Кіріспе

Су Родригес (2 тамыз 1950 – 12 ақпан 1994) – канадалық өлімге құқық қозғалысының белсендісі. 1991 жылдың тамызында оған амиотрофиялық бүйірлік склерозы (АЛС немесе Лу Гериг ауруы) диагнозы қойылды және оған екі-бес жыл өмір сүруге мүмкіндік берілді. Ол өмірін өз еркімен аяқтауға шешім қабылдады және осы үшін дәрігердің көмегін іздеді, бұл заңдық күреске әкелді. Ол Канаданың Жоғарғы сотындағы ісін ұтылып, 1994 жылдың 12 ақпанында аты-жөні белгісіз дәрігердің көмегімен өз өмірін өзі құртты. Ол Канадада медициналық көмекпен өлімге құқық берудің заңдастырылуына үлкен үлес қосты.

Өмір

Сью Родригес Виннипег қаласында (Манитоба провинциясы) дүниеге келді және Торонто қаласының Торнхилл елді мекенінде өсті. Ол біраз уақыт Калифорнияда тұрғаннан кейін Канадаға қайтып келді. Оның Генри Родригеске жасаған алғашқы некесі сегіз жылдан кем сотылып, олардың ұлы болды.

Өлім

АЛС диагнозы қойылғаннан кейін Родригес дәрігердің көмегін сұрап, медициналық көмекпен өмірден кетуге рұқсат сұрады. Алайда, ешбір дәрігер оның өтінішін қабылдауға келіспеді; елдің Қылмыстық кодексінің 241(b) бабына сәйкес, "егер өлімге қол жеткізілгеніне қарамастан, адамды өзін-өзі өлтіруге көмектесуші немесе ынталандырушы, қылмыстық жазаға тартылып, он төрт жылға дейін бас бостандығынан айырылуға жазаланады". Родригес өзінің туған провинциясы Британдық Колумбияда заңдық ерекшелік іздеді, бірақ оған бас тартылды. Британдық Колумбияның Азаматтық бостандықтар қауымдастығы (BCCLA) Родригесқа қарсы Британдық Колумбия (Бас прокурор) ісін қозғады, ол 241(b) бабының Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартасының 7, 12 және 15-баптарына қайшы екенін дәлелдеді. 1992 жылдың 24 қарашасында Парламентке жолдаған бейнеүндемінде Родригес атақты сөздерімен: «Егер мен өліміме өз келісімімді бере алмасам, онда бұл кімнің денесі? Менің өмірімнің иесі кім?» деп сұрады. 1993 жылдың 20 мамырында оның ісі Канаданың Жоғарғы сотында қарастырылды. Сол жылдың 30 қыркүйегінде сот 5-ке 4 дауыспен оған қарсы шешім шығарды. 1994 жылдың 12 желтоқсанында анонимді дәрігердің көмегімен Сью Родригес морфин мен секобарбиталдың сұйық қоспасын ішіп, өз өмірін өз қолымен аяқтады. Дәрігердің араласуын Родригестің ең белгілі қолдаушыларының бірі, депутат Свенд Робинсон ұйымдастырды. Робинсон оның қазасына куә болды. Алайда, оның өтініші бойынша бұрынғы күйеуі Генри мен ұлы Коул қатыспады. Тергеу жүргізілді, бірақ ешқандай айып тағылмады. Робинсон анонимді дәрігердің кім екенін ешқашан жарияламауға уәде берді. Шамамен 23 жылдан кейін, 2016 жылдың 7 маусымында, медициналық көмекпен өмірден кету Канадада заңдастырылды, бұл Carter v Canada (Бас прокурор) ісінің нәтижесінде болды. Сот бір ауыздан Қылмыстық кодекстің 241(b) және 14-баптарының бөліктерін жойды, олардың Құқықтар мен бостандықтар хартасының 7-бабын негізсіз бұзғаны анықталды.

БАҚ-та

1996 жылы жарық көрген "Уақытша өлім" кітабы Сью Родригестің тарихымен шабыктандырылды, ал 1998 жылғы "Күннің батуы: Сью Родригестің тарихы" фильмінде Венди Крюсон Сью Родригес рөлін сомдайды. 2016 жылдың 17 маусымында Канадада медициналық көмекпен өлімге кесілу заңмен бекітілді. Қазір Швейцарияның Женева қаласында тұратын Свенд Робинсон көңілі толқып, баспасөзге: "Бүгінгі шешім – мейірімділік, әділдік және адамдыққа жеңіс. Сью Родригестің естелігіне құрмет көрсетемін, ол батылдықпен, құлшыныспен және қадір-қасиетпен осы тарихи күнге жол ашты. Ол осыған қатты қуанған болар еді" деді.