Кіріспе

Әдеби техника

Көркем әдебиетте жалған басты кейіпкер – бұл әдеби техника, көбінесе оқырманның алдын ала болжамдарын жаңылыстырып, сюжетті күрт немесе есте қаларлық ету үшін қолданылады. Бұл техника оқырман басты кейіпкер деп ойлайтын, бірақ кейіннен олай емес екені анықталатын кейіпкерді құрастырады. Жалған басты кейіпкер шығарманың басында негізгі тұлға ретінде таныстырылады, бірақ кейіннен жойылады – көбінесе оны өлтіру арқылы (әдетте оқырманды шоқыту немесе сюжеттік бұрылыс үшін) немесе оқиғадағы рөлін өзгерту арқылы (мысалы, оны екінші дәрежелі кейіпкерге айналдыру, оқиғадан шығарып жіберу немесе оның іс жүзінде антагонист екенін көрсету).

Шолу

Фильмде кейіпкерді бірнеше тәсілдер арқылы басты кейіпкерге ұқсатуға болады (тек оның рөліне назар аударудан асып түседі). Жұлдыздық күш – өте тиімді тәсіл; көрермендер фильмдегі ең танымал "аты" маңызды рөлде ойнайды деп әдетте есептейді. Жақыннан түсірілген кадрлар да жасырын тәсіл ретінде қолданылуы мүмкін. Әдетте, фильмнің жұлдызы басқа кейіпкерлерге қарағанда ұзақ және жиірек жақыннан түсіріледі, бірақ мұны көрермендер фильм кезінде байқамайды. Сондай-ақ, жалған басты кейіпкер фильмнің баяндаушысы болуы мүмкін, көрермендерді кейіпкер оқиғасын айту үшін тірі қалғанына сендіруге итермелейді. Фильмде қолданылатын көптеген тәсілдер теледидарда да қолданылуы мүмкін, бірақ эпизодтық формат қосымша мүмкіндіктер береді. Бір немесе бірнеше эпизодты жалған басты кейіпкермен аяқтау арқылы, шоу көрермендердің кейіпкердің басты кейіпкер екеніне деген сенімін күшейте алады. Сонымен қатар, телешоуларда маусымдар арасында актерлер жиі ауысатындықтан, кейбір сериалдарда кездейсоқ жалған басты кейіпкерлер болуы мүмкін: сериалды басты кейіпкер ретінде бастаған, бірақ кейін шоу барысында басқа кейіпкермен ауыстырылған кейіпкерлер. Сериалды тұтас қарағанда, бұл жалған басты кейіпкердің пайда болуына әкелуі мүмкін. Видео ойындарда жалған басты кейіпкер бастапқыда ойналатын кейіпкер болуы мүмкін, бірақ кейін өлтіріледі немесе антагонист екені анықталады. Видео ойындарының интерактивті емес туындылардан ерекшеленетін маңызды тәсілі – ойыншыға жалған басты кейіпкерді тікелей басқару мүмкіндігін беру. Көптеген видео ойындар ойыншыға тек басты кейіпкерлерді басқаруға мүмкіндік береді (олардың сәттілігі немесе сәтсіздігі алдын ала белгіленген оқиғаға емес, ойын шеберлігіне байланысты), сондықтан басқарылатын кейіпкердің күрт жоғалуы ойыншыны таң қалдырады.

Фильм

Альфред Хичкоктың "Психо" фильмі Марион Крейнды басты кейіпкер ретінде таныстырады. Дегенмен, ол фильмнің ортасында өлтіріледі, бұл оқиғаны күтпеген және дүрліктіретін етеді. Хичкок фильмнің басындағы Марионға қатысты сахналардың, оны жалған кейіпкер ретінде көрсетудің маңыздылығын сезінді, сондықтан кинотеатрларда көрсетілген кезде ол кинотеатр иелерін "кешіккен кіргенге рұқсат етілмейді" ережесін сақтауға мәжбүрледі. "Executive Decision" әрекет фильмінде Стивен Сигалдың кейіпкері маңызды кейіпкер ретінде ұсынылады, бірақ бірінші актінің соңында өлтіріледі, ал Курт Расселдің кейіпкері фильмнің нағыз батыры болып қалады. Джейми Ли Кертис ойнаған Лори Строд "Halloween: Resurrection" фильмінде жалған кейіпкер болып табылады, себебі "Halloween H20" аяқталуы өзгертіліп, Майкл парамедикпен орын алмастырғандығы көрсетілді. Жанкүйерлер бұл оқиғаға наразылықтарын білдірді, өйткені Стродтің өлімі фильмнің басында орын алады, ал одан кейінгі оқиғалар мүлдем байланыссыз. "Mindhunters" фильмінде Джей Ди (Кристиан Слейтер) Сарамен (Кэтрин Моррис) бірге фильмнің басындағы маңызды кейіпкерлердің бірі болды. Алайда, Джей Ди (Слейтер) фильмнің жарты сағатында өлтіріледі және ол өлтірілген алғашқы кейіпкер еді. Вал Килмердің кейіпкері Джек Харрис фильм басындағы барлық оқиғаларда көрінеді, ол көшбасшы еді. Оның кейіпкері кенеттен экраннан жоғалып кетеді, басқа кейіпкерлер оның өлтірілгенін білгенше. Тим Бертонның "Mars Attacks!" фильмінде бірқатар танымал актерлер жалған кейіпкерлерді ойнады. Олардың барлығы қаза табады немесе шетелдіктер тарапынан ұсталады. Жалған кейіпкерлерді ойнаған актерлердің қатарында Джек Николсон, Пирс Броснан және Майкл Дж. Фокс бар. Тірі қалған кейіпкерлерді сол кезде көп танылмаған актерлер ойнады (мысалы, Натали Портман). "Arachnophobia" фильмінде табиғат фотографы Джерри Мэнли (Марк Л. Тейлор) бастапқыда басты кейіпкер ретінде бейнеленеді. Бірақ фильмнің басындағы бірнеше минуттан кейін ол уласты жәндіктің уынан шағылып, қаза табады, ал назар доктор Росс Дженнингске (Джефф Дэниелс) ауысады. Коэн ағайындарының "No Country for Old Men" фильмінде Льюлин Мосс (Джош Бролин) фильмнің ортасында экраннан тыс өлтіріледі, ал повесть Томи Ли Джонс ойнаған шерифке ауысады, осылайша ол оқиғаның басты кейіпкері болып көрінеді. "A Perfect Getaway" фильмінде басты кейіпкерлер - жайлы мінезді жұбай (Стив Зан мен Милла Йовович ойнайды), олар Гавай аралдарында туристерді аңдып, өлтіретін психопаттардың бар екенін біледі. Фильмнің соңы олардың нағыз кісі өлтірушілер екенін көрсетеді. "The Ring" фильмінде Самара (Дейви Чейз) көрермендердің оған қызығушылық танытуы үшін өткен оқиғаларда трагедиялық кейіпкер ретінде таныстырылады, бірақ фильмнің соңы оның қастандықпен толған тұлға екенін көрсетеді. 2020 жылғы "The Hunt" фильмі Эмма Робертспен басталатын жалған кейіпкерлердің тізбегін ұсынады, содан кейін Джэстин Хартли мен Айк Баринхольц ойнайды, соңында Бетти Гилпиннің кейіпкері Кристалдың нағыз басты кейіпкер екені анықталады.

Бейне ойындар

Castlevania: Symphony of the Night-да ойыншы пролог бойында Рихтер Белмонтты басқарады, ол Castlevania: Rondo of Blood-тың эпилогын қайтадан баяндайды және Рихтер Дракуламен күресіп, соңында жеңіске жетеді. Бес жыл өткен соң оқиға Дракуланың ұлы Алукардтың көзқарасынан айтылады, ол алғаш рет Castlevania III: Dracula's Curse-де таныстырылған болатын. Рихтер кейде ойналмайтын кейіпкер ретінде және бос ретінде пайда болады. Ойынның басқа ойналысында ойыншылар Рихтерді Rondo of Blood-та бұрын таныстырылған екіншілік қарсыласы Шафтпен шайқасқанға дейін ойынның көп бөлігінде басқара алады. Call of Duty 4: Modern Warfare-де ойыншы екі алмасатын ойыншы кейіпкерінің рөлін атқарады: SAS-тың сержант Джон "Соап" МакТэвиш және АҚШ теңіз жаяу әскерінің сержанты Пол Джексон, ойынның бірінші бөлімінде. Бірінші бөлімнің соңында сержант Джексон ядролық жарылыста қаза табады, ал Соап ойынның қалған бөлігінде жалғыз ойналатын кейіпкер болады. Fatal Frame-де ойыншы прологта Мафую рөлін ойнайды. Содан кейін Мафуюдың інісі Мику басты кейіпкерге айналады. Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty-де ойыншы бастапқыда Metal Gear ойындарының басты кейіпкері Солид Снейк ретінде ойнайды. Алайда, ойынның көп бөлігі Рейденмен ойналады, ал Снейк екінші рөлге ие болады. Final Fantasy XII-де ойыншы ойынды Рекс есімді жас солдат ретінде бастайды. Ойын басталғаннан кейін бір сағаттан кем уақыт өткен соң Рекс кенеттен өлтіріледі, ал ойын Рекстің кіші інісі Ваанды іздейді. Kingdom Hearts II-де Роксас ойынның алғашқы сағаттарында басты кейіпкер ретінде бейнеленеді. Алайда, Сора бір жылдан астам уақыт бойы тұтқындалған шатырды тапқаннан кейін, ол жоғалып кетеді, ал Сора басты кейіпкер рөлін қайта алады. Роксас Organization XIII-тың естеліктерінде ойын бойына пайда болса да, ойналатын рөлге оралмайды, ол Сораның Ешкім еместігі ретінде ғана танылады, ол алғашқы ойында Жансызға айналған кезде пайда болған. "Құда әкесі: Ойын" фильмінде Корлеоне отбасы үшін жұмыс істейтін гангстерді таныстыратын көріністер бар. Ойыншы гангстердің өзінің ұлының өмірін өрттен құтқарып жатқанын көреді, содан кейін ол гангстерді басты кейіпкер ретінде басқара алады, ол қарақшыларды жеңеді. Барлық жаулар жеңілгеннен кейін ойын FMV сахнасына ауысады, онда гангстерді Барзинидің қарақшылары таңғажайып түрде атып өлтіреді. Ойын ойыншының ойынның нағыз басты кейіпкерін басқаруымен жалғасады: оның әкесінің өлімі үшін кек алуды қалайтын бұрын аталған ұлы. Star Fox Adventures-те біріншіде Кристалды пайдаланасыз, бірақ кейін ол Андрос тұтқынға алады, ал Фокс МакКлауд ойын бойына басты кейіпкер ретінде өз орнына оралады. Xenoblade Chronicles-та Дунбан пролог кезінде басты кейіпкер ретінде бейнеленеді. Алайда, оң қолы ауыр жарақаттанғандықтан ол енді Монадоны қолдана алмайды, Шалк кейіпкері басты кейіпкерге айналады. Кейін Дунбан Шалкқа қосылады және ойынның қалған бөлігінде "басты кейіпкерді қолдайтын" рөлде оның жанында күреседі. Assassin's Creed III-те пролог кезінде ойыншы кейіпкері Хейтем Кенвей, ол кейінірек ойынның басты қарсыластары Темплер орденінің мүшесі екені анықталады. Хейтемнің адалдығы ашылғаннан кейін, көзқарас оның ұлы Коннорға, басты кейіпкерге ауысады, ал Хейтем басты қарсылас рөлін атқарады. Silent Hill 4: The Room-ның прологында Джозеф Шрайбер басты кейіпкер ретінде бейнеленеді, бірақ кейін Уолтер Салливан оны өлтіреді. Прологтан кейін ойын Генри Таунсендке жалғасады, ол бұрын Джозеф тұрған пәтерде тұрады. Danganronpa V3: Killing Harmony-да Каеде Акамацу бастапқыда ойынның басты кейіпкері ретінде бейнеленеді. Алайда, ол кейінірек 1-тараудың соңында өлім жазасына кесіледі, ал оның басты рөлін Шуичи Сайхара иеленеді.