Винченцо Беллини: Италия операсының су жаны

Винченцо Беллини (1801-1835) – италия опера композиторы, «Катания аққуы» атымен танымал. Әсем мелодияларымен белканто дәуіріне үлкен үлес қосты. Опера, музыка.

38 мин оқу

100%

Дереккөз: Vincenzo Bellini — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Италиялық опера композиторы (1801–1835)

Винченцо Сальваторе Кармело Франческо Беллини (Vincenzo Salvatore Carmelo Francesco Bellini; 3 қараша 1801 – 23 қыркүйек 1835) – итальяндық опера композиторы, ол ұзақ, ағып жатқан мелодиялық өрнектерімен танымал болды және «Катанияның лебеді» деп аталды. Көп жылдар өткен соң, 1898 жылы Джузеппе Верди Беллини әуенінің кең қисықтарын мақтап: «Бұрын ешкім мұндай ұзақ әуендер жасамаған» деді. Беллинидің өмірі мен қызметі туралы көптеген мәліметтер оның өмірінің көп бөлігінде, қысқа мерзімді қоспағанда, Франческо Флоримоға жазылған хаттардан алынған. Ол Флоримомен Неапольде студент кезінде танысып, өмір бойы достық қарым-қатынасын сақтаған. Басқа да ақпарат көздері – оның басқа достары мен іскерлік байланыстары сақтаған хаттар. Беллини 19 ғасырдың басындағы итальяндық белканто дәуірінің көрнекті композиторы болды. Лондондық сыншы Тим Эшли оның шығармаларын былай сипаттады: «Сонымен қатар, ол өте ықпалды, оны көпшілықтың да, басқа композиторлардың да жоғары бағалауына ие болды. Верди оның «бұрын ешкім жазбаған ұзақ, ұзақ, ұзақ әуендері» туралы ризашылық білдірді. Вагнер, өзінен басқа ешкімді ұнатпайтын, Беллинидің музыканы мәтінмен және психологиямен үйлестірудегі керемет қабілетіне тәнті болды. Лист пен Шопен өзінің жанкүйерлері екенін айтты. 19 ғасырдың алыптарының ішінде тек Берлиоз ғана қарсылық білдірді. Беллиниді тек меланхолиялық ән жазушы деп санайтын музыкатанушылар қазір азшылықта. Оның қай операсы өлімінен бері шамамен екі жүз жыл ішінде ең үлкен жетістікке жеткенін қарастыратын болсақ, «Il pirata» 1827 жылы көптеген негіздерді қалады, ал Доницетти «Анна Болена» операсымен 1830 жылы үлкен жетістікке жеткенге дейін одан ертерек танылды. «I Capuleti e i Montecchi» (1830, La Fenice) және «La sonnambula» (1831, Милан) екеуі де жаңа табыстарға жетті, бірақ бастапқыда «Norma» (1831, La Scala) кейін басқа жерлерде қойылғанға дейін үлкен жетістікке жете алмады. 1835 жылғы қаңтарда Парижде «I puritani» операсының шынайы табысы оның маңызды мансабының шыңы болды. Әрине, «Il pirata», «Capuleti», «La sonnambula», «Norma» және «I puritani» опералары бүгінгі таңда тұрақты түрде қойылады. Неапольде алғашқы табысынан кейін, оның қысқа өмірінің қалған бөлігін Сицилия мен Неапольден тыс жерде өткізді, сол жылдары Миланда және Солтүстік Италияда тұрып, шығармалар жазды, ал Лондонға сапар шеккеннен кейін Парижде оның соңғы шедеврі «I puritani» операсын жазды. Содан кейін 9 айдан соң Беллини Францияның Путео қаласында 33 жасында қайтыс болды.

Vincenzo Salvatore Carmelo Francesco Bellini (vinˈtʃɛntso salvaˈtoːre karˈmɛːlo franˈtʃesko belˈliːni; 3 November 1801 – 23 September 1835) was an Italian opera composer, who was known for his long flowing melodic lines for which he was named "the Swan of Catania". Many years later, in 1898, Giuseppe Verdi "praised the broad curves of Bellini's melody: 'there are extremely long melodies as no one else had ever made before'." A large amount of what is known about Bellini's life and activity comes from surviving letters which were written, except for a short period, throughout his lifetime to Francesco Florimo, whom he had met as a fellow student in Naples and with whom he maintained a lifelong friendship. Other sources of information come from correspondence saved by other friends and business acquaintances. Bellini was the quintessential composer of the Italian bel canto era of the early 19th century, and his work has been summed up by the London critic Tim Ashley as:
also hugely influential, as much admired by other composers as he was by the public. Verdi raved about his "long, long, long melodies such as no one before had written." Wagner, who rarely liked anyone but himself, was spellbound by Bellini's almost uncanny ability to match music with text and psychology. Liszt and Chopin professed themselves fans. Of the 19th century giants, only Berlioz demurred. Those musicologists who consider Bellini to be merely a melancholic tunesmith are now in the minority. In considering which of his operas can be seen to be his greatest successes over the almost two hundred years since his death, Il pirata laid much of the groundwork in 1827, achieving very early recognition in comparison to Donizetti's having written thirty operas before his major 1830 triumph with Anna Bolena. Both I Capuleti e i Montecchi at La Fenice in 1830 and La sonnambula in Milan in 1831 reached new triumphal heights, although initially Norma, given at La Scala in 1831 did not fare as well until later performances elsewhere. "The genuine triumph" of I puritani in January 1835 in Paris capped a significant career. Certainly, Il pirata, Capuleti, La sonnambula, Norma, and I puritani are regularly performed today. After his initial success in Naples, most of the rest of his short life was spent outside of both Sicily and Naples, those years being followed with his living and composing in Milan and Northern Italy, and—after a visit to London—then came his final masterpiece in Paris, I puritani. Only nine months later, Bellini died in Puteaux, France at the age of 33.

Катания: ерте өмір

Катанияда дүниеге келген, сол кезде Сицилия Корольдігінің құрамында болған, отбасының жеті баласының үлкені, ол өте музыкалық отбасында дарынды бала ретінде танылды. Оның әкесі Винченцо Тобия Беллини Неаполь консерваториясында оқыған, ал 1767 жылдан бастап Катанияда органшы және мұғалім болған, сондай-ақ Винченцоның әкесі Розарио да осы қызметті атқарған. Бес жасында ол керемет ойнайтын көрінеді. Құжатта Беллинидің алғашқы бес шығармасы алты жасында жазылғаны, ал "жеті жасында оған латын, заманауи тілдер, риторика және философия сабақтары берілгені" айтылады. Ол 50-ден астам операның авторы Джакомо Триттодан контрапунктті үйренген, бірақ оны "ескіше және догматик" деп тапқан.

Осы алғашқы жылдары Колледжиода Беллини Франческо Флоримомен танысты, олар өмір бойы хат алмасып жүрді. Опера композиторлары болатын басқа да студенттердің арасында Франческо Стабиле, Риччи ағайындылары Луиджи мен Федерико, сондай-ақ осы кезде аспирантурада оқыған Саверио Меркаданте болды. Жас студент-композиторды тағы бір адаммен таныстырды – Гаэтано Доницетти, оның тоғызыншы операсы Римде үлкен жетістікке ие болды және Театро ди Сан-Карлода қойылды. Шамамен 50 жыл өткен соң Флоримо екеуінің кездесуі туралы былай деп еске алды: "Карло Конти [Беллинидің ұстаздарының бірі] бізге: "Доницеттидің "Ла цингара" операсын тыңдаңдар, мен әр қойылымда оған деген құрметім арта түседі" деді. Операны тыңдағаннан кейін Беллини ноталарын сатып алып, Контиді онымен таныстыруға көндірді, ал [Флоримо] Беллинидің реакциясы "оның шынымен әдемі, алып денесі және оның асыл жүзі – тәтті, бірақ сонымен бірге сұлу – махаббат пен құрмет сезімін тудырады" дегенін айтты.

Неапольдің алғашқы шығармалары

Беллини оқу ісінде үнемі жақсарып, жетіліп келе жатты: 1820 жылдың қаңтар айында ол теория бойынша емтихандарды сәтті тапсырып, жылдық стипендия алды, бұл Катаниядан алған стипендиясын отбасына көмектесуге жұмсауға мүмкіндік берді. Келесі қаңтарда ол тағы да табысқа жетті және стипендия шарты бойынша Катания үшін музыка жазу міндеттемесін орындау үшін – солистер, хор және оркестрге арналған А минорындағы «Глория» мессасын жіберді, ол келесі қазанда орындалды. Бұл әуенді туындыдан басқа, Неапольдегі оқу жылдарында жазған шығармаларына Е минорындағы толық «Ординар» және G минорындағы екінші толық «Ординар» да кірді, олардың екеуі де шамамен 1823 жылға жатады. «Salve Regina»ның екі нұсқасы бар (біреуі A мажорда, соло сопрано мен органға арналған, екіншісі F минорда, хор мен оркестрге арналған), бірақ олар осы деңгейде жетілмеген және Катаниядан кеткеннен кейінгі алғашқы оқу жылынан, яғни 1820 жылдан болуы мүмкін. Оның 1823 жылғы қысқа, екі бөлімді E-flat тонындағы Обоялық концертi де сақталған және тіпті Берлин филармониясымен жазылған. Беллини Зингареллидің сабағына 1822/23 оқу жылында қатысты. 1824 жылдың қаңтарында, емтихандарды жақсы нәтижемен тапсырғаннан кейін, ол «primo maestrino» атағын алды, бұл оған кіші студенттерге сабақ беруді және коллегияда жеке бөлмеде тұруға, сондай-ақ бейсенбі және жексенбі күндері «Teatro di San Carlo» театрына баруға рұқсат берді. Бұл қойылым студенттер арасында соншалықты танымал болды, ол бір жыл бойы әр жексенбіде қойылды. Осы жетістігінен кейін, алты жыл үйден алыс болған жас Беллини отбасына бару үшін Катанияға аттанды деген болжам бар. Алайда, кейбір дереккөздер бұл сапарды 1824 жылға, ал басқалары 1825 жылға жатқызады. Бірақ ол 1825 жылдың жазында немесе күзінің басында «San Carlo» немесе басқа патшалық театрлардың бірі – «Teatro Fondo» үшін опера жазу шартын орындау мақсатымен Неапольге оралғаны белгілі.

Increasingly, Bellini did better and better in his studies: in January 1820 he passed his examinations in theory, and was successful enough to gain an annual scholarship, which meant that his stipend from Catania could be used to help his family. In the following January he was equally successful and, to fulfill his obligations to write music for Catania – a condition of his scholarship – he sent a Messa di Gloria in A Minor for soloists, choir and orchestra, which was performed the following October. Besides this melodious work, his output from these study years in Naples included two other settings of the Mass: a full Ordinary in E Minor and a second full Ordinary in G Minor, both of which probably date from 1823. There are two settings of the Salve Regina (one in A Major for solo soprano and organ, the other in F Minor for choir and orchestra), but these are less accomplished and may date from the first year of study after leaving Catania, 1820. His brief two movement Oboe Concerto in E flat from 1823 also survives and has been recorded by no less than the Berlin Philharmonic. Bellini's involvement in Zingarelli's class took place over the 1822/23 school year. By January 1824, after passing examinations in which he did well, he attained the title primo maestrino, requiring him to tutor younger students and allowing him a room of his own in the collegio and visits to the Teatro di San Carlo on Thursdays and Sundays, and featured an all male cast of fellow students. It proved to be so popular among the student body that it was performed every Sunday for a year. With that achievement behind him, it is believed that the young Bellini, who had been away from home for six years, set out for Catania to visit his family. However, some sources attribute the visit to 1824, others to 1825. However, it is known that he was back in Naples by the summer or early autumn of 1825 in order to fulfill a contract to write an opera for the San Carlo or one of the other royal theatres, the Teatro Fondo.

Еңбек жолын бастауы

Адельсон мен Сальвинидің көрсетілімінен кейін және Миланда болғанда, Беллини Флоримодан көмек сұрап, операны екі актіге қысқартып, 1809 жылдан бері Теато ди Сан-Карлоның интенданты Доменико Барбаха сахнаға қоюға мүмкіндік берер деген үмітпен бірнеше түзетулер жасады. Бірақ Беллини мен Флоримоның түзетулерге қаншалықты үлес қосқаны туралы көп мәлімет жоқ, ал Вайнсток 1825 жылдан кейін бірде-бір қойылым болмағанын айтады. Бірақ 1829 жылдың наурыз айында Беллини Флоримоға «Адельсонға сіз енгізуіңіз керек өзгерістерді жаздым» деп хат жазғанын көреміз. 1825 жылдың жазында немесе күзінде Беллини өзінің алғашқы кәсіби сахналанған операсы бойынша жұмыс істей бастады. Консерватория мен корольдік театрлар арасындағы келісімшарт бойынша, консерватория жеткілікті талантты студентті таңдағанда, ол студенттен театрлардың бірінде гала кешінде көрсетілетін кантата немесе бір актілі опера жазуын талап ететін. Зингарелли өзінің ықпалын пайдаланып, осы құрметті өзінің жас шәкіртіне бұйырғаннан кейін, Беллини толыққанды опера жазуға келісім алды, сондай-ақ либреттоны театрдың ресми драматургі Тотола жазуы міндетті емес еді. Дегенмен, Флоримоның айтуынша, Сан-Карлоның интенданты Барбаха «осыдан ең көп пайда тапқан: кішкентай инвестициямен ол осы жастардың арасынан оған үлкен табыс әкелер адамды таба білді».

Бьянка мен Гернандо

Жас композитор өзінің алғашқы либреттосын жазған жас автор Доменико Джиллардониді таңдады. Ол 1820 жылғы «Бьянка мен Фернандо Карл IV, Агридженто герцогінің қабірі басында» атты пьеса негізінде «Бьянка мен Фернандо» деп атады, оқиға Сицилияда өрбітеді. Бірақ «Бьянка мен Фернандо» деген атауды өзгерту қажет болды, себебі Фердинанд – тақтың мұрагері есімi, ал оның ешқандай түрі патша сахнасында қолданыла алмайтын. Франческо I патша кейінге шегеруге мәжбүрлегеннен кейін туған кейбір кешігулерден соң, опера – енді «Бьянка мен Гернандо» деп аталды – 30 мамыр 1826 жылы Принц Фердинандтың туған күнінде Театра ди Сан-Карлода алғаш рет көрсетілді. Опера патшаның қолдауының арқасында өте сәтті болды, ол патша отырған спектакльде қол шапалақтауға тыйым салынған дәстүрді бұзды. Доницетти де қатысты, ол Саймон Майрға құлшыныспен: «Бұл әдемі, әдемі, әдемі, әсіресе ол оның алғашқы операсы болғандықтан» деп жазды. Беллинидің музыкасы жоғары бағаланды, 13 маусымда «Джорнале делле Дуэ Сицилия» газеті «бірнеше ариялар мен дуэттер [жақында [Сан-Карлода] естілген жаңа музыканың ең мақтауға лайық туындылары» деп жазды.

Солтүстік Италия

Беллини 1827-1833 жылдары көбінесе Миланда болды, опера компаниясында ешқандай ресми лауазым атқарамады және тек шығармаларынан түскен табыспен ғана өмір сүрді, оған әдеттегіден жоғары гонорар алуға мүмкіндік болды. Ол келгеннен кейін Ла Скаланың Антонио Вилласымен және композитор Саверио Меркадантемен танысты, оның жаңа операсы «Иль Монтанаро» репетицияда еді. Соңғысы оны Франческо мен Марианна Поллинилермен (ұзақ өмір сүрген жұбайлар, күйеуі зейнеткер фортепиано профессоры, әйелі кәсіби музыкант емес, бірақ өте жақсы ойнайтын) таныстырды, олар жас жігітті бірден қамқорлыққа алды. Сонымен қатар, Беллини либреттошы Феличе Романимен танысты, ол композитордың алғашқы жобасы – «Il pirata» тақырыбын ұсынды, жас жігіт оған қуана келісті, әсіресе осы оқиғада «көптеген құмарлық пен драмалық жағдайлар бар екенін [және] мұндай романтикалық кейіпкерлер сол кезде опера сахнасында жаңалық екенін» түсінгенде. Романимен берік кәсіби қарым-қатынас сол кезден бастау алды; ол Беллинидің негізгі шығармашылық серігі болды, Беллинидің алты операсының либреттосын жазды, сондай-ақ Вердиге дейінгі сол заманғы ірі композиторлар үшін жазылған 100-ге жуық либреттоның авторы болды. Байқап айтқандай, «сол кездегі ешбір итальян опера композиторы бір либреттошыға осылай берілген жоқ». Беллини өзі «ақынның өлеңдерінің әуенділігі мен көркемдігіне» тәнті болды, бірақ ол бірнеше ай бойы достары, Канту және Турина отбасыларымен бірге тұрды. 1828 жылы Генуяда «Бианка мен Фернандоның» премьерасы кезінде ол Джудитта Туринамен махаббатқа түсті. 1827-1831 жылдар аралығында Солтүстік Италияда өткен төрт жылдың нәтижесінде төрт ұлы шедевр дүниеге келді: «Пират», «Капулеттілер мен Монтектер», «Ұйықтаған әйел» және «Норма», сонымен қатар бір қойылым мен кері соққы да болды.

Милан үшін Il pirata

Романимен «Il pirata» операсы бойынша жұмыс 1827 жылдың мамыр айында басталды, ал тамыз айында музыка жазыла бастады. Осы кезде композитор өзінің сүйікті теноры Джованни Баттиста Рубини үшін музыка жазатынын, ал сопрано партиясын Генриетта Мерик Лаланд еңгеретінін білді. Екеуі де 1826 жылғы алғашқы қойылымда «Бьянка» рөлінде ойнаған. Мықты актерлік құрамға сол заманғы көрнекті бас-баритон Антонио Тамбурини де кірді. Бірақ репетициялар кейбір қиындықтарсыз өтті: Вайнсток пен Галатопулос екеуі де Беллинидің Рубинидің әдемі ән айтқанына қарамастан, экспрессияның жетіспеушілігін байқағанын айтады. Ол оны «өзін толыққанды сезініп, сомдап жатқан кейіпкерге бойлауға», денеін пайдалануға, «әніне ишаратарлық қимылдар қосуға» және «дауысымен де әрекет етуге» шақырды. Беллинидің талаптары нәтежесін берді, өйткені ол өзінің алғашқы қойылымдағы көрермендердің реакциясынан, сондай-ақ 2 желтоқсандағы «Gazzetta privilegiata di Milano» газетінің пікірінен хабарлады: бұл опера «Рубиниді әнші және актер ретінде екі жақтан таныстырды». Газеттің рецензенты мұндай екі жақтылықтың оның бұрынғы операларында ешқашан көрінбегенін мәлімдеді. 17 қазан күні өткен премьера «бірден және одан әрі сәттілікке жетті. 2 желтоқсан күні, маусым аяқталғанда, опера 15 рет толық залға қойылды». Беллини әншілердің дауысына сәйкес музыканы қайта өңдеді, енді «Бьянка» рөлінде Аделаида Тоси, ал «Фернандо» рөлінде Джованни Давид болатынын білді. Беллинидің айтуынша, Тоси бір сахнадағы каватина мен стреттаға өзгерістер енгізуді қалағандықтан ол қиындыққа тап болды, бірақ ол өз пікірінен мойын алмады, Флоримоға көрермендердің реакциясын баяндағанда өзінің дұрыстығын дәлелдеді: «Көрермендер операның барлығына, әсіресе екінші актісіне өте риза болды». Жалпы алғанда, алғашқы қойылым Неапольдегіден де жақсы болды, опера барлығы 21 рет қойылды. Дегенмен, сыншылардың пікірі көрермендердің пікірінен гөрі төмен болды: «Екінші акті ұзаққа созылған жалықтыратын нәрсе», - деп жазды «L'Eco di Milano», бірақ «Gazzetta di Genova» көбірек көмектесті: «Музыканың стилін неғұрлым көп тыңдасақ, оның құндылығын соғұрлым жоғары бағалаймыз».

The collaboration with Romani on Il pirata began in May 1827 and, by August, the music was being written. By then, the composer was aware that he was to write music for his favourite tenor Giovanni Battista Rubini and the soprano was to be Henriette Méric Lalande. Both singers had starred in Bianca in the original 1826 production. The strong cast also included Antonio Tamburini, a major bass baritone of the time. But rehearsals did not progress without some difficulties, as both Weinstock and Galatopoulos recount: it appears that Bellini found Rubini, while singing beautifully, to be lacking expressiveness: he was urged to "throw yourself with all your soul into the character you are representing" and to use [your] body, "to accompany your singing with gestures", as well as to act with [your] voice. It appears that Bellini's exhortations bore fruit, based on his own account of the audience's reactions to the first performance, as well as the reaction of the Gazzetta privilegiata di Milano of 2 December which noted that this opera "introduced us to Rubini's dual personality as a singer and actor". The reviewer continued to declare that this duality had never been expressed in other operas in which he had performed. The premiere, given on 17 October 1827, was "an immediate and then an increasing, success. By Sunday, December 2, when the season ended, it had been sung to fifteen full houses". Bellini then re arranged the music to suit the singers' voices, now knowing that the Bianca was to be Adelaide Tosi and the Fernando to be Giovanni David. As Bellini reports, he had problems with Tosi wanting changes to be made to a cavatina and a stretta in one scene, but he stuck to his own opinion, proving to be correct when he reported the audience's reaction to Florimo: "the public was very happy with the entire opera, particularly with the second act". Overall, the first performance was even greater than it had been in Naples, and the opera was given a total of 21 times. However, critical reaction was not as positive as that of the audience: "The second act is a long bore" stated L'Eco di Milano, although the Gazzetta di Genova was more helpful, noting "the more we listen to the style of the music, the more we appreciate its merit".

Бьянкадан кейін

Беллини 30 сәуірге дейін Генуяда болып, сосын Миланға қайтып келді, бірақ нақты мүмкіндіктер болған жоқ. Оның Комелли Рубиниге Неапольде "Il pirata" операсынан Иммоген рөлін қайта орындауға рұқсат беруге қарсы болғаны (ол Венада бұл рөлді сәтті орындаған еді) дұрыс емес екені дәлелденді, себебі ол Неапольде де жақсы орындады және көрермендердің мақұлдауына ие болды. Бірақ бұл мәселе екі театрды да басқаратын Барбахамен арақатынаста қиындықтар тудырды. Маусым айында Миланға келген Барбаха Беллиниге келесі операсын қою үшін Неаполь мен Миланның бірін таңдау мүмкіндігін ұсынды. Композитор үшін шешім әр театрға шақырылған әншілерге байланысты болды, әсіресе Рубини Неапольде ғана ән салуға келісімшарт жасағандықтан. Дегенмен, 16 маусымда ол Миланды таңдады және карнавал маусымына арналған жаңа опера жазуға 1000 дукаттық келісімшартқа қол қойды, бұл оның алғашқы операсы үшін төленген 150 дукаттан әлдеқайда көп еді.

Заир: Пармадағы жағдай

Заира операсы 1828 жылы маусымда Миланда Барбахамен Ла Скалаға арналған екінші опера туралы әңгімелерден кейін дүниеге келді. Соған шамасында Беллини Флоримоға Мереллидің келесі жылы ашылатын Пармадағы Театро Дукале (қазіргі Театро Реджио) театрының ашылу операсын жазу туралы ұсыныс жасағанын хабарлады. Алғашқыда опера «Карло ди Боргония» болуы жоспарланған, бірақ композитор мен либреттошы «Вольтердің Заиры сияқты қасиетті драмаға» кірісуге бейімделді, алайда бұл Романи үшін күткеннен қиынға соқты. Осы опера Беллиниге «әзірге сәтті мансабындағы алғашқы ауыр соққы» болды. Бұл уақыт аралығы, мысалы, Беллинидің «Пират» операсын жазуға кеткен айлармен салыстырылады. Шындығында, Беллини 17 наурызда Пармаға келді, бұл оған премьераға дейін 56 күн уақыт берді, бірақ кейбір әншілер премьера күніне 14 күн бұрын ғана келе алатынын білді, және бұл күн – «теория бойынша» өзгертілмейтін еді. Бірақ Лалландтың жеткілікті репетиция үшін уақытында келе алмауына байланысты оны өзгертуге тура келді. Композитор да, либреттошы да жұмысты кешіктіріп, мүмкіндігінше созды. 17 сәуірде граф Санвитальдің «көшірмешілеріміз неге бос отырғанының себептерін маған хабарлап беріңіздер» деген сұранысына театр басшылығын қанағаттандырарлық жауап берілмеді. Ақырында екеуі де жұмысқа кірісіп, премьера төрт күнге кешіктірілсе де, уақытында аяқтады. Баспасөз құралдарында жарияланған мәліметтерге сәйкес, музыканың жалпы деңгейі әлсіз болған, бірақ кейбір номерлер мен трио ұнады. Дегенмен, әншілерге, тіпті композиторға көп ақша берілмесе де, көбінесе қошамет айтылды. Опера сегіз рет қойылды, содан кейін 1836 жылы Флоренцияда жақсы қабылданылмады, және 1976 жылға дейін сахнадан түсіп қалды.

Негізгі жетістіктер

Пармадағы «Заира» операсына деген жағымсыз реакциядан кейін Беллини мамыр-маусым айларында Фердинандо мен Джудитта Туринаның отбасында қысқа мерзімге қонақтап, маусымның соңында Миланға оралды. Онда 85 жастағы әкесі Катанияда қайтыс болғанын естіді. Венециядағы «Ла Фенице» театрымен жұмыс істеу мүмкіндігінен басқа, жаңа операға келісімшарт түспеді. Герберт Вайнстоктың мәлімдемесінше, 1833 жылдың маусымынан 1834 жылдың ақпанына дейінгі Беллинидің өмірі туралы мәліметтер шектеулі, себебі Флоримоға сол кезеңде жазылған хаттары сақталмаған, ал қолда бар ақпарат тек басқа адамдарға жіберілген хаттарда кездеседі. 10 маусымда «Ла Скалада» премьерасы өткен «Иль Талисман» операсы жақсы қабылданып, жалпы 16 қойылымға ие болған Джованни Пачини, тағы бір катаниялық композитор, маусым соңында Милан қаласында болды. Беллини оны өзінің бәсекелесі деп санайтын, ал жақындағы табысының арқасында Пачини карнавал маусымына арналған Турин және Венеция қалаларынан опера жазу туралы ұсыныстар алды. Ол екі ұсынысты де қабылдады, бірақ «Ла Фенице» театрының директоры егер Пачини Венециядағы келісімшартты орындай алмаса, онда ол Беллиниге берілетінін айтты. Содан кейін Беллини жазғы маусымда «Каноббиана» театрында «Пират» операсын қайта қоюға белсенді кірісті, себебі «Ла Скала» жөндеу жұмыстарына жабылды. «Пират» операсы бастапқы актерлік құраммен қойылды және үлкен жетістікке ие болды: 1829 жылдың 16 шілдесінен 23 тамызына дейін 24 рет тізбектеп қойылды, бұл Пачинидің көрсеткіштерін асып түсті. Күзде Венеция үшін жаңа операға келісімшарт жасау туралы нақты ұсыныс түсті, сонымен қатар келісімшартта «Пират» операсы 1830 жылғы карнавал маусымында қойылатыны да көрсетілді. Миссис Туринамен болған қарым-қатынастан шегініп, Беллини желтоқсанның ортасында Венецияға келді, онда Джузеппе Персианидің «Арльдегі Константино» операсы репетицияда болды. Онда «Пират» операсында өнер көрсететін әншілер – Джудитта Гризи, тенор Лоренцо Бонфигли және Джулио Пелегрини де қатысты.

Капулеті мен Монтеки: Венеция, 1830 жылдың наурызы

Желтоқсанның соңында "Пирата" операсының репетициясы басталған кезде, Беллиниге "Ла Фенице" импресариосы Алессандро Ланари, Пачини операны қоюға уақытында келе қоймауы мүмкін екенін және келісімшарт 14 қаңтарда күшіне енеді деген шартпен дайындалатынын хабарлады. 5 қаңтарда ұсынысты қабылдап, Беллини Романидің "Джульетта Капеллио" либреттосын жазатынын, либреттоны алғаннан бастап алғашқы қойылымға дейін 45 күн қажет екенін және 325 napoleoni d'oro (шамамен 8000 лира) қабылдайтынын мәлімдеді. Алдын ала келісімшарт мерзімі 20 қаңтарға дейін ұзартылды, бірақ сол күні Романи Венецияға келді, ол бұрын Никола Ваккаидің 1825 жылғы "Джульетта е Ромео" операсы үшін жазған либреттосын қайта өңдеген болатын. Бұл операның бастауы – Луиджи Счеволаның 1818 жылы жазған осы аттас пьесасы. Екеуі жұмысқа кірісті, бірақ Венециядағы қысқы ауа райы нашарлағандықтан Беллини ауырып қалды, алайда ол шектеулі уақыттың ішінде үлкен қысыммен жұмыс істеуге мәжбүр болды. Ақырында Романидің либреттосына түзетулер енгізіліп, туындыға жаңа атау берілді. Беллини өзінің "Заира" партитурасын қарап, музыканың бір бөлігін жаңа мәтінге қалай бейімдеуге болатынын ойлады, сондай-ақ Гризиге арналған Ромео партиясын жазды. Ол сонымен қатар Джульеттаның "Oh quante volte" ариясын және Неллидің романсын Адельсон е Сальвини операсынан алды. "Джульетта" партиясын Розальбина Карадори Аллан орындауы тиіс болды. 1830 жылғы 11 наурызда "Капулеті мен Монтеки" операсының премьерасы Беллиниге қайтадан сәттілік әкелді. Вайнсток премьераны "көңіл көтеріп, бірден табысқа жеткен" деп сипаттады. Жергілікті "I Teatri" газеті "барлық жағдайды ескерсек, Беллинидің бұл операсы Венецияда, Миландағы "La Straniera" операсы сияқты, алғашқы кештен бастап зор қуаныш тудырды" деп жазды. Осы кезде Беллини өзінің белгілі бір деңгейде даңққа ие болғанын түсінді: 28 наурызда ол "Менің стилім қазір әлемдегі ең маңызды театрларда естіліп, зор құлшыныс тудырады" деп жазды. Венециядан кетпес бұрын Беллиниге 1830-31 жылдарғы карнавал маусымына арналған "Ла Фенице" үшін тағы бір жаңа опера қоюға келісімшарт ұсынылды. Туринамен кездескеннен кейін Миланға оралған соң ол Генуядан да жаңа операға келісімшарт алды, бірақ ол ұсыныс сол уақытқа сәйкес келетін болғандықтан, одан бас тартуға мәжбүр болды. Содан кейін Беллини сол жылы "Капулеті" операсының 26 желтоқсанда Ла Скалада қойылған нұсқасын дайындады, онда Джульетта партиясы меццо-сопрано Амалия Шютц Ольдосиге бейімделді.

With rehearsals for Pirata underway in late December, Bellini was given notice by the La Fenice impresario, Alessandro Lanari, that it was doubtful whether Pacini would be present in time to stage an opera and that a contract was to be prepared with the proviso that it would only become effective on 14 January. Accepting the offer 5 January, Bellini stated that he would set Romani's libretto for Giulietta Capellio, that he required 45 days between receipt of the libretto and the first performance, and that he would accept 325 napoleoni d'oro (about 8,000 lire). The tentative contract deadline was extended until 20 January, but by that date Romani was in Venice, having already re worked much of his earlier libretto which he had written for Nicola Vaccai's 1825 opera, Giulietta e Romeo, the source for which was the play of the same name by Luigi Scevola which had been written in 1818. The two men set to work, but with the winter weather in Venice becoming increasingly bad, Bellini fell ill; however, he had to continue to work under great pressure within a now limited timetable. Eventually, revisions to Romani's libretto were agreed to, a new title was given to the work, and Bellini reviewed his score of Zaira to see how some of the music could be set to the new text, but composing the part of Romeo for Grisi. He also took Giulietta’s "Oh quante volte" and Nelly’s romanza from Adelson e Salvini. The Giulietta was to be sung by Rosalbina Caradori Allan. At the premiere of I Capuleti e i Montecchi on 11 March 1830 success for Bellini returned. Weinstock describes the premiere as "an unclouded and immediate success" A local newspaper, I Teatri, reported that "all things considered, this opera by Bellini has aroused as much enthusiasm in Venice as La straniera aroused in Milan from the first evening on". By this time, Bellini knew that he had achieved a degree of fame: writing on 28 March, he stated that "My style is now heard in the most important theatres in the world and with the greatest enthusiasm." Before leaving Venice, Bellini was offered a contract to produce another new opera for La Fenice for the 1830–31 Carnival season, and—upon his return to Milan after a reunion with Turina—he also found an offer from Genoa for a new opera but proposed for the same time period, an offer he was forced to reject. Later that year, Bellini prepared a version of Capuleti for La Scala which was given on 26 December, lowering Giulietta’s part for the mezzo soprano Amalia Schütz Oldosi.

Ла сонамбула: Милан, 1831 жылдың наурыз айы

Капулетти қойылымдарынан кейін Миланға оралған соң, сәуірдің соңына дейін Ла Скала басқаруында өзгерістер басталарша ештеңе болған жоқ. "Кривелли және компания" ұйымы, бұл үйді де, "Ла Фениче" театрын да басқарған еді, граф Помпео Литта мен екі кәсіпкерден құралған үштікпен келіссөздер жүргізіп жатты, олардың басты мақсаты Ла Скала үшін әншілер мен композиторларды шақыру болатын. Беллинимен келісімшарт жасау үшін, ол Венециямен болған міндеттемесінен босатылуы керек еді; Литта Венециядағы келісімшартты сатып алып, осыны іске асырды. Беллини Милан үшін шығарма жазу шарттарын ұсынғанда, Литта оған өте жағымды жауап берді: "Кривеллиге [сонда венециялық импресариоға] жазғаннан кемінде екі есе көп табыс табамын", - деп жазды ол өзінің туысына. Алайда, Литта герцогы бастаған топ Кривелли Ланари Барбаджа тобымен келісе алмады, ол Ла Скала мен Ла Фениче екеуін де басқаруын жалғастырды. Осының салдарынан, 1830 жылғы сәуір-мамыр айларында Беллини Литта тобымен – Миланның кіші театры Карканода қойылымдар жоспарлап отырған топпен, сондай-ақ Кривелли тобымен келісімшарт жасасты, нәтижесінде 1831 жылғы күзге опера, ал 1832 жылғы карнавал маусымына тағы бір операға тапсырыс берілді. Олар "Ла Скала" үшін "Норма", ал "Ла Фениче" үшін "Беатрис ди Тенда" опералары болды. Содан кейін Беллини жұмысқа байланысты қысым мен нашар ауа-райы салдарынан Венецияда пайда болған, бірақ әр операдан кейін қайталап тұратын және ақырында оның өліміне себеп болатын аурудың қайталануын бастан өткерді. Ол "қатты қабынулы асқазандық өт қызуы" деп сипаттаған асқазан-ішек ауруына байланысты Франческо Поллини мен оның әйелі оны өз үйлерінде күтімге алды, себебі Беллини жазғандай, "ол мені өз ұлынан да артық жақсы көреді".

Ла Соннамбула Ернанидің орнына

Романидің "La sonnambula" либреттосы Эжен Скриб пен Жан-Пьер Аумердің "La somnambule, ou L'arrivée d'un nouveau seigneur" деп аталатын балет пантомимасына негізделген. Пасторальдық ортасы мен сюжеті бар "La sonnambula" Беллинидің Миландағы бес жылдық кезеңінде тағы бір сәтті опера болды. Аминаның (ұйқыда жүруші) рөлі, жоғары тесситурасымен, өте қиын деп танылады, ол трилдерді және көркемдемелі техниканы толық меңгеруді қажет етеді. Ол Паста үшін жазылған, ол сопрано сфогато деп сипатталған. Эрнани үшін қолдана бастаған музыканың "La Sonnambula" операсына ауыстырылғаны күмәнсіз, және Вайнштейнтің айтуынша, "ол өз заманының көптеген композиторлары сияқты, жаңа жағдайда бұрынғы туындысы үшін жазылған музыкалық бөлімдерді қайта пайдалануға дайын болды". Операның тұңғыш көрсетілімі 1831 жылдың 6 наурызында, жоспарланған мерзімнен сәл кейін, Театро Карканода өтті. Оның табысы ішінара Романидің бұрынғы либреттолары мен осы либретто арасындағы айырмашылықтарға, сондай-ақ "[Беллини] мен Романи опералық тәжірибесін осы туындыға салған жинақталуына" байланысты болды. Баспасөз реакциясы бірауздан оң болды, сондай-ақ ресейлік композитор Михаил Глинка да осы операны тамашалап, өте ынталы пікір білдірді: Паста мен Рубини өз сүйікті дирижерлерін қолдау үшін ең жоғары ынтамен ән айтты; екінші актте әншілердің өздері жылап, көрермендерді бірге алып кетті. Тұңғыш көрсетілімнен кейін опера 1831 жылдың 28 шілдесінде Лондондағы Кингс театрында және 1835 жылдың 13 қарашасында Нью-Йорктегі Парк театрында қойылды. Беллинидің өмірлік кезеңінде тағы бір сфогато, Мария Малибран, осы рөлдің танымал орындаушысы болды.

Норма: Милан, 1831 жылдың желтоқсан айы

Ла сонамбуланың сәтті аяқталуымен Беллини мен Романи Кривели тобымен 1831 жылдың желтоқсанында Ла Скалада премьераға келісімшарт жасасқан операның тақырыбын қарастыра бастады. Жазда олар Норма, яғни L'Infanticidio-ге шешім қабылдады, ол сол уақытта Парижде қойылып жатқан Александр Суметтің "Норма немесе бала өлтіру" атты пьесасына негізделген, оны Паста көрген болар еді. Адалгиза мен Полионе рөлдері үшін Ла Скала Джулия Гризиді, Джудиттаның әпкесін және Россинидің рөлдерімен, әсіресе Отеллоның рөлдерімен өзін танытқан белгілі тенор Доменико Донцеллиді жұмысқа алды. Ол Беллиниге өзінің дауыстық қабілеттері туралы нақты мәлімет берді, бұл Меркаданте ұсынған есеппен расталды. Тамыз айының аяғында Романи либреттоның едәуір бөлігін аяқтаған сияқты, кем дегенде Беллиниге жұмысты бастауға мүмкіндік берді, ол қыркүйектің алғашқы апталарында жолдар жеткізілген кезде, әрине, істеді. Ол 1 қыркүйекте Пастаға жазған хатында: "Бұл тақырып сізге ұнайды деп үміттенемін. Романи бұл әдісті тиімді деп санайды, себебі ол Нормаға тән барлық жағдайды қамтитын сипатқа ие. Ол жағдайды басқа кейіпкерлерге ұқсамауы үшін өзгертеді, қажет болса кейіпкерлерді өзгертіп, әсерін арттырады." Пастаның вокалды және драмалық диапазоны кең болды: сол наурыз айында ол Ла сонамбулада Аминаның, Швейцарияның ауыл қызының, Беллинидің мүлдем басқа ролін ойнатты. Жыл өткен сайын композиторды алаңдата бастаған бірнеше нәрсе пайда болды. Біріншіден, шілдеде Австрияда холера ауруы пайда болды, ал оның Италияға таралуы туралы алаңдаушылық шынайы болды, сондықтан қыркүйек айының соңында Беллини Флоримоға былай деп жазды: "Мен операны ешқандай ынтасыз жасаймын, өйткені мен холераның театрларды жабу үшін уақытында келетіндігіне сенімдімін; бірақ жақын арада қалуы мүмкін, мен Миландан кетемін." Осы уақытқа дейін ол Неапольдегі Сан-Карло театрына композиция жазуға ұсыныс алды және керісінше, ағылшын сопраносы Марианна Льюиске қарсылық білдіріп, кейбір қатал талаптарды қойды, "ортақшылықтан төмен дона: ән айтуды білмейді, сахнада сорпа." Постскриптумда Беллини Капулеттінің Неапольде ұсынылып отырған кастинг туралы естігендеріне наразылық білдіреді. Барбаджаны жау деп санағаны анық. 5 желтоқсанда репетициялар басталғаннан кейін Паста 1-ші актідегі Каста дивасын орындаудан бас тартты, қазір он тоғызыншы ғасырдың ең әйгілі арияларының бірі. Ол "өзінің дауыстық қабілетіне бейімделмегенін" сезінді, бірақ Беллини оны бір апта бойы тырысуды жалғастыруға көндірді, содан кейін ол оған бейімделіп, бұрынғы қателігін мойындады. Сонымен қатар, Беллини 28 желтоқсанда ағасына жазған хатында реакциялардың себептерін түсіндіруге тырысады. Басқа пікірлер де атап өткендей, кейбір проблемалар операның құрылымы мен мазмұнына тән болса, басқалары оған сыртқы болды. Беллини әншілердің шаршауын талқылайды (премьера күні екінші актіні қайта репетициялаудан кейін), сондай-ақ кейбір нөмірлердің қалай ұнамайтынын айтады және композиторды да ұнатпады! Бірақ ол екінші актінің көпшілігі өте тиімді болғанын түсіндіреді. Хаттан байқағанымыздай, екінші кешке қойылым сәтті өтті. Сыртқы себептердің арасында Беллини журнал иесінің (және оның жақтастарының) және "өте бай әйелдің" (Вайнсток оны Пачинидің сүйіктісі болған графиня Джулия Самойлофф деп атайды) ұстанымдарынан туындаған жағымсыз реакцияны келтіреді. Ол сондай-ақ, екінші кешке театрдың толып қалғанын айтады. Барлығы, Нормаға Ла Скалада алғашқы маусымда 39 спектакль берілді, ал басқа жерлерден, әсіресе Бергамодан келгендер, 1832 жылдың соңында спектакльдер берілсе, ол барған сайын танымал бола бастады. Беллини 1832 жылы 5 қаңтарда Миланнан Неапольге, содан кейін Сицилияға кетті, бірақ 1827 жылдан бері алғаш рет опера жазбайтын жыл болды.

With La sonnambula successfully behind them, Bellini and Romani began to consider the subject of the opera for which they had been contracted by the Crivelli group for a December 1831 premiere at La Scala and which would mark Giuditta Pasta's debut at that house. By the summer, they had decided upon Norma, ossia L'Infanticidio which was based on the play of the same name, Norma, or The Infanticide by Alexandre Soumet which was being performed in Paris at around that time and which Pasta would have seen. For the roles of Adalgisa and Pollione, La Scala had engaged Giulia Grisi, the sister of Giuditta, and the well known tenor Domenico Donzelli, who had made a name for himself with Rossini roles, especially that of Otello. He provided Bellini with precise details of his vocal capabilities which were confirmed by a report which Mercadante also provided. By the end of August it appears that Romani had completed a considerable amount of the libretto, enough at least to allow Bellini to begin work, which he certainly did in the first weeks of September as the verses were supplied. He reported in a letter to Pasta on 1 September:
I hope that you will find this subject to your liking. Romani believes it to be very effective, and precisely because of the all inclusive character for you, which is that of Norma. He will manipulate the situations so that they will not resemble other subjects at all, and he will retouch, even change, the characters to produce more effect, if need be. Pasta's vocal and dramatic ranges were extensive: that March, she had created the very different Bellini role of Amina, the Swiss village maiden, in La sonnambula. As the year progressed, several things appeared which began to disturb the composer. Firstly, an outbreak of cholera had occurred in Austria in July, and concern about its spread to Italy was real, to the point that, by late September, Bellini was writing to Florimo: "I am composing the opera without any real zeal because I am almost certain that the cholera will arrive in time to close the theatres; but as soon it threatens to come near, I'll leave Milan." About this time he had received an offer to compose for the Teatro di San Carlo in Naples and, in return, had imposed some harsh terms, totally objecting to the English soprano Marianna Lewis, "a donna who is below mediocrity: does not know how to sing, is a sausage on stage " In a post script, Bellini adds an indignant objection to what he has heard about the proposed casting of Capuleti in Naples. It is clear that he regards Barbaja as an enemy. After rehearsals began on 5 December, Pasta baulked at singing the Casta diva in act 1, now one of the most famous arias of the nineteenth century. She felt that it was "ill adapted to her vocal abilities", but Bellini was able to persuade her to keep trying for a week, after which she adapted to it and confessed her earlier error. In addition, in a letter to his uncle on 28 December, Bellini tries to explain the reasons for the reactions. As other commentators have also noted, some problems were innate to the structure and content of the opera, while others were external to it. Bellini discusses the tiredness of the singers (after rehearing the entire second on the day of the premiere) as well as noting how certain numbers failed to please—and failed to please the composer as well! But then he explains that most of the second act was very effective. It appears from the letter that the second evening's performance was more successful. Among the external reasons, Bellini cites the adverse reaction caused by the attitudes of both the owner of a journal (and his claque) and also of "a very rich woman"—who Weinstock identifies as Contessa Giulia Samoyloff— who was Pacini's mistress. He also notes that on this second evening, the theatre was full. In all, Norma was given 39 performances in its first season at La Scala, and reports from elsewhere, especially those from Bergamo when performances were given there in late 1832, suggested that it was becoming more and more popular. Bellini left Milan for Naples, and then Sicily, on 5 January 1832, but for the first time since 1827, it was a year in which he did not write an opera.

Неаполь, Сицилия, Бергамо: 1832 жылдың қаңтар-қыркүйек айлары

Беллини Неапольге сапар шекті, бірақ ол Римде Джудитта Турина мен оның ағасы Гаэтано Кантуны көру үшін тоқтаған болуы мүмкін. Дегенмен, әпке-қарындас та Неапольге келді, онда Джудитта Флоримомен кездесіп, Беллини жеңіске жеткен қаланы көре алды. Алты күн ішінде Беллини Неапольге жетіп, алты апта бойы сол жерде болды. Осы уақыт ішінде ол Туринамен (оның бір бөлігі ауруға шалдыққан) көп уақыт өткізді, консерваторияға барып, көптеген студенттермен және өзінің бұрынғы мұғалімі Зингареллимен (оған «Норманы» арнаған) кездесті. Сондай-ақ, 5 ақпанда Турина мен Флоримомен бірге Сан-Карло театрында «Капулетти және Монтекки» операсын тамашалады. Патша композиторды қол соққымен марапаттады, нәтижесінде ол сахнаға шақырылып, Неаполь халқынан жылы қарсылық алды. 25 ақпанға дейін Неапольден кетуді жоспарлап, ол Ла Фениче театрындағы Ланаридің композиция жасау туралы ұсынысын қарастырып, соңғы қойылымнан алған ақшадан кеміне жұмыс істемейтінін және Сан-Карло театрымен де келіссөздер жүргізіп жатқанын мәлімдеді. 27 ақпан күні таңертең Флоримомен бірге Мессинаға келген Беллиниді бірнеше туыстары, соның ішінде әкесі де қарсы алды. Олар Мессинада екі күн болып, «Театро делла Муниционеде» «Пират» операсын тамашалады, онда оны «құшақтап, қол соққымен және мақтау сөздерімен» қарсы алды. Беллини 3 наурызда Катанияға келді. Оны қала билігі мен тұрғындары қарсы алып, келесі күні кешке концертте де құрмет көрсетті. Концертте «Ла соннамбула» және «Иль пирата» операларынан үзінділер орындалды. Қазіргі кезде бұл театрдың орнында 1890 жылы ашылған және Беллини атымен аталатын «Театро Массимо Беллини» орналасқан. Бір айдан кейін Беллини мен Флоримо Палермоға кетті, онда «патшалық қарсы алу» болды және ол Филиппо Сантоканале мен оның әйелімен танысты. Олар Неапольге жетуді ауа райы кешіктірсе де, жағымды уақыт өткізді. Ланариден келген келісімшарт мәселесі қайта туды, ол композитордың талаптарын қабылдаған сияқты көрінді. Бірақ ол қанша талап еткенін ұмытып қалды: Джудетта Пастаның күйеуі Джузеппеге хат жазып, оған жазған хатын (ол ұсынған шарттарды ашқан) Флоренцияға келгенге дейін жіберуін сұрады. Неапольге қайтып келгенде, жұбайлар 30 сәуірде Римге жетті. Беллини сол жерде жеке қойылымға арналған «Иль фу эд ил сара» («Өткен және болашақ») операсын жазған деген болжам бар (ол 1832 жылға дейін қойылмаған), бірақ одан әрі ақпарат немесе музыка табылмады. Жұбайлар (Джудиттаның ағасымен бірге) 20 мамырда немесе сол шамада Флоренцияға жеке каретамен сапар шекті және ол «Театро делла Перголада» «Ла соннамбула» операсының «мүлдем танылмайтын» қойылымын тамашалады. Сол хатта Беллини өзінің баспагеріне: «Мен Ланаримен Венецияға опера жазу туралы келісімшарт жасадым; онда мен құдайлық Пастаны аламын және «Норма» үшін Ла Скаламен жасалған келісімшартқа сәйкес шарттарда жұмыс істеймін» деп хабарлады. Одан әрі, ол музыканың жалға алу құқығының 100 пайызын алатынын мәлімдеді. Бірнеше күннен кейін Беллини Миланға келді, содан кейін Палермодағы досы Сантоканалеге: «Мен Венеция үшін жаңа операма жақсы тақырып табуға тырысып жатырмын. Тамыз айында мен Бергамоға «Норма» операсын Пастамен қоюға барамын» деп хат жазды. Бергамодан ол Романиге қуанышпен хабарлады: «Біздің «Нормамыз» үлкен жетістікке ие болды. Егер сіз оның Бергамода қалай орындалғанын естіген болсаңыз, бұл жаңа жұмыс деп ойлар едіңіз [Паста] тіпті мені қозғайды. Шын мәнінде, мен жанымдағы сезімдеріммен жыладым. Мен сені жанымда бол деп, осы сезімдерді өзіңмен бірге сезінгім келді, менің жақсы кеңесшім және әріптесім, өйткені тек сен ғана мені түсінесің. Менің даңқым сенің даңқыңа байланысты. Бергамодағы табысты қойылымнан кейін, Миланның «Gazzetta privilegiata di Milano» газетінің сол жазушысы, ол Миланның бастапқы қойылымына құштарлық танытпаған, Беллини бірнеше күн Туринамен бірге болды, содан кейін қыркүйек айының ортасында Миланға Романимен кездесуге асықты. Сондай-ақ, жаңа операның алдында «Норма» операсы қойылып, маусымды ашуға келісілген болатын.

Bellini traveled to Naples, although he may have stopped in Rome to see Giuditta Turina and her brother Gaetano Cantù. However, the sister and brother also went to Naples where Giuditta was finally able to meet Florimo and see the city in which Bellini had triumphed. Within six days, Bellini was in Naples where he remained for six weeks. During that time he remained busy, spending some time with Turina (who was ill for part of it), visiting the conservatory and meeting with many of the students and his old teacher, Zingarelli (to whom he had dedicated Norma), and attending a performance of Capuleti at the San Carlo with Turina and Florimo on 5 February in the presence of King Ferdinand II. The King led the applause for the composer, resulting in his being called to the stage and thus enjoying a very warm welcome from the people of Naples. Planning to leave Naples by 25 February, he dealt with the invitation from Lanari at La Fenice to compose for that house by stating that he would not work for less than the sum received from the last production, and that he was also in discussions with the San Carlo. Arriving in Messina along with Florimo on the morning of 27 February, Bellini was greeted by several members of his family including his father. They remained in Messina for two days, attending a performance of Il pirata at the Teatro della Munizione, where he was greeted with "loud shouts of pleasure, hand clapping, and words of praise". Bellini arrived in Catania on 3 March to a civic welcome. He was greeted by the city's authorities and citizens who also feted him at a concert the following evening. This included excerpts from La sonnambula and Il pirata at the Teatro Communale, now replaced by the Teatro Massimo Bellini which was opened in 1890 and named in Bellini's honour. After a month, Bellini and Florimo left for Palermo where, once again, there was a "royal welcome" and where he made the acquaintance of Filippo Santocanale and his wife. Although weather delayed their departure for Naples, they continued to spend an enjoyable time there, but Bellini was anxious to return to Naples before Easter and to be with Giuditta Turina, who had remained in that city. so the issue had resurfaced in the form of a contract from Lanari which appeared to have accepted the composer's terms. But he had forgotten how much he had demanded: writing to Giuditta Pasta's husband, Giuseppe, he asked for the letter he had written to him (in which he had revealed the terms offered) to be sent to him to await his arrival in Florence. When returning to Naples, the couple reached Rome on 30 April. There is speculation that, when there, Bellini composed a one act opera, Il fu ed il sarà (The Past and the Present) for a private performance (which was supposedly not given until 1832), but little further information—nor any of the music—has been forthcoming. It appears that the couple (along with Giuditta's brother) left for Florence on or around 20 May traveling by private coach and that he attended what he described as "a quite unrecognisable" performance of La sonnumbula at the Teatro della Pergola. In the same letter, Bellini informed his publisher that: "I have arranged the contract with Lanari to compose the opera for Venice; there I'll have the divine Pasta, and on the same terms as the contract with La Scala for Norma". He continues by stating that, in addition, he will receive one hundred per cent of the rental rights of the scores. Within a few days, Bellini was in Milan, from there writing to his friend Santocanale in Palermo that "I'm trying to find a good subject for my new opera for Venice. In August, I shall go to Bergamo for the production of my Norma with Pasta." From Bergamo, he wrote to Romani, excited to tell him that:
Our Norma is decidedly a great success. If you heard how it's performed in Bergamo, you'd almost think that it was a new work [Pasta] even moves me. In fact, I wept [with] the emotions I felt in my soul. I wanted you near me so that I could have these emotions with you, my good advisor and collaborator, because you alone understand me. My glory is intrinsic to yours. After the successful production in Bergamo, which was favourably reviewed by the same writer from the Gazzetta privilegiata di Milano who was not enthusiastic about the original Milan production, Bellini spent a few days with Turina, and then, by mid September, had returned to Milan anxious to meet Romani to decide on the subject for the following February's opera for La Fenice for which a contract had become official. In addition, it had been agreed that the new opera would be preceded by performances of Norma and that they would open the season.

Беатрис ди Тенда: Венеция 1833 жыл

Беатрис ди Тенда, басты рөлді Pasta үшін жазылған күшті әйел кейіпкерді талап ететін композитор мен либреттошы тақырыпты қарастыру үшін кездесті. Бастапқы жұмылдың көп бөлігі Романиге жүктелді, оған бірнеше мүмкін көздерді зерттеуге тура келді, ол бұл тапсырмадан кейіпті болды, соңында Парижден кітаптардың келуі қолайлы нұсқаны ашады деп үміттенді. 6 қазанға қарай тақырыпқа келісім болған сияқты: бұл 1830 жылы Парижде көрсетілген Александр Дюманың пьесасынан алынған «Кристина, Свенция королевасы» болатын. Бірақ бір айдан кейін Беллини Пастаға былай деп жазды: «Тақырып өзгертілді, біз Беатрис ди Тенданы [Карло Тедальди Форестің осы аттас пьесасы негізінде] жазамыз. Романиді көндіру қиын болды, бірақ мен оны көндіре алдым, және себептері де бар. Сізге бұл тақырып ұнайтынын білемін, өйткені сіз балетті көргенде маған айтқансыз [1832 жылдың қыркүйегінде Миланда, ол Меркаданте операсымен бірге қойылғанда]. Ол жақсы ниетті адам, мен оның маған кемінде бірінші актіні жылдам дайындағысы келетінін көрсетуін қалаймын». Беллинидің Романидің жақсы ниеті дереу білінеді деген үміті ақталу жоқ болды. Либреттошы өзін тым көп міндеттемелерге алған: Кристина Беатрисқа айналған кезде, ол Меркадантеге қазан айындағы опера үшін; сондай-ақ Карло Коччиаға 1833 жылдың 14 ақпанында Ла Скала операсы үшін; одан әрі Луиджи Мажоккиге 26 ақпанда Парма қойылымы үшін; Меркадантеге 10 наурызда Ла Скала үшін; және 17 наурызда Флоренция үшін Доницеттиге уәде берген. Қараша айында ештеңе болмады; Беллини желтоқсанның басында Венецияға келетінін хабарлады, ал 10-нан кейін ол «Норма» репетицияларымен айналысты. Алайда, ақпанның екінші жартысында қойылуға тиіс операға арналған өлеңнің болмауы Романиға қарсы шаралар қабылдауға мәжбүр етті. Бұл Венеция губернаторына шағымданумен аяқталды, ол Милан губернаторымен байланысқа шықты, содан кейін полиция Романимен байланысқа түсті. Либреттошы 1833 жылдың 1 қаңтарында Венецияға келді. Ол Беллини үшін либретто жазуға кірісті, бірақ сонымен бірге Доницетти де «Паризина» операсы үшін либреттоны алудағы кешігуге ашуланды. «Норма» 26 желтоқсанда ашылғанда, ол сәтті болды, бірақ тек Пастаның арқасында. Анна Дель Серренің «Адальгизасы» мен Альберрико Курионидің «Поллионесі» орташа болды; Беллини «Беатрис» қалай болады деп қорқынышпен қарады. 12 қаңтарда Сантоканалеге жазған хатында Беллини операсын жазуға қысқа уақыт қалғанына шағымданып, күйзеліске түсті: «Бұл кімнің кінәсі? Менің әдеттегі және түпнұсқа ақыным, Еңбекқорлық құдайы!». Олардың қарым-қатынасы тез нашарлады: «tu» (бейресми «сіз») деген сәлемдеме «voi» (ресми «сіз») дегенге жол берді және олар Венецияның әртүрлі бөліктерінде тұрды. Алайда, 14 ақпанда Беллини «операның тағы үш бөлігін орындауға» ғана тура келетінін және «операны аяқтап, дайындаса, 6 наурызда сахнаға шығуға үміттенемін» деп хабарлады. Нәтижесінде, Беллини операны репетицияларға дайындау үшін либреттодан бөлімдерді және финалдың кейбір музыкасын жоюға мәжбүр болды. Беллиниге аяқтауға көбірек уақыт беру үшін Ла Феничеде Ланари бағдарламаны ескі туындылармен немесе қайта қоюлармен толтырды, бірақ бұл «Беатрис» үшін маусымның жоспарланған аяқталуына дейін сегіз күн ғана қалдырды. Көрермендер 16 наурыздағы премьераны ықылассыз қарсы алды, әсіресе Романидің либреттода «оқырманның толық кешірімін сұрауынан» кейін, бірақ келесі екі қойылымда көп көрермен болды. Беллини үшін оның операсы «онымен бірге туған операларына лайық» болды.

Beatrice di Tenda, with the leading role requiring a strong female character to be written for Pasta, composer and librettist met to consider a subject. Much of the initial work fell upon Romani, who had to look at a number of possible sources, and he became irritated by the task, finally hoping that a shipment of books from Paris would reveal a suitable one. It appears that by 6 October, a subject had been agreed upon: it would be Cristina regina di Svenzia from a play by Alexandre Dumas which had appeared in Paris in 1830. However, by one month later, Bellini was writing to Pasta to state that: "The subject has been changed, and we'll write Beatrice di Tenda [after the play of the same name by Carlo Tedaldi Fores.] I had a hard time persuading Romani, but persuade him I did, and with good reasons. Knowing that the subject pleases you, as you told me the evening when you saw the ballet [in September 1832 in Milan when it accompanied a Mercadante opera] He is a man of good will, and I want him to show it also in wanting to prepare at least the first act for me swiftly." Bellini's expectation that Romani's good will would be demonstrated promptly, turned out to be a mistake. The librettist had vastly over committed himself: by the time that Cristina became Beatrice, he had made commitments to Mercadante for an October opera; also to Carlo Coccia for an opera for La Scala on 14 February 1833; and further, to Luigi Majocchi for a Parma production on 26 February; to Mercadante for La Scala on 10 March; and to Donizetti for Florence on 17 March. Nothing happened in November; Bellini announced that he would arrive in Venice in early December and after 10th, he became preoccupied with rehearsals for Norma. However, the lack of any verses—for an opera which was supposed to be staged in the second half of February—caused him to have to take action against Romani. This involved a complaint lodged with the governor of Venice who then contacted the governor of Milan, who then had his police contact Romani. The librettist finally arrived in Venice on 1 January 1833. He holed up to write Bellini's libretto, but, at the same time, Donizetti was equally incensed at delays in receiving a libretto from Romani for an opera which was to be Parisina. When Norma opened on 26 December, it was a success but only because of Pasta. The Adalgisa of Anna Del Serre and the Pollione of Alberico Curioni were mediocre; Bellini feared for how Beatrice would turn out. Writing to Santocanale on 12 January, Bellini was in despair, complaining of the short time to write his opera because "Whose fault is that? that of my usual and original poet, the God of Sloth!" Their relationship quickly began to deteriorate: greetings including tu (the informal "you") gave way to voi (the formal "you") and they lived in different parts of Venice. However, by 14 February, Bellini was reporting that he had only "another three pieces of the opera to do" and that "I hope to go onstage here on 6 March if I am able to finish the opera and prepare it." As it turned out, Bellini was only able to prepare the opera for rehearsals by deleting sections of the libretto as well as some of the music for the finale. To create more time for Bellini to finish, at La Fenice Lanari padded the programme with older works or revivals, but that allowed only eight days for Beatrice before the scheduled end of the season. Not surprisingly, the audience greeted the opening night on 16 March with little enthusiasm, especially after Romani's plea for "the reader's full indulgence" appeared in the libretto, but at the following two performances there was a large crowd. For Bellini, his opera "was not unworthy of her sisters".

Қарым-қатынас қалпына келтіріледі

1834–1835 жылдардағы карнавал маусымына арналған Сан-Карло театры үшін жаңа опера жазуға шақырылған, бірақ Париждегі міндеттемелеріне байланысты ол бас тартты. Бірақ, 1835 жылдың мамыр айында келісімшарт бойынша әншілер кімдер болатынын білгеннен кейін мүмкін екенін айтты. Флоримо дереу досын көндіруге тырысты, Малибранның 1835 жылдың қаңтарында Неапольде өнер көрсететінін көрсетті. Флоримоға жазған хатында ол былай деді: «Неге театр дирекциясы Романимен келісімшарт жасамайды? Тек бір либретто үшін емес, жыл бойына, ол Неапольде тұрып жұмыс істеуі үшін; осылайша ол мен үшін театрға бекітілген жалғыз ақын ретінде либретто жаза алады. Егер олар онымен келіссөздер жүргізгісі келсе, оны дайындауды маған тапсыра алады. Мен сол жаңылысқан, бірақ өте талантты адамға жасалған жамандыққа жақсылықпен жауап бергім келеді». 1834 жылғы наурыздағы осы мәлімдемеден композитордың әлі де наразылықта болғаны көрінбейді. Ортақ досы Бордези (немесе Бордезе) арқылы Романи Беллинимен достық қарым-қатынасты қайта жаңартуға бастапқыда қызығушылық танытты. Сондықтан Беллини араласушыға: «Менің сүйікті Романиға айтыңыз, ол қатал болса да, мен оны әлі де жақсы көремін», - деп жауап берді. Ол Романи оның жайлы ойлай ма деп ойланып, «ал мен оның жайлы бүкіл әлемге айтамын» деп жалғастырды. Сосын: «Оны мен үшін сүйіп қой», - деп аяқтады. Бұдан кейін мамыр айының соңында Флоримоға хат жазып, Романи оның сезімдеріне жауап бергеніз білгісі келді. Бұл Романи өзіне жазғанда (көбінесе бастапқы жобаның кеңейтілген нұсқасы) бірқатар алаңдаушылықтарын білдіріп, бірақ Бордезеге жазған хатынан бір бөлігін келтіргенде болды, онда Романи: «Мен оны [Беллиниді] жақсы көруді тоқтатқан жоқпын, өйткені кінәнің бәрі оның үстіне салмаймын» деп мәлімдеді. Қорытындылай келе, Беллини «болғанның бәрін жасыруды» ұсынады, ол қазір Миланға бара алмайтынын, бірақ 1836 жылы Неаполь үшін опера жазуды жоспарлағандықтан, оны қаңтарда жасай алатынын айтады [1835: шамамен I puritani аяқталғаннан кейін]. Егер Романиден жауап алмаса, оған енді хат жазбайтынын айтып аяқтады. Осы хатты жазғаннан кейін бір жыл өткен соң Беллини қайтыс болды. Екі адам ешқашан қайта кездеспеді.

Having been invited to write a new opera for the San Carlo for the 1834–35 Carnival season, but declined because of his Paris commitment, he stated that May 1835 might be possible when he knew who were to be the contracted singers. Florimo immediately began to try to persuade his friend, indicating that Malibran had been engaged for Naples in January 1835. Continuing his letter to Florimo, he states:
why the Management doesn't make a contract with Romani; not just for one libretto, but by the year with the understanding that he come to live in Naples; thus he could write the libretto for me as the only poet attached to the theatre, and if they want to negotiate with him, they can commission me to arrange it; I'd like to return good for evil to that wrongheaded and very talented man

From that statement of March 1834, it does not appear that animosity still existed on the composer's part. Through an intermediary, Bordesi (or Bordese), a mutual friend of both men, Romani initially expressed interest in re establishing friendly relations with Bellini. Thus, Bellini wrote back to the intermediary stating: "Tell my dear Romani that I still love him even though he is a cruel man" and he continues by wondering if Romani ever thinks about him where he, Bellini, says "whereas I do nothing but to talk about him to the entire universe". Then he ends with: "Give him a kiss for me". This was followed by a letter to Florimo in late May where Bellini wishes to know if Romani reciprocated his feelings, which—it appears—did happen when he writes to Romani himself (most likely expansion of the initial draft) laying out a series of concerns, but quoting back to him a part of his own letter to Bordese in which Romani states "I have not ceased to love him [Bellini], for I recognise that the blame is not all his". In conclusion, Bellini suggests "draw[ing] a veil over everything that happened", stating that he cannot come to Milan at this time but, since he was planning to write the opera for Naples for 1836, he could do so in January [1835: presumably after I puritani]. He ends by saying that, if he does not hear back from Romani, he will not write to him again. Within a year of writing that letter, Bellini was dead. The two men never did meet again.

Лондон: 1833 жылдың сәуірінен тамызына дейін

26 наурызда Венециядан кеткеннен кейін, хат жазу басталғанға дейін, Беллини Миланда Миссис Туринамен біраз уақыт өткізгені белгілі. Ол өзінің көптеген жеке заттарын онымен қалдырып, тамыз айына қарай осында қайтуды жоспарлаған сияқты, өйткені ол Contrade dei Tre Monasteri-дегі бөлмелерін тастаған жоқ. Паста мен итальяндық труппаның басқа мүшелерімен Лондонға Патша театрының импресариосы Пьер Франсуа Лапорт келісімшарт жасады, Беллини мен оның труппасы жолға шықты. Сапар барысында ол Парижге тоқтап, Париж операсының директоры доктор Луи Веронмен француз операсын жазу мүмкіндігін талқылады, бірақ оның ниеті алдағы шілдеде оралған кезде осы тақырыпқа ден қою болды. Вайнсток атап өткендей, итальяндықтар 27 сәуірде Лондонға келген кезде, Беллини жақсы таныс есім болды, оның көптеген опералары алдыңғы бірнеше жылда қойылған. Оның есімі 29 сәуірдегі Morning Chronicle газетінде Россинидің "La Cenerentola" операсының қойылымына қатысқандар тізімінде Мария Малибран, Феликс Мендельсон, Николо Паганини, сондай-ақ Паста, Рубини және басқа итальяндық әншілермен бірге көрсетілген. Лондон сахнасында қойылған операларының ішінде Il pirata (1830 жылдың сәуірінде Генриетта Мерик Лаландпен бірге), содан кейін La sonnambula (Пастамен) және La straniera (Джудитта Гризимен) болды. Сонымен қатар – және Король театрындағы Беллини труппасынан бөлек – Мария Малибран 1 мамырда Лондонға "Беллинидің өңделген нотасымен" ағылшын тілінде "Друри Лейндегі Король театрында" "Ла сонамбула" операсында дебют жасауға дайын тұрды. Беллини Малибранмен алғаш рет ол өзінің айтуынша, "музыкамды қиын жағдайға түсірген, жырлаған" қойылымға қатысқан кезде кездескен. Малибран ән салғанда ғана мен өз [операмды] таныдым, бірақ соңғы сахнаның аллегросында және дәл "Ах! m'abbraccia" сөздерінде ең бірінші болып дауысымды көтеріп: "Viva, viva, brava, brava" деп айқайлап, қолымды шапалақтадым. [Көрермендер оны танып, ынтасы артып, сахнаға шақырып, Малибранды құшақтады. Ол былай деп жалғастырды: "Мен қатты толқыдым. Мен өзімді жұмақтамын деп ойладым." Опералық маусымның жалғасуымен Беллини әлеуметтік өмірге тартылып, шақырулардың көптігіне тап болды. Оның атағы қазір бекінді – "La sonnambula" оны таныстырды. 21 маусымда Пастаның бас рөлде орындаған "Норма" операсының премьерасы Джузеппе Пастаның тәжірибесі және әйелінің үлкен жетістігі туралы жазған ұзақ хатына сәйкес, сәтті аяқталды. Сонымен қатар, Лондон баспасөзіндегі хабарлар жағымды болды, соның ішінде The Times газетінің 23 маусымдағы 1833 жылғы шолуы. "Капулеті мен Монтеки" операсының Лондон премьерасы шілде айының соңында ғана өтті, содан кейін оның келісімшарты аяқталды, және ол тамыздың ортасында Парижге кетті.

After leaving Venice on 26 March, before the barrage of letter writing began, it is known that Bellini spent some time with Mrs. Turina in Milan and, leaving many of his personal possessions with her, appears to have planned to return there by August since he did not give up his rooms in the contrade dei Tre Monasteri. With the Pasta and other members of the Italian troupe contracted for London by the impresario of the King's Theatre, Pierre François Laporte, Bellini and his troupe set off. On the journey it is known that he stopped in Paris and discussed with Dr. Louis Véron, the director of the Paris Opéra, the possibility of writing a French opera, but his intention was to focus on that subject on his return in the coming July. As Weinstock notes, when the Italians arrived in London by 27 April, Bellini was a known factor, many of his operas having already been given over the previous few years. His name is listed as an attendee in the Morning Chronicle of 29 April at a performance of Rossini's La Cenerentola, along with those of Maria Malibran, Felix Mendelssohn, Niccolò Paganini, as well as Pasta, Rubini, and other visiting Italian singers. His operas which had been presented in London included Il pirata (with Henriette Méric Lalande in April 1830) followed by La sonnambula (with Pasta) and La straniera (with Giuditta Grisi). In addition—and separate from Bellini's troupe at the King's Theatre—Maria Malibran was about to present her London debut in La sonnambula at the Theatre Royal, Drury Lane on 1 May in an English version with "an adapted Bellini score". It appears that Bellini had his first meeting with Malibran when attending a performance where, as he states:
my music was tortured, torn to shreds. Only when Malibran was singing did I recognise my [opera] but in the allegro of the final scene, and precisely at the words 'Ah! m'abbraccia' I was the first to shout at the top of my voice: 'Viva, viva, brava, brava,' and to clap my hands as much as I could. [When he was recognised by the audience, who became more and more enthusiastic, he was called to the stage where he embraced Malibran. He continues:] My emotion was at its climax. I thought I was in Paradise. As the opera season progressed, Bellini found himself caught up in the social whirl, with invitations coming from all around him. His fame was now secure—La sonnambula having established it—and the premiere of Norma, given on 21 June with Pasta in the title role, was a triumph according to a long letter which Giuseppe Pasta wrote about the experience and his wife's huge success. Additionally, reports in the London press were favourable including the review which appeared in The Times of 23 June 1833. It took until late July for I Capuleti e i Montecchi to be given its London premiere and his contract was then over, after which he left for Paris by about mid August.

Париж: 1833 жылдың тамызынан 1835 жылдың қаңтарына дейін

1833 жылдың тамызының ортасында Парижге келген кезде Беллини шамамен үш аптаға қалуды жоспарлаған, басты мақсаты – бірнеше ай бұрын Лондонға жолға шыққанда басталған Операмен келіссөздерді жалғастыру еді. Опера театрында Веронмен келісімге қол жеткізілмегенімен, Théâtre Italien оған ұсыныс жасады, оны Беллини, өзінің айтуынша, қабылдады, себебі «ақысы Италияда алғаннан сәл ғана жоғары болса да, көбірек болды; сондай-ақ, өте керемет труппа болды; және соңында, басқалардың есебінен Парижде қалу мүмкіндігі болды». Шындығында, итальяндық Эдуард Роберт пен Карло Северини композиторға хат жазып, қалада болған кезінде олардың театрында орын ұсынды және Гризи, Унгер және Рубини қазан айында «Пиратты», ал қараша айында «Капулетті» орындайтынын хабарлады. Бірақ итальяндық үйге жазуға нақты келісімге қол жеткізілмегендіктен, және Беллини негізінен Туриннен «Норманы» қою туралы ұсыныстан бас тартқысы келгендіктен, ол жаңа, шағын пәтерге орналасты. Флоримоға жазған хатында ол пәтер туралы айтып, Туринаға өзінің жиһаздарын сатпауын, оның бір бөлігін өзіне жіберуін сұрады. Беллини тез арада париждік салонның сәнді әлеміне енді, ең маңыздысы – Миланда танысқан және «салон иелерінің арасында ең ашық саяси көзқарасты болған» итальяндық эмигрант, принцесса Белгиозо басқарған салонға. Оның салоны Винченцо Джоберти, Николо Томмазео және Камилло Кавур сияқты итальяндық революционерлердің кездесу орнына айналды, және ол сол жерде граф Карло Пеполимен танысқан болуы мүмкін. Беллини танысқан басқа адамдардың арасында Виктор Гюго, Жорж Санд, Александр Дюма әке және Генрих Гейне болды. Көптеген музыкалық тұлғалардың арасында Мишель Карафа және жетпістен ассан Луиджи Керубини сияқты бірнеше итальяндықтар да болды. Музыкалық қызметке қатысты – немесе оның болмауына қатысты – Беллини 1834 жылғы наурызда Флоримоға жазған хатында өзін кінәлі деп мойындады: «Егер сіз менің орнымда, Лондонда және Парижде алғаш рет келген жас адамның өзін қатты көңіл көтеруге құмар екенін бір сәт ойласаңыз, мені кешіресіз». Алайда, 1834 жылдың қаңтарында ол Théâtre Italien үшін жаңа опера жазуға келісімшартқа қол қойды, ол жыл соңында қойылатын болды. Сонымен қатар, оны 1834-1835 жылдарғы карнавал маусымында Неапольдегі Сан-Карло үшін жаңа опера жазуға шақырды, бірақ Парижге берген уәдесіне байланысты бас тартты және келісімшарт бойынша әншілер кім болатынын білгеннен кейін 1835 жылдың мамырына дейін мұны жасау мүмкін екенін айтты. Флоримо дереу досын бұл ұсынысты қабылдауға көндіруге тырысты, Малибранның 1835 жылдың қаңтарында Неапольге шақырылғанын көрсетті. Кәсіби тұрғыдан Беллини 1834 жылдың сәуір айының ортасында Доницеттидің 1834-1835 жылдар аралығында Théâtre Italien үшін шығарма жазатынын білгенде қатты алаңдады. Вайнстоктың айтуынша, Флоримоға Италияда сол кезде жіберілген хаттарға (және «Пуритандардың» премьерасына дейін жалғасқан) сүйене отырып, Беллини мұны Россини ұйымдастырған қастандық деп қабылдады. 1834 жылдың 11 наурызында Флориноға жазған 2500 сөзден тұратын ұзақ хатында ол өзінің наразылығын білдірді. Бірақ бір жылдан кейін және кейін, «Пуритандардың» үлкен табысынан кейін (ол Доницеттидің Париж үшін жазған алғашқы жұмысынан, «Марин Фалиеродан» бұрын болды), ол «менің қарсылымда жасалған қастандық» және оған қарсы тұру үшін қолданған стратегиялар туралы айтты. Бұл стратегиялардың арасында Россинимен байланысын кеңейту, оның достығын нығайту үшін онымен көптеген рет кездесіп, оның кеңесін сұрау болды, ол «Мен әрқашан Россиниді жақсы көрдім, мен сәтті болдым және Россинидің жеккөрушілігін бақытты түрде бағындырып, енді мен қорқып, мені соншама құрметке бөлеген жұмысымды аяқтадым» деп атап өтті. Жыл бойы Флоримоға жазған бірнеше хатында ол Россинидің күшейіп келе жатқан қолдауын, тіпті сүйіспеншілігін жазды: «Ол мен туралы жақсы айтатынын естідім» (1834 жылдың 4 қыркүйегі); «Егер менде Россинидің қорғауы болса, мен өте жақсы жағдайда боламын» (1834 жылдың 4 қарашасы); «Ең әдемісі – Россини мені өте жақсы көреді» (18 қараша); және «Менің өте жақын Россиним енді мені ұлымдай жақсы көреді» (1835 жылдың 21 қаңтары, костюмдік репетициядан кейін). Алайда, ол «Пуритандарды» жазған уақытта «асқазан қызуы» деп сипаттаған және Вайнсток «жылы ауа райы басталғанда жыл сайын қайталанатын қысқаша ауыру» деп сипаттаған тағы бір жағдайды еске алды.

When he arrived in Paris in mid August 1833, Bellini had intended to stay only about three weeks, the main aim being to continue the negotiations with the Opéra which had begun on his way to London a few months earlier. While there was no agreement with Véron at the Opéra, the Théâtre Italien made him an offer which, Bellini notes, he accepted because "the pay was richer than what I had received in Italy up to then, though only by a little; then because of so magnificent a company; and finally so as to remain in Paris at others' expense." In fact, Éduard Robert and Carlo Severini of the Italien had written to the composer, offering a seat in their theatre during his stay in the city and telling him that Grisi, Unger, and Rubini would be singing Pirata in October and Capuleti in November. But with no definite arrangements having been made to compose for the Italian house—and Bellini essentially not wishing to proceed with an offer from Turin to stage Norma—he settled into a new, small apartment. He wrote to Florimo, telling him about the lodgings and that he had written to Turina not to sell any of his furniture, but to send some of it to him. Quickly, Bellini entered the fashionable world of the Parisian salon, most importantly that run by the Italian exile Princess Belgiojoso whom he had met in Milan and who "was by far the most overtly political of the salonnières". Her salon became a meeting place for Italian revolutionaries such as Vincenzo Gioberti, Niccolò Tommaseo, and Camillo Cavour, and it was there that he would have most likely made the acquaintance of Count Carlo Pepoli. Others that Bellini would have met included Victor Hugo, George Sand, Alexandre Dumas pėre, and Heinrich Heine. Among the many musical figures were several Italian such as Michele Carafa and the imposing Luigi Cherubini, then in his seventies. In terms of musical activity—or lack thereof—Bellini pleaded guilty in the letter to Florimo in March 1834: "If you reflect for a moment that a young man in my position, in London and Paris for the first time, cannot help amusing himself immensely, you will excuse me." However, in January 1834, he had signed a contract to write a new opera for the Théâtre Italien which would be presented at the end of the year. At the same time, he had been invited to write a new opera for the San Carlo in Naples for the 1834–35 Carnival season, but declined given the Paris commitment and stated that it might be possible to do so by May 1835 when he knew who were to be the contracted singers. Florimo immediately began to try to persuade his friend to take up this offer, indicating that Malibran had been engaged for Naples in January 1835. On a professional level, Bellini became very concerned around the middle of April 1834, when he learned that Donizetti would be composing for the Théâtre Italien during the same season, 1834–35. According to Weinstock, quoting letters sent to Florimo in Italy at around that time (and continuing almost up to the premiere of I puritani), Bellini perceived this to be a plot orchestrated by Rossini. In a long, rambling letter of 2,500 words to Florino of 11 March 1834, he expresses his frustrations. But over a year later and with hindsight—after Puritanis great success which came way ahead of that of Donizetti's first work for Paris, Marin Faliero—he outlines "the plot which was being hatched against me" and the strategies which he adopted to counter it. These strategies included expanding his contacts with Rossini to secure his growing friendship by continuing to see him on numerous occasions to seek his advice, noting "I have always adored Rossini, and I succeeded, and happily [having] tamed Rossini's hatred, I no longer was frightened and finished that work of mine which won me so much honour". In a series of letters to Florimo throughout the year, he wrote of Rossini's increasing support, even love: "I hear that he speaks well of me" (4 September 1834); " if I have Rossini's protection, I'll be situated very well" (4 November); "The most beautiful is that Rossini loves me very, very, very much" (18 November); and " my very dear Rossini who now loves me as a son" (21 January 1835, following the dress rehearsal). However, during the time during which he was composing Puritani, Bellini recounted the details of another bout of what he describes as "gastric fever" and which Weinstock describes as "that brief indisposition, which had been recurring almost every year at the onset of warm weather".

Париж: 1835 жылдың қаңтар - қыркүйегі

I пуритандық табыстан кейін Беллиниге екі құрмет көрсетілді: біріншісі король Луи Филипп, оны Легион-д'онёрдың рыцары атады; екіншісі король Фердинанд II Неапольде, оны «Франческо I орденінің» кресімен марапаттады. Беллини «I пуритандық» операсын француз патшайымы Мари Эмилиге арнады. Бірақ жеке тұрғыдан алғанда, Беллини Флоримоны ұзақ уақыт көрмегеніне қайғырып, бірден соң бір шақырулар ағылып, Флоримоның Парижге келіп кездесуін талап етті. Ақпаннан шілдеге дейін Флоримо ұсыныстарды елемеді, ал соңында оған жазған хатында Беллини: «Мен енді себептерді сұрамаймын, сені көргенде көремін» деді. Содан кейін ол өзінің ағасы Винченцо Ферлитоны сапарға шақыруға тырысты, бірақ сәттіліксіз. 1834 жылы «Пуритандар» операсын сахналауға соңғы дайындық кезінде және 1835 жылға кейінге қалдырылғанда, Беллини Неапольмен келесі қаңтарда басталатын үш операны қоюға келісім жасасты, соның ішінде «Малибран» үшін музыканың бөліктерін қайта жазу да бар еді. Бірақ қайта қаралып дайын болған музыка уақытылы келмегендіктен, қойылымдар тоқтатылып, келісімшарт бұзылды. Осылайша, наурыз айында Беллини ештеңе істемеді, бірақ 31-і күні «Пуритандардың» соңғы қойылымын тамашалады. 1 сәуірде ол Ферлитоға Париждегі өмірінің бүкіл тарихын баяндап, Доницетти мен Россинидің өзіне деген «екілік» туралы ескі қызғаныштарын қайта жаңғыртты. Ол сөзін «Болашақтағы жоспарым – француздық Гранд-операмен келісімшарт жасасу және Парижде қалып, оны қазіргі уақытта үйім ету» деп аяқтады. Сонымен қатар, ол «бай емес, бірақ оның ағасы мен әпкесі бар» жас әйелге үйлену мүмкіндігін талқылады: «Егер олар оған 200 000 франк берсе, мен оған үйленемін», бірақ ол асықпайтынын ескертті. Мамыр айында Лондоннан «I пуритандық» операсының табысы және «Норма» операсының қайта қойылымының сәтсіздігі туралы хабарлар келді (Адалжиза мен Поллионның нашар орындалуынан), бірақ кейіннен Джульетта Гризидің «Норма» операсы туралы хабарлар Пастадан айырмашылығы жақсы емес еді, және Беллини Парижде операны Гризи емес екеніне қуанды. Жаз бойы Беллинидің жалпы көңіл-күйі «қараңғы» болды: Операмен келіссөздер жаңа директор тағайындалғанға дейін жалғаса алмады; «Ол қолы қиындыққа ұшыраған жобалар, идеялар, арман-тілектермен толы ұзақ хаттар жазады»; және Вайнтоктың қорытындысында, бұл нәрселердің бәрі «физикалық, психологиялық немесе екеуі де қатты бұзылған адамды білдіреді». Беллини сол жылдың басында қатысқан әдеби жиындардың бірінде жазушы Генрих Хайнемен кездесті. Содан кейін екеуі де сол жазда кешкі асқа қатысты, онда жазушы былай деді: «Сіз – данышпансыз, Беллини, бірақ сіз өзіңіздің үлкен сыйыңыз үшін ерте өліммен төлейтін боласыз. Барлық ұлы дарындылар Рафаэль, Моцарт сияқты жас кезімен қайтыс болды». Беллинидің ырым-жырымдары қатты қорқытты. Беллини өзінің соңғы белгілі хатында Филиппо Сантоканалеге 16 тамызда жазды, содан кейін 2 қыркүйекте Флоримоға хат жазды. Соңғысында ол «үш күн бойы іштің ащылығынан аздап қиналдым, бірақ қазір жақсырақмын, және бұл аяқталды деп ойлаймын» деп атап өтті.

In the immediate aftermath of I puritanis success, Bellini was awarded two honours: the first by King Louis Philippe, naming him as chevalier of the Légion d'honneur; the second by King Ferdinand II in Naples, awarding him the cross of the "Order of Francesco I". Bellini then dedicated I puritiani "To the Queen of the French", Queen Marie Emélie. But from a personal point of view, Bellini expressed his sadness at not having seen Florimo for so long, and there flowed a succession of invitations, then demands that Florimo come to Paris to visit him, but from February to July, Florimo ignored the offers and finally, in a letter to him, Bellini stated: "I'll no longer ask for reasons, and I'll see you when I see you." After that, he attempted to persuade his uncle, Vincenzo Ferlito, to visit, but without success. During the final preparations in 1834 for the staging of Puritani and up to its delay into 1835, Bellini had concluded an agreement with Naples to present three operas there—including the re writing of parts of the music for Malibran—beginning in the following January. All that went by the wayside when the revised score failed to arrive on time, and performances were abandoned and the contract scrapped. Thus, during March, Bellini did nothing, but did attend the final performance of Puritani on 31st. On 1 April, he wrote a very lengthy letter to Ferlito laying out the entire history of his life in Paris to date, as well as reviving the old jealousies about Donizetti and Rossini's so called "enmity" toward him. He ended by mentioning that "my future plans are to be able to arrange a contract with the French Grand Opéra and remain in Paris, making it my home for the present." Additionally, he discusses the prospect of marriage to a young woman who "is not rich, but she has an uncle and aunt who are: if they will give her 200,000 francs, I'll marry her", but remarks that he is in no hurry. Throughout May, accounts came to him from London of the success of I puritani and the failure of a revival of Norma (due to the poor performances by both the Adalgisa and Pollione), although later reports of Giulietta Grisi's Norma—in contrast to those of Pasta—were not good either, and Bellini was pleased that it was not Grisi who gave the opera in Paris. Over the summer, Bellini's general mood was reported to be "dark": discussion with the Opéra could not proceed until a new director was appointed; "he writes long letters, crowded with projects, ideas, reveries that the hand seems to have trouble restraining"; and, as Weintock concludes, all of these things seem to "inescapably suggest a man deeply disturbed physically, psychologically, or both". At one of the literary gatherings which Bellini attended earlier in the year, Bellini met the writer Heinrich Heine. Both men then attended a dinner that summer, at which the writer is reported to have remarked:
You are a genius, Bellini, but you will pay for your great gift with a premature death. All the great geniuses died very young, like Raphael and like Mozart. The rather superstitious Bellini was horrified. In his last known letter to Filippo Santocanale Bellini wrote on 16 August, followed by one to Florimo on 2 September. In the latter, he mentions that "for three days I've been slightly disturbed by a diarrhea, but I am better now, and think that it is over."

Ақырғы ауруы мен өлімі

Беллинидің Хайнеге деген пікіріне берген реакциясынан оның Хайнеге ұнамайтыны анық болды. Жазғы шараға қатысқан мадам Жубер екеуін татуластыруға тырысып, досы, принцесса Бельгияжосомен бірге кешкі асқа шақырды. Беллини келмеді, орнына өте ауыр сырқат екенін жазған хат жіберді. Вайнстоктың хабарлауынша, принцесса дәрігер Луиджи Монтальегриді Путеоға шақырған. Бірнеше күн ішінде ол Théâtre Italien-нен Карло Севериниге төрт хат жіберді. Біріншісі (20 қыркүйекте) жағдайда көзге көрінерлік жақсару жоқ екенін мәлімдеді. Келесі күні Монтальегри жағдайдың сәл жақсарғанын хабарлады, ал 22-сі күні дәрігер «ертең оны қауіптен құтқаруға үміттенемін» деді. Алайда, 22 қыркүйектегі төртінші хат мүлдем пессимистік болды: онда науқастың он үшінші күні екені және Беллинидің «өте мазасыз түнді өткізгені» айтылды. 23-і күні күндіз Монтальегри Вайнстоктың «қорқынышты құрылыс» деп сипаттаған жағдай болғанын және өлімнің жақын екенін хабарлады. Беллини 1835 жылдың 23 қыркүйегінде шамамен сағат 17:00-де қайтыс болды. Россини дереу дайындықтарды қолға алып, Беллинидің жерлеу рәсімін және қабірін жоспарлай бастады, сондай-ақ оның мүлкін күтіп ұстады. Ол патшаның тікелей бұйрығымен мәйіт сараптамасын жүргізуді бұйырды. Көрнекті сарапшы доктор Далмас мәйіт сараптамасын жасап, өлімнің себебін анықтады: Беллини ішек қабынуынан және бауырдағы абсцестен көз жұмған. Ішектің қабынуы тіршілік кезеңінде дизентерияның күшті белгілерін тудырған. Россини кейін қайтыс болған композиторға ескерткіш орнату үшін қаржы жинау үшін париждік музыканттардан комитет құрды, сондай-ақ 2 қазанда Hôtel des Invalides шіркеуінде өткізілетін жерлеу рәсімін ұйымдастыруға көмектесуді ұйғарды. 27 қыркүйекте және 3 қазанда Россини Палермодағы Сантоканалеге Беллинидің өлімінен кейін бірден жасаған барлық істері мен 2 қазанда болған оқиғалар туралы егжей-тегжейлі хат жазды. Бастапқыда Россини Père Lachaise зиратында жерлеуді уақытша шара ретінде қарастырды, соңғы демалыс орнының қайда болатынын білмеді. Беллинидің сүйегін Катанияға көшіруге көп жыл бойы тырысқанмен, бұл 1876 жылға дейін орындалмады. Сонда оның сүйегі бар табыт Катаниядағы кафедралық соборға жеткізіліп қайта жерленді. Père Lachaise зиратындағы оның әсем, қазіргі кезде бос қабірі Россинидің қабіріне жақын орналасқан, оның сүйегі де соңынан Италияға қайтарылды. Беллинидің өлімінен кейін көптеген құрмет көрсетулердің арасында біреуі ерекше көзге түсті. Оны Феличе Романи жазды және 1835 жылдың 1 қазанында Туринде жариялады. Онда ол былай деді: «Бізден басқа композиторлар, бәлкім, Беллини сияқты музыканың поэзиямен тығыз байланыста болу қажеттігін біледі, драмалық шындық, эмоциялардың тілі, өрнек берудің дәлелі. Мен Беллиниді табу үшін он бес жыл бойы тер төктім! Бір күннің ішінде ол менің қолымнан шығып кетті!» Бүгінде Катаниядағы Гравина Круиллас сарайындағы Беллини мұражайы композитордың туған жеріне арналған естеліктер мен қолжазбаларды сақтайды. 1980 және 90-шы жылдары (Италия евроға ауысқанға дейін) ол Banca d'Italia-ның 5000 лиралық банкнотасының алдыңғы жағында бейнеленген, ал артқы жағында «Норма» операсынан көрініс көрсетілген.

It was clear from Bellini's reaction to Heine's remarks that he did not like Heine. Attempting to reconcile the two men, Madame Joubert, who had attended the summer event, invited both to dinner, along with her friend the Princess Belgiojoso. Bellini failed to appear, instead he sent a note stating that he was too ill. Weinstock reports that the princess sent Doctor Luigi Montallegri to Puteaux. Over a few days, he reported to Carlo Severini of the Théatre Italien with four notes, the first (on 20 September) stated "no appreciable improvement". On the following day, Montallegri reported a slight improvement, and on 22nd, the doctor stated that he "hopes to declare him out of danger tomorrow". However, the fourth note—on 22 September—is far more pessimistic; it reported that it was the thirteenth day of the illness and that Bellini had "passed a very restless night". And then, during the daytime of the 23rd, Montallegri indicated that there had been what Weinstock describes as "a terrifying convulsion" and that death was close. It appears that Bellini died at around 5 pm on 23 September 1835. Immediately taking charge of arrangements, Rossini began to plan Bellini's funeral and entombment, as well as caring for his estate. He ordered that a post mortem be performed, following an order which came directly from the King. The distinguished Court appointed Doctor Dalmas performed the autopsy and reported his findings on the cause of death:
It is evident that Bellini succumbed to an acute inflammation of the colon, compounded by an abscess in the liver. The inflammation of the intestine had produced violent symptoms of dysentery during life. Rossini then created a committee of Parisian musicians in order to find support for a subscription to build a monument to the dead composer, as well as supporting a funeral mass to be celebrated on 2 October in the chapel of the Hôtel des Invalides. On 27 September and 3 October, Rossini wrote to Santocanale in Palermo providing very detailed accounts of all that he had done immediately following Bellini's death as well as what had taken place on 2 October. Initially, Rossini regarded burial in Père Lachaise Cemetery as a short term arrangement, not knowing where the final resting place would turn out to be. Despite attempts over many years to have Bellini's remains transferred to Catania, that did not take place until 1876, when the casket containing his remains was taken to the cathedral in Catania and reburied. His elaborate now empty tomb in Père Lachaise Cemetery remains and is neighbouring that of Rossini's whose bones were also eventually transferred back to Italy. Of the many tributes which poured forth following Bellini's death, one stands out. It was written by Felice Romani and published in Turin on 1 October 1835. In it, he stated:
Perhaps no composers other than ours, know as well as Bellini the necessity for a close union of music with poetry, dramatic truth, the language of emotions, the proof of expression. I sweated for fifteen years to find a Bellini! A single day took him from me! Today, the Museo Belliniano, housed in the Palazzo Gravina Cruyllas in Catania—Bellini's birthplace—preserves memorabilia and manuscripts. He was commemorated on the front of the Banca d'Italia 5,000 lire banknote in the 1980s and 90s (before Italy switched to the Euro) with the back showing a scene from the opera Norma.

Беллини, романтизм және мелодрама

Ла Скаланың «Пират» операсынан кейін келесі операсының тақырыбын жоспарлаған кезде, Беллиниге 1829 жылдың басында Пармадағы жаңа Театро Дукале театрының ашылуына арналған опера жазуға шақырылды. Бастапқы келісімшартта Беллиниге либреттоны кім жазатыны туралы құқық берілді, ал композитормен және примадоннамен кездескеннен кейін Пармалық либреттошы Луиджи Торриганидің жұмысы қабылданбады. Либретто жазуға талпынған Торригани 1828 жылдың желтоқсанында Парманың бас палатасына Беллиниге қарсы шағым түсірді (бірақ ол шағым қарастырылмады). Онда ренжідіген либреттошы Беллинидің романтикалық драмадағы талғамдарын былай сипаттады: «[Ол] романтизмді және шектен шығуды ұнатады. Классицизмнің суық әрі көңілсіз екенін айтады. Ормандарда, қабірлердің арасында, мазарларда және осы сияқты табиғи емес кездесулерге ғашық». «Зайра» операсының либреттосын жазған Романи либреттоның кіріспесінде Вольтердің трагедиясына қатысты өз ұстанымын былай білдірді: «Зайра енді трагедияның кең көмекейімен жабылмай, мелодраманың тығыз формасына оралған».

Жеке өмірі мен қарым-қатынастары

Беллини Франческо Флоримоға жазған хаттарынан көрінетіндей, ол әйелдерге құмарлық танытқан адам болған. Дегенмен, оның өмірінде үш адам ерекше орын алды: Франческо Флоримо, Мадделена Фумароли және Джудитта Турина.

Франческо Флоримо

Беллинидің өміріндегі ең жақын адамдарының бірі Франческо Флоримо болды, оны ол Неаполь консерваториясында студент кезінде танысты. Беллини өмірі бойы екеуі тығыз хат алмасып тұрды. 1820 жылғы революция кезінде Беллини мен Флоримо Карбонерия деп аталатын құпия қоғамға қосылды. Олардың жақындығы хаттарынан анық көрінеді. Мысалы, 1828 жылдың 12 қаңтарында Беллини олардың "соңғы деміне дейін дос болу үшін жаратылған жүректер" екенін жазды. Бірақ Вайнсток (1971) мұндай түсіндірулер тарихқа сәйкес емес деп санайды. Росселли (1996) бұл ойды кеңейте келе, қазіргі оқырмандарға қалай көрінгеніне қарамастан, бұл хаттардағы жақын достық білдірістері сексуалдық тартымдылықтың емес, Жерорта теңізі елдері мен 1800 жылдар басындағы итальян операсы әлемінде кең таралған құбылыс екенін айтады. Алайда Флоримо оған жаңалық жеткізгенде, ол тағы да тырысып жеңіске жететінін айтты, бірақ келесі қадам Фумароли отбасынан күтілді. 1828 жылдың наурыз айына дейін, "Пират" операсының үлкен сәттілігінен кейін және Беллини "Бьянка мен Фердинанд" қойылымын Генуяда қою үшін Миланды қалдырмақ болғанда, ол Фумароли отбасымен байланыс жасаған жеңілдеушісінен олардың оның ұсынысын қабылдамау туралы шешімдерін қайтарып алғанын естіді. Бірақ сол кезде – мансабын дамытуға күш салып, Маддаленадан уақыт және кеңістікпен алыстағаннан кейін – оның сезімдері өзгерді және Флоримоны отбасымен байланыс жасау үшін пайдаланып, ол ұсыныстан бас тартты, оның Маддаленаны қаржылық тұрғыдан қолдауға шамасы жетпейтінін білдірді. Тіпті Маддаленаның өзі жазған үш хаты да оны ойын өзгерте алмады.