Кіріспе

Француз ғарышкері және инженері (1958 жылы туған)

Жан Франсуа Андре Клервой (19 қараша 1958 жылы туған) – француз инженері және CNES және ESA ғарышкері. Ол NASA ғарыш кемелерінің үш миссиясына қатысқан тәжірибелі ғарышкер.

Ерте өмір және білім

Клервой 1958 жылғы 19 қарашада Францияның Лонгвиль-ле-Метс қаласында Мирей Лемонд пен Жан Клервойдың ұлы болып дүниеге келді. Әкесі бұрынғы Франция Әуе күштерінің ұшқышы болған. Ол кішкентай кезінен ғарыш зерттеулеріне қызығушылық танытып, ғарышкер болуды армандаған: «Мен екінші сыныпта оқығанда, мұғалімім бізге үлкен болғанда ғарышқа ұша алатынымызды айтатын, ол Америка Құрама Штаттарына билет сатып алғандай», – дейді Клервой. Францияның Лотарингия аймағында туған Клервой Тулузаны өзінің қабылдаған туған қаласы деп санайды. Оның егіз інісі Патрик Клервой – әскери психиатр. 1976 жылы Сен-Сир-л’Эколь әскери колледжінен бакалавр дәрежесін алды; 1978 жылы Ла-Флеш қаласындағы Притане Милитерде Math. Sup. және Math. Spé. курстарын аяқтады. 1981 жылы Париждегі École Polytechnique мектебін бітірді. Содан кейін ол қару-жарақ корпусының құрамына кірді. 1983 жылы Тулузадағы Ұлттық әуе және ғарыш институтын (École nationale supérieure de l'aéronautique et de l'espace) бітірді; 1987 жылы Истрдегі сынақ және қабылдау ұшқыштарының мектебінен (École du personnel navigant d'essais et de réception) ұшу сынақ инженері мамандығы бойынша бітірді.

Тәжірибе

1983 жылы Клервой Direction générale de l'armement (DGA) -дан CNES (Француз Ғарыш Агенттігі) -не жіберілді, онда ол жерді бақылау спутнигі SPOT, оптикалық спутниктер арасындағы ғарыш байланысы STAR немесе комета зонды VEGA сияқты әртүрлі жобалар үшін автопилот жүйелерінде жұмыс істеді. Клервой - DGA қару-жарақ корпусының қару-жарақ инженері. 1985 жылы француз астронавттарының екінші тобына іріктеліп, орыс тілінде қарқынды оқуды бастады. 1987 жылдан 1992 жылға дейін ол Бретиньи-сюр-Оржедегі Ұшу сынақ орталығында параболалық ұшу бағдарламасын басқарды және Тулуздағы ЕКА Гермес экипажы кеңсесінде Еуропалық адаммен ғарышқа ұшу бағдарламасына техникалық қолдау көрсетті. 1983 жылдан 1987 жылға дейін Клервой Тулузадағы École nationale supérieure de l'aéronautique et de l'espace-те сигнал өңдеу және жалпы механика пәнінен лекция оқыды. 1991 жылы ол "Звездный город" қаласында, Мәскеуде "Союз" және "Мир" жүйелерінде оқытылды. 1992 жылы ол Еуропалық ғарыш агенттігінің (ЕКА) Кельн қаласындағы Еуропалық астронавттар орталығында (ЕАК) астронавт корпусына қосылды. 1992 жылдың тамызында Клервой NASA Джонсон ғарыш орталығына / Хьюстонға ғарыш шаттлының миссиялық маманы біліктілігін алу үшін жіберілді. Ғарышқа ұшуларының арасында Клервой Шаттлдың авиациялық интеграция зертханасында (SAIL) ұшу бағдарламалық жасақтамасын тексеруге жетекшілік етті және Шаттл мен МКС үшін роботтық дисплей дизайнын жобалауға жетекшілік етті. Үшінші ғарыш сапарынан кейін ол NASA JSC астронавттар кеңсесінде Халықаралық ғарыш станциясының дисплей интеграциясына жетекшілік етті. Ол екі рет және бір рет ғарышқа ұшып, барлығы 675 сағат ғарышта болды. Америкалық астронавттардың оның есімін айтудағы қиындықтарына байланысты Клервой "Билли Боб" деген лақап атымен танылды. 2001 жылдан 2008 жылға дейін ол Лес-Мюро (Франция) қаласында ЕКА-ның Автоматтандырылған тасымалдау көлігі жобасының аға кеңесшісі болды. 2008 жылы ол ЕКА-ның жаңа астронавттар тобын іріктеу комиссиясының мүшесі болып тағайындалды. Клервой әскери және азаматтық парашютпен секіруге, әскери және азаматтық суға батыруға және жеке ұшқыш куәлігіне ие.

Ғарышқа ұшу тәжірибесі

STS 66 (3 қараша – 14 қараша, 1994 ж.), Атмосфералық қолданбалар және ғылым зертханасы 3 (ATLAS 3) миссиясы, Жердің энергия балансын және он бір жылдық күн циклында атмосфералық өзгерістерді анықтауға бағытталған үздіксіз бағдарламаның бір бөлігі болды. Клервой роботтық қолды пайдаланып, CRISTA SPAS атмосфералық зерттеу спутнигін ұшырылғаннан кейін 20 сағаттан соң орналастырды және ғарышта 262 сағат 34 минут өткізіп, 175 жер орбитасын айналды. STS 84 (15 – 24 мамыр, 1997 ж.) – НАСА-ның ресейлік "Мир" ғарыш станциясымен кездесу және қосылу үшін жасаған алтыншы шаттл миссиясы. Пайдалы жүк командирі ретінде тағайындалған Клервойдың негізгі міндеттері 20-дан астам экспериментті басқару, доктандыру жүйесі мен SPACEHAB қос модулін пайдалану, сондай-ақ "Атлантис" пен "Мир" арасында 4 тонна жабдықты тасымалдау болды. Ол бұл миссияда төтенше жағдайларда ғарышқа шығуға дайындықтан өтті. Ол ғарышта 221 сағат 20 минут өткізіп, Жерді 144 рет айналды. STS 103 (19 желтоқсан – 27 желтоқсан, 1999 ж.) миссиясының басты мақсаты – гироскоптарының бірнеше рет істен шығуынан кейін "ұйықтап қалған" Хаббл ғарыш телескобын жөндеу болды, оның өте жоғары дәлдікпен бағытталғанын қамтамасыз ету қажет еді. Клервой ұшу инженері болып, телескопты ұшыруға, ғарышқа кездесуге және қайта кіруге жауапты болды. Ол роботтық қолды телескопты ұстап, орналастыру үшін, сондай-ақ экипаж мүшелерін үш ғарыш сапарында маневрлеу үшін пайдаланды, әр сапар сегіз сағаттан асты. Ол ғарышта 191 сағат 11 минут өткізіп, Жерді 120 рет айналды.

Қазіргі тапсырма

Клервой – Еуропалық ғарышкерлер корпусының мүшесі, Германияның Кёльн қаласындағы Еуропалық ғарышкерлер орталығында қызмет етеді. ЕКА-ның қосымша міндеттері шеңберінде Клервой адамды ғарышқа ұшу бағдарламасын, сыртқы қатынастар бөлімін және тұрақты даму кеңсесін қолдаумен айналысады. Ол сонымен қатар француз ғарыш агенттігі CNES-тің еншілес компаниясы Novespace-тің төрағасы және стратегиялық басқарушысы болып табылады. Novespace Францияның Бордо-Мериньяк қаласында орналасқан A310 Zero G ұшағымен жүзеге асырылатын параболалық ұшу бағдарламасын басқарады.

Жеке өмір

Ол Лоренс Булангерге үйленген және екі балалары бар. Клервой ракетка спорты, шеберлік ойындары, каньонмен серуендеу, шаңғы тебу және бумеранг, фризби, желкен сияқты ұшу қызметтерін ұнатады.

Ұйымдар

Ғарыш зерттеушілер қауымдастығының (ASE) мүшесі. Француз авиация және астронавтика қауымдастығының (3AF) еңбегі сіңген мүшесі. Әуе-ғарыш академиясының (ANAE) мүшесі. Халықаралық астронавтика академиясының (IAA) мүшесі. Американдық аэронавтика және астронавтика институтының (AIAA) мүшесі. Дүниежүзілік мұхиттар желісінің елшісі. Француз Полинезиясындағы теңіз өмірін сақтауға арналған коммерциялық емес ұйым "Te mana o te moana" меценаты. JF Clervoy сонымен қатар "SeaOrbiter" мұхитты зерттеу жобасы бойынша Еуропа ғарыш агенттігінің (ESA) өкілі.

Жарияланымдар

Жан Франсуа Клервой – «Histoire(s) d'Espace» кітабының авторы, онда ол Хаббл ғарыш телескопына жасаған үшінші миссиясы туралы айтады. Ол сондай-ақ «Voler en apesanteur» және «Embarquer dès demain pour l'espace» (Vuibert баспасы), «Dans les bars des bouts du monde» және «La Diva, le Président et autres face à face» (L'Elocoquent баспасы), «Vox confidential» (Michel Lafon баспасы), «Histoire de la conquête spatiale» (Vuibert баспасы) еңбектерінің де авторларының бірі.

Патент

Жан Франсуа, ESA сынап, сапасын растаған "Омега" компаниясының "Speedmaster Skywalker X 33" қол сағатының функцияларына халықаралық патент тіркеді.