Кіріспе

Британдық кәсіпкер және қайырымды

Джон Райлендс (7 ақпан 1801 – 11 желтоқсан 1888) – ағылшын кәсіпкері және қайырымдысы. Ол Ұлыбританиядағы ең ірі тоқыма өндірісі кәсіпорнының иесі және Манчестердегі алғашқы миллионер болды. Тоқу өнерін үйренген соң Райлендс қолмен тоқыма тоқуды шағын көлемде өндіре бастады, сонымен қатар әкесі Сент-Хеленсте ашқан мата сататын дүкенде де жұмыс істеді. Ол бөлшек саудада ерте жасынан көзге түсетін ептілік танытты. Компанияның өркендеген кезеңінде 17 фабрикада 15 000 жұмысшы жұмыс істеді, олар күніне 35 тонна мата өндірді.

Өмірбаян

Райлендс – Ланкаширдің Сент-Хеленс қаласында мақта тауарын өндіретін Джозеф Райлендс пен оның әйелі Элизабеттің (қыздығы Пилкингтон) үшінші ұлы болған. Ол Сент-Хеленс гимназиясында білім алды. Оның саудаға қабілеттілігі тез байқалып, ерте жасында көрінді, он сегіз жасқа толғанға дейін ағалары Джозеф пен Ричардпен серіктестікке кірісті. Олардың әкесі 1819 жылы «Райлендс және ұлдары» фирмасы құрылғанда оларға қосылды. Бірнеше жыл бойы олар жүн, клеткалы мата, тик, даула, калико және канвас өндірді. Ең кіші серіктес Джон 1823 жылға дейін бірнеше графтықтарда тапсырыстар жинаумен айналысты, содан кейін Манчестерде фирманың қоймасын ашты. Бизнес жылдам өсіп, бірнеше жыл ішінде Виган қаласында бояу және ағартқыш фабрикаларымен бірге кең аумақтар сатып алынды. Кейін осы аумақтардың астынан құнды көмір кені табылды, ол сатып алушыларға зор байлық әкелді. 1873 жылы Райлендс бизнесін акционерлік қоғамға айналдырды, бірақ оны жеке басқаруын жалғастырды. Бұл қадамнан түскен қосымша капитал оған көптеген фабрикаларды сатып алуға және компанияны әлемнің түкпір-түкпірінде жаңа бизнеске қатысуға мүмкіндік берді. 2 миллион фунт стерлинг капиталға ие болған фирма Ұлыбританиядағы ең ірі тоқыма өндіріс кәсіпорнына айналды. Оның бизнесі оны Манчестердегі алғашқы миллионер етті. Ол 17 фабрикасында 15 000 адамды жұмыспен қамтып, күніне 35 тонна (39 қысқа тонна) мата өндірді. 1857 жылдан бастап Джон Райлендс Стретфордтағы Лонгфорд сарайында тұрды, ол бұрынғы үйдің орнына салған итальяндық стильдегі сарай болды. 2009 жылы жергілікті кеңес Лонгфорд сарайының орнына Джон мен Энрикетта Райлендсті еске алу үшін «көк тақта» орнатты. Ол «Құрметті курьерлер компаниясының» мүшесі болды.