Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англиялық теңіз капитаны
English sea captain
Стэнли Филип Лорд (13 қыркүйек 1877 – 24 қаңтар 1962) 1912 жылғы 15 сәуірде батып кеткен түні «Титаникке» ең жақын кеме болған «Калифорния» кемесінің капитаны болды. Көзге түсетін деректерге байланысты, ол «Титаниктің» өзі немесе кем дегенде оның ракеталарын (сонымен қатар, сигнальдық шамы деп те аталады) көрген жалғыз кеме болуы мүмкін. Лорд пен жалпы алғанда «Калифорния» кемесі «Титаникке» уақтылы көмек көрсетпегені үшін сынға ұшырады, әртүрлі куәгерлердің куәліктеріне сәйкес, 5 пен 20 миль аралығында болғанына қарамастан, және «Титаник» батқанға дейін жетуі мүмкін жалғыз кеме еді. Екі ресми сараптама Лордты сынады, бірақ қылмыстық айыптау ұсынбады. Кейінгі авторлар Лордтың әрекеттері туралы әртүрлі пікірлер білдірді, кейбіреулері оны қорғады, ал басқалары сынға алды. Екі топ арасындағы ыстық пікір таластар нәтижесінде екі лагерьге «Лордистер» және «Лордистерге қарсылар» деген аттар берілді. Пікірталастың басты мәселелері әдетте Лордтың ракеталарға берген жауабының дұрыстығы, «Калифорния» мен «Титаник» бір-бірін көріп-көрмегендігі (сондай-ақ ракеталардың көрінуі), «Титаник» немесе «Калифорния» көрген кемелер болуы мүмкін бір немесе бірнеше «Жұмбақ кемелердің» болуы (егер олар шын мәнінде бір-бірін көрмеген болса) және «Калифорния» көмекке жылдам әрекет еткен жағдайда, тағы қанша адамның өмірін сақтап қалуға болар еді деген сұрақтарды қамтиды.
Stanley Phillip Lord (13 September 1877 – 24 January 1962) was captain of the SS Californian, the nearest ship to the Titanic on the night she sank on 15 April 1912, and, depending on which sources are believed, likely the only ship to see the Titanic, or at least her rockets (also known as flares), during the sinking. Lord, and the Californian more generally, have been criticised for the fact that the Californian did not render timely assistance to the Titanic despite being between 5 and 20 miles away, according to the testimony of various witnesses, and the only ship that could have reached Titanic before she sank. Two official inquiries were critical of Lord, but did not recommend criminal charges. Subsequent authors have offered differing opinions on Lord's actions, with some defending, and others criticising him. The passion among the two factions has resulted in the labels of "Lordites" and "Anti Lordites" being applied to the two camps. Central points of debate typically include the appropriateness of Lord's response to the rockets, whether the Californian and Titanic were in fact visible to one another (and additionally the visibility of the rockets), the possible presence of one or more "Mystery Ships" that may have been the ships seen by either the Titanic or Californian (assuming they did not in fact see each other), and whether or not the Californian could have saved any additional lives had it attempted to render assistance more quickly.
Ерте өмір
Лорд 1877 жылдың 13 қыркүйегінде Англияның Ланкашир графтығындағы Болтон қаласында дүниеге келген. Ол 1891 жылдың наурыз айында он үш жасында "Наяд" баросында теңіздегі білім алуын бастады. Кейіннен ол екінші рульшінің куәлігін алып, "Лурлей" баросында екінші офицер болып қызмет етті. 1901 жылдың ақпанында 23 жасында Лорд капитандық куәлігін алды, ал үш айдан кейін – жоғары капитандық куәлігін алды. 1897 жылы ол Батыс Үндістан және Тынық мұхитының бу кемелер компаниясына қабылданды. 1900 жылы компания Лейланд желісіне өткенімен, Лорд жаңа компанияда қызметін жалғастырды және 1906 жылы алғаш рет кеме басқару құқығын алды. 1911 жылы Лордқа "Калифорния" бу кемесі берілді.
Lord was born on 13 September 1877 in Bolton, Lancashire, England. He began his training at sea when he was thirteen, aboard the barque Naiad, in March 1891. He later obtained his Second Mate’s Certificate of competency and served as Second Officer on the barque Lurlei. In February 1901, at the age of 23, Lord obtained his Master's Certificate, and three months later, obtained his Extra Master's Certificate. He entered the service of the West India and Pacific Steam Navigation Company in 1897. The company was taken over by the Leyland Line in 1900, but Lord continued service with the new company, and was awarded his first command in 1906. Lord was given command of the SS Californian in 1911.
Жеке өмір
Лорд үйленген және ұлы болған. Оның әйелі Мейбл 1957 жылы, ал Лорд 1962 жылы қайтыс болды. Әйелі қайтыс болғаннан кейін, өзін ақтауға жасаған әрекеттердің салдарынан денсаулығы нашарлағаны айтылды. Олардың ұлы Стэнли Туттон Лорд (1908–1994) Ливерпульде банкир болып жұмыс істеді; ол ешқашан үйленбеді және балалары болған жоқ. 1994 жылы табиғи себептерден қайтыс болғанға дейін жалғыз өмір сүрді. Ол әкесі туралы сирек айтты, тек оның кінәсіздігіне сенетінін жеткізді. 1965 жылы ол Питер Пэдфилдтің «Титаник және Калифорниялық» кітабына алғы сөз жазды, ол Лордтың әділетсіз сотталғанын дәлелдеуге көмектесті.
Lord was married and had a son. His wife, Mabel, died in 1957, and Lord died in 1962. It was suggested that the stress of attempts to exonerate himself had contributed to the deterioration of his own health after his wife's death. Their son, Stanley Tutton Lord (1908–1994), worked as a banker in Liverpool; he never married or had children. He lived as a bachelor until his death from natural causes in 1994. He rarely spoke of his father, except to say he believed in his innocence. In 1965 he wrote a preface to a book by Peter Padfield, The Titanic and the Californian, which supported the case for Lord having been judged unfairly.
Суға бату алдында
1912 жылы 14 сәуірде түнде «Калифорния» кемесі үлкен мұздыққа жақындаған кезде капитан Лорд сағат 10:21 шамасында (кеме уақыты бойынша) тоқтап, түннің аяқталуын күтуге шешім қабылдады. Ұйықтауға жатар алдында ол өзінің жалғыз радиооператоры Сирил Эвансқа аймақтағы басқа кемелерді мұз туралы ескерту жасауды бұйырды. «Титаникке» жеткенде Эванс: «Мырза, біз тоқтап, мұздың арасында қалдық» деген хабар жіберді. «Калифорния» «Титаникке» тым жақын болғандықтан, хабар «Титаниктің» бірінші радиооператоры Джек Филлипстің құлағына өте қатты естілді, ол ашуланып: «Келіңдер! Тыныштық сақтаңдар! Мен жұмыс істеп жатырмын [яғни, Cape Race станциясымен байланыс үзілмейді]!» деді. Сол күні «Титаниктегі» радиожабдық істен шығып, Филлипс екінші радиооператор Харольд Брайдпен бірге күннің көп бөлігін оны жөндеуге жұмсаған еді. Енді олар күні бойы жиналған көптеген хабарламалармен айналысып, Филлипс осы ұзақ күннен кейін шаршап қалған болатын. Эванс Филипс сағат 11:30 шамасында ұйықтағанға дейін Кейп-Рейс станциясы арқылы реттік хабарларды жібергенін біраз уақыт тыңдады.
On the night of 14 April 1912, as the Californian approached a large ice field, Captain Lord decided to stop around 10:21 p. m. (ship's time) and wait out the night. Before turning in for the night, he ordered his sole wireless operator, Cyril Evans, to warn other ships in the area about the ice. When reaching the Titanic, Evans tapped out "I say old man, we are stopped and surrounded by ice." The Californian was so close to the Titanic that the message was very loud in the ears of Titanic First Wireless Operator Jack Phillips, who angrily replied "Keep out! Shut up! I am working [i. e., communicating with] Cape Race." Earlier in the day the wireless equipment aboard the Titanic had broken down and Phillips, along with Second Wireless Operator Harold Bride, had spent the better part of the day trying to repair it. Now they were swamped with outgoing messages that had piled up during the day and Phillips was exhausted after such a long day. Evans listened in for a while longer as Phillips sent routine traffic through the Cape Race relaying station before finally turning in for bed at around 11:30 p. m.
Титаниктің суға батқан түні
Түн бойы «Калифорниан» палубасындағы офицерлер мен теңізшілер алыстағы бір бейтаныс кеме үстінен аспанға атылған сегіз ақ зымыранды көрді. 17 сағаттық қызметтен кейін шаршаған капитан Стэнли Лорд түні бойы екі рет оятылды және зымырандар туралы хабарланды, ол оларға «компания зымырандары» болуы мүмкін деп жауап берді, олардың мақсаты – бір компанияға қарасты кемелердің өзара идентификациялануына көмектесу. Ал «Титаник» кемесі соқтығысқаннан кейін бір сағат бойы басқа кемелерді байқамады, тек алыстан бір кеме жарығы көрінді. Төртінші офицер Джозеф Бокхолл мен квартирмейстер Роу Морзе лампасы арқылы осы бейтаныс кемемен байланыс орнатуға тырысты. Бірақ «Калифорниан» палубасындағы ешкім осы сигналдарды көрмеді; олар да осы құпия кемеге сигнал беруге тырысты, алайда жауап ала алмады. Авторлар Тим Мальтин мен Элоиз Астон капитан Лордтың жақын маңдағы кеме «Титаник» емес деген сенімін судың суықтығынан туындаған визуалды бұрмалауларға байланысты деп санайды. Бейтаныс кемеден келген хабарларды түсіне алмаған «Калифорниан» офицерлері сигналдардың мачтаның жарқырауы ғана екеніне, сигнал емес екеніне қорытынды жасады. Түн бойы «Калифорниан» бортындағы ешкім сымсыз байланыс операторын оятып, оларға зымыран ату себебін және сигнал беру әрекеттерін сұрап хабарласуға тырыспады, таңғы сағат 5:30-ға дейін. Бірақ ол кезде бәрі тым кеш болды – «Титаник» таңғы сағат 2:20-да суға батты. Су астына батқанда, жарықтың кенеттен жоғалуы «Калифорниан» экипажына оның жай ғана келіп кеткенін білдірді.
Over the course of the night, officers and seamen on the deck of Californian witnessed eight white rockets fired into the air over a strange ship off in the distance. Fatigued after 17 hours on duty, Captain Stanley Lord was awakened twice during the night and told about the rockets, to which he replied that they may be "company rockets", to help ships identify themselves to liners of the same company. Meanwhile, on the Titanic, for an hour after the collision, no other ships were noticed until the lights of a ship were seen in the distance. Fourth Officer Joseph Boxhall and Quartermaster Rowe tried in vain to contact the strange ship by Morse lamp. Nobody on the deck of the Californian saw these signals; however, they had also tried to signal the mystery ship, but were unable to get a response. Authors Tim Maltin and Eloise Aston attribute Captain Lord's belief that the nearby ship was not the Titanic to visual distortions caused by cold water mirages. Not able to understand any messages coming from the strange ship, Californian's officers eventually concluded that signals were merely the masthead flickering and not signals at all. Throughout the night, no one on board the Californian attempted to wake their wireless operator, and ask him to contact the ship to ask why they were firing rockets and trying to signal them, until 5:30 a. m. By then, however, it was too late — the Titanic had gone down at 2:20 a. m. When she had slipped below the water, the sudden disappearance of lights was interpreted by the Californian crew to mean that she had simply steamed away.
Іздеу және қалпына келтіру
1912 жылы 15 сәуірдің таңында "Франкфурт" кемесі капитан Лордқа "Титаник" сол таңертең ерте батқанын хабарлады. Сағат 8:45-те "Калифорниялық" "Карпатия" кемесімен қатарласып, "Карпатия" Нью-Йоркке бет алғаннан кейін, тағы денелерді іздеу үшін артта қалды.
On the morning of 15 April 1912, Captain Lord was notified by the Frankfurt that the Titanic had gone down early that morning. At 8:45 a. m, the Californian pulled up alongside the Carpathia and stayed behind to search for additional bodies after the Carpathia steamed towards New York.