Мәскети (Самцхе) – Грузияның оңтүстік-батыс аймағы. Тарихы ежелгі тайпалармен, темір өндірісінің бастауымен, Диауехи және Иберия патшалықтарымен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Месхети немесе Самцхе (көне дереккөздерде Мошия) – Грузияның оңтүстік-батысындағы таулы өңір.
Meskheti or Samtskhe (Moschia in ancient sources), is a mountainous area in southwestern Georgia.
Тарих
Мушки (немесе Моши) және Мосиники (немесе Мосиноеци) деп аталатын ежелгі тайпалар қазіргі Самцхе-Жавахети аймағының алғашқы белгілі тұрғындары болды. Кейбір ғалымдар Мосиниктерді темір металлургиясын ойлап тапқандар деп санайды. Біздің заманымыздан бұрынғы 2-мыңжылдықтан бастап 4-ғасырға дейін Месхетия Диауэхи патшалығының құрамында болды. Содан кейін, 6-ғасырға дейін Иберия патшалығының бір бөлігі болды. 10-15 ғасырларда бұл аймақ біртұтас Грузия патшалығының құрамына кірді. 16-ғасырда Осман империясы басып алып, қосып алғанға дейін Самцхе тәуелсіз княздығы болды. 1829-1917 жылдары аймақ Тифлис генерал-губернаторлығының құрамында болды, содан кейін қысқа мерзімге (1918-1921) Грузия Демократиялық Республикасының бөлігіне кірді. 1921-1990 жылдары Грузия ССР ретінде КСРО құрамында болды. Месхети қазір Жавахети және Торимен бірге Самцхе-Жавахети аймағының бір бөлігі болып табылады.
Ancient tribes known as the Mushki (or Moschi) and Mosiniks (or Mossynoeci) were the first known inhabitants of the area of the modern Samtskhe Javakheti region. Some scholars credit the Mosiniks with the invention of iron metallurgy. Between the 2nd millennium BCE and the 4th century BCE, Meskheti was part of the kingdom of Diauehi. It was subsequently, until the 6th century, part of the Kingdom of Iberia. During the 10th 15th centuries, this region was a part of the united Georgian Kingdom. In the 16th century it was the independent Principality of Samtskhe until it was occupied and annexed by the Ottoman Empire. In 1829 1917 the region was a part of Tiflis Governorate, and then briefly (1918–1921) part of the Democratic Republic of Georgia. Between 1921 1990 it was a part of the Soviet Union, as the Georgian SSR. Meskheti is now part of the Samtskhe Javakheti region, together with Javakheti and Tori.
Грузиялықтар
Месхетиялықтар немесе Месхтар (месхи) – грузиндердің бір тобы, Месхетияның түпкілікті халқы. Месхетиялықтар Месхетия диалектісінде сөйлейді және дін бойынша көбінесе грузин православиесін ұстанады, ал бір бөлігі католиктер.
Meskhetians or Meskhs (Meskhi) are a subgroup of Georgians, the indigenous population of Meskheti. Meskhetians speak the Meskhetian dialect and are mainly Georgian Orthodox Christians in religion, while part of them are Catholics.
Месхеттік түрік
Месхеттік түріктер – Түркиямен шекаралас Грузияның Месхетия аймағының бұрынғы тұрғындары. Олар 1944 жылғы 15-25 қарашада Иосиф Сталиннің бұйрығымен Орталық Азияға күштеп жер аударылып, Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстанға қоныстанды. 120 мың адам мал тасымалдау вагондарында жер аударылып, олардың 10 мыңы қаза болды. Бүгінде олар бұрынғы Кеңес Одағының көптеген елдеріне таралып кеткен. Әзірбайжан мен Орталық Азияда 500 000-ден 700 000-ға дейін месхеттік түріктер жерсіздікте өмір сүріп жатыр. Месхеттік түріктердің көпшілігі – сүнни ханафит мұсылмандары.
Meskhetian Turks are the former inhabitants of the Meskheti region of Georgia along the border with Turkey. They were deported to Central Asia during November 15–25, 1944 by Joseph Stalin and settled within Kazakhstan, Kyrgyzstan, and Uzbekistan. Of the 120,000 forcibly deported in cattle trucks a total of 10,000 perished. Today they are dispersed over a number of other countries of the former Soviet Union. There are 500,000 to 700,000 Meskhetian Turks in exile in Azerbaijan and Central Asia. Most Meskhetian Turks are Sunni Hanafi Muslims.