Кіріспе

Құс түрі (Baeolophus bicolor)

Түйеқұйрық мысық (Baeolophus bicolor) – Солтүстік Америкаға тән кішкентай әнші құс, мысықтар және қарғалар тұқымдасына (Paridae) жататын түр. Бұрын Орталық және Оңтүстік Техас, одан оңтүсқарай таралған қара шоқылы мысық, оның бір кіші түрі деп есептелген, бірақ қазір жеке түр – Baeolophus atricristatus деп саналады.

Таксономия

Baeolophus туысының атауы "кішкентай шоқылы" деп аударылады және бұл ежелгі грек сөздерінен – βαιός: baiós ("кішкентай") және λόφος: "lόphοs" ("шоқы") – құралған қосымша сөз. bicolor түр атауы "екі түсті" деген мағынаны білдіреді.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Оның мекендейтін жері – жапырақты және аралас орман, сондай-ақ бақтар, саябақтар және бұталы алқаптар. Тюфтілі мысық көшпес құс және бастапқыда Огайо және Миссисипи өзендерінің бассейнінде мекендегенімен, құс қоректендіргіштер сияқты факторлар осы құстардың АҚШ-тың аумағын кеңейтіп, Канаданың Онтарио және Квебекке дейін таралуына себеп болды. 20 ғасырдың екінші жартысы мен 21 ғасырда түрдің ареалы солтүстікке қарай кеңейіп келеді. Олардың әдеттегі мінез-құлқы – жасырын жерден қоректендіргішті қарап, тұқым алу үшін ұшып келіп, содан кейін қауіпсіз жерге ұшып, оны жеу, бірақ олар жиі тұқымды жасырады. Мысықтар адамдарға қызығушылық танытады және кейде терезе алқабына қонып, үй ішіне көз тіккендей көрінеді. Олар сондай-ақ, үйдің терезе жақтаулары мен қабырғаларына жабысып, ара және шершенелердің ұяларында жем іздейді. Мысықтар өте әуесқой және басқа құстардың алаңдаған дыбыстарына жауап береді.

Өсіру

Құйрықты мысықтар ағаштағы қуысқа, табиғи ойысқа, адам жасаған ұя сауытқа немесе кейде ескі тоқылдақ ұясына ұялайды. Олар ұяны жұмсақ материалдармен төсейді, кейде тірі жануардың, мысалы, иттің түктерін жұлып алады. Егер жыланның терісін тастағанын тапса, оның бөліктерін ұясына қосады. Жұмыртқаларының ұзындығы 5 см-ден кем, ақ немесе қаймақ түсті, қоңыр немесе күлгін дақтар болады. Жұмыртқалар 12–14 күндей күнін кешеді, содан кейін балапандар 15–16 күн ұяда қалады. Орташа есеппен, олардың бір ұясында 5–7 жұмыртқа болады. Көптеген құстардан өзгеше, құйрықты мысықтың балалары қыста және тіпті өмірінің бірінші жылынан кейін де ата-аналарымен бірге қалады. Кейде, өткен жылы туған құс келесі жылғы балаларды өсіруге ата-анасына көмектеседі. Құйрықты мысықтар кейде қара шоқылы мысықтармен будандасады, алайда генетикалық айырмашылықтарға байланысты будандасу аймағы өте тар. Қазіргі көбейіп жатқан популяциясы шамамен 8 миллионға бағаланады.