Кіріспе

Чикахомини – Вирджиния штатының шығысындағы 140 шақырымдық (87 миль) өзен. Чарльз-Сити округінің шығыс шекарасы болып табылатын бұл өзен Ричмонд қаласынан солтүстік-батысқа қарай 24 шақырым (15 миль) жерде басталып, оңтүстік-шығыс және оңтүстік бағыттарында Джеймс өзеніне құяды. Өзен 1607 жылы ағылшын отаршылары келген кезде оның жанында тұрған Чикахомини үндістері тайпасының құрметіне аталған. Чикахомини тайпасының ұрпақтары бүгін де Чарльз-Сити округінде өмір сүреді. Америка Азамат соғысы (1861–1865) кезінде өзеннің жоғарғы ағысы Одақ генералы Джордж Б. Макклелланның Ярым арал науқанына, 1862 жылы Конфедерацияның Ричмонд астанасын басып алуға жасалған сәтсіз әрекетіне елеулі кедергі келтірді. Құрғақ ауа райында тар және тегіс болатын Чикахомини, жаңбырдан кейін бір шақырымға дейін кеңейетін су тасқынына ұшырайды және батпақты жерлерге айналады. Өзен су тасқыны кезінде АҚШ Әскери инженерлік корпусының көптеген көпірлер салу және оларды күтіп ұстау әрекеттеріне қарамастан, Одақ армиясын қиын кезеңдерде бөліп тастады. 1864 жылы оның жанында тағы да шайқастар болды. Қайықпен жүзуге, су шаңғысына және спорттық балық аулауға қолайлы танымал демалыс орнының бір бөлігі болып табылатын Уокерс бөгеті мен Чикахомини көлі, қазіргі уақытта Вирджиния түбегінің төменгі бөлігі үшін маңызды ауыз су көзіне айналды. Бұдан бөлек, Чикахомини жабайы табиғатты басқару аймағының шекарасы болып табылады.

Геологиялық анықтама

Чикахомини өзені – Ричмондтың солтүстік-батысынан басталатын Джеймс өзенінің жағалаулық жазықтыққа құятын саласы. Өзеннің алғашқы 24 шақырымы (15 милі) Пьемонт аймағының магмалық және метаморфты тау жыныстары арқылы ағады, бірақ Механикавилл маңында жағалаулық жазықтық өзеніне айналады. Төмен градиенті бар Чикахомини өзені Хенрико округінен шығыс Нью-Кент округіне дейін 64 шақырым (40 миль) қашықтыққа кең, батпақты жазықтар арқылы баяу ағып өтеді. Провиденс Фордждан оңтүстік-шығысқа қарай 6 шақырым (4 миль) жерде Чикахомини өзені сағаға айналып, оңтүстікке қарай бұрылады. Плейстоцен дәуіріндегі жылы (мұздық емес) кезеңдерде теңіз деңгейі жоғары болған кезде Чикахомини өзені әлдеқайда кеңірек болған. Көне өзен жағалаулары мен иірімдер әлі де анық көрінеді. Соңғы мұздық аралықтан кейін (соңғы 20 000 жыл ішінде) теңіз деңгейінің көтерілуіне байланысты Чикахомини де көтерілді, бұл ескі су тасқыны жазықтары мен аңғарларын батпақтармен толтыруға себеп болды.

Тарих

1607 жылы Джеймстаун қоныстанушыларының бірі, капитан Джон Смит, Чикахомини өзенімен Тынық мұхитына жол ашады деген үмітпен жол тартты. Оны Чикахомини тайпасының жауынгерлері тұтқынға алып, басшы Поватанға әкелді. Аңыз бойынша, оны Поватанның қызы Матоака (Покахонтас) құтқарып қалды. 19 ғасырда Чикахомини өзенінің көп бөлігі батпақты ормандармен қоршалған, олар қатты жаңбырлар мен көктемгі мұз еріген кезде суға толып, өткісіз болып кеткен. Ондай кезде өзеннің әдетте тар жолы бір шақырымға дейін кеңейе алатын. Бұл шағын өзен Америка Азамат соғысы (1861–1865) кезінде бастан кешірілген үлкен кедергіге және табиғи күшке айналды.

1862: Жарым аралдағы жорық

1862 жылдың көктемі мен жазында, Жарым арал науқаны кезінде, генерал Джордж Б. Макклеллан Вирджиния жарым аралын Хэмптон Роудс сағасындағы Форт Монродан Ричмонд, Конфедерация астанасын басып алу мақсатымен итермеледі. Макклеллан әскерлері Йорк өзеніндегі Йорктаунды алғаннан кейін, олар шегініп келе жатқан конфедерациялық әскерлерді қуып, 5 мамыр 1862 жылы ескі отарлық астана Уильямсбургте олармен тағы бір жеңіске жетті. Конфедерациялық әскерлер солтүстік-батысқа шегінді және Чикахомини өзенін Нью-Кент, Хенрико және Ганновер округтерінің шектесетін жеріне жақын жерде, қазіргі Боттомс көпірі деп аталатын жерде кесіп өтті. Одақ әскерінің бір бөлігі оларды қуып, ал қалғаны өзеннің шығысында қалды. Одақ әскерлері Чикахомини өзенінің екі жағына орналасқаннан кейін, қатты жаңбырлар басталды, өзен мен батпақтар суға толып, толығымен өтпейтіндей болды. Осылайша, Одақ әскері екіге бөлінді, себебі екі бөлігі аз қашықтықта болғанымен, бір-біріне жетудің жалғыз жолы шақырымдар қашықтықтағы көпір арқылы болатын. Солтүстік Вирджиния армиясына қолбасшылық еткен генерал Джозеф Джонстон өзеннің оңтүстігіндегі екі (бес) корпусты шабуылға алып, қалған әскер көмекке келмей тұрып жоюды шешті. Шабуыл екі жерде жасалды: Фейр-Оукс теміржол станциясында және (шамамен бір миль қашықтықта) Севен-Пайнс жол торабында. (Солтүстікте бұл шайқас Севен-Пайнс шайқасы деп, ал Оңтүстікте Фейр-Оукс шайқасы деп аталады.) Бастапқыда Одақ әскерлері кері шегінді және дерлік жеңіліске ұшырады, бірақ Чикахоминидің арғы жағындағы әскерлер көпір салуға үлкерді. Бірнеше мың Одақ әскері көмекке келді, конфедерациялық әскерлерді кері қайтарды. Генерал Джонстон 31 мамыр күні ауыр жарақат алды. Келесі күні шабуыл Фейр-Оуксте қайталанды, бірақ конфедерациялық әскерлер тағы да жеңілді және Ричмондқа тәртіпсіздікпен шегінді. Егер генерал Макклеллан оларды Ричмондқа дейін қуып жеткенде, қаланы алған болар еді. Оның орнына, ол баяу және сақтықпен ілгері жылды, конфедерациялық күштердің көп екенін ойлады. Баяу ілгерілеу конфедерациялық әскерлерге бекіністер салуға және күш-қуат жинауға уақыт берді. Бірнеше апта ішінде конфедерациялық әскерлер федералдылармен шамалас болды, ал оларға генерал Роберт Ли қолбасшылық етті. Генерал Макклеллан осы уақытқа дейін азық-түлік пен жабдықтауларын Йорк өзені арқылы алды, ал оның базасы (азық-түлік түсірілетін жер) Памунки өзеніндегі Ақ үй болды. Ол сондай-ақ әскерін жабдықтау үшін жақында аяқталған Ричмонд және Йорк өзені теміржолына көп сенді. Генерал Ли армиясы Чикахоминиді Механиксвиллдің оңтүстік-батысына қарай қайтадан кесіп өтіп, Одақ әскері мен Ақ үйдің арасына кіруге тырысты, Одақ әскерінің азық-түлік алуына кедері келтіруді көздеді. Осыған қарсы тұрудың орнына генерал Макклеллан өзінің базасын Джеймс өзенінің жағасындағы Харрисонның қону жеріне немесе Ричмондтан шығысқа қарай 48 шақырым жердегі Сити-Пойнтқа көшіруді шешті. Ол үшін Чикахомини өзенінің батыс жағындағы әскерін біріктіріп, Сити-Пойнтқа қарай аттану керек болды. Конфедерациялық әскерлер өзеннің шығыс жағындағы Механиксвиллде Одақ әскеріне шабуыл жасады, бірақ қанды шайқастан кейін кері шегінді (26 маусым). Келесі күні Гейнс-Милл шайқасы, Механиксвилльден 8 шақырым қашықтықта, Колд-Харбор деп аталатын жол торабының жанында одан да қанды шайқас болды. Сол жерде генерал Макклеллан генерал Фитц Джон Портердің басқаруында артқы күзет қалдырды, ал қалған әскер өзеннен өтті. Бірақ артқы күзетке соншалықты күшті шабуыл жасалды, мыңдаған әскер оған көмектесу үшін өзенді қайтадан кесіп өтті, тіпті сонда да оны ауыр жеңілістен құтқара алмады. Түнде артқы күзет өзеннен өтті, және бүкіл әскер батыс жағында (Ричмондқа жақын жақта) бірікті. Олар қаланың көп бөлігін оңай басып алған болар еді, себебі генерал Ли және оның әскерінің көп бөлігі әлі де Чикахоминидің шығыс жағында және Макклелланнан Ричмондтан қашықта болды. Бірақ Макклеллан қаланы қорғауға үлкен әскер келгенін ойлады, және олар Сити-Пойнтқа қарай шегіне бастады, шайқас жүріп жатқанда. Савидж станциясында, Фейр-Оукстан шығысқа қарай, олардың үлкен ауруханасы мен көптеген әскери дүкендері болды. Дүкендер өртеліп, бомбалар салынған вагондар отқа өртенді, содан кейін локомотив іске қосылды, және пойыз жылдамдықпен жүргенде снарядтар жарылды, вагондар бұзылған көпірге жеткенше өзенге құлады. Осыдан кейін конфедерациялық әскерлер станциядағы федералдыларға шабуыл жасап, оларды ығыстырып, 2500 жаралы әскерімен аурухананы басып алды (29 маусым). Келесі күні Фрейзер фермасында тағы да қатыгез шабуыл жасалды, шайқас екі тарапқа да көп пайда әкелмеді. Соңында (1 шілде) конфедерациялық әскердің дерлік барлығы Малверн-Хиллде Одақ әскеріне шабуыл жасады, бірақ олар қырғынмен жеңіліске ұшырады және Одақ әскері қауіпсіз Харрисонның қону жеріне жетті. Лидің Макклелланға қарсы 25 маусымнан 1 шілдеге дейін жүргізген шайқастары көбінесе Жеті күндік шайқастар деп аталады. Одақтың шығыны осы кезеңде 15 200 адамды құрады, ал конфедерациялық әскердің шығыны 19 400 адамды құрады.

1864: Құрлықтық жорық

1864 жылдың 3 маусымында Колд-Харбор шайқасы екінші рет болды, генерал Улисс С. Грант басқарған Одақ әскері мен генерал Ли басқарған Конфедерация әскерлері арасында. Конфедерация әскері сан жағынан кем болғанымен, Одақ әскері шабуыл жасаған мықты бекіністерде қорғанып тұрды. Соғыстың ең қанағатсыз шайқастарының бірінен кейін Одақ әскері кері шегінді, ал жер өлгендер мен жараланғандармен толып кетті.

Уокерс бөгеті

Джеймс өзенімен қосылатын жерден шамамен 35 шақырым жоғарыда Уокерс бөгеті орналасқан. Оның салынуы Чикахомини көлінің құрылуына себеп болды. Уокерс бөгеті 1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Соғыс министрлігі Ньюпорт Ньюс кеме құрылысы және құрғақ док компаниясымен қатар, төменгі жартыаралдағы басқа да әскери операцияларды жеткілікті сумен қамтамасыз ету мақсатында салынды. Қазір бөгет Ньюпорт Ньюс Сумен жабдықтау компаниясына тиесілі, ол Хэмптон, Ньюпорт Ньюс, Покусон қалаларында және Йорк және Джеймс Сити округтерінің бір бөлігінде 400 000-нан астам тұтынушыға қызмет көрсетеді. Чикахомини өзені – компанияның негізгі су көзі.

5 жолдың сағасына жақын жердегі қиылысы

Өзен сағасының жанында және оның Джеймс өзенімен қосылатын жерде, 5-ші мемлекеттік тас жол өзенді Джудит Стюарт Дрессер көпірі арқылы кесіп өтеді, бұл 2009 жылы салынған Чарльз Сити округі мен Джеймс Сити округі арасындағы бекітілген көпір. Ол 1939 жылы салынған айналмалы көпірдің орнына салынды. Жаңа 33,6 миллион долларлық бекітілген көпірдің құрылысы 2007 жылы басталды және 2009 жылдың 24 қаңтарында пайдалануға берілді. Бұрынғы құрылыстың батысында орналасқан, оның биіктігі 52 фут (16 метр) және Вирджиния Капитал жолы үшін жеке жол бар. Көпір жабық болғанда ойын-сауық қайықтары үшін кеңістік 12 фут (4 метр) болатын. Тас жолдағы көліктердің биіктігі 13'11" шегімен шектелген. Көпір ағаш қадаларға салынған және қартайған сайын техникалық тұрғыдан күрделене түсті, сонымен қатар күтіп ұстау қымбатқа түсті.

Балық аулау

Балық аулау Чикахомини өзенінің бойында, Уокерс бөгетінің жоғары және төмен жағында кең таралған әрекет. Көк балық, ірі ауызды балық, өзен шабағы, жолақты балық, алқа балық, садақ балық және сары балық ең көп ауланатындардың қатарында.

Қайықтану

Уильям және Мэри колледжінің есу клубтары мен жақын орналасқан Уильямсбург және Джеймс Сити округындағы Уильямсбург қайық клубы өзенде жаттығулар жүргізеді.