Кіріспе

Вест Грин – Англияның Батыс Сассекс графтығындағы Кроули қаласындағы 14 тұрғын үй ауданының бірі. Кроули Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жаңа қала ретінде жоспарланып, азаматтық және коммерциялық ғимараттардан тұратын қала орталығын қоршаған, дербес аудандар қағидасына негізделген. Вест Грин – дамытылған алғашқы аудан және қала орталығына ең жақын, сонымен қатар ең кішкентай аудандардың бірі.

Кроулидегі орналасқан жері

Батыс Грин – оңтүстік жағынан Арун аңғарының темір жол желісімен, батыс және солтүстік жағынан A23 (Кроули даңғылы) және шығыс жағынан Хай-стритпен шектелген, шамамен үшбұрыш тәрізді аймақ. Бұл жол 1930 жылдарға дейін Лондоннан Брайтонға дейінгі басты жолдың бір бөлігі болған, кейіннен айналып өтті. Нортгейт пен қала орталығы шығысқа қарай, Саутгейт оңтүстікке қарай, Айфилд батысқа қарай, ал Лэнгли Грин солтүстік жағынан шектеседі. Жаңа қала жоспарланғанда, әрбір ауданға белгілі бір түс тағайындалды, ол түс ауданның атын қоса, көше атау белгілерінде көрсетіледі. Батыс Гриннің түсі – қою көк.

Тарих

Англосаксон дәуірінде, Уилд аймағының негізгі сауда орындары мен шаруа қожалықтарын байланыстыратын солтүстік-шығыс-оңтүстік-батыс бағытындағы жол, Уорт пен Ифилд арасындағы шығыс-батыс жолымен қиылысқан жерде шағын елді мекен пайда болды. Нормандық жаулап алудан кейін жерді пайдалану мен саяхаттау жолдары өзгерді, ал Лондон мен оңтүстік жағалау арасындағы жаңа солтүстік-оңтүстік бағыты сәл шығысқа қарай қалыптасты. Бастапқыда кішкентай ауыл болған Кроули, 13 ғасырдан бастап осы жерде өсе бастады. 0,25 миль (0 км) қашықтықта орналасқан екі елді мекен келесі бірнеше ғасыр бойы бірімен-бірі қатар дамыды. "Вест Грин" атауы алғаш рет 1532 жылы жазылған. 19 ғасырда Кроулинің өркендеуі – қазірдің өзінде дамыған сауда қаласы – Вест Гринде тұрғын үйлер салуға серпін берді. 1841 жылы онда бар болғаны 20 үй болса, 1848 жылы қалаға теміржол келгені маңызды оқиға болды: Вест Гриндегі ағымдағы құрылыс Кроули теміржол стансасына жақын орналасқан, және одан әрі салу үшін жер жеткілікті болды. Бұл жоспарсыз және ретсіз жүзеге асты: жергілікті құрылысшылар жеке үйлерді немесе көшелерді алдын ала есептеп, әртүрлі стильде тұрғызды. 1880 жылдары теміржолдың солтүстігінде салынған Леопольд, Спенсерс, Виктория, Олбани және Принцесс Роудс көшелеріндегі виллалар, жартылай жеке үйлер мен террасалар осының айғағы. Джон Джордж Хей 1943 жылы Лондоннан Кроулиге көшіп келді және 1944-1949 жылдар аралығында Леопольд жолындағы шеберханасында "Қышқыл ваннадағы кісі өлтірулер" деп белгілі болған алты адамды өлтірді. Ол сол жылдың тамызында жасаған қылмыстары үшін дарға асылды. Бұл оқиға қалаға жаман даңқ әкелді және жергілікті халықтың қызығушылығын тудырды.

Жаңа қала дәуірі

Краули 1946 жылғы Жаңа қалалар туралы заң оны жаңа қала салуға қолайлы жер деп танығаннан кейін 1947 жылдың қаңтарында Жаңа қала деп белгіленді. Архитектор Томас Беннетт басқарған Краули даму корпорациясы құрылды, ал жоспарлаушы Энтони Миноприо қаланың дамуына арналған бас жоспарды ұсынды. Ол кеңейтілген қала орталығын қоршаған тоғыз ауданнан тұратын қос сақинаны ұсынды; Вест Грин төрт ішкі сақинаның бірі болуы керек еді және ең бірінші салынатын болды. 1949 жылы құрылыс жұмыстары басталған кезде Вест Гриннің халқы шамамен 2000 адамды құрады, олар негізінен Айфилд Роуд пен теміржол желісі арасындағы аумақта шоғырланған. Даму корпорациясы осы жерге жаңа құрылысты қалай орналастыру керектігін қарастыруға мәжбүр болды. 1948–1949 қаржы жылының соңында Даму корпорациясы Вест Гриндегі жерді сатып алды және негізінен міндетті түрде сатып алу арқылы басқа Хов қаласында орналасқан H. J. Paris Ltd компаниясын сатып алу туралы келіссөздер жүргізді. 1948 жылы жол құрылысы мен алаңды дайындау жұмыстарына £7,397 (£ бүгінгі күні) сомасында келісімшарт жасалды. Хоршамдағы Хоад & Тейлор құрылыс фирмасы үйлерді £45,220 (£ бүгінгі күні) құнымен салды, ал тұрғындар 1949 жылдың жазында көшіп келді. Бұл жерде Asda супермаркетімен бекітілген ірі мақсатына арналған құрылыс 2003 жылдың қыркүйегінде аяқталды. Сол кезде, Хай-стриттің екінші шетінде, Вест Гриннің шекарасында Sun Inn орнында Краули демалыс паркі салынды. Бұл Кроули ауылының солтүстік жағындағы ескі үй болды, ол 1870 жылдары қонақ үйге айналдырылды.

Демография

Көршілес аудан, сол аттас әкімшілік бөлімшемен шектеседі, ол Кроулидегі он бес бөлімшенің бірі. Бұл бөлімдер халық санағы және басқа статистикалық және демографиялық деректерді жинау үшін пайдаланылады. 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша халқы 4 404 адамды құрады. Осылайша, халық тығыздығы Кроулидің жалпы көрсеткіштерінен әлдеқайда жоғары болды. 2 005 шаруашылық бар, олардың 1 125-і (56%) тұрғындарына тиесілі, 668-і (33%) Кроули округінің кеңесі немесе басқа мемлекеттік сектордағы жалға берушіге жалға берілді, 143-і (7%) жекеменшік жалға берілді және 69-ы (3%) тегін пайдалануда болды. Меншік иелігіндегі тұрғын үйлердің үлесі Кроулидегіден әлдеқайда төмен, ал кеңестен жалға алынған тұрғын үйлердің үлесі айтарлықтай жоғары. Вест-Грин халқының жас құрамы Кроулидің жалпы құрамынан ерекшеленеді: 2001 жылғы санақ бойынша 866 (19,7% тұрғындар) 18 жасқа дейін, 2 558 (58,1%) 18 мен 64 жас аралығында, ал 980 (22,3%) 65 жастан асқан. Кроулидегі сәйкес көрсеткіштер 23 748 (23,8%), 61 338 (61,5%) және 14 658 (14,7%) болды, бұл Вест-Гриннің жас құрамы егделірек екенін көрсетеді.

Қызметтер

Кроули ауруханасы 1959 және 1962 жылдар аралығында Батыс Грин-Драйвтегі жерге салынған. Ол 1960 жылдардың соңында және 1981 жылы кеңейтілді. Бұл 1930 жылдардағы ғимаратты алмастырды, ол өз кезегінде Кроули Хай-стриттің оңтүстік жағындағы шағын аурухананың орнын иеленген. 1990 жылдардан бері көптеген қызметтер Редхиллдегі Шығыс Суррей ауруханасына көшірілді, ал Кроули ауруханасы қазір "жеңіл дәрежелі" мәртебеге ие және 143 төсегі бар. Кроули жедел жәрдем станциясы 1980 жылдардың басында бұрынғы қала орталығынан Айфилд даңғылындағы ойын алаңдарына көшірілді. Станцияда үш стандартты су құбырлы машина, ауыр құтқару машинасы және төрт дөңгелекті машина бар бес машина тоқтау орны бар. 2009–2010 жылғы есептік жылда 1390 қоңырау түсті. Жаңа қала жоспарланғанға дейін болған қаланың басты зираты Батыс Гриннің оңтүстік-батыс бұрышында, айналма жол мен теміржолдың арасында орналасқан.

Қоғамдық ғимараттар

20 ғасырдың басына дейін Батыс Грин Айфилд еншігінде болды. Оның Англикандық шіркеуі, Сент-Маргарет, қауымнан алыс болғандықтан, 1880 жылы жеңілдетілген шіркеу, Сент-Мария Магдалина, салынды. 1892 жылы бұл шіркеудің орнына ірі шіркеу – Сент-Питер шіркеуі салынды. 1901 жылы оған жеке еншік берілді: Айфилдтен бөлініп алынған аумақтан Батыс Кроули еншігі құрылды. Оны жергілікті құрылыс фирмасының иесі Ричард Кук салды. Құмтастан салынған ғимаратта ғибадатхана, бір навигациялы собор, сақтау бөлмесі және қоңырау мұнарасы бар. Ол көп жылдар бойы Креститель Иоанн шіркеуіне қарасты Кроули еншігінің бір бөлігі болды. 2017 жылдың 8 қыркүйегінде Сент-Питер жаңа құрылған Батыс Грин Сент-Питер еншігінің қауымдық шіркеуіне айналды. 1883 жылы құрылған Кроули баптист шіркеуі 1954 жылы Батыс Гриндегі Крабтри көшесіне көшірілді. Ғимарат 2002 жылы бұзылып, сол жерде жаңа құрылыс салынып орналастырылды. Кроулидің индуист қауымы 1970 жылдар шамасында Спенсерс көшесінде мандир (ғибадатхана) ашты, ал сикх қауымы да сол көшеде гурдвараға ие, оны 2009 жылы бұзып, орнына ірі ғимарат салу жоспарланған еді. Алайда, қазірге дейін ешқандай жұмыс жүргізілген жоқ. 1930 жылдары Батыс Грин-Драйвте Англия шіркеуінің мектебі ашылды. 1951 жылы жергілікті білім беру органы жаңа қаланың дамуына байланысты уақытша мектеп ашты, ал 1952 және 1953 жылдары кішкентай балалар мен бастауыш сыныптар ашылды. «Вест Грин бастауыш мектебі» деп аталатын мектепте қазір 4 пен 11 жас аралығындағы жеті сынып оқушы бар. Бас жоспарда әрбір ауданда қоғамдық орталық, қоғамдық үй, мектеп, шіркеу және сауда орталығынан тұратын аудандық орталық болуы тиіс еді. Даму корпорациясы уақытша қоғамдық орталық ғимаратын ұсынды, ал Батыс Сассекс округі кеңесі 1954 жылы мектеп ғимаратын кеңейтіп, тұрақты жағдай жасады. 1960 жылы жастар орталығы да салынды. 1950 жылдардың ортасында «Apple Tree» атты паб салынды, ал Даму корпорациясы жеті дүкеннен тұратын сауда орталығын ұсынды – бұл Кроулидің барлық аудандарындағы ең кішкентай сауда орталығы, ол қала орталығына жақын орналасқандығын көрсетеді.

Тізімге енгізілген ғимараттар

West Green және Northgate аудандары арасындағы шекара Ifield және Crawley приходтарының арасындағы ежелгі приход шекарасын ұстанады. Бұл шекара Бас көшенің ортасымен өтеді, сондықтан оның батыс жағындағы барлық ғимараттар West Green ауданына жатады. Бұл ауданда бес ескерткіш ғимарат бар. II дәрежеге* енгізілген Джордж қонақ үйі – 16 ғасырдың басында салынған, келесі екі ғасырда кеңейіп, айналасындағы ғимараттарды қамтыған көшпенділер үйі. Crawley қаласының 1770 жылы жол ақысы алынатын Лондон мен Брайтон арасындағы тікелей жолда орналасуы оның өсуіне әсер етті, себебі ол барлық түрдегі көлік құралдары үшін табиғи тоқтау орнына айналды. Келесі екі ғасырдағы кең ауқымды өзгерістерге әртүрлі кеңейтулер және Бас көшенің ортасындағы қосымша ғимаратты салу (кейін бұзылған) кірді. Қалған төрт ескерткіш ғимарат II дәрежеге ие. Қазір 34 және 36 High Street деп белгіленген ғимарат – 18 ғасырдың соңында салынған, алты терезесі, екі түпнұсқа кірпіш түтіні және жақсы жабылған шатыры бар екі қабатты қызыл кірпіштен жасалған ғимарат. Бірінші қабат екі сауда орынына айналдырылған. Солтүстікке қарай, 44–48 High Street, Ifield Road бұрышында, шамамен 1600 жылы салынған төрт бөлімді ағаштан жасалған үйдің орнындағы үш дүкеннен тұрады. Сыртқы қабырғасы қазіргі кезде жабынмен жабылған, ал ғимарат 18 және 19 ғасырларда қайта жобаланып, дүкендерге айналдырылды. High Street көшесіне қараған жағында тең арақашықтықта орналасқан 19 ғасырдың төрт терезесі бар. Ifield Road көшесіне қараған солтүстік жағында ағаштан жасалған ғимараттарға тән жатақша бар; негізгі (шығыс) жағы да бастапқыда жатақшалы болған, бірақ кейіннен биіктеп салынған. Ғимараттың ең көне бөліктері – оңтүстік бөлігі, онда 17 ғасырға тән кірпіш пен ағаш және сол кезеңнен қалған түтін бар. Ішінде 18 ғасырдың басындағы көптеген заттар сақталған. Ifield Road көшесіндегі No. 10 үйі – қазіргі уақытта бұзылған, сыртында плитка ілген және 19 ғасырдың кірпіштерімен салынған 17 ғасырдың ортасындағы ағаштан жасалған үй; ал No. 60 және 62 – 19 ғасырда 16 ғасырғы ағаштан жасалған шаруашылық үйден құрылған екі коттедж, қазір олар қайтадан бір ғимарат ретінде пайдаланылады. Оның сыртының бір бөлігі кірпіштен, екінші бөлігі плиткамен жабылған, шатыры плиткамен жабылған, ал ішінде үлкен ағаш арқалықтары мен қабырғалары көрінеді.

Көлік

Метробус, Кроулидегі барлық жергілікті автобус қызметтерін атқарады, 1 және 2-маршруттар бойынша Кроули ауруханасына және Батыс Гриндегі басқа да аялдамаларға қызмет көрсетеді. Сонымен қатар, Кроули автобус станциясынан Asda супермаркетіне дейін тегін қызмет бар. Кроули теміржол станциясы ауданның оңтүстік-шығыс бөлігіне жақын орналасқан, ал Айфилд теміржол станциясы батыс жағына жақын. 2001 жылғы халық санауы бойынша көлік құралына иелік деңгейі Кроули қаласының жалпы көрсеткіштерінен төмен. Санау күнінде бір үй шаруашылығына шаққандағы көлік құралдарының орташа саны 0,97 құрады (Кроулидегі жалпы көрсеткіш 1,21), ал үй шаруашылықтарының 32,4%-ы жеке көлігі болмады, бұл Кроули қаласы бойынша 20,4%-ға тең.