Кіріспе
Итальяндық тенор, итальяндық аспап шебері Карло Бергонци (13 шілде 1924 – 25 шілде 2014) – итальяндық опералық тенор. Ол белканто және веризм рөлдерін орындап, жаздырғанымен, ең алдымен Джузеппе Вердидің операларымен байланысты болды, оның ішінде композитордың аз танымал туындыларын қайта жандандыруға көмектесті. Мансабында қырықтан астам рөлді орындады. Кейіннен алғашқы операсын – Вердидің «Иль Троваторе» операсын алты жасында көргенін айтты. Шіркеуде ән айтып, жақын маңдағы Буссето қаласында балалар операсында ойнай бастады. 11 жасында мектепті бітіргеннен кейін пармезан ірімшігі фабрикасында жұмыс істеді. Әкесі де сол жерде жұмыс істеген, Карло ән айтумен жиі қиындыққа тап болды. 16 жасында Пармадағы Арриго Боито консерваториясында Этторе Кампогаллиани мен Эдмондо Грандиниден баритон класын бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бергонци нацистерге қарсы қызметке қатысып, 1943 жылы неміс әскери тұтқын лагеріне қамалды. Екі жылдан кейін ресейліктер босатып, американдық лагерьге жету үшін 106 км жол жүрді. Жолда қайнатылмаған су ішіп, бір жыл ішінде жазылған қызбадан ауырды. Соғыстан кейін қосылған бұрынғы тұтқындар қауымдастығымен Россинидің «Севильский шаштараз» операсындағы Фигаро рөлін орындады. Кәсіби дебюті үшін алған 2000 лирасы тамақ пен жол ақысын жабуға жетпеді. Сол жылы Бергонци Римдегі Колизейде Вердинің өліміне 50 жыл толуына арналған концертте ән шырқады. Италия мемлекеттік радиосы RAI оны Вердидің аз танымал операларын тарату үшін шақырды. Олардың ішінде «Иода Фоскари», «Джованна д’Арко» және «Симон Боккенегра» опералары болды. 1953 жылы Бергонци Ла Скалада дебют жасап, Жакопо Наполидің «Mas’ Aniello» операсындағы бас рөлді ойнады, ол 17 ғасырдағы итальяндық балықшы, революционер Томмазо Аниеллоның өміріне негізделген. 32 жыл бойы Метрополитен операсында ән айтты, соңғы қойылымы 1988 жылғы 12 қарашада Доницеттидің «Люсия ди Ламмермур» операсындағы Эдгардо рөлінде болды. 1961 жылы Филадельфия лирикалық опера компаниясында дебюті үшін Радамес рөлін қайта орындады, ал 1962 жылы Ковент-Гардендегі Корольдік операда дебюті үшін Альваро рөлін қайталады. 1969 жылы Сан-Франциско операсында «Құдайдың күші» операсындағы Дон Альваро рөлімен дебют жасады. 1960 жылдары опера театрларында және студияда халықаралық мансабын жалғастырды. Бұл кезеңдегі басты итальяндық тенорлары – Франко Корелли мен Марио Дель Монако. Бергонци екеуінен де ұзақ өмір сүрді, 1970 жылдары ірі опера театрларында ән айтуын жалғастырды. Бірақ 1980 жылдары дауысының сапасы жасының өтуімен бірге нашарлағандықтан, концерттік жұмыстарға көшті. 1996 жылы Бергонци Метрополитен операсында дирижер Джеймс Левиннің 25 жылдығына арналған гала-концертке қатысты. Сол жылдың 17 сәуірінде Карнеги залында американдық көрермендермен қоштасты. Алайда 2000 жылдың 3 мамырында Ева Квеллер мен Нью-Йорк опера оркестрінің қосымша дирижерлігімен Вердидің «Отелло» операсының концерттік қойылымында бас рөлді ойнауы туралы хабарлама қызығушылық тудырды, өйткені ол бұл талапты рөлді сахнада ешқашан орындамаған. Көрермендердің арасында Анна Моффо, Лисия Албанезе, Шеррилл Милнес, Хосе Каррерас, Пласидо Доминго және Лучано Паваротти болды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Бергонци Роберто Ароника, Джулиано Чианнелла, Берле Санфорд Розенберг, Винченцо Ла Скола, Филиппо Ло Джудиче, Филипп Вебб, Джорджио Кассари, Пол Карагиуло, Ланс Клинкер, Фернандо дель Валле және Сальваторе Лицитра сияқты тенорларға кеңес бергені белгілі. Сопрано әншісі Фрэнсис Гинзберг де оның шәкірттерінің бірі болды. Бергонци көптеген жеке ариялар мен толық опералардың жазбаларын қалдырды, олар Верди, Пуччини, Маскани және Леонкаваллоның шығармаларын қамтиды. Алайда оның ерте баритон рөлдерінің аудио жазбаларының көп бөлігі сақталмаған.
Carlo Bergonzi (13 July 1924 – 25 July 2014) was an Italian operatic tenor. Although he performed and recorded some bel canto and verismo roles, he was above all associated with the operas of Giuseppe Verdi, including many of the composer's lesser known works he helped revive. He sang more than forty other roles throughout his career. He later claimed he saw his first opera, Verdi’s Il trovatore, when he was six years old. He sang in church, and soon he began to appear in children's opera roles in Busseto, a nearby town. After he left school at age 11 he began working in a parmesan cheese factory. His father worked there too, and Carlo often got into trouble for singing. At the age of 16, he began his vocal studies as a baritone at Arrigo Boito Conservatory in Parma with Ettore Campogalliani and Edmondo Grandini. During World War II, Bergonzi became involved in anti Nazi activities and was interned in a German prisoner of war camp in 1943. Two years later, he was freed by the Russians and walked 106 km in order to reach an American camp. However, while on his way, he drank unboiled water and contracted typhoid fever, from which he recovered within a year. He sang the role of Figaro in Rossini's The Barber of Seville, which he performed with a former prisoners' association which he joined after the war. It has been noted that the fee of 2,000 lire paid for his professional debut was insufficient to cover his meals and travel. That same year, Bergonzi sang at the Coliseum in Rome in a 50th anniversary concert of Verdi's death and the Italian state radio network RAI engaged Bergonzi for a series of broadcasts of the lesser known Verdi operas for the same purpose. These included I due Foscari as well as Giovanna d'Arco and Simon Boccanegra. In 1953, Bergonzi made his La Scala debut, creating the title role in Jacopo Napoli's opera Mas' Aniello which was based on the life of Tommaso Aniello, the 17th century Italian fisherman turned revolutionary. Bergonzi continued to sing at the Met for 32 years, his last performance there occurring on 12 November 1988 in the role of Edgardo in Donizetti's Lucia di Lammermoor. He sang the role of Radames again for his debut with the Philadelphia Lyric Opera Company in 1961 and in 1962 he reprised the role of Alvaro for his debut with the Royal Opera, Covent Garden. He made his debut with the San Francisco Opera in 1969 as Don Alvaro in La forza del destino. Bergonzi pursued a busy international career in the opera house and recording studio during the 1960s. His chief Italian tenor rivals in this period were Franco Corelli and Mario Del Monaco. Bergonzi outlasted both, continuing to sing through the 1970s at major opera houses. But in the 1980s, as his own vocal quality deteriorated inevitably with age, he concentrated on recital work. In 1996, Bergonzi participated in conductor James Levine's 25th anniversary gala at the Metropolitan Opera. He gave his American farewell concert at Carnegie Hall on 17 April that same year. However, an announcement that on 3 May 2000, he was to sing the title role in a concert performance of Verdi's Otello, conducted by Eve Queler and the Opera Orchestra of New York, attracted intense interest, particularly because he had never performed the demanding role on stage. Amongst others, the audience included Anna Moffo, Licia Albanese, Sherrill Milnes, José Carreras, Plácido Domingo and Luciano Pavarotti. After retiring, Bergonzi is credited with mentoring tenors Roberto Aronica, Giuliano Ciannella, Berle Sanford Rosenberg, Vincenzo La Scola, Filippo Lo Giudice, Philip Webb, Giorgio Casciari, Paul Caragiulo, Lance Clinker, Fernando del Valle and Salvatore Licitra. Soprano Frances Ginsberg was also one of his pupils. Bergonzi left a legacy of many recordings of individual arias and complete operas, including works by Verdi, Puccini, Mascagni and Leoncavallo. However, of his early baritone roles, few of his audio recordings still exist.
Жеке өмір
1950 жылы Бергонци Адель Аймиге үйленді, олардың Маурицио және Марко есімді екі ұлы болды; Маурицио Бергонци тенор ретінде алғаш рет сахнаға шыққан күні дүниеге келді. Бергонци Милан мен Буссето қалаларында үйлерге ие болды, сондай-ақ Буссетода "I Due Foscari" аталған мейрамхана мен қонақ үйіне де иелік етті, ол Венециялық сарай интригалары туралы Верди операсының атымен аталған.
Репертуар ретінде тенор
Андреа Шенье. Бари, Театр Петрузелли, 18 қаңтар 1951
Джованна д'Арко. Милан, RAI, 26 мамыр 1951
Пальяччи. Милан, RAI, 10 маусым 1951
"Қиямет күші". Милан, RAI, 16 шілде 1951
Un ballo in maschera. Милан, Teatro Nuovo, 15 тамыз 1951
Саймон Боккенегра. Рим, RAI, 21 қараша 1951
I due Foscari. Милан, RAI, 5 желтоқсан 1951
Адриана Лекуврёр. Прато, Театр Метастазио, 31 желтоқсан 1951
Фауст. Бари, Театр Петрузелли, 8 қаңтар 1952
Женуфа (Стева). Рим, Театр Операсы, 17 сәуір 1952
Ифигения (Пиццетти). Неаполь, Сан-Карло, 1 маусым 1952
Мефистофель. Рим, Каракалла моншасы, 1 шілде 1952
Мадам Баттерфляй. Кальяри, тамыз 1952
Мас’ Аниелло. Милан, Ла Скала, 25 наурыз 1953
Риголетто. Ливорно, Театр Голдони, 20 мамыр 1953
Аида. Буэнос-Айрес, Колон, 24 шілде 1953
Тоска. Буэнос-Айрес, Колон, 7 тамыз 1953
Манон Леско. Ровиго, Teatro Sociale, 24 қазан 1953
Турандот. Катания, Массимо Театры Беллини, 19 қараша 1953
Лорели. Реджио-Эмилия, Муниципаль театры, 2 ақпан 1954
L'incoronazione di Poppea. Милан, RAI, 7 наурыз 1954
Кармен. Монте-Карло, Саль Гарнье, 30 қаңтар 1955
Лючия ди Ламмермур. Брешиа, Гранде театры, 3 ақпан 1955
Дон Карлос. Буэнос-Айрес, Колон театры, тамыз 1955
Ла Травиата. Сальсомадьоре, "Новый театр", 10 қыркүйек 1955
Иль-табро. Чикаго, Лирик, 16 қараша 1955
Кавальерия рустикана. Чикаго, Лирик, 26 қараша 1955
L'amore dei tre re. Чикаго, Лирик, 28 қараша 1955
Ла Джоконда. Триест, Сан-Джиусто ордасы, 16 шілде 1956
Иль-Троваторе. Нью-Йорк, МЭТ, 13 қараша 1956
Фиор ди Мария. Милан, RAI, 30 қаңтар 1957
Ла богем. Каракас, Муниципаль театры, қазан 1957
Макбет. Нью-Йорк, МЭТ, 5 ақпан 1959
Арман элизирі. Сан-Себастьян, Виктория Евгения, 26 тамыз 1959
Эрнани. Нью-Йорк, МЭТ, 26 қараша 1962
Ла-Уолли. Нью-Йорк, Карнеги залы, 13 наурыз 1968
Вертер. Неаполь, Сан-Карло театры, 11 ақпан 1969
Аида. Парма, Реджио театры, күні белгісіз
"Қиямет күші". Парма, Реджио театры, күні белгісіз
Норма. Нью-Йорк, МЭТ, 3 наурыз 1970
Луиза Миллер. Генуя, Маргарита театры, 20 қыркүйек 1972
Эдгар. Нью-Йорк, Карнеги залы, 13 сәуір 1977
I Ломбарди alla prima crociata. Сан-Диего, Рас аудиториясы, 22 маусым 1979
Иль-корсаро. Нью-Йорк, қала әкімдігі, 16 желтоқсан 1981
Атилла. Талса, Чапман Музыкалық залы, 6 наурыз 1982
Оберто. Мюнхен, Бавария радиосының жазба студиясы, 4–12 наурыз 1983
Отелло, 1 және 2 актілері. Нью-Йорк, Карнеги залы, 3 мамыр 2000
Giovanna d'Arco. Milan, RAI, 26 May 1951
Pagliacci. Milan, RAI, 10 June 1951
La forza del destino. Milan, RAI, 16 July 1951
Un ballo in maschera. Milan, Teatro Nuovo, 15 August 1951
Simon Boccanegra. Rome, RAI, 21 November 1951
I due Foscari. Milan, RAI, 5 December 1951
Adriana Lecouvreur. Prato, Teatro Metastasio, 31 December 1951
Faust. Bari, Teatro Petruzzelli, 8 January 1952
Jenůfa (Steva). Rome, Teatro dell'Opera, 17 April 1952
Ifigenia (by Pizzetti). Naples, San Carlo, 1 June 1952
Mefistofele. Rome, Baths of Caracalla, 1 July 1952
Madama Butterfly. Cagliari, August 1952
Mas' Aniello. Milan, La Scala, 25 March 1953
Rigoletto. Livorno, Teatro Goldoni, 20 May 1953
Aida. Buenos Aires, Colón, 24 July 1953
Tosca. Buenos Aires, Colón, 7 August 1953
Manon Lescaut. Rovigo, Teatro Sociale, 24 October 1953
Turandot. Catania, Massimo Teatro Bellini, 19 November 1953
Loreley. Reggio Emilia, Teatro Municipale, 2 February 1954
L'incoronazione di Poppea. Milan, RAI, 7 March 1954
Carmen. Monte Carlo, Salle Garnier, 30 January 1955
Lucia di Lammermoor. Brescia, Teatro Grande, 3 February 1955
Don Carlos. Buenos Aires, Teatro Colón, August 1955
La traviata. Salsomaggiore, Teatro Nuovo, 10 September 1955
Il tabarro. Chicago, Lyric, 16 November 1955
Cavalleria rusticana. Chicago, Lyric, 26 November 1955
L'amore dei tre re. Chicago, Lyric, 28 November 1955
La Gioconda. Trieste, Castello di San Giusto, 16 July 1956
Il trovatore. New York, MET, 13 November 1956
Fior di Maria. Milan, RAI, 30 January 1957
La bohème. Caracas, Teatro Municipal, October 1957
Macbeth. New York, MET, 5 February 1959
L'elisir d'amore. San Sebastian, Victoria Eugenia, 26 August 1959
Ernani. New York, MET, 26 November 1962
La Wally. New York, Carnegie Hall, 13 March 1968
Werther. Naples, Teatro San Carlo, 11 February 1969
Aida. Parma, Teatro Regio, date unk. La forza del destino. Parma, Teatro Regio, date unk. Norma. New York, MET, 3 March 1970
Luisa Miller. Genoa, Teatro Margherita, 20 September 1972
Edgar. New York, Carnegie Hall, 13 April 1977
I Lombardi alla prima crociata. San Diego, Russ Auditorium, 22 June 1979
Il corsaro. New York, Town Hall, 16 December 1981
Attila. Tulsa, Chapman Music Hall, 6 March 1982
Oberto. Munich, Bavarian Radio Recording Studio, 4–12 March 1983
Otello acts 1 and 2. New York, Carnegie Hall, 3 May 2000