Кіріспе
Италиялық тенор Бениамино Джигли (Beniamino Gigli, /dʒ//iː//l//i/ JEElee, benjaˈmiːno ˈdʒiʎʎi; 20 наурыз 1890 – 30 қараша 1957) – итальяндық опера әншісі (лирикалық тенор). Ол өз буынының ең ұлы тенорларының бірі деп есептеледі.
Beniamino Gigli ('/dʒ//iː//l//i/ JEElee, benjaˈmiːno ˈdʒiʎʎi; 20 March 1890 – 30 November 1957) was an Italian opera singer (lyric tenor). He is widely regarded as one of the greatest tenors of his generation.
Ерте өмір
Жигли Марке аймағындағы Реканатиде дүниеге келді, ол операны ұнататын аяқкиімшінің ұлы еді. Бірақ оның ата-анасы музыканы сенімді мансап деп санамады. Беньяминоның бауыры Лоренцо белгілі суретші болды.
Мансап
1914 жылы Парма қаласында өткен халықаралық ән байқауында бірінші жүлдеге ие болды. Оның опералық дебюті 1914 жылдың 15 қазанында Ровигода Амилкаре Понкиеллидің «Ла Джоконда» операсында Энцо рөлін орындағанда болды, одан кейін ол зор сұранысқа ие болды. Жигли көптеген маңызды дебюттерді қатарынан жасады, әрқашан «Мефистофельде»: Палермодағы Массимо театры (1915 жылдың 31 наурызы), Неапольдегі Сан-Карло театры (1915 жылдың 26 желтоқсаны), Римдегі Костанци театры (1916 жылдың 26 желтоқсаны), Миландағы Ла Скала (1918 жылдың 19 қарашасы), Буэнос-Айрестегі Колон театры (1919 жылдың 28 маусымы) және, ақыры, Нью-Йорк қаласындағы Метрополитен опера (1920 жылдың 26 қарашасы). 1920 жылдары Мет әншілерінің тізімінде болған тағы екі итальяндық тенор – Джованни Мартинелли мен Джакомо Лаури Волпи – итальяндық репертуардағы тенорлық үстемдік үшін Жиглидің басты бәсекелестері болды. Осы кезеңде Жигли ерекше танымал болған рөлдердің ішінде Доницеттидің «Лючия ди Ламмермур» операсындағы Эдгардо, Джакомо Пуччинидің «Богема» операсындағы Родольфо және Умберто Джорданоның «Андреа Шенье» операсындағы бас рөл бар. Ол бұрынғысын толық жазбаға алды. Жигли 1921 жылы ұлы итальяндық тенор Энрико Карузоның қайтыс болуынан кейін халықаралық деңгейде танымал болды. Оның көрермендер арасындағы танымалдылығы соншалық болды, оны көбінесе «Карузо Секондо» деп атады, бірақ ол «Жигли Примо» деп танылуды артық көрді. Шындығында, бұл салыстыру дұрыс емес еді, өйткені Карузоның дауысы Жиглидің үлкен, бірақ балды лирикалық дауысына қарағанда ірі, қараңғы және батырлыққа толы болды. Жигли 1932 жылы жалақыны төмендетуден бас тартқаннан кейін Меттен кетті. Меттің сол кездегі бас директоры Джулио Гатти Касацца өзінің компаниясының ең танымал әншісіне ашуланды; ол баспасөзге Жигли жалақыны төмендетуді қабылдамаған жалғыз әнші екенін мәлімдеді. Бірақ шындығында, Лили Понс және Роза Понселле сияқты тағы бірнеше адам да болды. Сонымен қатар, Гатти Касацца 1931 жылы өзіне үлкен жалақыны көтергені құжатталған, сондықтан 1932 жылы жалақыны төмендеткеннен кейін оның жалақысы бастапқы деңгейде қалды. Бұған қоса, Гатти әншінің бес немесе алты концертті тегін орындау туралы ұсынысын баспасөзден жасыруға тырысты, бұл ақшалай үнемдеу Гаттидің жалақыны төмендетуінен артық болатын. Меттен кеткеннен кейін Жигли Италияға оралды және ондағы театрларда, сондай-ақ Еуропаның басқа бөліктерінде және Оңтүстік Америкада ән шырқады. Ол 1937 жылы фашистік гимн «Giovinezza» әнін жазғандықтан итальяндық диктатор Бенито Муссолинидің сүйікті әншісі болды деп сынға ұшырады (бұл ән EMI шығарған «Edizione Integrale» жинағынан алынып тасталды). Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай ол аз ғана қойылымдарда өнер көрсетті. Алайда, 1945 жылы соғыс аяқталғаннан кейін ол дереу сахнаға оралды, көрермендердің ықыласы бұрынғыдан да зор болды. Сахналық өнерден басқа, Жигли 1935 жылдан 1953 жылға дейін жиырмадан астам фильмде актер ретінде ойнады. Ең танымал рөлдерінің бірі – 1936 жылғы Иоганнес Риманның «Аве Мария» музыкалық драмасында Кэтэ фон Нагжимен және 1943 жылғы Джузеппе Фатигатидің «Пальяччи» (ағылшынша атауы: Laugh Pagliacci) драмасында Алида Валлимен ойнаған рөлдері. Өмірінің соңғы жылдары Жигли сахнадағы өнерден гөрі концерттерде жиі өнер көрсетті. 1955 жылы зейнетке шыққанға дейін Жигли Метрополитен операсында қоштасу концерттерінен тұратын әлемдік тур жасады. Бұл оның қалған екі жылында денсаулығына кері әсер етті, ол осы уақыт ішінде естеліктерін дайындауға көмектесті (негізінен бұрынғы естеліктеріне сүйенген, содан кейін бірқатар сұхбаттармен толықтырылған). Жигли масондыққа қабылданды.
Өлім
1957 жылы Римде пневмониядан қайтыс болды.
Жеке өмір
Көптеген суретшілер сияқты, Джигли де қарама-қайшылықтарға толы адам еді. Бір жағынан, ол мыңға жуық қайырымдылық концерттерімен тарихтағы кез келген әншіге қарағанда көбірек қаражат жинады. Ол өзінің мойындаушысына, Падре Пиоға, терең адал болды және оған көп ақша сыйлады. Сонымен қатар, Джигли басқа опералық тенорларға тән емес, ерекше көп киелі музыка орындады (әсіресе 1950 жылдары). Өмірі бойы Дон Лоренцо Перосидің киелі музыкасына шын ниетпен берілді. Екінші жағынан, Джиглидің әйелдермен қарым-қатынасы көбінесе дау-жанжалға толы болды. Ол өзінің естеліктерінде шын мәнінде үйленгенінен алты ай бұрын үйленгенін айтқан; бұл оның әйелі Костанзаның алтарга дейін жүкті болғанын жасыру мақсатында жасалған. Джигли мен Костанзаның екі баласы болды: Энцо және Рина. (Соңғысы өзінің кәсіби жолында танымал сопрано болды.) Кейін Джиглидің Люция Вигаранимен екінші отбасы құрғаны белгілі, олардың үш баласы болды. Джиглидің тағы да үш баласы бар екені, олардың аналары әртүрлі әйелдер болғаны туралы әңгімелер тарады. Джиглидің қанша баласы болғанының нақты саны белгісіз. Оның белгілі бір ұлы – Филипп (Фил) Дж. Хилдебрандт, ол 1934 жылдың ақпанында Нью-Йоркте дүниеге келген және қазірге дейін тірі. Ол «Метрополитен операсы» театрында ән салған Глория Дойлдің ұлы. Фил Хилдебрандттың балалары (Джиглидің Америкада туған немерелері) – комедия актерi Уильям (Билл) Хилдебрандт (1953-2021) және Лори Джин Хилдебрандт, екеуі де Мичиган штатының Детройт қаласында тұрады.
Вокалдық стилі
Карьерасының басында Джигли әдемі, жұмсақ және бал тәрізді лирикалық дауысымен, сонымен қатар керемет мецца дауысымен танымал болды, бұл оған жеңіл, лирикалық рөлдерді орындауға мүмкіндік берді. Ол есейген сайын дауысы драмалық ерекшеліктерге ие болды, соның арқасында "Аидадағы" Радамес және "Тоскадағы" Каварадосси сияқты ауыр рөлдерді орындауға қол жеткізді. Кейбір сыншылар оның өнер көрсетулерінде эмоцияға берілгені артық болған, көбінесе жылап, ал кейбір жағдайларда шектен тыс әрекеттерге барыпты деседі.
Мұра
Гиглидің көптеген жазбалары, Мария Канилья, Рина Гигли, Лисия Албанезе және Тоти дал Монтемен бірге толық операларды қамтиды, CD-де қайта жарық көрді. Гиглидің жазбалары 1920 жылдарға дейін жетеді.