Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шведтік оқу қабілеті сынағы (SweSAT) (högskoleprovet) – Швецияда жоғары білімге түсудің бір жолы ретінде қолданылатын стандартталған тест. Жоғары білім беру жөніндегі швед кеңесі ұйымдастыратын бұл тест математикалық және тілдік бөлімдерден тұрады, олардың әрқайсысы 4 тақырыпқа бөлінген, барлығы 160 көп таңдаулы сұрақтан құралған. Барлық бөлімдер бір күні – сәуір айында сенбі күні (көктемгі тест) немесе қазан айында жексенбі күні (күзгі тест) өткізіледі, бөлімдер арасындағы және түскі үзіліс ескерілгенде, жалпы уақыты 7,5-8 сағатқа созылады. Ағылшын тіліндегі мәтін түсіну сынағынан басқа барлық бөлімдер швед тілінде жүргізіледі.
The Swedish Scholastic Aptitude Test (SweSAT)(högskoleprovet) is a standardised test used as one of the means to gain admission to higher education in Sweden. The test itself, which is administered by the Swedish Council for Higher Education, is divided into a mathematical part and a verbal part, which both respectively contain 4 subdivisions, in total 160 multiple choice questions. All sections are taken in one day, a Saturday in April (Spring test) or a Sunday in October (Autumn test), lasting between 7½ and 8 hours including breaks between each section and a lunch break. Apart from the English language reading comprehension test, all sections are taken in Swedish.
Бағалау және нормалау
Сынақтың нәтижесі 0,0 мен 2,0 аралығындағы шкалаға нормалданады, қадамдары 0,05-ке тең. Сынақ тапсырғандардың шамамен 0,1%-ы 2,0 бағасын алады, бұл ең жоғары баға. Әдетте, 2,0 баға алу үшін 160 баллдық жүйе бойынша 145-150 ұпай жинау қажет. Сынақтың орташа нормаланған ұпайы шамамен 0,87-ге тең, ал стандарттық қатеуі шамамен 0,40-қа тең. Осының нәтижесінде, сынақ тапсырғандардың шамамен үштен екісі 0,50–1,30 аралығында нәтиже алады, ал 95%-ы 0,20 мен 1,70 аралығында нәтиже алады. Әрбір бес сынақтан кейін қатысушыларға жауаптарын қызғылт түсті қағазға көшіруге қысқа уақыт беріледі. 2016 жылдың күзінен бастап, сынақтың дұрыс жауаптары Швед жоғары білім беру кеңесінің studera.nu веб-сайтында, сынақ өткен күнінен кейінгі сәрсенбіде жарияланады, сынақ әрқашан сенбі немесе жексенбі күні өтеді. 2016 жылдың күзінен бұрын, сынақ жауаптары емтихан күні studera.nu және Högskoleprovet веб-сайттарында, сондай-ақ кешкі және ертеңгі газеттерде жарияланды. Жауаптарды SVT телеарнасының мәтіндік теледидарынан да табуға болады. Шешімдерді жариялауды кейінге жылдырудың себебі – бұрынғы сынақтарда байқалған стратегиялық алдасудың алдын алу.
The result on the test is normalised to a scale between 0.0 and 2.0, with 0.05 increments. About 0.1% of the test takers are awarded 2.0, which is the highest grade. Usually, 145 to 150 marks (out of 160) are required for 2.0. The average normated score for the test is normally around 0.87, and the standard deviation is about 0.40, resulting in approximately two thirds of the test takers receiving a result in the interval 0.50–1.30, and 95% receiving a result between 0.20 and 1.70. After each of the five tests, participants are given a brief moment to copy their answers onto an orange paper. Since autumn 2016, the correct answers to the test are posted on the Swedish Council for Higher Education's website, studera. nu, the following Wednesday from the day of the test, which always takes place on Saturday or Sunday. Prior to autumn 2016, the answers to the test were posted the same day as the exam on studera. nu, the högskoleprovet website, as well as in the evening newspapers and the following day in morning newspapers. Solutions could also be found in SVT's text TV. The decision to postpone the release of the solutions was made in order to prevent strategic cheating that had been noticed during previous tests.
Қазіргі сынақ (2011 жылдың күзінен бастап)
2011 жылдың күзінен бастап тест екі бөлімге бөлінді: сандық және тілдік бөлімдер, әрқайсысы 80 сұрақтан тұрады. Сандық және тілдік бөлімдердің әрқайсысы әртүрлі типтегі сұрақтардан тұратын төрт бөлімге бөлінген. Тесттің барлығы 160 сұрақтан тұрады, олар әрқайсысы 40 сұрақтан тұратын төрт қосымша тестке бөлінген. Екі қосымша тестте тесттің сандық бөлімінен сұрақтар бар. Қалған екі қосымша тестте тілдік бөлімнен сұрақтар бар. Болашақ тесттер үшін жаңа сұрақтарды жасау мақсатында бесінші қосымша тест те беріледі, бірақ осы қосымша тесттің нәтижесі есепке алынбайды. Тест тапсырушыларға әр қосымша тесттен кейін тест бақылаушысына тапсыратын жауап парағына қосымша, берілген қосымша жауап парағына жауаптарын жазып алып, тест аяқталғаннан кейін оны өздерімен бірге алып кетуге рұқсат етіледі. Осылайша олар өз жауаптарын кейіннен интернетте, телетекстте және газеттерде жарияланатын тест жауаптарының кілтімен салыстыра алады. Бұл тест тапсырушыларға университеттерге түсу үшін қолданылатын нормаланған баллға қарамастан, тек бастапқы балдарын білуге мүмкіндік береді, бірақ бұл нәтижелерді бұрынғы тесттердің нормалау кестелерімен салыстыру арқылы шамамен бағалау жасауға болады.
The test is since autumn 2011 divided into two parts a quantitative and a verbal part of 80 questions each. The quantitative and the verbal parts are both divided into four sections each with different types of questions. The test has a total of 160 questions, divided into four subtests of 40 questions each. Two of the subtests contains questions from the quantitative part of the test. The other two subtests contains questions from the verbal part. A fifth subtest is also given in order to develop new questions for future tests, but the result from this subtest is not counted. The test takers are allowed to mark down their answers on an additional provided answer sheet, in addition to the sheet that they hand in to test supervisor after every subtest, and bring this with them after the test is completed. In this way they can compare their answers to the test key which is later published on the internet, teletext and newspapers. This only allows the test takers to find out their raw score, as opposed to the normalised score which is used for university applications, but by comparing this results to the normalisation tables of prior tests an estimate can be made.
Сандық бөлім (40 + 40 сұрақ)
XYZ – Математикалық мәселелерді шешу. Бұл бөлім арифметика, алгебра, геометрия, функциялар теориясы және статистика салаларындағы математикалық мәселелерді шешу қабілетін бағалайды. Бұл бөлімнің жалпы саны 160 сұрақ ішінде 24 сұрақтан тұрады. QC – Саналық салыстырулар (швед тілінде: KVA). Бұл бөлім арифметика, алгебра, геометрия, функциялар теориясы және статистика салаларында сандық салыстыру жасау қабілетін бағалайды. Бұл бөлімнің жалпы саны 160 сұрақ ішінде 20 сұрақтан тұрады. DS – Деректердің жеткіліктілігі (швед тілінде: NOG). Бұл бөлім арифметика немесе геометрия мәселесін шешу үшін жеткілікті ақпарат берілген-берілмегенін анықтауды қамтиды. Бұл тапсырмалар математикалық білімді талап етеді, бірақ басты назар логикалық қорытынды жасау қабілетін тексеруге бағытталған. Бұл бөлімнің жалпы саны 160 сұрақ ішінде 12 сұрақтан тұрады. DTM – Диаграммалар, кестелер және карталар (швед тілінде: DTK). Бұл бөлім диаграммаларды, кестелерді және карталарды түсіндіру қабілетін өлшейді. Сұрақтар ақпаратты табу және әртүрлі дереккөздерден алынған мәліметтерді талдау қабілетін талап етеді. Бұл бөлімнің жалпы саны 160 сұрақ ішінде 24 сұрақтан тұрады.
XYZ – Mathematical problem solving. This section examines the ability to solve mathematical problems in the areas of arithmetic, algebra, geometry, function theory and statistics. The section consists of 24 questions out of the total 160. QC – Quantitative comparisons (in Swedish: KVA). This section examines the ability to make quantitative comparisons in the areas of arithmetic, algebra, geometry, function theory and statistics. The section consists of 20 questions out of the total 160. DS – Data sufficiency (in Swedish: NOG). This section involves deciding whether enough information has been provided to solve a problem in arithmetic or geometry. The items require some mathematical skills, but is primarily aimed at testing the ability to draw logical conclusions. The section consists of 12 questions out of the total 160. DTM – Diagrams, tables and maps (in Swedish: DTK). This section measures the ability to interpret diagrams, tables and maps. The questions demand both the ability to identify information and to analyse data from different sources. The section consists of 24 questions out of the total 160.
Ауызша бөлім (40+40 сұрақ)
СӨЗ – Сөздік (швед тілінде: ORD). Бұл бөлім сөздер мен ұғымдардың мағынасын білуді тексереді. Сөздер швед немесе басқа тілдерден алынған болуы мүмкін. Олар көне сөздер немесе швед тілінде соңғы жылдары қолданысқа енген сөздер болуы мүмкін. Кейбір сөздер диалектілік болып келеді. Сұрақтар әртүрлі салалардан алынған, сондай-ақ жиі қолданылатын техникалық терминдерді де қамтиды. Бұл бөлімнің жалпы саны 160 сұрақтан 20-сы беріледі. READ – Швед тілінде мәтінмен жұмыс (швед тілінде: LÄS). Бұл бөлім швед тіліндегі бес түрлі мәтінді түсіну қабілетін тексереді. Сұрақтар мәтіннің егжей-тегжейін түсіну және мәтіннен жалпы қорытынды жасау қабілетін талап етеді. Бұл бөлімнің жалпы саны 160 сұрақтан 20-сы беріледі. SEC – Сөйлемді толықтыру (швед тілінде: MEK). Бұл бөлім сөздер мен тіркестерді контекстке дұрыс қою қабілетін бағалайды. Бұл бөлімнің жалпы саны 160 сұрақтан 20-сы беріледі. ERC – Ағылшын тілінде мәтінмен жұмыс (швед тілінде: ELF). Бұл бөлім ағылшын тіліндегі (көбінесе газеттер мен журналдардан алынған) көркем емес мәтінді оқу және түсіну қабілетін тексереді. Мұнда қысқа және ұзақ мәтіндер бар. Ұзақ тесттердің бірі – "Cloze тесті", онда сөздері жойылған бос орындар бар. Бұл бөлім ақпаратты қабылдау, аргументті ұстану және ағылшын тіліндегі мәтін негізінде қорытынды жасау қабілетіне баса назар аударады. Бұл бөлімнің жалпы саны 160 сұрақтан 20-сы беріледі.
WORD – Vocabulary (in Swedish: ORD). This section tests awareness of the meaning of words and concepts. The words may be of Swedish or foreign origin. They may also be archaic or words that have come into use in Swedish in recent years. Some words are dialectal. The items are taken from many different subject areas, and may also include widely used technical terms. The section consists of 20 questions out of the total 160. READ – Swedish reading comprehension (in Swedish: LÄS). This section tests the ability to understand five different texts in Swedish. The questions require the capacity to perceive details in the text and also to draw conclusions from the text as a whole. The section consists of 20 questions out of the total 160. SEC – Sentence completion (in Swedish: MEK). This section examines the ability to put into words and phrases in context. The section consists of 20 questions out of the total 160. ERC – English reading comprehension (in Swedish: ELF). This section tests the ability to read and understand a non fictitious text in English (often picked from newspapers or magazines). It contains both long and short texts. One of the longer tests is a "Cloze test", which contains gaps where words have been omitted. The emphasis of this section is on the capacity to perceive information, follow an argument and draw conclusions on the basis of the text in English. The section consists of 20 questions out of the total 160.
Бесінші субтест
Әрбір тест кезінде болашақ тесттер үшін жаңа сұрақтарды әзірлеу мақсатында қосымша бесінші қосалқы тест беріледі. Бұл бөлім жоғарыда айтылған бөлімдерден алынған деректерден тұрады, бірақ осы қосалқы тесттің нәтижесі есепке жатпайды. Қай қосалқы тест сынақ бөлігі болғаны бүкіл тест аяқталғаннан кейін хабарланады.
At each test there is given an extra fifth subtest in order to develop new questions for future tests. This part consists of data from the aforementioned sections, but the result from this subtest is not counted. Which subtest that was the test part is revealed after the whole test is concluded.
1977-1991 жылдар
1977 жылдан бастап алғашқы сынақтың мақсаты орта мектепті бітірушілерге "екінші мүмкіндік" беру, сондай-ақ кем дегенде 25 жасқа толған және төрт жыл жұмыс тәжірибесі бар үміткерлерді іріктеу құралы ретінде қызмет ету болды (бұл үміткерлер 25/4 деп белгіленді). Тест кез келген адамға тегін қолжетімді болғанымен, жоғары білім беруге түсу үшін бағаларын пайдалана алғандар – тек 25/4 санатындағы үміткерлер ғана еді. Алғашқы тест алты бөлімнен тұрды, барлығы 150 сұрақтан: Сөздік (WORD – 30 сұрақ), Деректердің жеткіліктілігі (DS – 20 сұрақ), Оқу түсінігі (READ – 30 сұрақ), Диаграммалар, кестелер және карталар (DTM – 20 сұрақ), Жалпы білім (GI – 30 сұрақ) және Оқу техникасы (STECH – 20 сұрақ). Соңғы бөлім ауызша тест болды, онда сұрақтар мазмұны мен тізілімдері бар анықтамалықтан бір немесе бірнеше ақпаратты табуды талап етті. Анықтамалық шамамен 80 беттен тұратын, сондықтан оны толығымен оқуға көп уақыт кеткендіктен, емтихан тапсырушылар сұралған ақпаратты табу үшін тізілімдерді пайдалануға мәжбүр болды. Осылайша, бұл бөлім нақты оқу жағдайларын ең жақын бейнелейтін субтест болды. Тестілеу құны жылдан жылға өзгереді (2021 жылғы көктемде 550 SEK құрады).
The purpose with the very first test, from 1977, was to provide upper secondary school students with a "second chance", and to act as a selection instrument for candidates with at least 25 years of age and four years of work experience (known as 25/4:s). While the test was open for anyone to take, and free of charge, only the 25/4:s could use their scores for selection to higher education. The first test consisted of 150 questions within six subtests: Vocabulary (WORD – 30 questions), Data sufficiency (DS – 20 questions), Reading comprehension (READ – 30 questions), Diagrams, tables and maps (DTM – 20 questions), General information (GI – 30 questions) and Study techniques (STECH – 20 questions). The latter was a verbal test in which the items asked for one or several pieces of information that could be found in an accompanying pamphlet complete with a table of contents and registers. The pamphlet was around 80 pages, and too time consuming to read in its entirety, so test takers had to use registers to find the requested information. As such it was the subtest most closely reflecting normal study situations. The cost for taking the test varies from year to year (550 SEK as of spring 2021.)