Кіріспе

Ресейдің бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі

Астрахан облысы (Астраха́нская о́бласть;) – Ресейдің оңтүстігінде орналасқан Ресей Федерациясының құрамындағы субъектісі (облыс). Әкімшілік орталығы – Астрахан қаласы. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 1 010 073 адамды құрады.

География

Астрахань солтүстік-шығыс бойынша тең ендік және тең ұзындық сызықтарымен кесіледі. Оның оңтүстік шекарасы Каспий теңізі, шығысы – Қазақстан (Атырау және Батыс Қазақстан облыстары), солтүстігі – Волгоград облысы, ал батысы – Калмыкия. Бұл Ресейдің Оңтүстік федералды округіне кіреді.

Тарих

Астрахан облысы – қазіргі ресейліктердің пайда болған бірнеше славян тайпаларының бірі – бужандардың отаны. Олар Оңтүстік Ресейде өмір сүріп, Бузан өзені маңындағы аймақты мекендеген. 16 ғасырда бұл аймаққа үндістер көшіп келіп, үнді әсерін әкелді. 1942 жылдың тамыз-желтоқсаны аралығында неміс басқыншылары Астрахан облысының шекарасына жетіп, аймаққа енді: 1942-1943 жылдары Абвер, 1941-1944 жылдары нацистік әскердің шатасып қалған тобы. Бузан облысы 1943 жылдың 27 желтоқсанында таратылған Қалмық Автономдық Кеңестік Республикасының және Сталинград облысының Астрахан ауданының аумақтарының бір бөлігінде құрылды. Жарылыс тереңдігі (975-1100 метр) және салыстырмалы түрде төмен қуаты (3,2-13,5 килотонна) болғандықтан, қоршаған ортаға радиация бөлінген жоқ. Сол кезде Астрахан маңындағы, 3900-4100 метр тереңдіктегі табиғи газ кен орындарында 6 триллион куб метрге дейін газ болуы мүмкін, бұл Уренгой көлемімен шамалас. 2017 жылы Астрахан алаңы, Астрахан доғасының ортасында, Астраханнан солтүстік-шығысқа қарай 60 шақырым жерде орналасқан, 100 км х 40 км аумақты қамтиды. Бұл Ресейдегі тоғызыншы және Еуропалық Ресейдегі ең ірі газ кен орыны, оның қоры шамамен зор. Кен орнын «Газпром Добыча Астрахан» компаниясы игереді, ол «Газпромның» толық иелігіндегі еншілес компаниясы болып табылады. Бұл кен орнында күкірттің де көп мөлшері өндіріледі.

Қазіргі тарих

1997 жылғы 30 қазанда Астрахань, Киров, Мурманск, Ульяновск және Ярославль қалалары Ресей үкіметімен билікті бөлісу туралы келісімге қол қойып, автономия мәртебесіне ие болды. Аталған келісім 2001 жылғы 21 желтоқсанда күшін жойды.

Саясат

Кеңес дәуірінде облыстағы жоғары билік үш адам арасында бөлісті: Астрахан КПСС комитетінің бірінші хатшысы (іс жүзінде ең көп билікке ие болған), облыстық Совет төрағасы (заң шығару билігі) және облыстық Атқару комитетінің төрағасы (атқару билігі). 1991 жылдан бастап КПСС барлық билігін жоғалтты, ал облыс әкімшілігінің басшысы, соңында губернатор сайланған аймақтық парламентпен бірге тағайындалды/сайланды. Астрахан облысының хартасы – аймақтың негізгі заңы. Астрахан облысының Заң шығару жиналысы – провинцияның тұрақты заң шығарушы (өкілдік) органы. Заң шығару жиналысы өз өкілеттіктерін заңдар, қаулылар және басқа да құқықтық актілерді қабылдау арқылы, сондай-ақ өзі қабылдаған заңдар мен басқа да құқықтық актілердің орындалуын және сақталуын қадағалау арқылы жүзеге асырады. Жоғары атқарушы орган – облыс әкімшілігі, оған аудандық әкімдіктер, комитеттер және комиссиялар сияқты аумақтық атқарушы органдар кіреді, олар провинцияның дамуына көмектеседі және күнделікті мәселелерді шешеді. Облыс әкімшілігі Ресей Конституциясына сәйкес, жоғары лауазымды тұлға болып табылатын және облыс хартасының сақталуына кепілдік беретін губернатордың қызметін қолдайды.

Тілдер

Орыс тілінің жергілікті тобы Астрахань орыс тілі деп аталады және Астрахань облысы мен оның төңірегінде сөйленетін бірнеше диалекті қамтиды.

Дін

2012 жылы 56 900 адаммен сұхбаттасқан сауалнама бойынша, Астрахан облысы халқының 46% орыс православие шіркеуіне жатады, 4% православие христиандары, бірақ ешқандай шіркеуге мүше емес немесе басқа (орыс емес) православие шіркеулерінің мүшелері, 2% жалпы христиандар, 14% мұсылмандар, ал 2% славянның ежелгі дініне (Родновери) немесе аймақтың басқа халықтық діндеріне сенетін болып табылады. Бұдан өзге, халықтың 16% дінге жатпайтын рухани адамдар екенін, 6% атеист екенін, ал 10% басқа діндерді ұстанатынын немесе сұраққа жауап бермегенін айтады. Аталған сауалнамада көрсетілмеген, бірақ аймақта кездесетін кіші діни қауымдарға индуистер, яһудилер және буддистер жатады, олардың әрқайсысы Астрахан облысында бір ғибадатханаға ие.