Кіріспе

NASA ғарышкері және инженері (1948 жылы туған)

Джерри Линн Росс (20 қаңтар 1948 жылы туған, Краун Пойнт, Индиана штаты) – АҚШ Әуе күштерінің отставкадағы офицері, инженер және бұрынғы NASA ғарышкері. Росс 7 ғарыш кемесімен ұшқан, ол ғарышқа ең көп сапар салған рекордты бөліседі (бұл рекордты Фрэнклин Чанг Диазбен бірге ұстап тұр). Оның құжаттары, фотосуреттері және көптеген жеке заттары Пердью университетінің Баррон Хилтон ұшу және ғарыш зерттеу архивінде сақталады. 2014 жылдың мамыр айында ол Астронавттардың Даңқ залына енгізілді. Росс «Spacewalker: My Journey in Space and Faith as NASA's Record Setting Frequent Flyer» (Purdue University Press, 2013) кітабының авторы, Джон Норбергпен бірлесіп жазған. 2014 жылдың наурыз айында «Spacewalker» кітабының француз тіліне аудармасы Altipresse арнайы аэрокосмикалық баспасы арқылы жарыққа шығатыны хабарланды. Ғарышкер Крис Хэдфилд өзінің 2013 жылғы «Жердегі өмірге космонавттың нұсқаулығы» атты автобиографиясында Россты «сенімді, адал, сыпайы және батыл космонавттың бейнесі» деп сипаттады.

Білім

Росс 1966 жылы Индиана штатының Краун-Пойнт орта мектебін бітірді. 1970 жылы механикалық инженерия саласында ғылым бакалавры, ал 1972 жылы ғылым магистрі дәрежесін Пердью университетінен алды. Пердью университетінде ол Пердью Ример клубына мүше болды.

Әскери мансап

Росс 1970 жылы Пурдью университетінде Әуе күштері ROTC студенті болды. 1972 жылы Пурдьюдан магистр дәрежесін алғаннан кейін, ол Әскери-әуе күштеріне белсенді қызметке қабылданып, Огайодағы Райт-Паттерсон әуе базасындағы Әскери-әуе күштері Аэроқозғалтқыш зертханасының Рамджет қозғалтқышы бөліміне тағайындалды. Ол ракеталық реактивті қозғалтқыш жүйелерін компьютерлік көмекпен жобалау бойынша зерттеулер жүргізді, зымыранды шлейфтік жолды пайдалана отырып, үстіркіштік ракеталық реактивті зымыранның тұтқындық сынақтарының жоба инженері және ASALM стратегиялық әуеден ұшырылатын зымыраның алдын ала конфигурациясын әзірлеу жобасының басқарушысы болды. 1974 жылдың маусымынан 1975 жылдың шілдесіне дейін ол зертхананың атқарушы директоры және Басқару операциялары басқармасының бастығы қызметін атқарды. Росс 1976 жылы USAF сынақ пилоттары мектебінің Ұшу сынақ инженері курсын бітірді, содан кейін Калифорниядағы Эдвардс әуе базасындағы 6510-шы сынақ қанатына тағайындалды. 6510-шы Ұшу сынақ инженерлік дирекциясына тағайындалған кезде ол RC 135S ұшағының ұшу қасиеттерін шектеулі түрде бағалау жобасының инженері болды және B 1 ұшағының ұшу қасиеттерін сынау бойынша жетекші инженер ретінде B 1 ұшағының тұрақтылығын, басқаруын және ұшуды басқару жүйесінің жұмысын сынауға жауапты болды. Бас B 1 ұшу сынақ инженері ретінде ол барлық Әуе күштері B 1 ұшу сынақ инженері экипажының мүшелерін оқытумен және қадағалаумен, сондай-ақ B 1 шабуылдық авиациялық сынақ ұшағының миссиясын жоспарлаумен айналысты. Росс 21 түрлі ұшақ түрінде ұшқан, жеке ұшқыш куәлігіне ие және 3900 сағаттан астам ұшу сағатын жинаған, оның көп бөлігі әскери ұшақтарда. 2000 жылдың 31 наурызында Әуе күштерінен зейнетке шықты.

NASA мансабы

1979 жылдың ақпан айында Росс Линдон Б. Джонсон ғарыш орталығының Пайдалы жүк операциялары бөліміне жүк офицері/ұшу бақылаушысы ретінде тағайындалды. Ол ғарыш шаттлына жүктерді ұшу операцияларымен интеграциялауға жауапты болды. 1980 жылдың мамыр айында Росс астронавт ретінде таңдалды. Содан бері оның техникалық міндеттеріне EVA, яғни «ғарыш серуені», RMS (Ремотты манипулятор жүйесі, немесе «роботизированный қол») және іздеу тобы; STS 41 B, STS 41 C және STS 51 A миссияларының көмекші экипаж мүшесі; STS 41 B, STS 41 C, STS 41 D, STS 51 A және STS 51 D миссиялары кезінде ғарыш кемесімен байланысшы (CAPCOM); Миссияны қолдау бөлімінің бастығы; 1990 жылғы астронавттарды іріктеу комиссиясының мүшесі; Астронавттар кеңсесінің орынбасары, Астронавттар кеңсесінің басшысы және робототехника бөлімінің бастығы, Кеннеди ғарыш орталығы операцияларына қолдау көрсету үшін Астронавттар кеңсесі бөлімінің басшысы кірді. Росс Vandenberg әуе күштері базасынан ұшырылатын алғашқы шаттл миссиясы – STS 62 A-ға тағайындалды, бірақ «Челленджер» апатынан кейін миссия тоқтатылды. Росс STS 61 B (1985), STS 27 (1988) және STS 37 (1991) миссияларында миссия маманы ретінде ұшты, STS 55/Spacelab D2 (1993) миссиясында жүк командирі болды, сондай-ақ ресейлік «Мир» ғарыш станциясымен кездесіп, қосылған екінші ғарыш шаттлында миссия маманы ретінде қызмет етті – STS 74 (1995), Халықаралық ғарыш станциясын құрастырудың алғашқы миссиясы – STS 88 (1998) және STS 110 (2002). 7 ғарышқа ұшудың қатысушысы Росс ғарышта 1393 сағаттан астам, оның ішінде 9 EVA-да 57 сағат 55 минут өткізді.

Ғарышқа ұшу тәжірибесі

STS 61 B Атлантис 1985 жылғы 26 қарашада түнде Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан (KSC) ұшырылды. Миссия барысында экипаж MORELOS B, AUSSAT 2 және SATCOM Ku 2 байланыс спутниктерін орбитаға шығарды және көптеген басқа да эксперименттер жүргізді. Росс EASE/ACCESS эксперименттері арқылы ғарыш стансасын құрастыру техникасын көрсету үшін екі рет 6 сағаттық ғарышқа шықты. Жерді 108 рет айналып шыққаннан кейін, 165 сағат, 4 минут, 49 секунд ішінде Атлантис 1985 жылғы 3 желтоқсанда Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасының 22-ші ұшу-қону жолағына қонды. STS 27 Атлантис 1988 жылғы 2 желтоқсанда KSC-ден ұшырылды. Миссия Қорғаныс министрлігінің жүгін, сондай-ақ бірқатар қосымша жүктерді алып жүрді. Жерді 68 рет 105 сағат, 6 минут, 19 секунд ішінде айналып шыққаннан кейін, миссия 1988 жылғы 6 желтоқсанда Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасының 17-ші ұшу-қону жолағына құрғақ көл төсегіне қонумен аяқталды. Миссияның ерекшелігі – Атлантис ұшырылған кезде оның жылуға төзімді плиткаларына ауыр зақым келгендігі. STS 37 Атлантис 1991 жылғы 5 сәуірде KSC-ден ұшырылды және 35 000 фунт салмақтағы Комптон гамма сәулелер обсерваториясын орбитаға шығарды. Росс Гамма сәулелер обсерваториясының істен шыққан антеннасын қолмен орнату және Freedom ғарыш станциясының прототиптік жабдықтарын сынау үшін екі рет ғарышқа шығып, барлығы 10 сағат 49 минут уақыт өткізді. Жерді 93 рет 143 сағат, 32 минут, 44 секунд ішінде айналып шыққаннан кейін, миссия 1991 жылғы 11 сәуірде Эдвардс әуе күштері базасындағы 33-ші ұшу-қону жолағына қонумен аяқталды. STS 55 Колумбия 1993 жылғы 26 сәуірде KSC-ден ұшырылды. Росс Пайдалы жүк командирі/Миссия маманы ретінде қызмет еткен кезде, Германияның демеушілігімен өткен Spacelab D 2 миссиясы барысында өмір ғылымдары, материалдарды зерттеу, физика, робототехника, астрономия және Жер атмосферасын зерттеу үшін 90-ға жуық эксперимент жүргізілді. Колумбия 1993 жылғы 6 мамырда Эдвардс әуе базасына Жерді 239 сағат 45 минутта 160 рет айналып шыққаннан кейін қонды.

Ұйымдар

Росс Ғарыш зерттеушілері қауымдастығының, Пурдю университеті түлектері қауымдастығының өмірлік мүшесі және Халықаралық Астронавтика академиясының корреспондент мүшесі.