Кіріспе
HMS Nabob (D77) – 1943 және 1944 жылдары Корольдік теңіз күштерінде қызмет еткен эскорт ұшақ тасымалдаушы кеме. Кеме АҚШ-та USS Edisto (CVE 41) (бастапқыда AVG 41, кейін ACV 41) ретінде салынған, бірақ АҚШ теңіз күштерінде қызмет етпеген. 1944 жылдың тамызында, неміс «Тирпиц» линкорлық кемесіне жасалған шабуыл кезінде кеме торпедаға түсті. «Набоб» шабуылдан аман қалды, бірақ портқа оралғаннан кейін, жөндеуге тым қиын зақымдалған деп танылды. Эскорт ұшақ тасымалдаушы кеме соғыс аяқталғанға дейін портта қалды және содан кейін АҚШ-қа қайтарылды. «Набоб» – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жоғалған (екі кеме де жөндеуге келмейтіндей зақымдалған, бірақ қайтарылған) АҚШ-та салынған Корольдік теңіз күштерінің эскорт ұшақ тасымалдаушыларының бірі. Кеме АҚШ-та металл тескісіне сатылды, бірақ британдық атауы «Набоб» астында сауда мақсатында пайдаланылу үшін қайтадан сатып алынып, жаңартылды. Кейін «Глори» деп аталған кеме 1977 жылы металл тескісіне сатылды.
HMS Nabob (D77) was a escort aircraft carrier which served in the Royal Navy during 1943 and 1944. The ship was built in the United States as
the USS Edisto (CVE 41) (originally AVG 41 then later ACV 41) but did not serve with the United States Navy. In August 1944 the ship was torpedoed by the while participating in an attack on the German battleship Tirpitz. Nabob survived the attack, but upon returning to port, was considered too damaged to repair. The escort carrier remained in port for the rest of the war and was returned to the United States following it. Nabob is one of two Royal Navy escort carriers built in the United States which is listed as lost in action (both of which were damaged beyond repair, but returned) during World War II. The ship was sold for scrap by the United States but found a second life when purchased and converted for mercantile use under her British name, Nabob. Later renamed Glory, the ship was sold for scrapping in 1977.
Дизайн және сипаттама
Bogue класы бұрынғы американдық эскорт кемелеріне қарағанда үлкен және көбірек ұшақтарды тасымалдауға арналған болды. Олардың барлығы эскорт кемелері ретінде салынған, ал бұрынғы кемелер сауда кемелерінен өзгертілмеген. Ruler типті кемелер негізінен C3 типті кемелердің қайталанған нұсқасы еді. Ruler класы Royal Navy (Корольдік теңіз күштері) Lend-Lease (Қаржылық көмек) бағдарламасы аясында сатып алынды, бұл кемелердің құрылысындағы кешігулерге байланысты болды, оларды Royal Navy алуды жоспарлаған еді. Кластағы барлық кемелердің экипажы 646 офицер мен сарбаздан тұрды және жалпы ұзындығы 492 фут (150 м), су сызығындағы ені 69 фут (21 м) және жалпы ені 108 фут (33 м) болды, орташа суға бату тереңдігі 25 фут (8 м) құрады. Эскорт кемелерінің стандарттық суыруы және толық жүктелгендегі суыруы болды. Жылдамдықты қамтамасыз ету үшін, екі Foster Wheeler қазандығымен жұмыс істейтін Allis Chalmers тісті бу турбинасы қолданылды, ол кеменің ең жоғары жылдамдыққа жетуіне мүмкіндік берді. Ұшақтармен жұмыс жүргізу кеменің оң жағындағы кішкентай біріктірілген көпір-ұшу басқару пунктінен басқарылды. Ұшу палубасының ұзындығы 450 фут (137 м) және ені 80 фут (24 м) болды. H4C гидравликалық ұшақ катапульті ұшақтарды ұшыруға қабілетті болды. Ұшақтарды қабылдау үшін кемеде тоғыз тұтқыш сым орнатылған, олар ұшақтарды қабылдауға қабілетті болды, сонымен қатар үш ұшақ тоқтату құрылымы да болды. Екі лифт төменгі палубадағы ангарға кіретін, алдыңғы лифт 42 фут (13 м) ұзын және 34 фут (10 м) енді, ал артқы лифт 34 фут енді және 42 фут ұзын болды, екеуі де ұшақтарды қабылдауға қабілетті. Ұшақтарды ұшу палубасының астындағы ангарда орналастыруға болады. Алайда, ангардың еңіс пішіні және лифттердің орналасуы ұшақтарды тиеу және сақтауды қиын және уақытты көп алатын етті. Эскорт кемелері авиатұқымдық отыннан сақтай алатын. Олардың ұшақтарды тасымалдау сыйымдылығы жиырма төрт ұшақтан тұратын, олар истребительдер мен суастына қарсы (ASW) ұшақтарынан құралуы мүмкін, бірақ 90-ға дейін ұшақтарды тасымалдауға болады. Қару-жараққа екі Mark 9 /51 калибрлі зеңбірек, сегіз екі орынды 40 мм Bofors зеңбірегі, он төрт екі орынды 20 мм Oerlikon зеңбірегі және жеті жеке орнатылған 20 мм Oerlikon зеңбірегі кірді. Эскорт кемелері Lend-Lease бағдарламасының бөлігі болғандықтан, олар өздерінің американдық радар жүйелерін сақтап қалды, соның ішінде SG жер бетін бақылайтын радары және SK әуе іздеу радары.
Құрылыс және мансап
Эдисто 1942 жылы 20 қазанда Вашингтон штатының Такома қаласындағы Сиэтл-Такома кеме құрылыс корпорациясы кемежайында салынды. Кеме 1943 жылы 9 наурызда суға түсірілді. Edisto кемесі аяқталып, 1943 жылы 7 қыркүйекте Ұлыбританияға берілді. Ол HMS Nabob ретінде Такомадағы Корольдік теңіз флотына D77 нөмірімен жіберілді. Канаданың Корольдік теңіз флоты (RCN) өздерінің әуе кемелерін сатып алудан бұрын тәжірибе жинағысы келді және Nabob-ты алуға Адмиралтействодан рұқсат сұрады. Алайда, Lend-Lease шарттарына сәйкес, эскорт-тасымалдаушыны Корольдік теңіз флотынан басқа күштерде пайдалануға болмайды. Соңында, кеме Корольдік флот бақылауында болғанда, экипаж канадалықтардан құралатындығы туралы келісімге келді. Кеме пайдалануға берілгеннен кейін Ванкуверге барып, 1 қарашада Burrard Dry Dock-та Корольдік теңіз флоты стандарттарына сәйкес модификациядан өтті. Модификация 12 қаңтарда аяқталды және кеме экипажы негізінен ҚРТ-дан алынатын, ал әуе бөлігін Флоттың әуе күштері қамтамасыз ететін жағдайға келісім жасалды. Nabob ақпан айында Сан-Францискоға КХК капитаны Нельсон Лейдің басшылығымен барды, онда эскорт-тасымалдағыш 852-ші теңіз әуе эскадрильясын Grumman Avenger торпедалық бомбалаушыларымен жабдықтап алды. АМР-ны тасымалдаушы ретінде қызмет етуге арналған Nabob Британдық үй флотына тағайындалды. Кеме Нью-Йоркке Ұлыбританияға арналған P-51 Mustang-тың палубалық жүгін алу үшін жөнелтілді. Британдық ұшқыштар мен машина бөлімінің қызметкерлерінің аралас құрамы, қалғандары канадалықтар болғандықтан, кадрлық мәселелер туды. Барлық экипаж британдықтардың төменгі жалақысын алды және британдық тамақ пен тәртіптік стандарттарды қолданды. Бұл канадалықтардың арасында көтеріліс жасауға және Вирджиния штатының Норфолк қаласындағы аялдамада дезертирлікке әкелді. Бұл капитан Лейді Оттаваға ұшып, кеме қайта жүзіп кету алдында бүкіл экипаж үшін канадалық стандарттағы жалақы талап етуге мәжбүр етті. Оның өтініші қабылданды. Эскорт-тасымалдағыш сәуір айында британдық суларға келді, ұшақтарды түсіргеннен кейін, құрылыс ақауларын жөндеу үшін Клайд өзеніне қайта жөндеуге барды. Nabob 29 маусымда қызметке оралды, 852-эскадрильямен жұмыс істей бастады және 1 тамызда Скапа-Флоудағы үй флотына қосылды. Сол айда кемеге 856-шы теңіз әуе эскадрильясы қосылды. Тамыз айында Nabob Норвегия жағалауында екі операцияға қатысты. Бірінші операция 10 тамызда басталған "Offspring" операциясы болды. Бұл соғыс кезінде үй флотының ең ірі миналау операциясы болды, ал 852-ші және 842-ші теңіз әуе эскадрильялары Haarhamsfjord және Lepsorev арасында 47 минаны тастады. "Авенджер" ұшағының бірі атып түсірілді. Екінші операция – "Тирпиц" неміс линкорына қарсы әуе шабуылы ("Goodwood" операциясы). Nabob "Goodwood" операциясы кезінде 2-ші күш құрамына кірді, онда 852-эскадрильяның Grumman Wildcats ұшақтары эскорт-тасымалдағыш үстінде әуе күзетуін жүргізді, ал 852-ші және 856-шы теңіз әуе эскадрильяларының "Авенджерлері" суастыға қарсы патрульдік жүргізді. 22 тамызда Тирпицке шабуыл жасаған негізгі күш тағы да шабуылға дайындалып жатқанда, эскорт-тасымалдағыштар эсминецтерге жанармай құюға барды. Осы операциялар кезінде Nabob неміс U-354 суасты қайығымен торпедаланды, ол Баренц теңізінде шабуыл жасады. Торпеда соққысы су сызығынан төмен, оң жақтан артқы жағында тесік жасады. Кеменің кормасы 5 метрге дейін батып, су басу бақылауға алынғанша батып кетті. Ақырында, зақымды бақылау тобы кемеге жеткілікті жөндеу жұмыстарын жүргізді. Бес күннен кейін ол өз күшімен Скапа-Флоуға кірді, бірақ 21 адамын жоғалтты. Скапа-Флоуда кемені су бетінде ұстауға арналған шұғыл жұмыстар жүргізілді, бірақ кеме жасау орындарының сыйымдылығының жетіспеуіне байланысты Nabob жөндеуге тұрарлық емес деп танылды. 1944 жылдың 30 қыркүйегінде Nabob Форт өзенінің оңтүстік жағалауында жағаға шығып, тасталып кетті, содан кейін басқа кемелер үшін пайдаланылды, бірақ Розит командалығының резервтік флотының бөлігі ретінде сақталды. 1944 жылдың 10 қазанында Nabob Розитте төленді. 1946 жылдың 16 наурызында ол Розитте АҚШ теңіз флотына қайтарылды. АҚШ қызметіне ешқашан кірмеген кеме 1946 жылдың 26 қазанында сатылды. 1947 жылдың қыркүйегінде Nabob Нидерландыда бөлшектеуге сатылды. Алайда, кеме қайта сатылып, 1951 жылы Norddeutscher Lloyd компаниясының саудагер Nabob-ы ретінде қайта құрылды, 1952 жылы қызметке кірді. 1967 жылы кеме Панамаға тіркелді және Glory деп қайта аталды. 1977 жылдың 6 желтоқсанында Тайваньда ұсақтауға сатылды.