Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық «Титаник» кемесінен аман қалған (1890–1956)
British Titanic survivor (1890–1956)
Харольд Сидней Брайд (11 қаңтар 1890 – 29 сәуір 1956) – британдық сауда теңізшісі және апатты алғашқы сапарында мұхит кемесінің кіші бесiм операторы. 1912 жылғы 14 сәуірде сағат 23:40-та «Титаник» мұзтауға соқтығысқаннан кейін, Брайд пен оның үстем әріптесі Джек Филлипс жақын жердегі кемелерге CQD хабарламаларын жеткізуге жауапты болды, нәтижесінде аман қалғандар құтқарылды. Олар кеменің қуаты толығымен өшкенге дейін өз қызметтерінде тұрды. Брайд кеме палубасын су басуынан кемеден шайылып кетті, бірақ Collapsible 'B' қайығына өрмелеп шығып, таңертең «Карпатия» кемесімен құтқарылды. Жараланғанға қарамастан, ол «Карпатия» бесiм операторы және оның жақын досы Харольд Коттамға аман қалғандардың тізімдерін және кемеден жеке хабарламаларды жіберуге көмектесті.
Harold Sydney Bride (11 January 1890 – 29 April 1956) was a British merchant seaman and the junior wireless officer on the ocean liner during her ill fated maiden voyage. After the Titanic struck an iceberg at 11:40 pm 14 April 1912, Bride and his senior colleague, Jack Phillips, were responsible for relaying CQD messages to ships in the vicinity, which led to the survivors being picked up by the The men remained at their posts until the ship's power was almost completely out. Bride was washed off the ship as the boat deck flooded, but managed to scramble onto the upturned lifeboat Collapsible 'B', and was rescued by the Carpathia later in the morning. Despite being injured, he helped Harold Cottam, the Carpathia wireless operator and a personal friend of his, transmit survivor lists and personal messages from the ship.
Ерте өмір
Гарольд Брайд 1890 жылы Лондонның Нунхед қаласында Артур Брайд пен Мэри Энн Лоу отбасында дүниеге келді. Бес баланың ең кішісі Брайд отбасымен Бромлиде тұрды. 1903 және 1922 жылдар аралығында отбасы Равенсборн даңғылында, Шортлендс қаласында өмір сүрді және естелік тақтамен белгіленді. Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін Брайд сымсыз байланыс операторы болуды шешті және оқу ақысын төлеу үшін отбасылық бизнесте жұмыс істеді. 1911 жылдың шілдесінде Маркони компаниясында оқуын аяқтады. Маркониде жұмыс істеген кезде, теңіздегі алғашқы қызметтік тағайындалуы; ол: "SOS жіберіңіз, бұл жаңа сигнал, және сіздің соңғы мүмкіндігіңіз болуы мүмкін" деді. Содан кейін адамдар екіге бөлінді, Брайд алға, ал Филлипс артқа бағыт алды. Брайд офицерлердің пәтерінің төбесінен соңғы екі құтқару қайығының бірі – «Коллапсибл В» қайығын түсіруге көмектесе бастады. Ұңғыма экипажы қайықты суға түсіре алмады, ол палубадан аударылып кетті. Брайд та палубадан суға ағылып, аударған қайықтың астында өзін тапты. Ол судан жүзіп шығып, қайыққа өрмеледі, онда ол және шамамен 30 адам аман қалды. Түн бойы Чарльз Лайтолердің басшылығымен Брайд пен аударған қайықтағылар қайықты мүмкіндігінше ұзақ уақыт су бетінде ұстау үшін толқындармен бірге салмақтарын өзгертіп отыруға үйренді, бірақ қайық суға толып, баяу батып бара жатты. Кейін «В» қайығындағы Брайд пен басқалар басқа құтқару қайықтарына көтеріліп, ақырында RMS Carpathia кемесіне жеткізілді. Carpathia кемесінде, ауыр жарақат алған Брайд демалды, содан кейін Carpathia радио операторы Харольд Коттамға аман қалғандардың көптеген жеке хабарламаларын жіберуге көмектесті. «Титаника» энциклопедиясында былай делінген: «Айта кетейік, Брайд пен Коттам апаттан бұрын танысып, жақсы дос болған. Олар трагедиядан кейін де көп жылдар бойы байланыста болды».
Harold Bride was born in Nunhead, London, England, in 1890 to Arthur Bride and Mary Ann Lowe. The youngest of five children, Bride lived with his family in Bromley. Between 1903 and 1922 the family lived in Ravensbourne Avenue, Shortlands and is commemorated with a blue plaque. After primary school, Bride decided he wanted to become a wireless operator and he worked in his family's business to help pay for training. He completed training for the Marconi Company in July 1911. Working for Marconi, his first sea assignment as a wireless operator was on the ; said, "Send SOS, it's the new call, and it may be your last chance to send it." The men then split up, Bride heading forward and Phillips heading aft. Bride began helping remove one of the last two lifeboats, Collapsible B, off the roof of the officers' quarters. The crew was unable to launch the boat before it was washed off the deck upside down. Bride was also washed off the deck and found himself in the sea beneath the overturned boat. He swam out from under and climbed onto the boat, on which he and around 30 other people were able to survive. Throughout the night, under Charles Lightoller's command, Bride and the others on the overturned lifeboat learned to shift their weight with swells to keep the boat afloat for as long as possible, although the collapsible was waterlogged and slowly sinking. Bride and the others on B were later assisted into other lifeboats and were eventually taken aboard the RMS Carpathia. On the Carpathia, the seriously injured Bride rested, and later helped the Carpathia's wireless operator, Harold Cottam, send out the large number of personal messages from the survivors. According to Encyclopedia Titanica: "Incidentally, Bride and Cottam had met before the disaster and were good friends. After the tragedy they stayed in contact for many years."
Титаниктен кейінгі
Аяқтарының жарақаттануынан (біреуі қатты қиыршықталып, екіншісі тоңғандықтан) «Карпатия» кемесінен көтеріліп әкетілуі тиіс болған Брайд Нью-Йорк қаласында Гюлььельмо Маркони мен «The New York Times» газетінің өкілдерімен кездесті. Газет Брайдқа «Титаниктен аман қалған сымсыз байланыс операторының қызықты хикаясы» деген эксклюзивті мақаласы үшін 1000 доллар төледі. Кейін Брайд Титаник апаты бойынша американдық және британдық тергеулерде куәлік берді, алған айсберг ескертулері мен апат болған түні болған оқиғаларды баяндады. Американдық тергеу кезінде Брайдтан «Карпатияда» баспасөз бен АҚШ Әскери-теңіз күштерінен ақпарат сұрағандарына қарамастан, оларға жауап бермеуі туралы да сұрақтар қойылды. Әскери-теңіз күштері президент Тафттың жеке досы және көмекшісі Арчибальд Батттың тағдыры туралы білуге тырысқан. Брайд жеке хабарламалар мен аман қалғандардың тізіміне басымдық берілгенін, ал Әскери-теңіз күштері британдық Морзе сигналдарын түсінбегенін айтты, бірақ Әскери-теңіз күштері бұл мәлімдемені жоққа шығарды. «Marconi Company» компаниясы Брайд пен Харольд Коттамға Нью-Йоркке келгенше үндемеуді айтып, «The New York Times» газетімен сұхбатты жасырын түрде ұйымдастырды деген айыптамаларға ұшырады, бірақ Маркони бұл айыптамаларды жоққа шығарды. Бұл мәселе одан әрі зерттелмеді және Брайд апаттың батырларының бірі деп есептелді. Тергеуде маңызды куәгер болғанына қарамастан, Брайд кеме шұғынасынан кейін өзін жасырып жүрді. 1912 жылдың 16 наурызында Титаникке аттанғанша, ол Мейбел Ладлоумен келісім шарттарын жасасты, бірақ 1920 жылдың 10 сәуірінде үйленген Люси Даунимен танысқаннан кейін қыркүйекте бұл келісімді бұзды. 1912 жылдың тамызында Лондоннан Мельбурн арқылы алынған мәліметтерде Брайдтың SS «Medina» кемесінде Маркони операторы болып жұмыс істегені көрсетілген. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Брайд «Mona's Isle» пароходында сымсыз байланыс операторы болып қызмет етті, ал 1922 жылы ол Люсимен Глазго қаласына көшіп, Брайд сатушы болып жұмыс істеді, кейіннен Прован Холлдың күзетшісі болды. Брайд пен Даунидің үш баласы болды.
Bride, who had to be carried off the Carpathia because of injuries to his feet (one was badly sprained, the other foot frostbitten), was met in New York City by Guglielmo Marconi and The New York Times, which gave Bride $1,000 for his exclusive story, "Thrilling Story by Titanic's Surviving Wireless Man". Bride later gave testimony in the American and British inquiries into the Titanic disaster, describing what iceberg warnings had been received and what had happened the night of the disaster. In the American inquiry, Bride was also questioned about ignoring requests for information, while on the Carpathia, from the press and the United States Navy, which wanted to know the fate of President Taft's personal friend and aide Archibald Butt. Bride stated that priority had been given to personal messages and survivor lists over answering questions from the press and claimed that the Navy did not understand British Morse signals, which the Navy denied. The Marconi Company was accused of secretly setting up the New York Times interview with Bride and telling him and Harold Cottam to keep quiet until they arrived in New York, but Marconi denied the accusations. This matter was not pursued, and Bride was considered one of the heroes of the disaster. Despite being a key witness in the inquiries, Bride kept a low profile after the sinking. Before sailing on the Titanic, on 16 March 1912 he became engaged to Mabel Ludlow, but he broke off the engagement in September when he met Lucy Downie, whom he married on 10 April 1920. In August 1912, London via Melbourne records show Bride being aboard the SS Medina as a Marconi operator. During World War I, Bride served as the wireless operator on the steamship Mona's Isle, and in 1922 he and Lucy moved to Glasgow, where Bride became a salesman and later the caretaker of Provan Hall. Bride and Downie had three children together.
Өлім
Брайд 1956 жылғы 29 сәуірде 66 жасында Глазго қаласындағы Стобхилл ауруханасында өкпе рагынан қайтыс болды. Оның денесі Глазго крематорийінде өртеліп, күлі крематорий шіркеуінің бағында таратылды.
Bride died on 29 April 1956, aged 66, from lung cancer at Stobhill Hospital in Glasgow. His body was cremated at Glasgow Crematorium and his ashes were scattered in the garden of the crematorium's chapel.