Кіріспе

Phasianidae туысына жататын құстар – Phasianidae туысына жататын бірнеше түрдің құстары. Олар әлемнің көптеген жерлерінде таралған (соның ішінде қолда ұсталатын) популяцияларда кездеседі, бірақ фазан түрлерінің табиғи ареалы Еуразиямен шектеледі. "Фазан" деген жіктеме парафилетикалық болып табылады, себебі фазан деп аталатын құстар Phasianinae және Pavoninae кіші түрлеріне жатады, және көп жағдайда басқа фазандарға қарағанда кіші фазиандар, қарақұйрықтар және күріштерге (бұрын Perdicinae, Tetraoninae және Meleagridinae деп жіктелетін) жақын туыс. Фазандардың ерекшелігі – айқын жыныстық диморфизм, аталықтары жарқын түстермен және ваттл сияқты әшекейлермен безендірілген. Аталықтары аналықтарынан ірілеу және ұзын құйрықтары болады. Аталықтар жас ұрпақты өсіруге қатыспайды. Фазанның дауысы немесе шырылы қарызданған кран немесе клапанды бұруға ұқсайды. Фазандар көбінесе тұқымдар, дәнді дақылдар, тамырлар мен жидектермен қоректенеді, ал жазда жәндіктер, жас жапырақтар, құрттар, жер құрттары және бұқақтарды жейді. Дегенмен, енгізілген түр ретінде Ұлыбританияда олар сирек кездесетін жергілікті жыландарға қауіп төндіреді. Ең танымал – жалпы фазан, ол әлемнің көптеген аймақтарында кең таралған, енгізілген жабайы популяцияларда және шаруашылықтарда өсіріледі. Әртүрлі фазан түрлері құс үйлерінде де танымал, мысалы алтын фазан (Chrysolophus pictus).

Этимология

"Оксфорд ағылшын сөздігінде" көрсетілгендей, "құсайқұс" сөзі түп тамырымен Грузиядағы қазіргі Риони өзенінің ежелгі атауы – Фазиспен байланысты. Ол грек тілінен латын тіліне, содан кейін француз тіліне (басында "f" әрпімен жазылатын) өтіп, шамамен 1299 жылы ағылшын тілінде алғаш рет пайда болды.