Кіріспе

Уэльстің Поуис округіндегі қала

Уэльспул (Y Trallwng) – Уэльстің Поуис округындағы және тарихи түрде Монтгомеришир округындағы сауда қаласы және қауымдастық. Қала Уэльс-Англия шекарасынан 6 шақырым (4 миль) қашықтықта, Северн өзенінің жағалауында төмен жатыр. Қауымдастыққа Клодиау және Пулл-Кей де кіреді, 2011 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша 6,664 адам тұрады, ал қалада 5,948 адам тұрады. Қала ішінде грузин сәулетінің көптеген мысалдары кездеседі. Повис қамалы солтүстікке қарай орналасқан.

Топоним

Y Trallwng – қаланың валли тіліндегі атауы. Ол «батық немесе сортаң жер» дегенді білдіреді. Ағылшын тілінде бастапқыда Пул деп аталған, бірақ 1835 жылы Дорсеттегі Пул қаласынан ерекшелену үшін Уэлшпул деп өзгертілді.

Тарих

Сент-Кинфелин қаладағы екі шіркеудің – Сент-Мария және Сент-Кинфелиннің – негізін қалаушы деп есептеледі, бұл 5 және 6 ғасырлардағы «Уэльстегі қасиеттілер дәуірінде» болған. Уэлшпул приході Поуис корольдігінің Истлиг кантрефіндегі Истрад Марчеллдің ортағасырлық комотесімен шамамен сәйкес келеді. Уэлшпулдің көрінісін құрайтын Ұзын тау, қала тек батпақты жер болған кезде бекіністерді қорғау үшін соңғы бастион қызметін атқарды. Уэлшпул 1212 жылы Гвинед князінің Матрафальдағы дәстүрлі Уэльс патшалық резиденциясын тастап кетуіне мәжбүр болғаннан кейін, қысқа мерзімге Поуис Венвинвин немесе Оңтүстік Поуис астанасы болды. Ағылшын тәжінің (Гвинед князінің жауы) көмегімен Венвинвин әулеті өз жерлеріне қайта оралды. Гвинедпен болған келесі даулар ағылшыздардың араласуына әкелді; 1284 жылы отбасы Поуис Венвинвиннің Поуис иелігіне айналдырылуы арқылы (бағыну және қайтару арқылы) билігін нығайтты. Бұрынғы князьдіктің мұрагері Оуэн өзін қаланың атымен Оуэн де ла Поле деп атады. 1400 жылы қала ағылшын королі Генрих IV-ке қарсы көтерілісінің бастапқы кезеңінде Оуайн Глиндврдың (Поуис Фадог – Солтүстік Поуистің мұрагері) әскерлерімен қиратылды. Бүгінде белгіленген 135 мильдік қашықтықтағы жаяу жол және Ұлттық бағыт – Глиндвр жолы, Монтгомери каналының жанындағы Понт-Хауэлл паркінде аяқталады. 1411 жылы Сент-Мария шіркеуінің діни қызметкері Усктік Адам болды.

Тарихи ғимараттар

Сент-Мэри шіркеуі – I дәрежелі мұражай. Алғашқы шіркеу шамамен 1250 жылы салынған, оның қалдықтары шіркеу мұнарасының төменгі қабаттарында сақталған. Неф 16 ғасырда қайта салынды, ал тұтас ғимарат 1871 жылы толыққанды қалпына келтірілді. 15 ғасырға жататын ғибадатхана төбесі шамамен 8 шақырым қашықтықтағы Страта Марцелла аббаттығынан әкелінген болуы мүмкін, ал шіркеу ауласындағы тас аббат тағының бөлігі болған деген әңгіме бар. Шіркеуде 1575 жылдан 1579 жылға дейін викарий болған, Библиені уэльс тіліне аударған епископ Уильям Морганға арналған ескерткіш орнатылған. 28 High Street мекенжайындағы «Mermaid Inn» 16 ғасырдың басындағы саудагер үйі болуы мүмкін, ол High Street және Alfred Jones Court арасындағы жер учаскесінде орналасқан. Ағаштан жасалған ғимараттың арт жағында ұзын қойма немесе қанат бар. Фасады 1890 жылы Шрусбериден келген архитектор Франк Х. Шейлердің жобасы бойынша қайта жаңартылды. Ғимараттың ерте суреттері оның бұрынғыда сабаннан шатыры болғанын және ағаш конструкциясы жасырылғанын көрсетеді. Құрылыстың бүйір жағында шаршы панельдермен жасалған берік ағаш қаңқасы бар, ал бүйірлік және артқы қанаттарында кірпішпен толтырылған. Шейлер жоғары қабаттағы әсем ағаш өрнектерін көрсету үшін фасадты ашты. 19 ғасырда бұл қонақүй Sparrow отбасының меншігінде болды. New Street көшесінде 18 ғасырдың басында салынған және 1849 жылғы Жануарларға қатыгездік жасауға қарсы заң күшіне енгенге дейін әтеш шайқасына арналған сегізбұрышты кірпіштен жасалған арена бар. 2015 жылдан бері бұл ғимарат қалалық Әйелдер институтының үйі. 1874 жылы құрылысы аяқталған Welshpool қалалық залы – II дәрежелі мұражай.

Көлік

Уэлшпул теміржол станциясы Кембрий желісінде орналасқан және оған Transport for Wales қызмет көрсетеді. Қала сонымен қатар Уэлшпул және Лланфэр жеңіл темір жолының басталу нүктесі болып табылады – туристер арасында танымал, тар телімді мұралық темір жол, оның аяқтау бекеті Рейвен скверінде орналасқан. Бұрын жеңіл темір жол қала арқылы Кембрий желісінің теміржол станциясына дейін жүрген, бірақ қазір Рейвен сквері, қаланың батыс шетінде орналасқан, желінің шығыс аялдамасы болып табылады. Айналасындағы қалалар мен ауылдарды байланыстыратын шағын автобус желісі бар, оны негізінен Танат аңғарының автобус компаниясы жүзеге асырады. Атап айтарлықтары, No X75 бағыты Шрусбериге шығысқа қарай, ал Ньютаун мен Лланнидлоске оңтүстік-батысқа қарай, сондай-ақ Гилсфилд және Ланнинич арқылы Озуэстриге қатынайтын No D71 бағыттары. Сонымен қатар, Оуэннің автобус компаниясы қала ішіндегі автобус қызметін ұсынады. Уэлшпул арқылы жартылай пайдаланылмайтын Монтгомери каналы да өтеді. Қаланың оңтүстігінде Уэлшпул әуежайы орналасқан, ол Орта Уэльс әуежайы деп те аталады. Уэлшпул арқылы үш маңызды магистраль жолы өтеді: A458, A483 және A490.

Экономика

Жергілікті экономика негізінен ауыл шаруашылығы мен жергілікті өнеркәсіпке негізделген. Смитфилд мал базары – Еуропадағы ең ірі бір күндік қой базары. Базар күндері дүйсенбіде өтеді. Қаланың өнеркәсіптік аймақтарында металл өндірісінен бастап азық-түлік өндірісіне дейін түрлі шағын өнеркәсіп кәсіпорындары орналасқан. Қаланың кішкентайлығы мен халық санының аздығына байланысты, ірі дүкендер мен кілт кесетін шеберханалардың тартымдылығы шектеулі, сондықтан көптеген тұрғындар Шрусбери сияқты көршілес қалаларда сауда жасағанды жөн көреді. Дегенмен, Уэлшпул өзінің ауыл шаруашылығы аймағына қызмет ететін маңызды орталық болып қала береді. Қалада Монтгомеришир жабайы табиғат қоры мен Клвид Поуис археологиялық қорының кеңселері орналасқан.

Білім

Қалада Ардвин балабақшасы және бастауыш мектебі, Олдфорд балабақшасы және бастауыш мектебі, Гунгрог балабақшасы және бастауыш мектебі, Мейс-и-Дре бастауыш мектебі орналасқан. Уэльшпул жоғары мектебі – 11-18 жас аралығындағы оқушыларды оқытатын орта мектеп, және 3-ші және 4-ші кезеңде, сондай-ақ GCSE курстарында сапалы білім береді.

Спорт

Уэлшпулда футбол клубы (Уэлшпул Таун ФК) және регби одағы клубы (Уэлшпул Регби Футбол клубы) бар. Футбол клубы 2010 жылдардың соңында Крис Робертс пен Нил Прайс бірлесіп басқарды, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. Қалада хоккей және крикет клубтары да бар. Монтгомеришир Мародэрс регби лигасы клубының базасы да Уэлшпулда, себебі олардың көптеген үй ойындары осы қалада өтеді.