Кіріспе

Ежелгі шөпшілер теориясы

Диоскорид пен Галеннің заманынан бері келе жатқан қолтаңбалар туралы ілімде, дененің әртүрлі бөліктеріне ұқсайтын шөптерді шөпшілер сол бөліктердің ауруларын емдеу үшін қолдануға болатыны айтылады. Ботаниктер, мысалы, Уильям Коулс айтқандай, теологиялық тұрғыдан қарағанда, Құдай адамдарға қай өсімдіктер пайдалы екенін көрсетуді қалаған. Бүгінде псевдоғылым деп есептелетін бұл практика тарихи түрде көптеген өлім-жұлым мен ауыр сырқаттарға себеп болған. Мысалы, жатырқақ (жатырға ұқсас болғандықтан осылай аталған) бұрын жүктілік кезінде кеңінен қолданылған, бірақ ол канцерогенді және бүйректерге өте зиянды, себебі құрамында аристолохия қышқылы бар. Көптеген өсімдіктерде, жануарлардың шабуылынан қорғану үшін, әсері бірден байқалмайтын немесе өсімдікпен байланыстыру қиын болатын улы химиялық заттар кездеседі.

Әдебиетте

"Барлық нәрсенің белгілері" деген тіркес Джеймс Джойстің "Улисс" романының 3-бөлімінің басында пайда болады. Стивен Дедалус кейіпкері жағажаймен келе жатып, өзімен-өзі "Барлық нәрсенің белгілерін оқуға келдім, теңізден туған жәндіктер мен жағаға шығарылған қиындықтар, жақындап келе жатқан толқын, тот басқан етік" деп ойлайды. Канадалық ақын Энн Сумигальски (1922–1999) өзінің үшінші толық жинағына "Белгілер туралы ілім" деп ат қойды.

Ғылыми күмән

Қолтаңбалар пост фактум атрибуциялар және есте сақтау құралдары ретінде сипатталады, олардың құндылығы тек дәрілік шөптерге жатқызылатын іс-әрекеттерді есте сақтау жүйесін құруда ғана. Өсімдіктердің пішіні мен түстерінің өсімдіктердің медициналық қолданысын табуға көмектесетінін көрсететін ғылыми дәлелдер жоқ.