Кіріспе
ЛаВейдің діни мәтіні – Сатаникалық Киелі кітап, 1969 жылы Антон ЛаВей жариялаған эсселер, тұжырымдар және рәсімдер жинағы. Бұл Лавеяндық сатанизмнің орталық діни мәтіні және оның философиясы мен догмасының негізі саналады. Ол қазіргі заманғы сатанизмге ең көп әсер еткен маңызды құжат ретінде танылған. Сатаникалық Киелі кітап христиандық Киелі кітап сияқты қасиетті жазба емес екендігімен қатар, Лавеяндық сатанистер оны авторитетті мәтін деп санайды, себебі ол олар үшін жазба мәртебесіне ие болған заманауи мәтін. Ол адамның өзінің табиғаты мен инстинкттерін зерттеудің құндылығын жоғары бағалайды. Сенушілер «атеистік сатанистер» деп сипатталады, өйткені олар Құдай мен Шайтан сыртқы күштер емес, керісінше жеке тұлғаның жекелігінің көрінісі – олардың өміріндегі игілік пен тұрақтандырушы күштер деп есептейді. Сатаникалық Киелі кітаптың отыз рет басылымы жасалып, миллионнан астам данасы сатылған. Сатаникалық Киелі кітап төрт кітаптан тұрады: «Шайтан кітабы», «Луцифер кітабы», «Белиал кітабы» және «Левиафан кітабы». «Шайтан кітабы» Он Буйрыққа және Алтын Ережеге қарсы шығып, эпикурейшілікті насихаттайды. «Луцифер кітабында» Сатаникалық Киелі кітаптың философиясының көп бөлігі қамтылған, онда он екі тарауда құштарлық, махаббат, жек көру және жыныстық қатынас сияқты тақырыптар талқыланады. ЛаВей осы кітапты дінге қатысты қамыттарды жою үшін де пайдаланады. «Белиал кітабында» ЛаВей рәсімдер мен сиқырды егжей-тегжейлі сипаттайды. Ол рәсімді орындау үшін қажетті ой-қиялы мен назарды талқылайды және үш рәсімге нұсқау береді: жыныстық қатынас, мейірімділік немесе жою. «Левиафан кітабы» Шайтанға, құштарлыққа, мейірімділікке және жоюға арналған төрт шақыруды ұсынады. Сондай-ақ, онда он тоғыз Энох кілттері (Джон Дидің Энох кілттерінен бейімделген), Энох және ағылшын тілінде аудармасы келтірілген. Сатаникалық Киелі кітапқа оң және теріс пікірлер білдірілді. Ол «қарақшадай өткір» және «әсерлі» деп сипатталған. Сатаникалық Киелі кітапты сынға алу ЛаВейдің жазу стиліне қатысты күмәндер мен мазмұнына наразылықтан туындайды. ЛаВей бөлімдерді плагиаттағаны үшін сынға ілікті, сондай-ақ оның философиясы көбінесе қарызға алынған деген айыптаулар тағылды. Кітапты мектептерде, қоғамдық кітапханаларда және түрмелерде қолдануға тыйым салуға әрекеттер жасалды, бірақ мұндай әрекеттер сирек кездеседі.
The Satanic Bible is a collection of essays, observations, and rituals published by Anton LaVey in 1969. It is the central religious text of LaVeyan Satanism, and is considered the foundation of its philosophy and dogma. It has been described as the most important document to influence contemporary
Satanism. Though The Satanic Bible is not considered to be sacred scripture in the way that the Christian Bible is to Christianity, LaVeyan Satanists regard it as an authoritative text as it is a contemporary text that has attained for them scriptural status. It extols the virtues of exploring one's own nature and instincts. Believers have been described as "atheistic Satanists" because they believe that God and Satan are not external entities, but rather projections of an individual's own personality—benevolent and stabilizing forces in their life. There have been thirty printings of The Satanic Bible, selling over a million copies. The Satanic Bible is composed of four books: The Book of Satan, The Book of Lucifer, The Book of Belial, and The Book of Leviathan. The Book of Satan challenges the Ten Commandments and the Golden Rule, and promotes Epicureanism. The Book of Lucifer holds most of the philosophy in The Satanic Bible, with twelve chapters discussing topics such as indulgence, love, hate, and sex. LaVey also uses the book to dispel rumors surrounding the religion. In The Book of Belial, LaVey details rituals and magic. He discusses the required mindset and focus for performing a ritual, and provides instructions for three rituals: those for sex, compassion, or destruction. The Book of Leviathan provides four invocations for Satan, lust, compassion, and destruction. It also lists the nineteen Enochian Keys (adapted from John Dee's Enochian keys), provided both in Enochian and in English translation. There have been both positive and negative reactions to The Satanic Bible. It has been described as "razor sharp" and "influential". Criticism of The Satanic Bible stems both from qualms over LaVey's writing and disapproval of the content itself. LaVey has been criticized for plagiarizing sections, and accusations have been made that his philosophies are largely borrowed. Attempts have been made to ban the book in schools, public libraries, and prisons, though these attempts are somewhat rare.
Тарих
Сатаникалық Киелі кітаптың тууына қатысты бірнеше әңгіме бар. 2005 жылдан бергі басылымның кіріспесінде Бас діни қызметкер Питер Гилмор ЛаВейдің Сатан шіркеуі мен оның обрядтары туралы жазған монографияларынан Сатаникалық Киелі кітапты өзі құрастырғанын айтады. Гилмор ЛаВейдің жазбаларына ықпал еткен бірнеше адамды атады: Айн Рэнд, Фридрих Ницше, Х. Л. Менкен, ЛаВейдің жастық шағында бірге жұмыс істеген карнавал мүшелері, П. Т. Барнум, Марк Твен, Джон Милтон және Лорд Байрон. ЛаВейдің қызы Зейна Шрек, әкесінің діні мен өткені туралы ашық әңгімесінде Сатаникалық Киелі кітаптың тууына Avon баспасының өкілі Питер Майердің ұсынысын байланыстырады. Шрекке сәйкес, Майер 1968 жылғы «Розмаридің баласы» атты қорқыныш фильмінің танымалдылығын пайдаланып, ЛаВейге сатаникалық Киелі кітап жазуды ұсынды, бұл фильм сатанизм мен басқа да эзотерикалық тәжірибелерге қоғамның қызығушылығын арттырды. Шрек атап өткендей, Диана Хегартидің көмегімен ЛаВей бұрын таратқан бірнеше жазбаларды жинады: сатанизмге кіріспе, бірнеше қысқа эссе, обрядтар туралы нұсқаулық және ол бұрын «The Cloven Hoof» деп аталатын Сатан шіркеуінің ақпараттық бюлетенінде жариялаған мақалалар. Баспагердің көлемдік талаптарын орындау үшін немесе идеялармен келісімге келу үшін ЛаВей мен Хегарти басқа авторлардың жазбаларынан көптеген материалдарды алды. Олардың ішінде 1890 жылы жарық көрген Рагнар Редбардтың «Күш құқылы» әлеуметтік дарвинистік кітабы, сондай-ақ А. Кроулидің «The Equinox» еңбегінен Дидің Энохиандық кілттері, христиандыққа сілтемелерді Сатанға сілтемелермен алмастыру арқылы өңделді. Кейбіреулер ЛаВейді Рэндтің «Атлас құлатылды» романынан Тоғыз сатаникалық қағиданы авторлық құқықсыз қайта жазды деп айыптайды, бірақ басқалары ЛаВей романнан ғана шабыттанды деп санайды. Кейінірек ЛаВей Лэвейлік сатанизмнің «жаңадан Айн Рэндтің философиясы, оған обрядтар мен рәсімдер қосылған» екенін айту арқылы Рэндтің идеяларымен байланысын растады.
Маңыздылық
"Сатандық Киелі кітап" қазіргі заманғы сатанизмге ең көп әсер еткен маңызды құжат ретінде танылған. Кітапта сатанизмнің негізгі принциптері жазылған және оның философиясы мен догмасының негізі саналады. Петерсен оны "көп жағынан сатанистік ортаның орталық мәтіні" деп атап көрсетті, ал Лэп оның кең сатанистік қозғалыстағы үстемдігін қуаттады. Дэвид Бромли оны "еретікшіл" және "сатанистік теологияның ең белгілі және ықпалды тұжырымы" деп сипаттайды. Юджин Галлахер сатанистер ЛаВейдің еңбектерін "өздерін, топтарын және әлемді қарау үшін қолданатын көзілдірік ретінде" пайдаланатынын айтады. Ол сондай-ақ: "Адам табиғатын шынайы бағалап, ритуалдар мен салтанатты жақсы көріп, әжуаға бейімділігімен ЛаВейдің Сатандық Киелі кітабы өзімшілдікке шақыратын жаңалықты таратып, оның дұрыстығын ешқандай эмоциясыз қарастырған адам қабылдайтынын" мәлімдейді.
Жариялану тарихы
Алғаш рет 1969 жылы "Avon" баспасында жұмсақ мұқабамен басылып шыққан "Сатаникалық Киелі кітап" трицарет басылып, ешқашан басылымнан туспеген. Сол жылы "University Books" баспасы қатты мұқабамен шығарылған, бірақ ондаған жылдардан бері қайта басылмады. 2015 жылы "William Morrow" баспасы кітапты, оның серігі "Сатаникалық ғибраттар" кітабымен бірге бір томдық басылым түрінде жаңа қатты мұқабамен шығарды және "Rabid Crow Arts and Graphics" арнайы келісім бойынша сатуға шығарды. Басылымдар арасында негізгі мазмұны өзгерген жоқ, бірақ бірнеше басылымнан кейін арнау жойылды, ал кіріспе бірнеше рет өңделді. Бафометтің белгісі алғашқы басылымнан бері мұқабасында бейнеленген. "Сатаникалық Киелі кітап" алғашқы жарық көргенінен бері бір миллионнан астам данасы сатылды. Ол сондай-ақ дат, швед, неміс, испан, фин және түрік тілдеріне аударылды.
Арналу
Қазіргі басылымдарында болмаса да, "Сатаникалық Киелі кітаптың" алғашқы басылымдарында ЛаВейдің ықпалына түскен әртүрлі тұлғаларға арналған кең арнау болған. ЛаВейдің негізгі арнауы Бернардино Ногараға (қатемен "Логара" деп жазылған), Карл Хаушхоферге, Григорий Распутинге, Базиль Захарофқа, Алессандро Кальястроға, Барнаба Саулға (Джон Дидің алғашқы көрушісі), Рагнар Редбардқа, Уильям Мортенсенге, Ханс Брикке, Макс Рейнхардтқа, Оррин Клаппқа, Фриц Лангқа, Фридрих Ницшеге, В. С. Филдске, П. Т. Барнумға, Ханс Поельцигге, Реджинальд Маршқа, Вильгельм Райхқа және Марк Твенге болған. Екінші арнауға Ховард Хьюз, Джеймс Муди, Марчелло Труцци, Адриан-Клод Фрейзер, Мэрилин Монро, Уэсли Мэтер, Уильям Линдсей Грешем, Хьюго Закчини, Джейн Мэнсфилд, Фредерик Гоернер, С. Хантли, Натанаэль Уэст, Хорацио Алджер кіші, Роберт Э. Говард, Джордж Оруэлл, Х. П. Лавкрафт, Сейсенбі Уэлд, Х. Г. Уэллс, Мари Ковен, Гарри Худини, Тогаре (ЛаВейдің үй жануары - арыстан) және "Тоғыз белгісіз" кітабынан Тоғыз белгісіз адам кірген.
Кіріспе
"Сатаникалық Киелі кітаптың" әртүрлі басылымдарында әртүрлі авторлардың кіріспе сөздері жазылған. 1969 жылдан 1972 жылға дейін басылған алғашқы басылымда Бартон Х. Вулфтың "Шайтанға табынатын шіркеу" атты мақаласынан үзінді келтірілген. Вулф ЛаВейдің жантық өмірбаянын және Шайтан шіркеуінің тарихын ұсынады. Ол "Розмаридің баласы" фильмінің сатанизмнің танымалдығына әсер еткенін айтады, бірақ Лавей сатанизмінің оның жасалуына тікелей ықпал еткенін мәлімдемейді. 1972 жылдан 1976 жылға дейін "Сатаникалық Киелі кітапқа" кіріспе Майкл А. Акино жазды, ол кейін Шайтан шіркеуінің бірнеше мүшесімен бірге "Сет ғибадатханасын" құрды. Ол сатаникалық философияны егжей-тегжейлі талдап, Лавеяндық сатанизм туралы мифтерді жоққа шығарады. Ол мұның "шайтанға табыну" емес екенін, ал Лавеяндық сатанистер сыртқы құдайларға табынуды толығымен қабылдамайтынын түсіндіреді. Ол сондай-ақ ЛаВей туралы қысқаша мәлімет береді, ЛаВейдің циркпен жұмыс істеген кезінде алған білімін дініне қалай енгізгенін түсіндіреді. Вулф 1976 жылдан 2005 жылға дейін шыққан "Сатаникалық Киелі кітаптың" кіріспесін қайта жазды. Ол 1969 жылғы нұсқамен ұқсас мазмұнды қамтиды, бірақ ЛаВейдің кеңейтілген өмірбаянымен және басқа діндер мен Лавей сатанизмі арасындағы қақтығыстар туралы толыққанды ақпаратпен толықтырылған. 2005 жылдан бері "Сатаникалық Киелі кітапта" Шайтан шіркеуінің Жоғарғы жұбысы Гилмор жазған кіріспе бар. Бұл кіріспеде ол Лавеяндық сатанизмді қалай ашқанын және ЛаВеймен арадағы қарым-қатынасын талқылайды. Содан кейін ол ЛаВейдің жантық өмірбаянын ұсынады және ЛаВей өзінің өткені туралы көптеген әңгімелерді жалғандады деген айыптамаларға жауап береді. Кіріспеде сондай-ақ "Сатаникалық Киелі кітаптың", сондай-ақ ЛаВейдің тағы екі кітабының – "Сатаникалық сиқыршы" мен "Сатаникалық рәсімдердің" тарихы келтірілген.
Алдынғы сөз
ЛаВей қысқаша алғы сөзде "Сатаникалық Киелі кітапты" жазу себебін түсіндіреді. Ол сиқыр туралы басқа авторлардың жазған кітаптарына күдікпен қарап, оларды "қадірлілікке құрылған алаяқтық" және "ескірген, жалған ақпарат пен дұрыс емес болжамдар жинағы" деп бағалайды. Ол басқа авторлардың тек тақырыпты шатастырумен айналысқанына наразылық білдіреді. Басқа кітаптардағы сиқырды үйренуге тырысып, көп ақша жұмсағандарды сықақтайды. Сондай-ақ, қазіргі шайтандық сиқыр мен идеология туралы көптеген жазбалардың "ақ жол" авторларының туындысы екенін айтады. Ол "Сатаникалық Киелі кітапта" шындық пен фантазия екеуінің де бар екенін мәлімдеп, "Көргеніңіз әрқашан көңіліңізге толмауы мүмкін, бірақ сіз көресіз!" дейді.
Алдын ала сөз
"Сатаникалық Киелі кітаптың" кіріспесі құдайлар, жақсылық және жамандық, сондай-ақ адам табиғаты ұғымдарын талқылайды. Онда Тоғыз шайтандық мәлімдемелер келтірілген:
Тоғыз шайтандық мәлімдеме Лавеяндық сатанизмнің негізгі идеологиясын көрсетеді және Лавеяндық сатанизмнің басшылық қағидаларының біріне айналды. Олар ЛаВейдің кейінгі жариялымдары үшін, мысалы 1987 жылғы "Тоғыз шайтандық күнә" үшін де үлгі болды. Айн Рэндтің Лавеяндық сатанизмге тигізген әсері Тоғыз шайтандық мәлімдемелерде анық байқалады, бұл кейбір адамдарды, атап айтқанда Николас Шректі, мәлімдемелер Рэндтің ойларының жасырын қайта айтуы екенін айтуға алып келді. Алайда, бұл айыптамалар жоққа шығарылды. Ол сондай-ақ Матай ішіндегі дәстүрлі баталарды кері жүзіне бұрады. "Күштілер жарылқасын, себебі олар жерді иеленеді; әлсіздер қарғысқа ұшырасын, себебі олар мойынсұнуға мәжбүр болады! Темір қолдар жарылқасын, себебі олардың алдынан жарамсыздық қашады; рухы кедейлер қарғысқа ұшырасын, себебі олар түкіріледі!" King Diamond және Мэрилин Мэнсон.
Қабылдау
Ричард Метцгер "Сатаникалық Киелі кітапты" "табиғи және табиғаттан тыс заңдарға қатысты өткір, тікелей нұсқаулық" деп сипаттайды. Дэвид Бромли оны "иконокласттық" және "шайтандық теологияның ең белгілі және ықпалды мәлімдемесі" деп атайды. Юджин Галлахердің айтуынша, сатанистер ЛаВейдің жазбаларын "өздерін, топтарын және ғаламды қарау үшін қолданатын линза ретінде" пайдаланады. Ол сондай-ақ былай дейді: "Адам табиғатын анық түсініп, ритуалдар мен салтанатты жақсы көріп, әжуаға құмарлықпен, ЛаВейдің Сатаникалық Киелі кітабы өзін бағалаушылықтың жақсы хабарларын жариялады, оны ешқандай жағдайда қарастырған адам қабылдайды". Онда ұсынылған философия "күшті либертариандық" және "1960 жылдардағы АҚШ қарсы мәдениетінің мүшелері арасында кең таралған идеялардың айқын қорытындысы" деп сипатталған. Джошуа Ганн "Сатаникалық Киелі кітаптың" оккульттік нысан ретіндегі маңыздылығы оның философиялық мазмұнына емес, "көбіне танымал мәдениеттегі тотем немесе фетиштелген нысан" ретіндегі мәртебесіне байланысты деп сарайды. Ол көптеген адамдар "Сатаникалық Киелі кітаптың" мазмұнын жамандық және бұзылғандық деп қате санайды дейді. Бұл – минималистік, қараңғы мұқаба дизайнынан (алдыңғы жағында Бафометтің қызғылт түсті мөрі мен ақ мәтіні, артқы жағында Бафометтің мөрі үстінде ЛаВейдің суреті), мәтіннің ауыр, әдемі емес стилі және атаудағы "Шайтан" сөзінен туындайды. Оның айтуынша, ЛаВей ұсынған философия "нашар емес және таң қалдырмайды". Басқа бақылаушылар одан да сыншыл болды. Зина Шрек "Сатаникалық Киелі кітапты" "Авон" баспасының баспашысы Майер ұсынған қаржылық жоба деп сынады. Ол кітапта ЛаВейдің өткені туралы көптеген жалған ақпарат бар екенін және кітаптың көп бөлігі Редбирдтің "Күш – құқық", Дидің "Енох кілттері" және Рэндтің "Атлас шайқалды" кітаптарынан алынған деп мәлімдейді. Крис Мэтьюс "Соңғы заманғы сатанизм: радикалды субмәдениеттің анатомиясы" еңбегінде "Сатаникалық Киелі кітапты" "асығыс дайындалған" және цинизмге толы деп сипаттайды. Мэтьюс пен 1971 жылғы "Ньюсуик" журналының мақаласы "Сатаникалық Киелі кітапта" ұсынылған идеологияны нацизммен салыстырады: онда "әлеуметтік элиталық көзқарас, күш қолдану және теңдік принциптерін жек көру" бар. Израиль Регарди Левиафан кітабындағы Енох кілттерін ЛаВейдің өзгерткенін ақымақтық және түпнұсқа кілттерден нашар сапалы деп сынады. Габриэль Андрад ЛаВейдің плагиаттылығын "көптеп" деп атайды және оның болмаса, Киелі кітап "ұмытылып кетер еді" деп мәлімдейді. Сондай-ақ, "Сатаникалық Киелі кітапты" оның мазмұнын қауіпті деп санайтын адамдар мен ұйымдар көп сынады. Бұл сынның көбі "шайтандық үрей" кезеңінде болды, ол кезде шайтандық ритуалдық зорлық-зомбылық эпидемия болып тарады деп қорқынышты. Алайда бұқаралық ақпарат құралдарының көп бөлігі "талдаусыз және сенсациялық" деп айыпталды. Том Харпур кітапты "құдайға қарсы" және "әлеуметтік бүлікшіл" деп айыптайды және оны қорқынышты зорлық-зомбылықтың, ритуалдық зорлық-зомбылықтың және басқа да әдепсіз әрекеттердің артуына себепші деп айыптайды. Сыншылар сонымен қатар "Сатаникалық Киелі кітапты" зорлық-зомбылық пен кісі өлтіруге, әсіресе жасөспірімдерге, үгіт-насихат жасауда айыптайды. Доун Перлмуттер оны жасөспірімдерге жаман хабарлар мен оңай қате түсіндірілетін хабарлар беру үшін сынады. "Сатаникалық Киелі кітапты" иелену кейбір зерттеулерде әлеуметтік емес жасөспірімдерді анықтауға мүмкіндік берді, ал кейбіреулер кітапты иелену эмоциялық мәселелердің ескерту белгісі екенін ескертеді. Сананы бұзатын кеңес "Сатаникалық Киелі кітапқа" өте жағымсыз қарады. Бұрынғы атқарушы директор Роб Такер ата-аналарға балаларының жатын бөлмелерінде "Сатаникалық Киелі кітапты" іздеу керектігін ескертіп, "Балаға осы мағынасыздықпен күресуге көмектесу керек, кез-келген басқа тәуелділік сияқты" және "Бұл бұрыннан бері шетінде тұрған балаға есірткі беру сияқты" деді. Әлемнің әртүрлі жерлерінде кітапты мектептер мен қоғамдық кітапханалардан тыйым салуға тырысулар жасалды, ал кітапты түрмелерге тыйым салу немесе шектеулер сотқа қайта-қайта сынға түсті. Алайда "Сатаникалық Киелі кітапқа" қарсылық білдірудің салдарынан оның шығарылуына еш кедергі болған жоқ. Бұл кітап 1973 жылдан 1993 жылға дейін Оңтүстік Африкада тыйым салынды.