыспады. Оның орнына Гелимер Карфагенге қарай жылған Белисариймен (осы кезде әлі де осал) күресудің орнына, ол қолға алған қолайлы позицияда лагерь құрып, барлау мәліметтерін жинап, Сардиниядан күш-жабдық күтуді жөн көрді. Белисарий дайын емес вандалдарға күтпеген бағыттан шабуыл жасағанда, ол Белисарий мен басқа византиялық күштер арасында қоршаудан қашу үшін Карфагеннен қашқан вандалдарды жеңді (Иоаннның күштері сол жолда болды). Осы шайқастан кейін Карфаген салыстырмалы түрде нашар қорғалған және византиялықтар басып алды.

Салдары

Белсариус түнде қалаға тым жақын болғысы келмей, шайқас орнының жанында лагерь құрды. Келесі күні ол әйелі Антонинамен бірге қалаға жорық жасады. Ол әскерлеріне тұрғындарды өлтірмеуге немесе құлдыққа түсірмеуге (сол кездегідей қалыпты практика болған) бұйрық берді, себебі ол бұл адамдардың вандалдардың үстемдігіндегі римдік азаматтар екенін айтты. Олар қала қақпаларының ашық екенін және әскерге көбінесе құлқы көрсетілгенін көрді. Белисарий бірден сарайға барып, вандал патшасының тағына отырды. Одан кейін ол қаланың бекіністерін қайта жаңартуға кірісіп, өзінің флоты Карфагеннен оңтүстікке қарай бес миль (8 шақырым) жерде орналасқан Тунис көлінде паналады. Жыл соңында Трикамарум шайқасындағы екінші жеңілістен кейін Вандал мемлекеті дерлік құлап қалды.