Кіріспе
Британдық режиссер (1933 жылы туған) режиссер сэр Джон Бурман (18 қаңтар 1933 жылы туған) – британдық режиссер. Ол «Бос нүкте» (1967), «Тынық мұхитындағы тозақ» (1968), «Құтқарылу» (1972), «Зардоз» (1974), «Экзорцист II: Еретик» (1977), «Эскалибур» (1981), «Зөміргүл орман» (1985), «Үміт және даңқ» (1987), «Генерал» (1998), «Панама тігіншісі» (2001) және «Королева және ел» (2014) сияқты көркем фильмдерді түсіргенімен әйгілі. Бурман 20 фильм түсіріп, бес рет «Оскар» сыйлығына ұсынылған, оның ішінде екі рет «Үздік режиссер» номинациясына («Құтқарылу» және «Үміт және даңқ» фильмдері үшін). Ол сондай-ақ «Зөміргүл орман» фильмін насихаттау үшін алғашқы «Оскар» үміткерлеріне көрсетілімдерді ұйымдастырған. Рим католигі болмаса да, ол Суррейдегі Чертсидегі Салезиан мектебінде оқуға жіберілді.
the filmmaker
Sir John Boorman ('/b//ʊər//m//ə//n/; born 18 January 1933) is a British filmmaker. He is best known for directing feature films such as Point Blank (1967), Hell in the Pacific (1968), Deliverance (1972), Zardoz (1974), Exorcist II: The Heretic (1977), Excalibur (1981), The Emerald Forest (1985), Hope and Glory (1987), The General (1998), The Tailor of Panama (2001) and Queen and Country (2014). Boorman has directed 20 films and received five Academy Award nominations, twice for Best Director (for Deliverance, and Hope and Glory). He is also credited with creating the first Academy Award screeners to promote The Emerald Forest. Although not Roman Catholic, he was sent to be educated at the Salesian School in Chertsey, Surrey.
Мансап
Боорман әскери қызметке шақырылып, британ армиясында кеңселік нұсқаушы болды. Ол Корея соғысында қызмет етпеді, бірақ жаттығудан бас тартты деген айыппен әскери сотқа тартылды – ол оқушыларына соғысты сынағандықтан; Боорман барлық пікірлерінің көзі «The Times» газеті екенін көрсеткеннен кейін бұл іс тоқтатылды. Әскери қызметтен кейін 1950 жылдардың соңында ол құрғақ тазалаушы және журналист болып жұмыс істеді. Ол Саутгемптон мен Довердегі «Southern Television» телеарналарының жаңалықтар бөлімдерін басқарды, содан кейін теледокументальдық фильмдер түсіруге көшті, ақырында BBC-нің Бристольдегі документальдық фильмдер бөлімінің басшысы болды. 1963 жылы ол кәсіби футбол туралы «Сенбіге алты күн» атты документальдық фильм жазды және режиссерлік етті. Бұл фильм Англияның екінші дивизионында ойнаған «Swindon Town» командасының өміріндегі бір аптаға арналған. Продюсер Дэвид Дойчтің назарына түскеннен кейін, Боорманға Ричард Лестердің 1964 жылы түсірген «A Hard Day's Night» фильмінің табысын қайталауға бағытталған фильмді түсіру мүмкіндігі ұсынылды: «Бізді ұстасаң» (1965) – бұл тағы бір поп-топ, «Dave Clark Five». Лестердің фильмідей коммерциялық сәттілікке ие болмаса да, ол Паулин Каэл және Дилис Пауэлл сияқты белгілі сыншылардан жақсы пікірлер алды және Боорманның киноиндустрияға кіруіне жол ашты. Боорман Голливудқа көбірек амбициялық фильмдер түсіру үшін келді және «Point Blank» (1967) фильмінде Ричард Старктың романы бойынша (Дональд Э. Вестлейктің псевдонимі) ол Алькатрастың құлдырап бара жатқан бекінісіне және АҚШ-тың Батыс жағалауындағы протохиппи әлеміне бейтаныс көзқарасты әкелді. Ли Марвин белгісіз режиссерге толық қолдау көрсетіп, MGM-ге жоба бойынша барлық мақұлдауларын Боорманға қалдырғанын айтты. «Point Blank»-тен кейін Боорман Ли Марвин және Тоширо Мифунэмен бірге «Тынық мұхиттағы тозақ» (1968) фильмінде жұмыс істеді, онда аралда қалған екі сарбаздың аңызы баяндалады. Ұлыбританияға оралғаннан кейін Боорман «Лео соңғысы» (АҚШ-Ұлыбритания, 1970) фильмін түсірді. Бұл фильм Федерико Феллинидің ықпалын көрсетті, тіпті Феллинидің тұрақты актері Марчелло Мастроянни де ойнады. Ол Боорманға Канн кинофестивалінде үздік режиссер сыйлығын жеңіп алды. Боорман Джеймс Дикидің романынан алынған «Deliverance» (АҚШ, 1972) фильмімен үлкен резонанс тудырды. Бұл фильмде Джон Войт, Берт Рейнольдс, Ронни Кокс және Нед Битти ойнаған төрт қалалық адамның Аппалачи орман арқылы ақ суға саяхаттау кезінде күтпеген жерден қауіпке ұшыраған оқиғалары суреттелген. Фильм Боорманның алғашқы кассалық табысына айналды және бірнеше марапатқа ие болды. 1970 жылдардың басында Боорман «Жалпының иесі» фильмін түсіруді жоспарлап, автормен оның жоспарлары туралы хат алмасты. Ақырында өндіріс тым қымбат болып шықты, дегенмен кейбір элементтер мен тақырыптарды «Excalibur» (1981) фильмінде көруге болады. Содан кейін түрлі фильмдер түсірілді. Шон Коннеридің басты рөлде ойнаған «Zardoz» (1974) – 23 ғасырда жыныстық қатынас екі әлемге бөлінген пост-апокалиптикалық ғылыми фантастика. Режиссердің фильмге берген түсініктемесіне сәйкес, «Зардоз әлемі» «әдемі» мәңгілік қоғаммен соқтығысу бағытында. Боорман «Exorcist II: The Heretic» (АҚШ, 1977) фильмінің режиссері болып таңдалды, бұл оның түпнұсқа фильмді ұнатпауын ескере отырып, индустрияны таң қалдырды. Боурман: «Мен түпнұсқа фильмді түсіргісі келмегендіктен ғана емес, Warner Brothers бас директоры Джон Келлиге фильмді түсірмесе, қуанышты боламын деп айттым». Бродвей драматургы Уильям Гудхарттың бастапқы сценарийі интеллектуалды және амбициялық болды, ол жақсылық пен жамандық арасындағы шайқастың метафизикалық табиғатына қатысты және католик теологы Пьер Тейхард Де Шардиннің жазбаларына әсер етті. Боурманның түсірілім барысында қайта жазуына қарамастан, фильм түсініксіз болды. 1977 жылы маусымда жарық көрген фильм сын-тесттерде сәтсіз, бірақ кассада сәл табысты болды. Боурманды «Экзорцист» романының авторы Уильям Питер Блатти және «Экзорцист» фильмінің режиссері Уильям Фридкин айыптады. Кейіннен Боурман өзінің фильмге деген көзқарасының қате екенін мойындады. «Ерекеттік» тек «Диуаниды» сериясының ең нашар фильмі ғана емес, сонымен қатар барлық уақыт ішіндегі ең нашар фильмдердің бірі болып саналады. «Excalibur» – Боорманның көптен күткен арман жобасы, ол Le Morte D'Arthur-ға негізделген Артур аңызын қайта баяндау. Боорман Никол Уильямсон мен Хелен Мирренді наразылықтарын білдірді, өйткені екеуі бір-бірін қатты ұнатпады, бірақ Боорман олардың өзара қақтығысы олардың ойнайтын кейіпкерлерінің бейнесін жақсартады деп ойлады. Өндіріс Ирландия Республикасында өтті, онда Боорман қоныстанған. Фильмде ол барлық балаларын актерлер мен түсіру тобы ретінде жұмысқа алды (Боорманның кейбір келесі фильмдері де «отбасылық бизнес» өндірістері болды). Фильм, Orion Films өндірген алғашқы фильмдердің бірі, орташа табысқа ие болды. «The Emerald Forest» (1985) фильмінде Боорман өзінің ұлы Чарли Боорманды жаңбырлы ормандағы эко-жауынгер рөлінде ойнатты, онда коммерциялық қажетті элементтер – әрекет және жалаңаяқтық – нақты антропологиялық егжей-тегжеймен біріктірілді. Роспо Палленбергтің бастапқы сценарийі марапатты автор Роберт Холдсток жазған осы аттас кітапқа бейімделді. Фильмнің дистрибьюторы сол жылы бизнес қиындықтарына тап болғандықтан, фильм 1985 жылғы «Оскар» сыйлығына үміткерлерді анықтау үшін дәстүрлі жарнамалық кампания өткізбеді, жағымды сын-тесттерге қарамастан. Боорман фильмді өзі таныстыруды бастады, Лос-Анджелес аймағындағы бейнежазбалар дүкендерінде Академия мүшелеріне тегін VHS көшірмелерін ұсынды. Боорманның идеясы кейіннен Голливудтың марапаттау маусымында кең таралды, ал 2010 жылдары Академия мүшелеріне әр жыл сайын миллионнан астам «Оскар» үміткерлері жіберілді. «Emerald Forest» ешқандай номинация алмады. «Hope and Glory» (1987, Ұлыбритания) – оның қазірге дейінгі ең автобиографиялық фильмі, ол Лондондағы «The Blitz» кезіндегі балалық шағын баяндайды. Goldcrest Films өндірген, Голливудтың қаржыландыруымен түсірілген бұл фильм АҚШ-та кассалық табысқа ие болды және көптеген «Оскар», BAFTA және «Алтын глобус» номинацияларын алды. Оның 1990 жылы АҚШ-та түсірілген, дисфункционалдық отбасы туралы комедиясы «Where the Heart Is» үлкен сәтсіздікке ұшырады. Оның досы Дэвид Лин 1991 жылы қайтыс болғаннан кейін, Боорман Линнің ұзақ жоспарланған «Nostromo» романының бейімделуін режиссерлік етуге тиіс болды, бірақ өндіріс күйреп қалды. «Beyond Rangoon» (АҚШ, 1995) және «The Tailor of Panama» (АҚШ/Ирландия, 2000) фильмдері де шетелдік кейіпкерлермен және қиын жағдайға түскен әлемдерді зерттейді. Боорман 1998 жылы Канн кинофестивалінде «The General» фильмі үшін үздік режиссер сыйлығын жеңіп алды, бұл Мартин Кахиллдің өмірбаяны. Бұл фильм Глазгодан келген, әдемі, бірақ құпиялы қылмыскердің өлімі туралы, шамамен Жеңілдікке қарсы армияның қолынан қаза тапқан. Боорман Кахиллдің қарақшылықтарының құрбаны болған, «Deliverance» музыкалық альбомына алған алтын жазбасы үйінен ұрланған. 2006 жылы шыққан «The Tiger's Tail» фильмі Ирландиядағы 21 ғасырдың капитализміне қарсы тұрған триллер. Сонымен қатар, Боорман өте ұзақ уақыттан бері жоспарлап отырған жобасы – рим императоры Адрианның өмірі туралы ойдан шығарылған есеп (атауы «Адрианның естеліктері»), Адрианның өлімі алдындағы хаты түрінде жазылған. Сонымен қатар, 2009 жылдың тамызында Боорман режиссерлік ететін классикалық «The Wonderful Wizard Of Oz» фильмінің қайта түсірілуі туралы хабарланды. 2007 және 2009 жылдары ол Мароккодағы өнер фестивалінің аясында бірқатар іс-шаралар мен талқылауларға қатысты, соның ішінде Ким Кэтраллмен бірге «Режиссер болу» атты іс-шараға қатысты. 2012 жылдың қарашасында ол 2012 жылғы Марокко халықаралық кинофестивалінің басты жарысқа қатысушылар төрағасы болып таңдалды. 2013 жылдың күзінде Боорман «Hope and Glory» (1987) фильмінің «Оскарға» ұсынылған жалғасы «Queen and Country» фильмін түсіруге кірісті, түсірілімдер Шеппертон мен Румынияда өтті. Фильм «Directors' Fortnight» бөлігінде көрсетілуге таңдалды...
Жеке өмір
Боорман ұзақ жылдар бойы Ирландияда тұрып, Глендалоудың егіз көлдеріне жақын, Виклоу округіндегі Аннамоо қаласында өмір сүрді. 2022 жылы ол өзінің мүлкін сатуға шығарды, себебі ұлы Чарли тұратын Сарриге (Англия) көшуді жоспарлаған. 2012 жылғы сұхбатта ол жақында ажырасқанын айтқан. 2020 жылға қарай ол үшінші әйеліне үйленген еді. Оның жеті баласы бар: Катрин (1958 ж.т.), Телше (1959–1996 ж.ж.), Шарль (1966 ж.т.) және Дейзи (1966 ж.т.), олардың анасы – оның бірінші әйелі Кристал Крузе, олар 1990 жылға дейін бірге болған; сондай-ақ екінші әйелі Изабелла Вайбрехтпен (1995 ж. үйленген) Лола, Ли және Лили Мэй. Оның ұлы Чарли Боорман актерлік мансапқа ие, бірақ 2004 жылы актер Эван Макгрегормен бірге Еуропа, Орталық Азия, Сібір, Аляска, Канада және АҚШ-тың орталық аймақтарынан мотоциклмен саяхат жасағанда оның танымал болуы арта түсті. Оның қызы Катрин Боорман (Экскалибурдағы Игрейн) Францияда актриса болып жұмыс істейді. Тағы бір қызы Телше Боорманмен бірлесіп «Жүрек қайда» фильмінің сценарийін жазған. Ол 1996 жылы 36 жасында жұмыртқалық бездің қатерлі ісігінен көз жұмды. 2004 жылы Боорман BAFTA мүшесі атанды. Боорман 2022 жылғы Жаңа жылдық құрметте кино саласына қосқан үлесі үшін рыцарь атағына ие болды.