Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1392–1865 жылдардағы корей патшалық жазбалары
1392–1865 Korean royal records
Жосон әулетінің шынайы жазбалары (және 조선봉건왕조실록) – Кореяны билеген соңғы патшалық үйдің, Жосонның жылдық жазбалары. 1392 жылдан 1865 жылға дейін сақталған жылнамалар (немесе силлок) 1893 томнан тұрады және әлемдегі бір ғана әулеттің ең ұзақ үздіксіз құжаттамасы деп саналады. Колониалдық дәуірде жинақталған екі силлоктан басқа, олар Оңтүстік Кореяның 151-ші ұлттық қазынасы және ЮНЕСКО-ның Әлемдік естеліктер тізіміне енгізілген. Бұл мәтіндер Жосон әулетінің жылнамалары немесе Жосон әулетінің нақты жазбалары деп те аталады. 2006 жылдан бері жылнамалар Корея тарихы ұлттық институтымен цифрландырылды және интернетте хангуль тіліндегі қазіргі корей тіліне аудармасымен және классикалық қытай тіліндегі түпнұсқа мәтінімен қолжетімді. 2012 жылдың қаңтар айында Корея тарихы ұлттық институты 2033 жылға дейін оларды ағылшын тіліне аудару жоспарын жариялады. Жұмыс 2014 жылы 500 миллион вон бастапқы бюджетімен басталуы жоспарланған, бірақ жобаны аяқтау үшін 40 миллиард вон бөлу қажет деп есептелді.
The Veritable Records of the Joseon Dynasty ( and 조선봉건왕조실록 ) are the annual records of Joseon, the last royal house to rule Korea. Kept from 1392 to 1865, the annals (or sillok) comprise 1,893 volumes and are thought to be the longest continual documentation of a single dynasty in the world. With the exception of two sillok compiled during the colonial era, they are the 151st national treasure of South Korea and listed in UNESCO's Memory of the World registry. The texts are also known as the Annals of the Joseon Dynasty or the True Record of the Joseon Dynasty. Since 2006, the annals have been digitized by the National Institute of Korean History and are available on the internet with modern Korean translation in hangul and the original text in Classical Chinese. In January 2012, the National Institute of Korean History announced a plan to translate them to English by the year 2033. The work was scheduled to start in 2014 with an initial budget of ₩500 million, but it was estimated that an allocation of ₩40 billion is needed to complete the project.
Жинақтау
Монархтың билігі кезінде кәсіби тарихшылар ұлттық істер мен мемлекеттік іс-қимылдар туралы кең көлемде жазбалар жүргізді. Олар мемлекеттік және дипломатиялық мәселелер, экономика, дін, ауа райы, өнер, сондай-ақ күнделікті өмір сияқты мәліметтерді жинап, күнделікті жазбалар түсірді. Осы күнделікті жазбалар Сачо (“Жоба тарихы”) деп аталды. Тарихшылардың бейтараптығын қамтамасыз ету үшін ерекше күтім жасалды, олар заңмен қорғалған тәуелсіздікке ие лауазымды тұлғалар еді. Сачоны ешкімге, тіпті патшаға да оқуға рұқсат етілмеді, ал оның мазмұнын ашқан немесе өзгертуге тырысқан тарихшы өлім жазасына кесілді. Осы қатаң ережелер осы жазбаларға жоғары сенімділік берді. Дегенмен, кем дегенде бір патша, тиран Йонсангун, жылнамаларды қарап шықты, бұл 1498 жылғы әдеби тазалаудың бірінші толқынына әкелді, онда бір жазушы және тағы бес адам Сачода жазылған мәліметтерге байланысты қатыгездікпен өлімге кесілді. Осы оқиға патшаның жылнамаларды көруіне жол бермеу үшін оларды одан да мұқият бақылауға алып келді. Кейінгі Жосон дәуірінде, түрлі саяси фракциялар арасындағы қақтығыстардың күшеюі кезінде, қарсыластар силокты қайта қарап немесе жаңадан жазды, бірақ олар өзгертілгенін анықтау мүмкін болды және түпнұсқа нұсқасы сақталды. Түпнұсқа жазушылар патшаның барлық сөзін және іс-қимылын Сачоға жазды, бірақ барлық егжей-тегжейлі ақпарат түпкілікті нұсқаға енгізілмеді. Мысалы, бір күні Тэчонг патшадан аттан құлап, жанындағыларға оның құлауы туралы жазбаға түсірмеуді бұйырды. Бір жазушы Тэчонгтың құлауын және оның жазбаға түсірмеу туралы өтінішін жазды. Тағы бір жағдайда, Тэчонг экранның артында тыңдаған және аулауға жасырын түрде ілесіп келген жазушыға шағымданды. Патшаның қайтысымен және оның мұрагерінің таққа отыруымен, Силлокчхон (“Жылнамаларды жинақтау кеңсесі”) Сачоны оның жылнамаларын жинақтау үшін пайдаланды.
During the reign of a monarch, professional historiographers maintained extensive records on national affairs and the activities of the state. They collected documents and wrote daily accounts that included state affairs as well as diplomatic affairs, the economy, religion, meteorological phenomena, the arts, and daily life, among other things. These daily accounts became the Sacho ("Draft History"). Great care was taken to ensure the neutrality of the historiographers, who were also officials with legal guarantees of independence. Nobody was allowed to read the Sacho, not even the king, and any historiographer who disclosed its contents or changed the content could be punished with beheading. These strict regulations lend great credibility to these records. Yet at least one king, tyrannical Yeonsangun, looked into the Annals, and this led to the First Literati Purge of 1498, in which one recorder and five others were cruelly executed because of what was written in the Sacho. This incident led to greater scrutiny to prevent the king from seeing the Annals. In the Later Joseon period when there was intense conflict between different political factions, revision or rewriting of sillok by rival factions took place, but they were identified as such, and the original version was preserved. The original recorders recorded every word and act of the king in the Sacho although not all details were included in the final version. For instance, King Taejong fell from a horse one day and immediately told those around him not to let a recorder know about his fall. A recorder wrote both Taejong's fall and his words not to record it. In another instance, Taejong was recorded as complaining about a recorder who eavesdropped on him behind a screen and followed him to a hunt under a disguise. Upon the death of a king and the coronation of his successor, the Sillokcheong ("Office for Annals Compilation") used the Sacho to begin compilation of his annals.
Мазмұны
Атауы Хангуль ханжасы том № (No) (гвон) Кітап № (No) (чхэк) Өмір сүрген кезеңі Құрастырудың басталуы арасындағы монарх жазбалары 1 lt=''Тэжоның шынайы жазбалары 태조실록 太祖實錄 15 3 1392 – 1398 1413 Тэжо 2 lt=''Чжончжонның шынайы жазбалары 정종실록 定宗實錄 6 1 1398 – 1400 1426 Чжончжон 3 lt=''Тэджонның шынайы жазбалары 태종실록 太宗實錄 36 16 1400 – 1418 1431 Тэджон 4 lt=''Седжонның шынайы жазбалары 세종실록 世宗實錄 163 67 1418 – 1450 1454 Седжон 5 lt=''Мунчжонның шынайы жазбалары 문종실록 文宗實錄 13 6 1450 – 1452 1455 Мунчжон 6 lt=''Данчжонның шынайы жазбалары 단종실록 端宗實錄 14 6 1452 – 1455 1469 Данчжон 1698 жылы Носангун күнделігінен (노산군일기, 魯山君日記) аты өзгертілді. 7 lt=''Сечоның шынайы жазбалары 세조실록 世祖實錄 49 18 1455 – 1468 1471 Сечо 8 lt=''Еджонның шынайы жазбалары 예종실록 睿宗實錄 8 3 1468 – 1469 1472 Еджон 9 lt=''Сончжонның шынайы жазбалары 성종실록 成宗實錄 297 47 1469 – 1494 1499 Сончжон 10 lt=''Ёнсангун күнделігі 연산군일기 燕山君日記 63 17 1494 – 1506 1509 Ёнсангун 11 lt=''Чжунчжонның шынайы жазбалары 중종실록 中宗實錄 105 53 1506 – 1544 1550 Чжунчжон 12 lt=''Инчжонның шынайы жазбалары 인종실록 仁宗實錄 2 2 1544 – 1545 1550 Инчжон 13 lt=''Мёнчжонның шынайы жазбалары 명종실록 明宗實錄 34 21 1545 – 1567 1571 Мёнчжон 14 lt=''Сончжоның шынайы жазбалары 선조실록 宣祖實錄 221 116 1567 – 1608 1616 Сончжо Сончжоның түзетілген шынайы жазбалары 선조수정실록 宣祖修訂實錄 42 8 1657 15 lt=''Гванхэгун күнделігі 광해군일기 光海君日記 187 64 1608 – 1623 1633 Гванхэгун 187 40 1653 16 lt=''Инчжоның шынайы жазбалары 인조실록 仁祖實錄 50 50 1623 – 1649 1653 Инчжо 17 lt=''Хёчжонның шынайы жазбалары 효종실록 孝宗實錄 21 22 1649 – 1659 1661 Хёчжон 18 lt=''Хёнчжонның шынайы жазбалары 현종실록 顯宗實錄 22 23 1659 – 1674 1677 Хёнчжон Хёнчжонның түзетілген шынайы жазбалары 현종개수실록 顯宗改修實錄 28 29 1683 19 lt=''Сукчжонның шынайы жазбалары 숙종실록 肅宗實錄 65 73 1674 – 1720 1728 Сукчжон 20 lt=''Кёнчжонның шынайы жазбалары 경종실록 景宗實錄 15 7 1720 – 1724 1732 Кёнчжон Кёнчжонның түзетілген шынайы жазбалары 경종수정실록 景宗修訂實錄 5 3 1781 21 lt=''Ёнчжоның шынайы жазбалары 영조실록 英祖實錄 127 83 1724 – 1776 1781 Ёнчжо 1899 жылы Ёнчжонның шынайы жазбаларынан (영종실록, 英宗實錄) қайта аталды. 22 lt=''Чончжоның шынайы жазбалары 정조실록 正祖實錄 54 56 1776 – 1800 1805 Чончжо 1899 жылы Чончжонның шынайы жазбаларынан (정종실록, 正宗實錄) қайта аталды. 23 lt=''Сунчжоның шынайы жазбалары 순조실록 純祖實錄 34 36 1800 – 1834 1838 Сунчжо 1899 жылы Сунчжонның шынайы жазбаларынан (순종실록, 純宗實錄) қайта аталды. 24 lt=''Хончжонның шынайы жазбалары 헌종실록 憲宗實錄 16 9 1834 – 1849 1851 Хончжон 25 lt=''Чхольчжонның шынайы жазбалары 철종실록 哲宗實錄 15 9 1849 – 1864 1865 Чхольчжон 26 lt=''Кочжонның шынайы жазбалары 고종실록 高宗實錄 52 52 1864 – 1907 1934 Кочжон Корей ғалымдарының жинағынан жиі шығарылады. 27 lt=''Сунчжонның шынайы жазбалары 순종실록 純宗實錄 22 8 1907 – 1910 1934 Сунчжон
Title Hangul Hanja Volume no. (Number)(gwon) Book no. (Number)(chaek) Reigned between Start of compilation Monarch Notes 1 lt=''Veritable Records of Taejo 태조실록 太祖實錄 15 3 1392 – 1398 1413 Taejo 2 lt=''Veritable Records of Jeongjong 정종실록 定宗實錄 6 1 1398 – 1400 1426 Jeongjong 3 lt=''Veritable Records of Taejong 태종실록 太宗實錄 36 16 1400 – 1418 1431 Taejong 4 lt=''Veritable Records of Sejong 세종실록 世宗實錄 163 67 1418 – 1450 1454 Sejong 5 lt=''Veritable Records of Munjong 문종실록 文宗實錄 13 6 1450 – 1452 1455 Munjong 6 lt=''Veritable Records of Danjong 단종실록 端宗實錄 14 6 1452 – 1455 1469 Danjong Changed name from Diary of Nosangun (노산군일기, 魯山君日記) in 1698. 7 lt=''Veritable Records of Sejo 세조실록 世祖實錄 49 18 1455 – 1468 1471 Sejo 8 lt=''Veritable Records of Yejong 예종실록 睿宗實錄 8 3 1468 – 1469 1472 Yejong 9 lt=''Veritable Records of Seongjong 성종실록 成宗實錄 297 47 1469 – 1494 1499 Seongjong 10 lt=''Diary of Yeonsangun 연산군일기 燕山君日記 63 17 1494 – 1506 1509 Yeonsangun 11 lt=''Veritable Records of Jungjong 중종실록 中宗實錄 105 53 1506 – 1544 1550 Jungjong 12 lt=''Veritable Records of Injong 인종실록 仁宗實錄 2 2 1544 – 1545 1550 Injong 13 lt=''Veritable Records of Myeongjong 명종실록 明宗實錄 34 21 1545 – 1567 1571 Myeongjong 14 lt=''Veritable Records of Seonjo 선조실록 宣祖實錄 221 116 1567 – 1608 1616 Seonjo Revised Veritable Records of Seonjo 선조수정실록 宣祖修訂實錄 42 8 1657 15 lt=''Diary of Gwanghaegun 광해군일기 光海君日記 187 64 1608 – 1623 1633 Gwanghaegun 187 40 1653 16 lt=''Veritable Records of Injo 인조실록 仁祖實錄 50 50 1623 – 1649 1653 Injo 17 lt=''Veritable Records of Hyojong 효종실록 孝宗實錄 21 22 1649 – 1659 1661 Hyojong 18 lt=''Veritable Records of Hyeonjong 현종실록 顯宗實錄 22 23 1659 – 1674 1677 Hyeonjong lt=''Revised Veritable Records of Hyeonjong 현종개수실록 顯宗改修實錄 28 29 1683 19 lt=''Veritable Records of Sukjong 숙종실록 肅宗實錄 65 73 1674 – 1720 1728 Sukjong 20 lt=''Veritable Records of Gyeongjong 경종실록 景宗實錄 15 7 1720 – 1724 1732 Gyeongjong Revised Veritable Records of Gyeongjong 경종수정실록 景宗修訂實錄 5 3 1781 21 lt=''Veritable Records of Yeongjo 영조실록 英祖實錄 127 83 1724 – 1776 1781 Yeongjo Renamed from Veritable Records of Yeongjong (영종실록, 英宗實錄) in 1899. 22 lt=''Veritable Records of Jeongjo 정조실록 正祖實錄 54 56 1776 – 1800 1805 Jeongjo Renamed from Veritable Records of Jeongjong (정종실록, 正宗實錄) in 1899. 23 lt=''Veritable Records of Sunjo 순조실록 純祖實錄 34 36 1800 – 1834 1838 Sunjo Renamed from Veritable Records of Sunjong (순종실록, 純宗實錄) in 1899. 24 lt=''Veritable Records of Heonjong 헌종실록 憲宗實錄 16 9 1834 – 1849 1851 Heonjong 25 lt=''Veritable Records of Cheoljong 철종실록 哲宗實錄 15 9 1849 – 1864 1865 Cheoljong 26 lt=''Veritable Records of Gojong 고종실록 高宗實錄 52 52 1864 – 1907 1934 Gojong Often excluded from the collection by Korean academics. 27 lt=''Veritable Records of Sunjong 순종실록 純宗實錄 22 8 1907 – 1910 1934 Sunjong