Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексика, Гватемала және Белиздің (Юкатан түбегі) жергілікті түркия түрлері.
Species of turkey native to (Yucatan Peninsula) Mexico, Guatemala, and Belize
Оцелляциялық түркия (Meleagris ocellata) – негізінен Мексиканың Юкатан түбегінде, сондай-ақ Белиз және Гватемаланың кейбір аймақтарында қоныстанған түркияның бір түрі. Солтүстік Американың жабайы түркиясының (Meleagris gallopavo) туысы, бұрын кейде жеке туысқа (Agriocharis) жатқызылған, бірақ қазіргі уақытта екі түркия арасындағы айырмашылықтар оларды жеке туысқа бөлу үшін жеткіліксіз деп есептеледі. Бұл салыстырмалы түрде ірі құс, ұзындығы шамамен және әйелдердегі орташа салмағы , ал еркектерде – . Оцелляциялық түркия Мексикадағы Юкатан түбегінде ғана таралған – бұл аймақ Кинтана-Ру, Кампече, Юкатан, Табаско және Чиапас штаттарының толық немесе бір бөлігін, сондай-ақ Белиздің солтүстік және батыс бөліктерін, және Гватемаланың солтүстік бөлігін қамтиды. Мексика билігі 2002 жылға дейін оцелляциялық түркияны жойылу қаупі төнген түр деп санады, ал 2009 жылдан бері IUCN оны жойылуға жақын деп санайды (Kampichler et al. 2010). Бұл түрдің жер пайдаланудағы өзгерістерге және Орталық Американың Юкатан түбегі аймағында тұратын көшпенді жұмысшылар мен аңшылардың тым көп аулауына байланысты саны азайған деп есептеледі (Kampichler et al. 2010). 2011 жылы жүргізілген зерттеу Юкатан түбегіндегі төрт маңызды этникалық топтың диетасында оцелляциялық түркияның үлкен үлес құрайтынын көрсетті (Santos et al. 2012).
The ocellated turkey (Meleagris ocellata) is a species of turkey residing primarily in the Yucatán Peninsula, Mexico, as well as in parts of Belize and Guatemala. A relative of the North American wild turkey (Meleagris gallopavo), it was sometimes previously considered in a genus of its own (Agriocharis), but the differences between the two turkeys are currently considered too small to justify generic segregation. It is a relatively large bird, at around long and an average weight of in females and in males. The ocellated turkey lives only in a range in the Yucatán Peninsula in Mexico—which includes all or part of the states of Quintana Roo, Campeche, Yucatán, Tabasco, and Chiapas—as well as the northern and western parts of Belize and northern Guatemala. The ocellated turkey was considered endangered by Mexican authorities as recently as 2002 and has been considered Near Threatened by the IUCN since 2009 (Kampichler et al. 2010). The species is believed to have experienced a decline in response to land use changes and higher than sustainable harvest by migrant workers and subsistence hunters living in the Yucatán Peninsula region of Central America. (Kampichler et al. 2010). A study conducted in the year 2011 indicated that the ocellated turkey made up a substantial amount of the diets of four prominent ethnic groups of the Yucatán Peninsula (Santos et al. 2012).
Сипаттама
Екеуінің де дене қауырсындары қола және жасыл түсті, көлденең жарық түскенде жылтылдайтын түс береді. Әйелдерде жасыл түс басым болуы мүмкін, бірақ төс қауырсындары ерекшеленбейді, сондықтан жынысын анықтау үшін пайдаланбайды. Екеуінің де жабайы түркилерге тән сақалдары жоқ. Екі жыныстың да құйрық қауырсындары көкшіл сұр түсті, ал құйрықтың ұшына жақын жерде көз пішіндес, көк қола түсті дақтары бар, олардың ұшы жарқын алтын түсті. Оцеллалы түркинің атымен аталған осы дақтар (құйрықта орналасқан), тауыс құсының қауырсындарындағы сияқты өрнектерге ұқсас. Жоғарғы, негізгі екінші қанат жабындары бай, көлденең жарық түскенде жылтылдайтын мыс түсті. Бірінші және екінші қанат қауырсындарының жолақтары Солтүстік Америка түркилеріне ұқсас, бірақ екінші қанат қауырсындарында ақ түс көбірек, әсіресе шеттерінде. Екеуінің де басы көк түсті, қызыл немесе қызғылт түстес түйіндері бар, олар еркектерде жақсы көрінеді. Еркектерде де, мойынның артындағы түйіндерге ұқсас түйіндермен жабылған, ет тәрізді көк түсті шоқ бар. Көбелек шағылысу маусымында бұл шоқ ісіп, сары-қызыл түсіне айналып, жарқырап көзге түседі. Көздің айналасы жарқын қызыл тері сақинасымен оралған, ол көбелек шағылысу маусымында еркектерде жақсы көрінеді. Аяқтары қызыл түсті, Солтүстік Америка түркилеріне қарағанда қысқа және жіңішке. Бір жастан асқан еркектердің аяқтарында орташа есеппен шұңқырлар болады, ал кейбір шұңқырлардың ұзындығы одан да асады. Бұл шұңқырлар Солтүстік Америка түркилеріне қарағанда әлдеқайда ұзын және жіңішке. Оцеллалы түркилер Солтүстік Америкадағы жабайы түркилердің кез келген түрлерінен кішірек, ересек аналықтары жұмыртқа салғанға дейін шамамен 3 кг (6-7 фунт) салмақ алады, ал жыл бойы 3 кг (6-7 фунт) салмақта қалады, ал ересек еркектер көбелек шағылысу маусымында шамамен 6 кг (13 фунт) салмақ алады.
The body feathers of both sexes are a mixture of bronze and green iridescent color. Although females can be duller with more green, the breast feathers do not generally differ and cannot be used to determine sex. Neither sex possesses the beard typically found in wild turkeys. Tail feathers of both sexes are bluish grey with an eye shaped, blue bronze spot near the end with a bright gold tip. The spots, or ocelli (located on the tail), for which the ocellated turkey is named, have been likened to the patterning typically found on peafowl. The upper, major secondary wing coverts are rich iridescent copper. The primary and secondary wing feathers have similar barring to that of North American turkeys, but the secondaries have more white, especially around the edges. Both sexes have blue heads with some orange or red nodules, which are more pronounced on males. The males also have a fleshy blue crown covered with nodules, similar to those on the neck, behind the snood. During breeding season this crown swells up and becomes brighter and more pronounced in its yellow orange color. The eye is surrounded by a ring of bright red skin, which is most visible on males during breeding season. The legs are deep red and are shorter and thinner than on North American turkeys. Males over one year old have spurs on the legs that average , with lengths of over being recorded. These spurs are much longer and thinner than on North American turkeys. Ocellated turkeys are much smaller than any of the subspecies of North American wild turkey, with adult hens weighing about before laying eggs and 3 kg (6–7 pounds) the rest of the year, and adult males weighing about during breeding season.
Мінез-құлық
Түркиялар уақыттың көп бөлігін жерде өткізеді және көбінесе күні бойы қауіптен құтылу үшін жүгіруді жөн көреді, бірақ олар осы топтағы құстардың көпшілігі қажет болған кезде қысқа қашықтыққа жылдам және күшті ұша алады. Әдетте, олар түнде аң аулайтын жыртқыштардан, мысалы, ягуарлардан алыс ағаштарда, көбінесе отбасылық топта тұрады. Оцелленді күріш тамақтану әдеттері жағынан көптеген нәрселерді жейтін құс. Олар жәндіктер, мысалы, қоңыздар, көбелектер және жапырақ кесетін құмырсқалар, шөп тұқымдары, жаңғақтар және жапырақтар сияқты әртүрлі жем-шөппен қоректенеді (Сугихара және Хестон 1981). Оцелленді күріш ерекектерінің жем жеу қарқыны көбейту маусымы басталғанға дейін қаңтар айында, көбейту маусымының ең қызу кезінен гөрі айтарлықтай жоғары болады (Sugihara and Heston 1981). Көбейту маусымына дейін ересек еркек күріштер әдетте үштен аспайтын ересек құстардан тұратын кішкентай топтарда кездеседі, ал сегіз немесе одан да көп құстардан тұратын топтар бір жасар күріштер мен аналықтардан құралады (Sugihara and Heston 1981). Оцелленді күріштің көбейту маусымы ақпан айының басында, алғашқы дауыстар естілген кезде басталады. Жұптасу маусымы наурыз айында ең жоғары нүктесіне жетеді және сәуірдің соңында аяқталады. Еркек күріштер аналықтарды тарту үшін күрделі және әсерлі би орындайды (Gonzalez et al. 1998). Оцелленді күріштер өз құйрықтарын Солтүстік Америкадағы күріштер сияқты пайдаланады; алайда, оцелленді күріш пен олардың Солтүстік Америкадағы туыстарының арасында бірнеше айқын айырмашылықтар бар. Еркек күріштер жұптасу биін тез-тез аяқтарын жерге тигізу арқылы бастайды. Содан кейін, еркек құстар құйрық қанаттарын бір жақтан екінші жаққа қозғалтып, қанаттарын жылдам қозғайды және олардың ұштарын жерге сүйреп жүреді. Бұл биді орындау кезінде, еркек аналықтың айналасында жүреді, құйрық қанаттарының үстіңгі жағы аналықтың көзіне түсетініне көз жеткізеді (Gonzalez et al. 1998). Оцелленді күріш балапандары 28 күндік инкубациядан кейін мамыр және шілде айларында шығады. Аналық күріштер 8–15 жұмыртқаны жерге жақсы жасырылған ұяға салады. Балапандар қызғылт қоңыр түсті жас қауырсындармен жабылған, бұл оларға жыртқыштардан жасырыну үшін қоршаған ортамен үйлесуге мүмкіндік береді. Балапандар ерте дамыған және бір түннен кейін ұядан шыға алады. Олар аналарынан кейін жүреді, жас ересекке жеткенше жиі топтасып, бірге жүреді. Аналық оцелленді күріштердің дауысы олардың солтүстік туыстарына ұқсас, бірақ "құлақ" деп аталатын еркек дауысы мүлдем басқаша. Бұл дауыс кішкентай бензин қозғалтқышының іске қосылуы сияқты бірнеше төмен жиілікті "үрлеу" дыбысымен басталады. Үрлеудің қарқыны артқан сайын, әдеттегі құлақ дыбысы шығарылады (Гонсалес және т.б. 1998). Брантон мен Беррихилл (2007) еркек оцелленді күріштің жабайы күріш сияқты "құлақ" етпейтінін байқады. Оның әні ерекше және бас үніне ұқсас алты-жеті бонго сияқты төмен дыбыстардан тұрады, олардың үндеуі мен дыбысы күшейеді, содан кейін құс басын тік көтеріп, жоғары бірақ әуенді дыбыстарды шығарады. Оцелленді күріш әдетте күн шығудан 20-25 минут бұрын ән айта бастайды, бұл жабайы күрішке ұқсас.
Turkeys spend most of the time on the ground and often prefer to run to escape danger through the day rather than fly, though they can fly swiftly and powerfully for short distances as the majority of birds in this order do when necessary. Roosting is usually high in trees away from night hunting predators, such as jaguars, and usually in a family group. The ocellated turkey is a generalist in terms of its feeding habits. They are known to feed on a wide variety of forage including but not limited to insects, such as beetles, moths, and leafcutter ants, grass seeds, nuts, and leaves (Sugihara and Heston 1981). The feeding rates of male ocellated turkeys have been observed to be significantly higher during January before the breeding season begins than when the breeding season is in full swing (Sugihara and Heston 1981). Prior to the breeding season, adult male turkeys have been observed in flocks usually no larger than three mature birds, whereas flocks of eight or more birds consisted of yearling turkeys and hens (Sugihara and Heston 1981). The breeding season for the ocellated turkey begins in early February when the first gobbles are heard. The breeding season peaks in March and comes to an end by the end of April. Male ocellated turkeys engage in an elaborate, spirited display to attract females (Gonzalez et al. 1998). Ocellated turkeys use their tail fans just like North American subspecies of turkeys do; however, there are several distinct differences between the display of the ocellated and their North American cousins. Male turkeys begin the mating dance by tapping their feet against the ground in rapid succession. Next, the male birds move their tail feathers from side to side while quickly vibrating their wings and dragging the tips of them against the ground. As the male does this dance, he moves around the female making sure the dorsal surface of the tail feathers are constantly in view of the female (Gonzalez et al. 1998). Ocellated turkey poults hatch in May through July after a 28 day incubation period. Female ocellated turkeys lay 8–15 eggs in a well concealed nest on the ground. The poults are covered in a reddish brown juvenile plumage which allows them to blend into their surroundings to hide from predators. The young are precocial and able to leave the nest after one night. They then follow their mother until they reach young adulthood when they begin to range though often re grouping to roost. Vocalizations of the hen ocellated turkeys are similar to those of their northern relatives, however the male vocalization known as a “gobble” is quite different in comparison. The gobble begins with several low frequency "thumps", much like the sound of a small gasoline motor starting. As the tempo of thumps increases, the typical gobble is produced" (Gonzalez et al. 1998). Branton and Berryhill (2007) have observed that the male ocellated turkey does not gobble per se like the wild turkey. Rather, his song is distinct and includes some six to seven bongo like bass tones which quicken in both cadence and volume until a crescendo is reached whereupon the bird's head is fully erect while he issues forth a rather high pitched but melodious series of chops. The ocellated turkey will typically begin his singing 20 to 25 minutes before sunrise—similar to the wild turkey.
Түсініктемелер
Гонсалес, Мария Дж., Говард Б. Куигли және Кертис И. Тейлор. "Гватемаланың Тикаль ұлттық паркіндегі көкбауырлардың мекендеу ортасын пайдалану және олардың көбею экологиясы". The Wilson Bulletin, том 110, № 4, 1998 ж., 505-бет. Kampichler, Christian және басқалар. “Түрдің жойылу спираліне түсуінің белгісі: Мексиканың Юкатан түбегіндегі көкбауыр”. Acta Oecologica, том 36, № 6, 2010, 561–568-беттер. Сантос Фита, Д., Е. Дж. Наранхо және Ж. Л. Рангель Салазар. "Мексиканың Юкатан түбегіндегі ауылдық қауымдастықтардағы жабайы жануарларды пайдалану және аң ауру үлгілері". Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine, том 8, № 1, 2012, 38–38-беттер. Сугихара, Джордж және Кэтрин Хестон. "Агриохарис оцеллатаның қысқы үйірлері туралы далалық жазбалар". The Auk, том 98, № 2, 1981, 396–398-беттер. Брэнтон, Скотт және Рей Беррихилл (2007). Pavo! Pavo! Көкбауыр аулаудың тарихы. Миссисипи штаты, Мисс.: Branton Berryhill Publishers.
Gonzalez, Maria J., Howard B. Quigley, and Curtis I. Taylor. "Habitat use and Reproductive Ecology of the Ocellated Turkey in Tikal National Park, Guatemala." The Wilson Bulletin, vol. 110, no. 4, 1998, pp. 505. Kampichler, Christian, et al. “Indication of a Species in an Extinction Vortex: The Ocellated Turkey on the Yucatan Peninsula, Mexico.” Acta Oecologica, vol. 36, no. 6, 2010, pp. 561–568. Santos Fita, D., EJ Naranjo, and JL Rangel Salazar. "Wildlife Uses and Hunting Patterns in Rural Communities of the Yucatan Peninsula, Mexico." Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine, vol. 8, no. 1, 2012, pp. 38–38. Sugihara, George and Katherine Heston. "Field Notes on Winter Flocks of the Ocellated Turkey (Agriocharis Ocellata)." The Auk, vol. 98, no. 2, 1981, pp. 396–398. Branton, Scott and Ray Berryhill (2007). Pavo! Pavo! The Odyssey of Ocellated Turkey Hunting. Mississippi State, Miss. : Branton Berryhill Publishers. .