Кіріспе

Terrence Wade Wilcutt (1949 жылы туған) – АҚШ теңіз корпусының офицері және бұрынғы NASA ғарышкері. Ол төрт ғарыш сапарына қатысқан. Уилкатт 2020 жылдың желтоқсан айында NASA-дан зейнетке шыққанға дейін NASA қауіпсіздігі және миссияны қамтамасыз ету басшысы болды.

Жеке

1949 жылғы 31 қазанда Кентукки штатының Расселвилл қаласында дүниеге келген, бірақ Кентукки штатының Луисвилл қаласында өскен Уилкатт 1967 жылы Оңтүстік жоғары мектебін бітірді және 1974 жылы Батыс Кентукки университетінде математика бакалавры дәрежесін алды, онда ол Ламбда Чи Альфа студенттік бауырластығының мүшесі болды. АҚШ Теңіз корпусына қабылданудан бұрын ол екі жыл бойы жоғары мектепте математика пәнін оқытты. 1976 жылы офицерлік құрамға қабылданып, 1978 жылы авиаторлық қанатын алды. VMFAT 101 эскадрильясында F-4 Phantom ұшағында алғашқы оқуын аяқтағаннан кейін, ол Гавай штатындағы Канеохе шығанағындағы Теңіз корпусының әуе станциясындағы VMFA 235 эскадрильясына баяндады. VMFA 235 эскадрильясында қызмет еткен кезде Уилкатт АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ұрыс қаруларын меңгеру мектебінде ("TOPGUN") оқыды және Жапония, Корея және Филиппинге екі рет халықаралық тағайындамалармен жіберілді. 1983 жылы F/A 18 конверсиялық оқуына іріктелді және Калифорния штатындағы Лемур әскери-әуе базасындағы VFA 125 эскадрильясында F/A 18 ұрыс қарулары және әуе шабуылы маневрлері бойынша нұсқаушы болып қызмет етті. 1986 жылы Уилкатт АҚШ Теңіз сынақ ұшқыштары мектебіне қабылдануға іріктелді. Бітіргеннен кейін, ол Мэриленд штатындағы Патуксент Ривердегі Әскери-теңіз сынақ орталығындағы шабуылдық ұшақтарды сынау дирекциясына (SATD) сынақ ұшқышы/жоба жетекшісі болып тағайындалды. SATD-де қызмет еткен кезде Уилкатт F/A 18 Hornet, A-7 Corsair II, F-4 Phantom және басқа да түрлі ұшақтарды ұшты, сонымен қатар көптеген жобалар мен құпия бағдарламаларда қатысты. Оның 30-дан астам түрлі ұшақта 6600 сағаттан астам ұшу тәжірибесі бар.

NASA мансабы

Уилкатт 1990 жылы астронавтқа үміткер ретінде таңдалды; ол STS 68 (1994) және STS 79 (1996) миссияларын басқарды. Уилкатт STS 89 (1998) миссиясын Мир ғарыш станциясына, ал STS 106 (2000) миссиясын Халықаралық ғарыш станциясына жүргізді. Уилкатт Хьюстон қаласындағы NASA Джонсон ғарыш орталығында қауіпсіздік және миссияны қамтамасыз ету директоры қызметін атқарды, онда оған JSC бағдарламалары мен жобаларының қауіпсіздік техникалық саясатымен және JSC институционалдық қауіпсіздік бағдарламасымен айналысу тапсырылды. 2011 жылдың 1 қыркүйегінен бастап Уилкатт NASA-ның қауіпсіздік және миссияны қамтамасыз ету жөніндегі басшысы болып қызмет етті. Ол NASA бағдарламаларының барлық қауіпсіздік және миссияны қамтамасыз ету саясаты мен процедураларын әзірлеуге, іске асыруға және бақылауға жауапты болды. 2020 жылдың 31 желтоқсанында NASA-дан зейнетке шықты.

Ғарышқа ұшу тәжірибесі

STS 68 Endeavour (30 қыркүйек - 11 қазан 1994 ж.) - NASA-ның Жер планетасына бағытталған миссиясының бөлігі. STS 68, Space Radar Lab 2 (SRL 2) - SIR C/X SAR (Spaceborne Imaging Radar C/X Band Synthetic Aperture Radar) деп аталатын үш жетілдірілген радардың екінші ұшуы, сондай-ақ көмірқышқыл газының ластануын өлшейтін MAPS (Measurement of Air Pollution from Satellites) сенсоры. SIR C/X SAR және MAPS Endeavour ғарыш кемесінің жүк бөлімінде бірлесіп жұмыс істеп, Жердің бетін және атмосферасын зерттеді, Жер бетіндегі ортаның радарлық суреттерін жасады және көмірқышқыл газы ластануының өндірісі мен таралуын картаға түсірді. Ғылыми топқа SRL деректерін түсіндіруде 14 000-нан астам фотосуретпен бірге, қоршаған ортаның жағдайларын нақты уақыт режимінде бақылау көмектесті. SRL 2 миссиясы Жер планетасының ұзақ мерзімді экологиялық және геологиялық мониторингіне арналған технологияны жоғары табысты сынақтан өткізді. STS 68 Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылып, Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасына қонды. Миссия 11 күн, 5 сағат, 46 минутқа созылды, Жердің 183 орбитасында 4,7 миллион мильді басып өтті. STS 79 Atlantis (16-26 қыркүйек 1996 ж.), Америка-Ресейдің бірлескен "Мир" шаттлдары сериясының төртінші миссиясы, Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылып, сонда жерге оралды. STS 79 ресейлік "Мир" ғарыш станциясымен байланысып, Жерден 240 миль биіктіктегі базаға жабдықтар, персонал және ғылыми құралдарды жеткізді. Ұшу экипажы "Мир" станциясына және одан 3,5 тоннадан астам жүк тасып, алғаш рет АҚШ астронавттарын "Мир" станциясында алмастырды – Джон Блаханы қалдырып, Шэннон Люсидті алты айдан кейін үйіне қайтарды. Миссия 10 күн, 3 сағат, 18 минутқа созылды, Жердің 159 орбитасында 3,9 миллион мильді басып өтті. STS 89 Endeavour (22-31 қаңтар 1998 ж.) – "Мир" шаттлының сегізінші док миссиясы. Оның барысында экипаж "Эндевор" ғарыш шаттлынан "Мир" станциясына 9 000 фунттан астам ғылыми жабдық, логистикалық құралдар мен су жеткізді. АҚШ астронавттарын алмастырудың бесінші және соңғы ретінде STS 89 Энди Томасты "Мир" станциясына жеткізіп, Дэвид Вольфпен бірге қайтып келді. Миссия 8 күн, 19 сағат 47 секундқа созылды, Жердің 138 орбитасында 3,6 миллион мильді басып өтті. STS 106 Atlantis (8-20 қыркүйек 2000 ж.) – 12 күндік миссия, оның барысында экипаж Халықаралық ғарыш станциясын алғашқы тұрақты экипаждың келуіне дайындады. Бес ғарышкер мен екі космонавт ғарыш станциясына 6 600 фунттан астам жүк жеткізіп, батареялар, қуат түрлендіргіштері, тіршілік етуді қамтамасыз ету және жаттығу құралдарын орнатты. Екі экипаж мүшесі жаңадан келген "Звезда" сервистік модулімен және ғарыш станциясымен қуат, деректер және байланыс кабельдерін қосу үшін ашық ғарышқа шықты. STS 106 Жерді 185 рет айналып, 11 күн, 19 сағат, 10 минут ішінде 4,9 миллион мильді басып өтті.