Кіріспе
Азамат соғысы кезінде Америка Құрама Штаттары жай ғана Одақ деп аталды, сонымен қатар Солтүстік деп те белгілі болды. Он бір оңтүстік құл иеленген штаттар Америка Конфедерациялық Штаттарын (CSA) құру үшін бөлініп шыққаннан кейін, ол Конфедерация деп аталды, сонымен қатар Оңтүстік деп те аталды. "Одақ" атауы президент Авраам Линкольн басқарған АҚШ-тың конституциялық федеративтік одақ ретінде АҚШ-ты сақтау туралы жарияланған мақсатынан туындады. Азамат соғысы контекстінде "Одақ" жиі "АҚШ үкіметіне адал болған солтүстік штаттар" деген синоним ретінде қолданылды. Бұл мағынада Одаққа 20 еркін штат және төрт оңтүстік шекаралық құл иеленген штат – Делавэр, Мэриленд, Кентукки және Миссури кірді. Дегенмен, Миссури мен Кентуккиде Конфедерациялық Кентукки үкіметі мен Конфедерациялық Миссури үкіметімен қатар бәсекелесетін екі үкімет болды – Юнионисттік және Конфедерациялық. Одақ армиясы штаттық бөлімдерден және АҚШ армиясының тұрақты бөлімдерінен құралған жаңа құрылым болды. Оңтүстік шекаралық штаттарды Одақта ұстау соғысты жеңіске жеткізу үшін өте маңызды деп есептелді. Солтүстік-шығыс және Орта Батыс механикаландырылған соғыс үшін өнеркәсіптік ресурстарды қамтамасыз етті, олар қару-жарақ пен жабдықтардың көп мөлшерін өндірді және соғысты қаржыландырды. Олар сарбаздарды, азық-түлікті, аттарды, қаржылық қолдауды және оқу лагерьлерін қамтамасыз етті. Одақтың барлық аймағында әскери госпитальдар ашылды. Солтүстік штаттарының көпшілігі 1863-64 жылдары қарсылық көрсеткен, әсіресе соғысқа қарсы болғандарды күшпен басып тастаған республикалық губернаторларға ие болды. Демократиялық партия 1861 жылы соғысты ынталы түрде қолдады, бірақ 1862 жылы "Copperheads" деп аталған экстремистік топтың жетекшісі болған Соғыс демократтары мен Бейбітшілік демократтары деп бөлінді. Демократтар 1862 жылғы штаттық сайлауларда, әсіресе Нью-Йоркте үлкен табысқа жетті. Олар 1863 жылы, әсіресе Огайода, үлкен жеңіліске ұшырады. 1864 жылы республикашылар Ұлттық Одақ партиясының туын көтеріп, көптеген Соғыс демократтары мен сарбаздарды өздеріне тартты және Линкольн мен оның партиясы демократиялық кандидат Джордж Б. Макклелланға қарсы үлкен жеңіске жетті. Соғыс жылдары, ауылды аудандардағы қатаң ұрыстар мен партизандық соғыс салдарынан қирату болмаған жағдайларда, өте гүлденді. Осы дамуға үкіметтің көп мөлшердегі шығындары мен жаңа ұлттық банк жүйесінің құрылуы ықпал етті. Одақ штаттары сарбаздардың әйелдеріне, жесірлеріне, жетімдеріне және сарбаздарға психологиялық және әлеуметтік қолдау көрсету үшін көп ақша мен күш жұмсады. Көптеген сарбаздар еріктілер болды, бірақ 1862 жылдан кейін көптегендері әскерге шақырудан қашу үшін және штаттар мен жергілікті жерлер ұсынған жомарт ақшалай сыйлықтарды алу үшін ерікті болып тіркелді. Кейбір ірі қалаларда, әсіресе Нью-Йорк қаласының кейбір бөліктерінде 1863 жылдың шілдесіндегі және Солтүстік-шығыс Пенсильванияның көмір аймағындағы әскери шақыруға қарсы наразылықтар болды.
During the American Civil War, the United States was referred to as simply the Union, also known colloquially as the North, after eleven Southern slave states seceded to form the Confederate States of America (CSA), which was called the Confederacy, also known as the South. The name the "Union" arose from the declared goal of the United States, led by President Abraham Lincoln, of preserving the United States as a constitutional federal union. In the context of the Civil War, "Union" is also often used as a synonym for "the northern states loyal to the United States government". In this meaning, the Union included 20 free states and four southern border slave states—Delaware, Maryland, Kentucky, and Missouri, though Missouri and Kentucky both had dual competing Confederate and Unionist governments with the Confederate government of Kentucky and the Confederate government of Missouri. The Union Army was a new formation comprising mostly state units, together with units from the regular U. S. Army. Keeping the southern border states in the Union was considered essential to its winning the war. The Northeast and Midwest provided the industrial resources for a mechanized war producing large quantities of munitions and supplies and financing the war. They provided soldiers, food, horses, financial support, and training camps. Army hospitals were also set up across the Union. Most Northern states had Republican governors who energetically supported the war effort and suppressed anti war subversion, particularly that that arose in 1863–64. The Democratic Party strongly supported the war at the beginning in 1861, but by 1862, was split between the War Democrats and the anti war element known as Peace Democrats, led by the extremist "Copperheads". The Democrats made major electoral gains in 1862 in state elections, most notably in New York. They lost ground in 1863, especially in Ohio. In 1864, the Republicans campaigned under the National Union Party banner, which attracted many War Democrats and soldiers and scored a landslide victory for Lincoln and his entire ticket against Democratic candidate George B. McClellan. The war years were quite prosperous except where serious fighting and guerrilla warfare ravaged the countryside. Prosperity was stimulated by heavy government spending and the creation of an entirely new national banking system. The Union states invested a great deal of money and effort in organizing psychological and social support for soldiers' wives, widows, and orphans, and for the soldiers themselves. Most soldiers were volunteers, although after 1862 many volunteered in order to escape the draft and to take advantage of generous cash bounties on offer from states and localities. Draft resistance was notable in some larger cities, especially in parts of New York City, with its massive anti draft riots of July 1863 and in some remote districts such as the Coal Region of Northeastern Pennsylvania.
Этимология
Америка Азамат соғысы аясында Одақ немесе АҚШ сол кезде де, қазір де кейде «Солтүстік» деп аталады, ал Конфедерация көбінесе «Оңтүстік» деп аталды. Одақ (АҚШ) Конфедерацияның бөлінуінің заңдылығын ешқашан мойындаған жоқ және ол әрқашан АҚШ құрамында болып қала беретінін мәлімдеді. Сыртқы саясатта Одақ – барлық басқа елдер мойындаған жалғыз тарап болды, олардың ешқайсысы Конфедерация үкіметін ресми түрде мойындамады. «Одақ» термині АҚШ-тың алғашқы басқару құжаты – Конфедерация және Мәңгілік Одақ туралы ережелерде кездеседі. 1787 жылғы Конституция штаттардың емес, «Біз, Америка Құрама Штаттарының халқы, одан да толық Одақ құру үшін» деген аттан шығарылды. Америка Құрама Штаттары үшін Одақ IV тараудың 3-бабындағы Одаққа қабылдау туралы ереже сияқты баптарда қайталанады. Азамат соғысы басталмас бұрын «Одақты сақтау» деген сөз тіркесі кеңінен таралды, ал «штаттар одағы» Америка Құрама Штаттарының барлық құрамын білдіретін. «Одақ» терминінің сепаратистік емес тарапқа қатысты қолданылуы – бұл бұрынғы саяси бірлестіктің жалғасы ретінде заңдылықты білдіреді. Америка Азамат соғысына дейін АҚШ «АҚШ Федералдық Одағы» деп белгілі болды, бұл Вашингтондағы федералды үкімет басқаратын штаттар одағы еді. Бұл CSA-ның алғашқы үкіметінен – тәуелсіз штаттардың конфедерациясынан өзгеше болды, ол Еуропалық Одақ сияқты жұмыс істеді. Конфедерациялықтар Одақты құлдыққа қарсы деп қарады, кейде оларды құлдықты жоюшылар деп атады, АҚШ Әскери-теңіз флотына «құлдықтан азат ету флоты» және АҚШ Армиясына «құлдықтан азат ету күштері» деп сипаттады. 2015 жылы тарихшы Майкл Лэндис «Одақ» терминін қолдануды тоқтатуға шақырды, «АҚШ орнына «Одақ» терминін қолдану жоғалған себептің, Конфедерацияның АҚШ-тың сецессиядан құлағандығы туралы көзқарасын қолдайды. [ ] Бірақ шын мәнінде, АҚШ ешқашан өмір сүруін тоқтатқан емес. [ ] «Одаққа қарсы Конфедерация» дихотомиясы Конфедерациялық тәжірибеге сенімділік сыйлайды және АҚШ-тың саяси бірлік ретіндегі заңдылығын әлсіретеді». 2021 жылы Армия университетінің баспасөз қызметі «Одақ» сөзін «Федералдық үкімет» немесе «АҚШ үкіметі» сөздерімен алмастырғанын хабарлады. Армия университетінің баспасөз қызметі бұл «тарихи жағынан дәлірек» екенін мәлімдеді, өйткені «Одақ термині әрқашан барлық штаттарды бірге білдіреді». Сонымен қатар, соғыс басталғанда Одақ штаттарының әскер күші 5:2 артықшылығына ие болды. Жылдар өте келе Конфедерация кішірейіп, ресурстар мен халықты бақылаудан шығарды. Одақ өзінің өсіп келе жатқан артықшылықтарын одан да күшті әскери күшке айналдырды. Алайда, Одақтың күшінің көп бөлігі бұрынғы Конфедерациялық аймақтарды гарнизонмен қамтамасыз етуге, теміржолдар мен басқа да маңызды нысандарды қорғауға жұмсалды. Одақтың халық саны мен өнеркәсібіндегі үлкен артықшылықтары Конфедерацияға қарсы жеңіске жетудің маңызды ұзақ мерзімді факторлары болды, бірақ Одақ осы ресурстарды толық жұмылдыруға көп уақыт жұмсады.
Президент Линкольн
Тарихшылар Авраам Линкольннің президенттік қызметіндегі "саяси генийін" жоғары бағалаған. Оның ең басты міндеті – әскери жеңіске қол жеткізу еді. Бұл үшін ол стратегия және дипломатия саласында толыққанды жаңа дағдыларды меңгеруі қажет болды. Ол жабдықтап беруді, қаржыны, адам күшін, генералдарды таңдауды және жалпы стратегияның бағытын қадағалады. Мемлекеттік және жергілікті саясаткерлермен тығыз байланыс орнатып, ол халықтың пікірін білдірді және (Геттисбургте) Американың кейіннен даму бағытын анықтаған ұлттық мақсатты жариялады. Линкольннің тартымдылығы мен саяси және жеке қарсыластарымен ынтымақтасуға дайындығы Вашингтонды Конфедерация астанасы Ричмондтан гөрі әлдеқайда тиімді жұмыс істеуге мүмкіндік берді, ал оның өткірлігі көптеген қиын мәселелерді шешуге көмектесті. Линкольннің кабинеті Дэвистікіне қарағанда әлдеқайда күшті және тиімді болды, себебі Линкольн жеке бәсекелестікті өзара жоюдың орнына, үздік болуға бағытталған жарысқа айналдырды. Уильям Сьюард Сыртқы істер министрлігінде, Салмон П. Чейз Қаржы министрлігінде, ал (1862 жылдан бастап) Эдвин Стэнтон Соғыс министрлігінде Линкольннің күшті кабинетін құрады. Линкольн оларға маңызды тағайындаулар мен шешімдерді бақылаудан басқа, Конфедерацияның бүлігін тоқтату үшін толық еркіндік берді.
Конгресс
Республикашылдар Конгресі елдің экономикасын, қаржы жүйесін, салық жүйесін, жер жүйесін және жоғары білім жүйесін қайта құруға мүмкіндік беретін көптеген маңызды заңдарды қабылдады. Оларға Морилл тарифтері, Хоумстед заңы, Тынық мұхит темір жолы заңы және Ұлттық банк заңы кірді. Линкольн бұл заңнамаға салыстырмалы түрде аз көңіл бөлді, өйткені ол соғыс мәселелеріне назар аударды, бірақ ол Таддеус Стивенс (салық және шығындар жөніндегі), Чарльз Самнер (сыртқы істер жөніндегі), Лайман Трамбулл (заңдық мәселелер жөніндегі), Джастин Смит Моррилл (жер берулер және тарифтер жөніндегі) және Уильям Питт Фессенден (қаржы жөніндегі) сияқты ықпалды Конгресс басшыларымен тиімді жұмыс істеді. Әскери және қайта құру мәселелері басқа жағдай болды. Линкольн Республикашыл партияның орталық және консервативті фракцияларының жетекшісі ретінде Стивенс пен Самнер басқарған радикалдық республикашылдармен жиі қақтығысты. Автор Брюс Тэп Конгрестің Соғысты жүргізу жөніндегі бірлескен комитет арқылы Линкольннің бас қолбасшы рөліне сын бағасын көрсетіп тұрады. Бұл екі палатаның бірлескен комитеті болды, оған Конфедерацияға қатысты қатал ұстанымды ұстанған радикалдық республикашылдар басымдық құрды. 37-ші және 38-ші Конгрестер кезінде комитет Одақтың әскери операцияларының барлық аспектілерін зерттеді, әсіресе әскери жеңілістерге кінәлі қолбасшыларды анықтауға ерекше назар аударды. Олар Одақтың жеңісіне сөзсіз сенді. Сәтсіздік жаман ниеттіліктерді немесе жеке кемшіліктерді көрсетеді деп есептелді. Комитет Вест-Пойнттағы АҚШ Әскери академиясының түлектеріне сенімсіздікпен қарады, өйткені академияның көптеген түлектері жау армиясының басшылары болды. Комитет мүшелері саяси тұрғысынан жақсы жетістіктерге жеткен саяси генералдарды артық көреді. Кейбір комитет мүшелері стратегиялық маневрлерге қатысқан Вест-Пойнтерлердің қорқақ немесе тіпті адал емес деп санайтын. Нәтижесінде, бұл комитет бәсекеге қабілетсіз, бірақ саяси тұрғысынан дұрыс генералдарды қолдады.
Қарсылық
Қарсылық ең күшті болған Орта батыстағы Копперхед демократтарынан туды, олар Конфедерацияның бөлінуіне жол беруді қалаған. Шығыста соғысқа қарсылық ең күшті ирланд католиктерінің арасында болды, бірақ сонымен қатар Оңтүстікпен байланысты бизнес мүдделерін де қамтыды, мысалы Август Бельмонт сияқты. Демократиялық партия терең дағдарысқа ұшырады. 1861 жылы көптеген демократтар соғысты қолдады. Алайда, партия соғысты қолдаған орташа топтар мен, Копперхедтер сияқты бейбітшілік жақтастары арасында екіге бөлінді. Олар 1862 жылғы сайлауда үлкен жетістіктерге қол жеткізіп, Нью-Йорк штатының губернаторы ретінде орташа саясаткер Хорацио Сеймурды сайлады. Олар Өкілдер палатасында 28 орын алды, оның ішінде палата спикерінің орны да болды, бірақ республикашылдар палата мен сенаттың екеуін де бақылауда ұстады. 1862 жылы Индиана штатының заң шығарушы органына сайлау өте қиын болды. Демократтар заң шығарушы органына бақылау алғанмен, соғыс күшін тоқтатуға қол жеткізе алмады. Республикашыл губернатор Оливер П. Мортон демократиялық көпшілікке қарамастан, штаттың соғысқа қатысуын бақылауда ұстады. Вашингтон 1864 жылы Индиана штатының сарбаздарына сайлауда дауыс беру үшін үйлеріне қайтуға мүмкіндік беру үшін демалыс беруге көмектесті. 1864 жылы Солтүстіктегі сарбаздардың басым көпшілігі республикашылдарға дауыс берді. Соғысқа дейін демократ болғандар көбінесе дауыс беруден бас тартты немесе республикашылдарға дауыс берді. Федералды әскерге шақыру заңдары қатаңдаған сайын, Копперхедтердің бекіністерінде, мысалы Пенсильвания штатының көмір өндіру аудандарындағы ирландтар арасында наразылық күшейді. Үкіметке көмірге зор қажеттілік болғандықтан, ол сол жердегі әскерден қашуды көбінесе зорлықсыздықпен елемеді. 1863 жылы Нью-Йорк қаласындағы зорлықты көтеріліс АҚШ армиясының күшімен басылды. Демократтар 1864 жылғы президенттік сайлауға Соғыс демократы Джордж Макклелланды ұсынды, бірақ оған соғысқа қарсы бағдарлама берді. Конгресс тұрғысынан қарағанда, соғысқа қарсы оппозиция, көптеген штаттардағыдай, әлсіз болды. Индиана және Иллинойс штаттарының соғыс жақтасы губернаторлары 1862 жылы сайланған соғысқа қарсы заң шығарушы органдарды айналып өтті. Соғыстан кейін 30 жыл бойы демократтар көптеген адамдар Одақты құтқарушы және құлдықты жойған деп есептеген шейіт Линкольнге қарсы шыққандары үшін жауапкершілікті мойнына алды.
Мысқұйрықтар
Копперхедтер – соғысқа қарсы шығып, бірден бейбіт келісімді талап еткен солтүстік демократтардың ірі тобы. Олар "Одақты бұрынғы қалпына келтіруді" (яғни Оңтүстік пен құлдықпен бірге) қалағанын айтты, бірақ Конфедерацияның өз еркімен АҚШ-қа қайта қосылмасын түсінді. Ең танымал Копперхед – Огайо конгрессмені және Огайодағы Демократиялық партияның жетекшісі Клемент Л. Валландигам. Ол 1863 жылы губернатор сайлауында жеңіліске ұшырады. Орта батыстағы республикалық прокурорлар 1864 жылы бірнеше сот процесінде Копперхед белсенділерін мемлекетке опасыздық жасады деп айыптады. Копперхедшілдік – бұл халық қозғалысы, ең күштісі Огайо өзенінің солтүстігіндегі аймақта және кейбір қалалық этникалық округтерде байқалды. Кейбір тарихшылар бұл Республикалық партия қолдаған қоғамның қарқынды жаңаруына алаңдаған консервативтік күштерді бейнелейді деп санайды. Олар Джексон демократиясынан шабыт алып, индустрияландырылмаған, аграрлық қоғам идеалдарын жақтады. Вебер (2006) Копперхедтер соғысқа қатысудан жалтарды, дезертирлікке ықпал етті және құпия ұйымдар құрды деп мәлімдейді. Алайда, басқа тарихшылар Копперхедтерді үкімет тарапынан әділетсіздікке ұшыраған заңды оппозициялық күш деп санайды, сондай-ақ әскерге шақырудың беделі төмендегенін және республикашылдардың партиялық мүдделер үшін құпияларды әдейілеп үлкейтіп көрсеткенін айтады. Копперхедшілдік 1864 жылғы президенттік сайлаудағы маңызды мәселе болды – Одақ әскерлерінің сәтсіздігі кезінде оның күші артты, ал үлкен жеңістерге жеткенде әлсіреді. 1864 жылдың қыркүйегінде Атлантаның құлауынан кейін әскери жеңіске қол жеткізілгендей болды және Копперхедшілдік күйреп кетті. 1861 жылдың соңына қарай Одақ лагерьлерінде 700 000 сарбаз жаттықты. Көктемдегі алғашқы шақырылғандар 90 күнге ғана қызмет етті, содан кейін үйлеріне қайтып одан әрі шақырылды. Кейінгі шақырылғандар үш жылға тіркелді. Жаңа сарбаздар роталар мен полк құрамында жаттығумен айналысты. Бірінші жылғы шайқастар стратегиялық маңызды болғанымен, салыстырмалы түрде аз күштер мен аз шығындарды қамтыды. Аурулар ауруханаға түсуге немесе өлімге себеп болудың негізгі факторы болды. Алғашқы айларда сарбаздар "жаман" материалдан жасалған нашар сапалы форма киді, бірақ күзге қарай берік жүннен жасалған формалар – көк түсте – стандартқа айналды. Елдің зауыттары мылтық, оқ, арба, шатыр, телеграф және армияға қажетті басқа да көптеген арнайы заттарды шығаруға ауыстырылды. 1861 жылдың көктемінде соғыс қаупі мен Оңтүстік штаттарының бойкоты салдарынан бизнес баяу немесе тоқырады, бірақ күзге қарай бизнес қайтадан жастарды жұмысқа алды, бұл соғысты жеңуге көмектесетін баламалы жол болды. Бірінші жылы бейтараптық сақталды, бірақ 1862 жылдың жазында көптеген демократтар соғыс күшін қолдауды тоқтатты, ал олардың бекіністеріндегі еріктілер саны күрт төмендеді. Әскерге шақырулар жалғасты, сондықтан штаттар мен жергілікті органдар ақшалай сыйлықтар ұсынды. 1863 жылы әскерге шақыру заңы күшіне енді, бірақ заң оларды ерікті болуға немесе орнына басқа адамды жалдауға итермелегендіктен, көптеген адамдар шақырылып, қызмет етпеді. Басқалары жасырынған немесе елден кетіп қалды. 1863 жылдың қаңтарында күшіне енген Азат ету туралы жарлыққа сәйкес, жергілікті жерлер Оңтүстікте ұйымдастырылған бұрынғы құлдардан құралған полктерге демеушілік ету арқылы өздерінің әскерге шақыру квоталарын орындай алды. Мичиган мыңдаған еріктілерді жіберуге ерекше құштар болды. Гранд-Рапидс және Нильс қалаларын зерттеу 1861 жылы ұлтшылдықтың күрт өрбуін көрсетті, бұл қоғамның барлық сегменттерінде, барлық саяси, діни, этникалық және кәсіптік топтарда соғысқа деген ынтаны арттырды. Алайда, 1862 жылы қаза тапқандар көбейді, ал соғыс одақты сақтаумен қатар құлдарды азат етуге көбірек назар аударды. Копперхед демократтары соғысты сәтсіздік деп атады, ал ол республикашылдардың партиялық күш-жігеріне айналды. Мичиган сайлаушылары 1864 жылғы президенттік сайлауда партиялар арасында тең бөлінді.
Құжаттық соғыс
Жалпы алғанда, ұлттық, мемлекеттік және жергілікті билік органдары қағаздардың көп көлемін тиімді түрде шешті. Сақтандыру және қаржы компанияларында қалыптасқан дағдылар, адамдар туралы көптеген деректерді түсінуге көмектесетін жүйелі формалардың, көшірмелердің, қорытындылардың және файлдық жүйелердің негізін құрады. Бұл жұмыстың жетекшісі Джон Шоу Биллингс кейіннен перфокарталарды қолдана отырып, сандық ақпаратты механикалық түрде сақтау, сұрыптау және санау жүйесін әзірледі. Дегенмен, ескірген әдістемелерді мойындап, олардан жеңіп өту қажет болды. Нью-Гэмпшир штатындағы жағдай осыған дәлел: 1861-1864 жылдары штаттың генерал-адъютанты лауазымын қарт саясаткер Энтони К. Колби (1792-1873) және оның ұлы Дэниел Э. Колби (1816-1891) атқарды. Олар патриоттар болғанмен, өздеріне жүктелген міндеттердің күрделілігіне шыдамады. Штат 1861 жылдан кейін әскери қызметке жазылғандардың тізімін жоғалтты; оларда жеке құрам туралы ешқандай жазба, еріктілер, орынбасарлар немесе шақырылғандар туралы мәлімет болған жоқ, сондай-ақ қару-жарақ пен жабдықтардың тізімі де болмады. Натаниел Хед (1828-1883) 1864 жылы қызметке кірісіп, жеткілікті бюджет пен кеңсе қызметкерлерін алды және жоғалған құжаттарды қайта жаңартып құрды. Осының нәтижесінде, соғыстан кейін жесірлер, жетімдер және мүгедек жауынгерлер лайықты төлемдерін алды.
Медициналық жағдай
Соғыста жарақат алғандардан гөрі, аурудан көбірек сарбаздар қаза болды, ал одан да көп сарбаздар жарақаттар, аурулар мен жазабастардан уақытша мүгедек болып қалды. Одақ әр штатқа әскери госпитальдер құруға жауап берді. Лагерьдегі гигиена жағдайы нашар болды, әсіресе соғыстың басында, бұрын үйде аз болған адамдар мыңдаған бейтаныс адамдармен бірге оқу үшін жиналғанда. Бірінші кезекте балалар аурулары – қызылша, паротит, жөтел және әсіресе қызылша эпидемиялары тарады. Оңтүстіктегі операциялар қауіпті және жаңа ауру ортасын әкелді, соның салдарынан іш сүю, дизентерия, тиф және безгек аурулары пайда болды. Антибиотиктер болғандықтан, дәрігерлер кофе, виски және хинин тағайындады. Қатал ауа-райы, нашар су, қысқы маусымдағы нашар баспана, лагерьдегі тәртіпсіздік және лас госпитальдер өз салдарынан болды. Бұл ежелгі заманнан бері соғыстарда кездесетін жағдай еді, ал Конфедерация армиясының жағдайы одан да нашар болды. Одақтағы ерекшелік – білікті, қаржыландырылған медициналық ұйымдастырушылардың пайда болуы, олар белсенді әрекет етті, әсіресе АҚШ Армиясының Медициналық департаменті мен АҚШ Санитарлық комиссиясы, жаңа жекеменшік мекеме. Көптеген басқа жаңа мекемелер де әскерилердің медициналық және моральдық қажеттіліктерін қамтыды, соның ішінде АҚШ-тың Христиандық комиссиясы, сондай-ақ 1861 жылы Генри Уитни Беллоус, унитарийлік пастор және әлеуметтік реформатор Доротея Дикс құрған Армиядағы ауру және жарақат алғандарға көмек көрсету үшін әйелдердің орталық қауымдастығы (WCAR) сияқты кішірек жекеменшік мекемелер. Жүйелі қаржы жинауға шақырулар халықтың санасын көтеріп, миллиондаған доллар жинады. Мыңдаған еріктілер госпитальдерде және демалыс үйлерінде жұмыс істеді, ең танымал ақын Уолт Уитман. Әйгілі ландшафт сәулетшісі Фредерик Лоу Олмстед Санитарлық комиссияның өте тиімді атқарушы директоры болды. Огайо штаты сияқты штаттар өздерінің салық ақшаларын әскерлерін қолдау үшін пайдалана алады. Огайо штатының губернаторы Дэвид Тодтың белсенді басшылығымен, ол республикашылармен "Одақ партиясының" коалициялық тізімімен жеңіске жеткен соғыс демократы болды. 1862 жылдың сәуір айында Шило шайқасында болған күтпеген құрбандықтардан кейін Огайо штаты үш пароходты дәрігерлер, медбикелер және медициналық жабдықтармен жабдықталған жылмалы госпиталь ретінде жіберді. Штаттың флоттары 11 госпитальдық кемеге дейін кеңейтілді, ал штат Огайо сарбаздарының келу-кетуіне көмектесу үшін негізгі көлік түйіндерінде 12 жергілікті кеңсе құрды. Христиандық комиссия 6000 ерікті мүшелерден тұрды, олар көптеген жағдайларда капелландарға көмектесті. Мысалы, олардың өкілдері Киелі кітаптарды таратып, уағыз айтып, үйге хаттар жіберуге көмектесіп, адамдарға оқу мен жазуды үйретті және лагерь кітапханаларын құрды. Армия көптеген сабақ алды және өз процедураларын жаңартып, медицина ғылымы, әсіресе хирургия көптеген жетістіктерге жетті. Соғыс кезіндегі көптеген Одақтық комиссиялардың тәжірибесі қоғамдық әл-ауқатты жаңартып, Америкадағы қаржы жинау кампаниялары мен жеке қайырымдылықтарға негізделген кең ауқымды қоғамдық қайырымдылыққа жол ашты. Сонымен қатар, әйелдер жаңа қоғамдық рөлдерге ие болды. Мысалы, АҚШ Санитарлық комиссиясының Чикаголық бөлімшесінің директоры Мэри Ливермор (1820-1905) соғыстан кейін әйелдердің сайлау құқығын қолдау үшін өзінің жаңадан тапқан ұйымдастырушылық дағдыларын пайдаланды. Ол әйелдерге білім беру мен жұмыс мүмкіндіктерін кеңейту қажеттігін айтты, осылайша олар басқаларға көмектесу рөлін орындай алады. Санитарлық комиссия орасан көп сандық деректерді жинады және ақпаратты жылдам қол жеткізу үшін сақтау және деректер үлгілерін механикалық түрде іздеу мәселелерін ашты. Бұл іске бастамашы Джон Шоу Биллингс (1838-1913) болды. Соғыстағы аға хирург Биллингс әлемдегі ең маңызды кітапханалардың екеуін – Бас хирург кеңсесінің кітапханасын (қазіргі Ұлттық медицина кітапханасы) және Нью-Йорк қалалық кітапханасын салды; сондай-ақ ол деректерді сандарға айналдырып, компьютерлік перфокартаға соғу арқылы механикалық талдау жасауды ойлап тапты, кейіннен оны оның шәкірті Герман Холлерит жасады. Оның компаниясы 1911 жылы International Business Machines (IBM) компаниясына айналды.
Соғыс тұтқындары
Екі жақ та тұтқын лагерьлерін ұстады; олар шамамен 400 000 тұтқынды қабылдады, бірақ көптеген тұтқындар тез босатылып, лагерьлерге жіберілген жоқ. 1901 жылы Жазбалар және зейнетақы кеңсесі 211 000 солтүстік тұрғынының тұтқынға алынғанын тіркеді. 1861–63 жылдары көпшілігі дереу кешіріммен босатылды; 1863 жылы кешіріммен алмасу жүйесі тоқтап қалғаннан кейін, шамамен 195 000 адам Конфедерацияның тұтқын лагерлеріне жіберілді. Кейбіреулері қашуға тырысты, бірақ азайып кетті. Ал 464 000 Конфедерация сарбазы тұтқынға алынды (көпшілігі соңғы күндері) және 215 000 адам түрмеге қамалды. 30 000-нан астам Одақ және 26 000-ға жуық Конфедерация тұтқындары тұтқында қайтыс болды. Солтүстік түрмелеріндегі тұтқындардың 12 пайызынан астамы, Оңтүстік түрмелеріндегі 15,5 пайызға қарағанда көз жұмды.
Жобалық тәртіпсіздіктер
1863 жылғы әскери шақыру заң жобасына наразылық бірнеше қалаларда және ауылдық жерлерде де көтерілістерге әкелді. Ең ірісі – 1863 жылдың 13-16 шілдесі аралығында Нью-Йорк қаласында болған көтеріліс. Ирландиялық католиктер және басқа жұмысшылар полициямен, милициямен және әскер бөлімдерімен шайқасты, әскер көшелерді артиллериямен тазартқанға дейін. Әскери шақыруға қарсы басталған наразылық тез арада Нью-Йорктегі афроамерикандықтарға қарсы зорлық-зомбылыққа ұласып, көптеген адам көшеде қаза тапты. Шағын көтерілістер этникалық неміс және ирланд аудандарында, сондай-ақ Огайо өзені бойындағы «Мысбас» (Copperhead) жақтастары көп шоғырланған аймақтарда болды. Холмс округі, Огайо – Пенсильвания голландтары мен жақында көшіп келген неміс иммигранттарының басымдығын құраған, оқшауланған аймақ болатын. Бұл демократтардың бекінісі еді және әскери міндеттілікке қолдау білдіруге көбі батыл болған жоқ. Жергілікті саясаткерлер Линкольн мен Конгресті деспоттық деп айыптады, заң жобасын жергілікті тәуелсіздіктің бұзушылығы деп қарады. 1863 жылдың маусым айында ұсақ тәртіпсіздіктер болды, олар армия қарулы күштерін жібергеннен кейін тоқтатылды.
Экономика
Соғыс кезінде Одақтың экономикасы өсіп, гүлденді, сонымен қатар үлкен армия мен флотты ұстады. Вашингтондағы республикашылар өнеркәсіптік ел туралы вигтердің көзқарасын ұстанды: ірі қалалар, тиімді фабрикалар, өнімді шаруашылықтар, барлық ұлттық банктер, бәрі заманауи теміржол жүйесімен байланыстырылған, оларды АҚШ Әскери теміржолы жұмылдыратын еді. Оңтүстік өнеркәсіпті дамытуға бағытталған тарифтер мен шаруашылықты қолдауға арналған жер участақтарын беру туралы заңдар сияқты саясатқа қарсы болды, себебі құлдықтан ешқандай пайда көрілмейтін еді. Оңтүстік жойылғаннан кейін және солтүстік демократтары әлсіз болғандықтан, республикашылар өз заңдарын қабылдады. Сонымен қатар, олар соғыстың бір бөлігін қаржыландыру үшін жаңа салықтар енгізді және соғыстың қалған шығындарын жабу үшін көптеген облигациялар шығарды. Экономикалық тарихшылар соғыстың қалған шығындарын инфляциямен байланыстырады. Конгресс соғыста жеңіске жету және экономиканы түбегейлі өзгерту мақсатындағы экономикалық жаңғыртудың кең ауқымды бағдарламасын жасады.
Соғысты қаржыландыру
1860 жылы Қазыналық – үкіметтің шағын операцияларын жер сату және төмен тарифтік кеден арқылы қаржыландырған шағын мекеме еді. Бейбіт уақыттағы кірістер толыққанды соғыс шығындарымен салыстырғанда мардымсыз болды, бірақ Қаржы министрі Салмон П. Чейз басқарған Қазыналық департаменті экономиканы құлатпай соғысты қаржыландыруда ерекше тапқырлық танытты. Көптеген жаңа салықтар енгізілді, әрқашан патриоттық рухта, қаржылық құрбандықты өмір мен денсаулыққа берілген құрбандықпен салыстыра отырып. Үкімет тауарлар үшін нақты ақша төледі, бұл адамдарды саяси көзқарасына қарамастан үкіметке сатуға ынталандырды. Конфедерация болса, мүлікті тартып алғанда қағаздық міндеттемелер берді, сондықтан тіпті адал конфедерациялықтар да аттары мен есектерін күмәнді қағазға сатудың орнына жасырып қойды. Жалпы, Солтүстіктің қаржы жүйесі ақша жинау және патриотизмді пайдаға айналдыруда үлкен жетістікке жетті, ал Конфедерация жүйесі өз патриоттарын кедейлендірді. Азамат соғысына қарсы күреске жұмсалатын зор армия мен флотты ұстауға АҚШ-қа 3,1 миллиард доллар қажет болды, оның ішінде 1862 жылы ғана 400 миллион доллардан астам ақша жұмсалды. Тарифтерден басқа, ең көп кіріс жаңа акциздерден – белгілі бір деңгейде қосылған құн салығынан – өндірілген тауарлардың барлық түрлеріне салынды. Екінші орында бірнеше Моррилл тарифтері арқылы әлдеқайда жоғары тарифтер тұрды. Үшіншісі – елдің алғашқы табыс салығы; оны тек байлар төледі және соғыс аяқталғаннан кейін жойылды. Салықтардан басқа, екінші маңызды кіріс көзі – мемлекеттік облигациялар болды. Бірінші рет облигациялар кішкентай номиналда тікелей халыққа сатылды, банкир Джей Кук ұсынғандай, жарнама мен патриотизм маңызды рөл атқарды. Жеке банктер банкноттар шығару құқығынан айырылды. Бұл құқық тек ұлттық банктерге ғана берілді, ал Чейз ұлттық банк ашуды жеңілдетті: ол федералдық облигацияларды сатып алу және ұстауды қамтиды, соның салдарынан қаржыгерлер осы банктерді ашуға асықты. Чейс оларды нөмірледі, сондықтан әр қаладағы бірінші банк – «Бірінші Ұлттық Банк» аталды. Сонымен қатар, үкімет «жасыл доллар» деп аталатын қағаз ақша басып шығарды. Олар инфляцияға себеп болғандықтан, көптеген дау-дамайларға әкелді. Солтүстіктің ең маңызды соғыс шарасы, мүмкін, өнеркәсіптік кеңею үшін сенімді валюта қамтамасыз еткен ұлттық банктер жүйесін құру болды. Одан да маңыздысы, ашылуға рұқсат етілген жүздеген жаңа банктер мемлекеттік облигацияларды сатып алуға міндетті болды. Осылайша, ел фермалар, қалалық ғимараттар, фабрикалар мен кәсіпорындардың әлеуетті байлығын ақшаға айналдырып, осы ақшаны соғыс қажеттіліктері үшін дереу Қазыналыққа тапсырды.
Тарифтер
Чейс хатшысы, ұзақ уақыт еркін сауданы жақтағанмен, 1861 жылдың жазында Морриллмен бірге екінші тарифтік заңды қабылдау үшін жұмыс істеді, осылайша кірістерді арттыру үшін бағдарламаны тағы 10 пайызға көтерді. Бұл келесі заңдар негізінен соғыстың қажеттіліктерін қаржыландыруға бағытталған болды, бірақ олар Кэри сияқты протекционистердің қолдауын алды, ол Морриллге заң жобасын дайындауда қайтадан көмектесті. 1861 жылғы Моррилл тарифтері кіріс жинау мақсатымен жасалды. 1862 жылғы тарифтік заң кіріс көтерумен қатар, британдық импортқа салық салу арқылы британдық бәсекелестікке ұшырамайтын фабрикалар құруға да ынталандырды. Бұдан бөлек, ол американдық жұмысшыларды еуропалық жұмысшылардың төмен жалақысынан қорғады, сондай-ақ, үлкен артықшылық ретінде ондаған мыңдаған еуропалықтарды жоғары жалақылы зауыт және қолөнер жұмыстары үшін Америкаға көшіп келуге ынталандырды. 1861 жылдан 1865 жылға дейінгі кедендік түсімдер 345 миллион долларды құрады, бұл барлық федералды салық түсімдерінің 43% -ына тең.
Жер гранттары
АҚШ үкіметінің меншігінде кең аумақты, құнарлы жерлер болды (көбінесе 1803 жылғы Луизиананы сатып алудан және 1846 жылғы Ұлыбританиямен жасалған Орегон шартынан). Ең басты міндет – сол жерлерді адамдарға пайдалы ету және соғыс қарызын төлеуге қажетті байлықтың экономикалық негізін қалыптастыру еді. Жер гранттары теміржол құрылыс компанияларына батыс жазықтарын ашу және Калифорниямен байланыс жасау үшін берілді. «Жер қоры» заңы арқылы фермерлерге тегін жер берілді, ал жер гранттарымен қамтамасыз етілген арзан шаруашылық жерлері Батыста коммерциялық ауыл шаруашылығының дамуын жылдамдатты. 1862 жылғы «Жер үйлестіру» заңы мемлекеттік жерлерді тегін пайдалануға ашты. Теміржолдарға жер беру арқасында олар шаруашылықтарға арналған жерлерді (80-ден 200 акрға дейін) төмен бағамен, ұзақ мерзімді несиемен сата алды. Бұған қоса, үкімет жаңадан құрылған Ауыл шаруашылығы министрлігі және Морриллдің жер гранты колледжі заңы арқылы жаңа ақпарат, ғылыми әдістер мен соңғы технологияларды таратуға көмектесті.
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығы ең ірі жекелеген сала болды және соғыс кезінде гүлденді. Бағалар армия мен Ұлыбританияның (оның азық-түлік импортының төрттен бір бөлігі американдық бидайға тәуелді болған) күшті сұранысының арқасында жоғары болды. Соғыс атпен жұмыс істейтін машиналар мен басқа да құралдарды жылдам қабылдауға ықпал етті. Орақ және шөп шабу машинасы сияқты жаңа өнертабыстардың жылдам таралуы жұмыс күшін тиімді етті, тіпті жүздеген мың шаруалар әскерде болған кезде де. Көптеген әйелдер олардың орнына өтіп, не істеу керектігі туралы көбінесе пошта арқылы кеңес алды; олар кеңес және көмек үшін жиі қоғамдық ұйымдарға және туысқандарына жүгінді. Одақ жүздеген мың мал пайдаланды. Әскерде оларды шаруалар мен мал өсірушілерден сатып алуға жеткілікті қаражат болды, бірақ әсіресе соғыстың басында сапасы әртүрлі болды. Аттар кавалерия және артиллерия үшін қажет болды. Есектер вагонды тартты. Мал дәрігерлерін қыңырлатқан, өлімге әкелетін құрт ауруының күрт өрбуіне қарамастан, жабдықтау тоқтамады. Оңтүстікте Одақ әскері Конфедерацияның қолына тимеу үшін қажет емес аттарды атып өлтірді.
Мақта саудасы
Қазынашылық соғыс кезінде мақта сатып ала бастады, оны Еуропаға және солтүстік фабрикаларға жөнелту үшін. Сатушылар – ақшаға мұқтаж болған оңтүстік плантаторлары, өз патриотизміне қарамастан. Солтүстіктегі сатып алушылар көп пайда таба алатын, бұл Улисс Грант сияқты әскерлерді ашуландырды. Ол еврей саудагерлерін кінәлап, 1862 жылы оларды өз қатарынан қуды, бірақ Линкольн осы антисемиттік әрекетке қарсы шықты. Сыншылар мақта саудасы Оңтүстікке көмектесіп, соғысты ұзартты және жемқорлықты күшейтті деді. Линкольн Британия тоқыма өндірушілері шикізаттан айырылса, араласуы мүмкін деген қорқыныштан сауданы жалғастыруға шешім қабылдады. Тағы бір мақсат – Оңтүстік шекаралық штаттардағы одақтастық сезімін ояту. Солтүстік тоқыма фабрикалары мақтаға бизнесті жалғастыру және форма тігу үшін мұқтаж болды, ал Еуропаға мақта экспорттау соғысты қаржыландыру үшін маңызды алтын көзін қамтамасыз етті.
Дін
1860 жылдары Солтүстікте протестанттық дін өте күшті болды. Америка Құрама Штаттарының Христиандық комиссиясы әскери лагерьлерге психологиялық қолдау көрсету үшін, сондай-ақ кітаптар, газеттер, азық-түлік және киіммен қамтамасыз ету үшін өкілдер жіберді. Дұға, уағыз және қайырымдылық көмек көрсету арқылы, өкілдер сарбаздардың рухани және тұрмыстық қажеттіліктерін қанағаттандырып, оларды христиандық өмір салтына баулуға тырысты. Америкадағы протестант дін қызметкерлері түрлі ұстанымдарды қабылдады. Жалпы алғанда, методистер, Солтүстік баптистер және конгрегационалистер сияқты пиетистік дін тобы соғысқа белсенді қолдау көрсетті. Католиктер, епископалдар, лютерандар және консервативті пресвитериандар соғыс туралы пікір таластың мүшелерінің арасында жік тудырмау үшін талқылаудан жалтарды. Квакерлер жеке деңгейде құлдықтан босату қозғалысын күшті қолдағанмен, діни ұстаным қабылдаудан бас тартты. Конфедерацияны қолдаған кейбір дін қызметкерлері, әсіресе шекаралық аймақтарда, "Copperheads" деп айыпталды.
Методистер
Көптеген солтүстік тұрғындары дінге жақында ғана келген болатын (Екінші Ұлы оянудан кейін) және дін олардың өмірінде зор күш болды. Одақты қолдау үшін ең белсенді конфессия – Медофистік епископтық шіркеу еді. Карвардин методистері ақтарға қатысты қатал ұстанымдарымен Радикалдық республикашылдарға халықтан күшті қолдау көрсетті. Наразды методистер шіркеуден шығып кетті. Қайта құру кезеңінде методистер босатылғандар үшін методист шіркеулерін құруға көмектесуде бастама көтерді және оңтүстік қалаларына көшіп, тіпті армияның көмегімен шіркеудің оңтүстік тармағына тиесілі ғимараттарды бақылауға алды. Методистердің отбасылық журналы Ladies' Repository христиандық отбасылық белсенділікті насихаттады. Оның мақалалары әйелдер мен балалардың рухани жағдайына оң әсер етті. Соғысты құлдықпен бұзылған оңтүстік өркениете қарсы ұлы рухани күрес ретінде бейнеледі. Ол отбасы мүшелерінің Одаққа көмектесу үшін атқара алатын іс-әрекеттерін ұсынды.
Отбасы
Тарихшы Стивен М. Франк ата болу мағынасының әлеуметтік жағдайға және жасқа қарай өзгергенін хабарлайды. Оның сөзіне қарағанда, көптеген ер адамдар қамқорлық жасау және бала тәрбиелеу сияқты екі жақты міндеттерді бірдей орындаған және күйеу мен әйелдің балаларына қатысты өзара жауапкершіліктері болғанына сенген. Соғыс еркектіктің қадірін арттырып, әке мен ұл арасындағы байланысты күшейте түсті. Әсіресе, әскердің өміріндегі бес маңызды кезеңде (қатысуға тіркелу, шайқаста суыну, демобилизация, жаралану және қаза болу) алысқа кеткен әкелерінен келген хаттар 19 ғасырдың ерекше ерлік идеалдарын көрсетеді.
Балалар
Балаларға арналған көптеген журналдар болды, мысалы, "Мерри мұражайы", "Студент және мектептесі", "Біздің жас достарымыз", "Кішкентай паломник", "Форрестердің ойыншығы" және "Кішкентай капрал". Олар протестанттық діни рухта болды және "қайырлы еңбек, бағыну, жомарттық, қарапайымдық және құдайшылдық қағидаларын ұстануға; отбасылық бірлік пайдасын дәріптеуге; сондай-ақ, жеңіл оқиғалар, таза ойын-сауық және тәрбие беруге" шақыратын. Олардың беттерінде соғыс туралы деректі ақпараттар мен әңгімелер, сонымен қатар осы тақырыптағы викториналар, ойындар, өлеңдер, әндер, "декламацияға" арналған қысқа сөздер, қысқа әңгімелер және балалар қоя алатын өте қысқа пьесалар жарияланды. Олар патриотизмді және Одақтың соғыс мақсаттарын насихаттады, босатылған құлдарға мейірімділікпен қарауға, Конфедерацияның ісін қаралауға, оқырмандарды соғысқа байланысты гуманитарлық қорларға ақша жинауға шақырды және отбасы мүшелерінің қазасына қатысты мәселелерді қамтыды. 1866 жылы Милтон Брэдли компаниясы "Мириоптикон: Қозғалыстың тарихи панорамасы" атты кітабын сатты, ол балаларға соғыс туралы түсіндіретін аудандық қойылым жасауға мүмкіндік берді. Ол дөңгелектерде айналатын түрлі-түсті суреттерден, алдын ала басылған билеттерден, плакат жарнамаларынан және қойылымда оқылатын мәтіндерден тұрды. Соғыс жетімдеріне қамқорлық жасау жергілікті ұйымдар үшін, сондай-ақ мемлекеттік және жергілікті билік үшін маңызды міндет болды. Типтік штат – Айова, онда жеке "Айова солдаттарының жетімдер үйі қауымдастығы" заң шығарушы орган мен қоғамдық қайырымдылық есебінен жұмыс істеді. Ол Дейвенпорт, Гленвуд және Седар-Фолс қалаларында жетімдер үйін құрды. Мемлекет әскерилердің жесірлері мен балаларына зейнетақы төледі. Пенсильваниядағы солдаттардың жетімдер мектебі сияқты жетімдер мектептері де Азамат соғысынан кейін басталған кең ауқымды қоғамдық әлеуметтік тәжірибе туралы айтты. Бұл жетімдер мектептері Азамат соғысының қаһармандықтарының жетім балаларына баспана, күтім және білім беру үшін құрылды. Олар мемлекеттік мақтанышқа айналды, жетім балалар патриоттық тәрбиенің күшін көрсету үшін митингтерде көрсетілді. Соғыстан бұрын барлық солтүстік штаттарда тегін мемлекеттік мектептер болды, бірақ шекаралық штаттарда болған жоқ. Батыс Вирджиния 1863 жылы өз жүйесін құрды. Бұл заңға қарсылық білдірген қара нәсілді балалардың көпшілігі бұрынғы құлдар болғандықтан, оларға білім беруге тең мүмкіндіктер берілді. Сент-Луиске мыңдаған қара нәсілді босқындар келді, онда "Азат етілгендерге көмек қоры", "Азаматтар одағының көмек қоры", "Батыс санитарлық комиссиясы" және "Америкалық миссионерлер қауымдастығы" (АМА) өз балалары үшін мектептер ашты.
Оңтүстік және шекаралық штаттардағы одақтастар
АҚШ федералды үкіметіне адал және бөлінуге қарсы болған, шекаралық штаттарда (құлдық заңды болған жерлерде) және Конфедерация бақылауындағы штаттарда тұратын адамдар "Одақтастар" деп аталды. Конфедерация оларды кейде "Үй жасаған янкилер" деп атады. Дегенмен, Оңтүстік Одақтастары міндетті түрде солтүстікке жақын болмады, және олардың көпшілігі, сецессияға қарсы болғанымен, Конфедерация құрылғаннан кейін оны қолдады. Шығыс Теннесси ешқашан Конфедерацияны толық қолдамады, ал ондағы Одақтастар күшті штат басшыларына айналды, оның ішінде губернаторлар Эндрю Джонсон мен Уильям Г. Браунлоу. Сол сияқты, Кентуккидің шығысындағы кең аумақтар Одақтастардың бекінісі болды және штатты бөлінуден сақтап қалды. Батыс Вирджинияда Огайо және Пенсильваниямен шектес аудандар Одақтастардың күшті орталықтары болды, бірақ ішкі аудандар Ричмонд пен Конфедерацияны қолдады. Одақ армиясының көмегімен және Конгрестің қолдауымен Уилиндегі Одақтас үкімет 1863 жылы Батыс Вирджиния штатын құрды. Бірақ жаңа штат үкіметі оның территориясының жартысынан да азын ғана бақылай алды. Одақ армиясы Батыс Вирджинияда 1869 жылға дейін қалды, жаңа штатқа қарсы наразылықтармен және қарсылықтармен күресті. Азамат соғысы кезінде Оңтүстіктен шамамен 100 000 Одақтас Одақ армиясында қызмет етті, ал Оңтүстік Каролинадан басқа барлық Конфедерация штаттарынан Одақтас полктері құрылды. Мұндай бөлімшелердің бірі – 1-ші Алабама атқыштар полкі, ол Вильям Шерманның теңізге жасаған жорығында оның жеке күзеті ретінде қызмет етті. Оңтүстік Одақтастары партизандық соғысқа қарсы жарымәскери күштер ретінде кеңінен пайдаланылды. Қайта құру дәуірінде (1865–1877) көптеген Оңтүстік Одақтастары "Скалавагтар" атанды, бұл Республикалық партияны қолдаған Оңтүстік ақ адамдарына деген қарапайым сөз.
Партизандық соғыс
Ұйымдастырылған әскери қақтығыстардан өзге, шекаралық аймақтар партизандық соғысқа ұшырады. Қатты бөлінген мемлекеттерде көршілер жиі соғыстың сылтауын пайдаланып, жеке басты кек қайтару үшін қаруға көтерілді.
Миссури
Миссуриде Одақ және Конфедерация күштері арасында 1000-нан астам шайқас болды, сондай-ақ Конфедерация жақтастарының ресми емес топтары жасаған есепке келмейтін партизандық шабуылдар мен шабуылдар көп болды. Батыс Миссури Азамат соғысы кезінде қатыгез партизандық соғыстың ошағы болды. Квантрилдің жасағы мен Қанды Билл Андерсонның адамдары сияқты көшпелі бүлікшілер елді қорқытып, әскери нысандарға да, азаматтық елді мекендерге де шабуыл жасады. Жалпыға тараған шабуылдар мен Конфедерацияға көңіл білдірушілердің қорғауына байланысты, Федералдық басшылар 1863 жылы №11 Жалпы бұйрық шығарды және Джексон, Касс және Бейтс округтерінің аудандарын эвакуациялады. Олар партизандарға қолдау көрсетуді азайту үшін тұрғындарды үйлерінен шығарып жіберді. Одақтың атты әскері партизандарды іздеп табуға және оларды қолдау көрсететін орындар мен инфрақұрылымсыз қалдыруға мүмкіндік алды. Ықшам уақыт ішінде әскер 20 мыңға жуық адамды, көбінесе әйелдерді, балаларды және қарттарды үйлерінен кетуге мәжбүр етті. Көптеген адамдар ешқашан оралмады, ал соғыстан кейін зардап шеккен округтердің экономикасы жылдар бойы қирады. Отбасылар ащы тәжірибелерін бірнеше буынға жеткізді. Болашақ АҚШ президенті Гарри Трумэннің ата-анасы шабуылдарға ұшырады, ол оларды концлагерьде қалай ұстағанын айтты. Соғыстан кейін кейбір қарақшылық жасаған топтар ұйымдасқан қылмыстық топтарға айналды. 1882 жылы банкті тонаушы және бұрынғы Конфедерация партизаны Джесси Джеймс Миссури штатының Сент-Джозеф қаласында қаза тапты. Партизандық соғыстың салдарынан қалған тәртіпсіздікпен күресу үшін құқық қорғау органдарының нашар болған шалғай аймақтарында өздік құқық қорғаушылар тобы пайда болды. Мысалы, Озарк тауларындағы бірнеше құқық қорғаушы топтарын «Балд Нобберлер» деп атады. Кейбір жағдайларда олар да заңсыз топтарға айналды.
Кентукки штаты
1863 және 1864 жылдары Кентукки штатында жергілікті түрде ұйымдастырылған партизандық шабуылдардың күшеюіне жауап ретінде, 1864 жылдың маусым айында генерал-майор Стивен Г. Бербридж Кентукки штабына басшылық етуге тағайындалды. Бұл президент Авраам Линкольн бекіткен әскери жағдайдан басталатын, 1865 жылдың басына дейін жалғасқан әскери басқарудың ұзақ кезеңі болды. Кентуккиде бейбітшілік орнату мақсатында Бербридж адалдыққа қарсы тұруды қатаң түрде басып тастады және экономикалық қысымды мәжбүрлеу құралы ретінде пайдаланды. Оның партизандық саясаты, әсіресе қарусыз одақтас азаматтардың өлімі үшін төрт партизанды ашық түрде атқылауы, ең көп пікір тудырды. Губернатор Томас Э. Брамлеттпен қарым-қатынасы нашарлағаннан кейін, Бербридж 1865 жылдың ақпанында қызметтен алынды. Оңтүстік штаттары оны "Кентуккидің қасапшысы" деп еске алды.
Саясат
Бог, Аллан Г. Конгрессменнің азамат соғысы (1989)
Карман, Гарри Дж. және Рейнхард Х. Лутин. Линкольн және қамқорлық (1943), әр штат бойынша егжей-тегжейлі мәліметтер
Дональд, Дэвид Герберт. Линкольн (1999) ең жақсы өмірбаян; үзінді және мәтіндік іздеу
Энгл, Стивен Д. Ұлтты құтқару үшін бірігу: Линкольн және Одақтың соғыс губернаторлары (Солтүстік Каролина университеті баспасы, 2016). 725 б.
Галлахер, Гэри В. Одақ соғысы (2011), солтүктің негізінен ұлтшылдық пен Одақты сақтау үшін күрескенін баса көрсетеді.
Гудвин, Дорис Кернс. Бәсекелес команда: Авраам Линкольннің саяси генийі (2005) үзінділер мен мәтіндік іздеу, Линкольн кабинеті туралы
Грин, Майкл С. Бостандық, Одақ және билік: Линкольн және оның партиясы Азамат соғысы кезінде (2004). 400 б.
Харрис, Уильям К. Линкольн және Одақ губернаторлары (Southern Illinois University Press, 2013) 162 б.
Хесселтин, Уильям Б. Линкольн және соғыс губернаторлары (1948)
Клеппнер, Пол. Үшінші сайлау жүйесі, 1853–1892: Партиялар, сайлаушылар және саяси мәдениет (1979), дауыс беру үлгілерін статистикалық зерттеу.
Лоусон, Мелинда. Отандық оттар: Азамат соғысының солтүгінде жаңа американдық ұлтшылдықты қалыптастыру (Канзас университетінің баспасы, 2002).
Лутин, Рейнхард Х. Линкольннің алғашқы науқаны (1944) 1860 жылғы сайлау туралы
Нейли, Марк. Бөлінген Одақ: Азамат соғысының солтүгіндегі партиялық қақтығыс (2002)
Палудан, Филип С. Авраам Линкольннің президенттігі (1994), Линкольн әкімшілігінің жан-жақты қарастырылуы
Роули, Джеймс А. Одақтың саясаты: Азамат соғысы кезіндегі солтүктік саясат (1974).
Ричардсон, Хизер Кокс. Жер бетіндегі ең ұлы мемлекет: Азамат соғысы кезіндегі республикалық экономикалық саясат (1997)
Силби, Джоэл. Құрметті азшылық: Азамат соғысы дәуіріндегі Демократиялық партия (1977).
Смит, Адам И. П. Енді партия жоқ: Азамат соғысының солтүгіндегі саясат (Оксфорд университетінің баспасы, 2006)
Смит, Майкл Томас. Ішкі жау: Азамат соғысының солтүгіндегі жемқорлық қорқынышы (2011) онлайн шолу
Вебер, Дженнифер Л. Копперхедтер: Линкольннің қарсыластарының өркендеуі мен құлдырауы солтүкте (2006) үзінді және мәтіндік іздеу
Carman, Harry J. and Reinhard H. Luthin. Lincoln and the Patronage (1943), details on each state
Donald, David Herbert. Lincoln (1999) the best biography; excerpt and text search
Engle, Stephen D. Gathering to Save a Nation: Lincoln and the Union's War Governors (University of North Carolina Press, 2016). 725 pp. Gallagher, Gary W. The Union War (2011), emphasizes that the North fought primarily for nationalism and preservation of the Union
Goodwin, Doris Kearns. Team of Rivals: The Political Genius of Abraham Lincoln (2005) excerpts and text search, on Lincoln's cabinet
Green, Michael S. Freedom, Union, and Power: Lincoln and His Party during the Civil War. (2004). 400 pp. Harris, William C. Lincoln and the Union Governors (Southern Illinois University Press, 2013) 162 pp. Hesseltine, William B. Lincoln and the War Governors (1948)
Kleppner, Paul. The Third Electoral System, 1853–1892: Parties, Voters, and Political Culture (1979), statistical study of voting patterns. Lawson, Melinda. Patriot Fires: Forging a New American Nationalism in the Civil War North (University Press of Kansas, 2002). Luthin, Reinhard H. The first Lincoln campaign (1944) on election of 1860
Neely, Mark. The Divided Union: Party Conflict in the Civil War North (2002)
Paludan, Philip S. The Presidency of Abraham Lincoln (1994), thorough treatment of Lincoln's administration
Rawley, James A. The Politics of Union: Northern Politics during the Civil War (1974). Richardson, Heather Cox. The Greatest Nation of the Earth: Republican Economic Policies during the Civil War (1997)
Silbey, Joel. A Respectable Minority: The Democratic Party in the Civil War Era (1977). Smith, Adam I. P. No Party Now: Politics in the Civil War North (Oxford University Press, 2006)
Smith, Michael Thomas. The Enemy Within: Fears of Corruption in the Civil War North (2011) online review
Weber, Jennifer L. Copperheads: The Rise and Fall of Lincoln's Opponents in the North (2006) excerpt and text search
Конституциялық және құқықтық
Хайман, Гарольд. Кемістіксіз одақ: Азамат соғысы мен Қайта құрудың Конституцияға тигізген әсері (Альфред А. Кнопф, 1973)
Нейли-младший, Марк Э. Еркіндіктің тағдыры: Авраам Линкольн және азаматтық құқықтар (Оксфорд университетінің баспасы, 1991); 1992 жылғы тарих саласындағы Пулитцер сыйлығының иегері. Нейли-младший, Марк Э. Линкольн және ұлттың жеңісі: Америка Азамат соғысындағы конституциялық шиеленіс (Солтүстік Каролина университетінің баспасы, 2011); АҚШ және Конфедерацияның конституцияларын және олардың осы қақтығыстағы рөлін қамтиды.
Neely Jr., Mark E. The Fate of Liberty: Abraham Lincoln and Civil Liberties (Oxford University Press, 1991); won the 1992 Pulitzer Prize for History. Neely Jr., Mark E. Lincoln and the Triumph of the Nation: Constitutional Conflict in the American Civil War (University of North Carolina Press, 2011); covers the U. S. and the Confederate constitutions and their role in the conflict.
Экономикалық
Брендес, Стюарт. Соғыс құстары: Америкадағы соғыс пайдасының тарихы (1997), 67–88 бб.; оқ-дәрі өнеркәсібінің ғылыми тарихы; пайданың артық болмағанын қорытындылайды.
Кларк-младший, Джон Э. Азамат соғысындағы темір жолдар: Жеңіс пен жеңіліске басқарудың әсері (2004).
Коттерилл, Р. С. "Луисвилл және Нэшвилл темір жолы, 1861–1865", American Historical Review (1924) 29#4, 700–715 бб. JSTOR-да.
Фит, Эмерсон Дэвид. Азамат соғысы кезінде Солтүстіктегі әлеуметтік және өндірістік жағдайлар (1910) онлайн нұсқасы, ескі болғанымен әлі де пайдалы.
Хаммонд, Брей. "Солтүстіктің бос қалтасы, 1861–1862", American Historical Review, қазан 1961, 67 том, 1-ші мәселе, 1–18 бб. JSTOR-да.
Хилл, Джозеф А. "Азамат соғысы кезеңіндегі табыс салығы", Quarterly Journal of Economics, 8 том, 4 нөмір (1894 жылғы шілде), 416–452 бб. JSTOR-да; JSTOR-дағы қосымша.
Ловенштейн, Роджер. Жолдар мен құралдар: Линкольн және оның кабинеті, Азамат соғысын қаржыландыру (2022); маңызды ғылыми зерттеу; онлайн шолу.
Мерк, Фредерик. Азамат соғысы кезеңінде Висконсин штатының экономикалық тарихы (1916) онлайн нұсқасы.
Смит, Майкл Томас. The Enemy Within: Азамат соғысы кезінде Солтүстікте жемқорлық қорқынышы (2011) Қаржы департаменті, мемлекеттік келісімшарттар және мақта саудасы туралы мәліметтер.
Вебер, Томас. Азамат соғысындағы солтүстік темір жолдары, 1861–1865 (1999).
Уилсон, Марк Р. Азамат соғысының бизнесі: Әскери жұмылдыру және мемлекет, 1861–1865 (2006). 306 б.; Ziparo-ның мәтіндік іздеуі мен үзіндісі.
Зипаро, Джессика. Бұл үлкен тәжірибе: Азамат соғысы кезінде әйелдердің федералдық жұмыс күшіне қатысуы.
Зондерман, Дэвид А. "Ақ жұмысшылар және американдық Азамат соғысы". Америка тарихының Оксфорд ғылыми энциклопедиясы (2021).
Clark Jr., John E. Railroads in the Civil War: The Impact of Management on Victory and Defeat (2004)
Cotterill, R. S. "The Louisville and Nashville Railroad 1861–1865", American Historical Review (1924) 29#4 pp. 700–715 in JSTOR
Fite, Emerson David. Social and industrial conditions in the North during the Civil War (1910) online edition, old but still quite useful
Hammond, Bray. "The North's Empty Purse, 1861–1862", American Historical Review, October 1961, Vol. 67 Issue 1, pp. 1–18 in JSTOR
Hill, Joseph A. "The Civil War Income Tax", Quarterly Journal of Economics Vol. 8, No.4 (July 1894), pp. 416–452 in JSTOR; appendix in JSTOR
Lowenstein, Roger. Ways and Means: Lincoln and His Cabinet and the Financing of the Civil War (2022); major scholarly survey; online review
Merk, Frederick. Economic history of Wisconsin during the Civil War decade (1916) online edition
Smith, Michael Thomas. The Enemy Within: Fears of Corruption in the Civil War North (2011) details on Treasury Department, government contracting, and the cotton trade
Weber, Thomas. The northern railroads in the Civil War, 1861–1865 (1999)
Wilson, Mark R. The Business of Civil War: Military Mobilization and the State, 1861–1865. (2006). 306 pp. excerpt and text search
Ziparo, Jessica. This grand experiment: When women entered the federal workforce in Civil War–Era Washington, DC (UNC Press Books, 2017). Zonderman, David A. "White Workers and the American Civil War." Oxford Research Encyclopedia of American History (2021).
Зияткерлік және мәдени
Аррон, Дэниел. Жазбасыз соғыс: американдық жазушылар және Азамат соғысы (2-ші басылым, 1987)
Браунли, Питер Джон және басқалар, ред. Home Front: Daily Life in the Civil War North (2013) онлайн шолу
Футе, Лориен және Канисорн Вонгсриханалай. Осылай ұғымдалған және осылай арналған: Азамат соғысы дәуіріндегі интеллектуалдық өмір Солтүстікте (2015)
Галлман, Дж. Мэтью. Азамат соғысындағы міндетті анықтау: Жеке таңдау, халық мәдениеті және Одақтың тыл майданы (2015) азаматтар өз рөлдерін қалай анықтағаны туралы. онлайн шолу
Фредриксон, Джордж М. Ішкі Азамат соғысы: Солтүктік зиялылары мен Одақтың дағдарысы (1993)
Стивенсон, Луиза А. Виктория дәуірінің тыл майданы: американдық ой және мәдениет, 1860–1880 (1991)
Уилсон, Эдмунд. Патриоттық қан: Америка Азамат соғысы әдебиетіне арналған зерттеулер (1962)
Brownlee, Peter John et al., eds. Home Front: Daily Life in the Civil War North (2013) online review
Foote, Lorien and Kanisorn Wongsrichanalai. So Conceived and So Dedicated: Intellectual Life in the Civil War Era North (2015)
Gallman, J. Matthew. Defining Duty in the Civil War: Personal Choice, Popular Culture, and the Union Home Front (2015) how civilians defined their roles. online review
Fredrickson, George M. The Inner Civil War: Northern Intellectuals and the Crisis of the Union (1993)
Stevenson, Louise A. The Victorian Homefront: American Thought and Culture, 1860–1880 (1991)
Wilson, Edmund. Patriotic Gore: Studies in the Literature of the American Civil War (1962)
Медициналық
Адамс, Джордж Уортингтон. Көк киімдегі дәрігерлер: Азамат соғысындағы Одақ армиясының медициналық тарихы (1996), 253 б.; үзінді және мәтіндік іздеу
Кларк, Фрэнсис М. Соғыс оқиғалары: Азамат соғысының солтүстігіндегі азап пен құрбандық (Чикаго университеті, 2012)
Грант, С. М. "Бұл маусымда өлімге ұшыраған": Одақ хирургі және американдық Азамат соғысындағы медициналық жаңғыру туралы баяндама. Медицинаның әлеуметтік тарихы (2014)
Максвелл, Уильям Квентин. Линкольннің бесінші доңғалағы: АҚШ санитарлық комиссиясының саяси тарихы (1956)
Шрёдер Лайн, Гленна Р. Азамат соғысы медицинасының энциклопедиясы (2012); үзінді және мәтіндік іздеу
Clarke, Frances M. War Stories: Suffering and Sacrifice in the Civil War North (University of Chicago Press, 2012)
Grant, S. M. "'Mortal in this season': Union Surgeons and the Narrative of Medical Modernisation in the American Civil War." Social History of Medicine (2014)
Maxwell, William Quentin. Lincoln's Fifth Wheel: The Political History of the U. S. Sanitary Commission (1956)
Schroeder Lein, Glenna R. The Encyclopedia of Civil War Medicine (2012) excerpt and text search
Жарыс
Макферсон, Джеймс М. Бостандыққа қарай жорық: Негрлердің Азамат соғысы (1982); алғашқы басылымы – "Негрлердің Азамат соғысы: Америкалық негрлер Одақ үшін болған соғыс кезінде қалай сезінді және не істеді" (1965),
Кварлс, Бенджамин. Азамат соғысындағы негрлер (1953), стандартты тарихтан үзінді және мәтіндік іздеу
Воегели, В. Жак. Бос, бірақ тең емес: Азамат соғысы кезінде Орта Батыс және негрлер (1967).
Quarles, Benjamin. The Negro in the Civil War (1953), standard history excerpt and text search
Voegeli, V. Jacque. Free But Not Equal: The Midwest and the Negro during the Civil War (1967).
Дін және ұлт
Бродрехт, Грант Р. "Біздің еліміз: Солтүстік евангелистері және Азамат соғысы дәуіріндегі Одақ". (2018 ж.) 288 б. Бертон, Уильям Л. "Балқыту ыдысы" сарбаздары: Одақтың этникалық полктері (1998)
Камфофнер, Уолтер Д. "Германиялық американдықтар және Азамат соғысы саясаты: этномәдени тезисті қайта қарау". "Азамат соғысы тарихы" 37 (1991): 232–246.
Клеппнер, Пол. Үшінші сайлау жүйесі, 1853–1892: Партиялар, сайлаушылар және саяси мәдениет (1979).
Миллер, Рэндалл М., Гарри С. Стоут және Чарльз Рейган Уилсон, ред. Дін және Америка Азамат соғысы (1998)
Миллер, Роберт Дж. Екі жақта да бір Құдайға дұға етті: Америка Азамат соғысындағы дін мен иман. (2007 ж.) 260 б.
Морхед, Джеймс. Америкалық Апокалипсис: янки протестанттары және Азамат соғысы, 1860–1869 (1978).
Нолл, Марк А. Азамат соғысы – теологиялық дағдарыс ретінде. (2006 ж.) 199 б.
Стаут, Гарри С. Ұлттың құрбандығында: Азамат соғысының моральдық тарихы. (2006 ж.) 544 б.
Kamphoefner, Walter D. "German Americans and Civil War Politics: A Reconsideration of the Ethnocultural Thesis." Civil War History 37 (1991): 232–246. Kleppner, Paul. The Third Electoral System, 1853–1892: Parties, Voters, and Political Culture (1979). Miller, Randall M., Harry S. Stout and Charles Reagan Wilson, eds. Religion and the American Civil War (1998)
Miller, Robert J. Both Prayed to the Same God: Religion and Faith in the American Civil War. (2007). 260pp
Moorhead, James. American Apocalypse: Yankee Protestants and the Civil War, 1860–1869 (1978). Noll, Mark A. The Civil War as a Theological Crisis. (2006). 199 pp. Stout, Harry S. Upon the Altar of the Nation: A Moral History of the Civil War. (2006). 544 pp.
Әлеуметтік және демографиялық тарихы
Браунли, Питер Джон және басқалар. Home Front: Daily Life in the Civil War North (University of Chicago Press, 2013) 193 б., көптеген суреттері бар. Морехаус, Мэгги М. және Зои Тродд, редакторлар. Civil War America: A Social and Cultural History with Primary Sources (2013), ғалымдардан алынған 29 қысқа мақаладан құрастырылған. Раус, Эдмунд Дж. Banners South: Northern Community at War (2011), Кортланд, Нью-Йорк туралы. Виновскис, Марис А., редактор. Америка Азамат соғысының әлеуметтік тарихына қарай: Зерттеу мақалалары (1991), жаңа әлеуметтік тарих; сандық зерттеулер. Виновскис, Марис А., редактор. "Әлеуметтік тарихшылар Азамат соғысын жоғалтты ма? Кейбір алдын ала демографиялық болжамдар", Journal of American History, 76-том, 1-сан (1989 жылғы маусым), 34–58 беттер, JSTOR. Вейт, Хелен Зои, редактор. Civil War Era-сының тамағы: Солтүстік (Мичиган мемлекеттік университетінің баспасы, 2014).
Raus, Edmund J. Banners South: Northern Community at War (2011), about Cortland, New York
Vinovskis, Maris A., ed. Toward a Social History of the American Civil War: Exploratory Essays (1991), new social history; quantitative studies
Vinovskis, Maris A., ed. "Have Social Historians Lost the Civil War? Some Preliminary Demographic Speculations", Journal of American History Vol. 76, No.1 (June 1989), pp. 34–58 in JSTOR
Veit, Helen Zoe, ed. Food in the Civil War Era: The North (Michigan State University Press, 2014)
Әскерлер
Гери Джеймс В. Бізге ерлер керек: Азамат соғысындағы Одақтың әскерге шақыруы (1991). Гери Джеймс В. «Солтүстіктегі Азамат соғысындағы әскерге шақыру: тарихи шолу». Азамат соғысы тарихы 32 (қыркүйек 1986): 208–228. Хэмс, Эмили Дж. «Ұлдар мен солдаттар: Дирфилд, Массачусетс және Азамат соғысы», Азамат соғысы тарихы 30 (маусым 1984): 157–71. Хесс, Эрл Дж. «12-ші Миссури жаяу әскері: Одақ полкінің әлеуметтік-әскери бейнесі», Миссури тарихи шолуы 76 (қазан 1981): 53–77. Симбала, Пол А. және Рэндалл М. Миллер, ред. Одақ әскерлері және Солтүстік тыл: Соғыс кезеңіндегі тәжірибелер, соғыстан кейінгі бейімделулер. (2002) Коста, Дора Л. және Мэтью Э. Кан. «Қорқақтар мен батырлар: Америка Азамат соғысындағы топтық адалдық». Экономика журналы 118.2 (2003): 519–548. 32 000 Одақ әскерінің үлгісіне негізделген статистикалық зерттеу. Онлайн.
Макферсон, Джеймс. «Мәні үшін және жолдастары үшін: Азамат соғысында ерлер не үшін шайқасты?» (1998), хаттар мен күнделіктер негізінде. Миллер, Уильям Дж. Армияны даярлау: Куртин лагері және Солтүстіктің Азамат соғысы (1990). Митчелл; Рид. Бос орындық. Солтүстік солдаты үйден кетеді (1993). Рорабау, Уильям Дж. «Азамат соғысында Солтүстік үшін кімдер соғысты? Конкорд, Массачусетс, әскерге шақыру», American History журналы 73 (желтоқсан 1986): 695–701 JSTOR. Розубум, Юджин Х. Азамат соғысы дәуірі, 1850–1873 (1944), Огайо. Скотт, Шон А. «Жерде аспанның емдей алмайтын қайғысы жоқ»: Азамат соғысы кезінде өлім және мәңгілік туралы Солтүстік азаматтарының көзқарастары, Әлеуметтік тарих журналы (2008) 41:843–866. Уайли, Белл И. Билли Янк өмірі: Одақтың қарапайым сарбазы (1952).
Hess, Earl J. "The 12th Missouri Infantry: A Socio Military Profile of a Union Regiment", Missouri Historical Review 76 (October 1981): 53–77. Cimbala, Paul A. and Randall M. Miller, eds. Union Soldiers and the Northern Home Front: Wartime Experiences, Postwar Adjustments. (2002)
Costa, Dora L., and Matthew E. Kahn. "Cowards and heroes: Group loyalty in the American Civil War." Quarterly Journal of Economics 118.2 (2003): 519–548. Statistical study based on sample of 32,000 Union soldiers. online
McPherson, James. For Cause and Comrades: Why Men Fought in the Civil War (1998), based on letters and diaries
Miller, William J. Training of an Army: Camp Curtin and the North's Civil War (1990)
Mitchell; Reid. The Vacant Chair. The Northern Soldier Leaves Home (1993). Rorabaugh, William J. "Who Fought for the North in the Civil War? Concord, Massachusetts, Enlistments", Journal of American History 73 (December 1986): 695–701 in JSTOR
Roseboom, Eugene H. The Civil War Era, 1850–1873 (1944), Ohio
Scott, Sean A. "'Earth Has No Sorrow That Heaven Cannot Cure': Northern Civilian Perspectives on Death and Eternity during the Civil War", Journal of Social History (2008) 41:843–866
Wiley, Bell I. The Life of Billy Yank: The Common Soldier of the Union (1952)
Мемлекеттік және жергілікті
Appleton's Annual Cyclopedia 1863 (1864), барлық елдердегі оқиғаларды егжей-тегжейлі қамтиды; онлайн; онлайн көшірмелері үшін Annual Cyclopaedia қараңыз. 1861-1902 жылдар аралығында әр жыл сайын АҚШ-тың әр штаты туралы бірнеше беттер бар. Такер, Спенсер, ред. American Civil War: Азамат соғысы бойынша штаттар энциклопедиясы (2 том, 2015) 1019 б. үзінді. Aley, Ginette және басқалар, ред. Union Heartland: Азамат соғысы кезінде Орта Батыс аймағындағы тұрғындар (2013). Бак, Ричард. A Distant Thunder: Мичиган Азамат соғысында. (2004). 239 б. Бейкер, Жан Х. Тұрақтылық саясаты: Мэрилендтің 1858-1870 жылдардағы саяси партиялары (1973). Баум, Дейл. Азамат соғысы кезеңіндегі партиялық жүйе: Массачусетс мысалы, 1848–1876 (1984). Брэдли, Эрвин С. Жауынгерлік республикашылдықтың жеңісі: Пенсильвания және президенттік саясатты зерттеу, 1860–1872 (1964). Кастель, Альберт. Соғыстағы шекаралық штат: Канзас, 1861–1865 (1958). Коул, Артур Чарльз. Азамат соғысы дәуірі 1848–1870 (1919) Иллинойс штаты туралы. Колтер, Э. Мертон. Кентуккидегі Азамат соғысы және жаңару (1926). Каррент, Ричард Н. Висконсин тарихы: Азамат соғысы дәуірі, 1848–1873 (1976). Ди, Кристин, ред. Огайо соғысы: Азамат соғысы құжаттарында (2006), бастапқы көздерден үзінділер және мәтіндік іздеу. Дилла, Харриетт М. Мичиган саясаты, 1865–1878 (Колумбия университетінің баспасы, 1912) Google кітаптарында онлайн. Галлман, Мэтью Дж. Соғыс уақытын меңгеру: Азамат соғысы кезінде Филадельфияның әлеуметтік тарихы (1990). Холл, Сюзан Г. Аппалачи Огайо және Азамат соғысы, 1862–1863 (2008). Холцер, Гарольд. Одақтың жағдайы: Нью-Йорк және Азамат соғысы (2002) Ғалымдардың эсселері. Хаббард, Марк. Иллинойс соғысы: Азамат соғысы құжаттарында (2012) үзінді және мәтіндік іздеу. Карамянски, Теодор Дж. "Туды айналдыру": Чикаго және Азамат соғысы (1993). Лич, Маргарет. Вашингтондағы Reveille, 1860–1865 (1941), Пулитцер сыйлығы. Миллер, Ричард Ф., ред. Соғыстағы штаттар, 1-том: Коннектикут, Мэн, Массачусетс, Нью-Гэмпшир, Род-Айленд және Вермонт штаттары Азамат соғысындағы анықтамалық нұсқаулық (2013) үзінді. Миллер, Ричард Ф., ред. Соғыстағы штаттар, 2-том: Азамат соғысындағы Нью-Йоркке арналған анықтамалық нұсқаулық (2014) үзінді. Nation, Ричард Ф. және Стивен Э. Таун. Индиана соғысы: Азамат соғысы құжаттарында (2009), бастапқы көздерден үзінділер және мәтіндік іздеу. Нивен, Джон. Одақ үшін Коннектикут: Азамат соғысындағы штаттің рөлі (Йейл университетінің баспасы, 1965). О'Коннор, Томас Х. Азамат соғысы Бостоны (1999). Пэрриш, Уильям Э. Миссури тарихы, 3-том: 1860–1875 (1973). Пирс, Бесси. Чикаго тарихы, 2-том: 1848–1871 жылдардағы қаладан қалаға дейін (1940). Понс, Перл Т. Канзас соғысы: Азамат соғысы құжаттарында (2011) үзінді және мәтіндік іздеу. Раус, Эдмунд Дж. Оңтүстікке қарай тулар: Соғыстағы Солтүстік қауымдастығы (2011) Кортланд, Нью-Йорк туралы. Роузбум, Юджин. Азамат соғысы дәуірі, 1850–1873, Огайо тарихы, 4-том (1944) онлайн, егжей-тегжейлі ғылыми тарих. Сиддали, Сильвана Р. Миссури соғысы: Азамат соғысы құжаттарында (2009), бастапқы көздерден үзінділер және мәтіндік іздеу. Стампп, Кеннет М. Индиана саясаты Азамат соғысы кезінде (1949). Тейлор, Пол. "Ескі баяу қала": Азамат соғысы кезінде Детройт (Детройт: Уэйн штатының университетінің баспасы, 2013). x, 248 б. Торнброу, Эмма Лу. Индиана Азамат соғысы дәуірінде, 1850–1880 (1965). Уэр, Эдит Э. Азамат соғысы және жаңару кезінде Массачусетс штатындағы саяси пікір (1916). толық мәтін онлайн.
Aley, Ginette et al. eds. Union Heartland: The Midwestern Home Front during the Civil War (2013)
Bak, Richard. A Distant Thunder: Michigan in the Civil War. (2004). 239 pp. Baker, Jean H. The Politics of Continuity: Maryland Political Parties from 1858 to 1870 (1973)
Baum, Dale. The Civil War Party System: The Case of Massachusetts, 1848–1876 (1984)
Bradley, Erwin S. The Triumph of Militant Republicanism: A Study of Pennsylvania and Presidential Politics, 1860–1872 (1964)
Castel, Albert. A Frontier State at War: Kansas, 1861–1865 (1958)
Cole, Arthur Charles. The Era of the Civil War 1848–1870 (1919) on Illinois
Coulter, E. Merton. The Civil War and Readjustment in Kentucky (1926),
Current, Richard N. The History of Wisconsin: The Civil War Era, 1848–1873 (1976). Dee, Christine, ed. Ohio's war: the Civil War in documents (2006), primary sources excerpt and text search
Dilla, Harriette M. Politics of Michigan, 1865–1878 (Columbia University Press, 1912) online at Google books
Gallman, Matthew J. Mastering Wartime: A Social History of Philadelphia During the Civil War. (1990)
Hall, Susan G. Appalachian Ohio and the Civil War, 1862–1863 (2008)
Holzer, Harold. State of the Union: New York and the Civil War (2002) Essays by scholars
Hubbard, Mark. Illinois's War: The Civil War in Documents (2012) excerpt and text search
Karamanski, Theodore J. Rally 'Round the Flag: Chicago and the Civil War (1993). Leech, Margaret. Reveille in Washington, 1860–1865 (1941), Pulitzer Prize
Miller, Richard F. ed. States at War, Volume 1: A Reference Guide for Connecticut, Maine, Massachusetts, New Hampshire, Rhode Island, and Vermont in the Civil War (2013) excerpt
Miller, Richard F. ed. States at War, Volume 2: A Reference Guide for New York in the Civil War (2014) excerpt
Nation, Richard F. and Stephen E. Towne. Indiana's War: The Civil War in Documents (2009), primary sources excerpt and text search
Niven, John. Connecticut for the Union: The Role of the State in the Civil War (Yale University Press, 1965)
O'Connor, Thomas H. Civil War Boston (1999)
Parrish, William E. A History of Missouri, Volume III: 1860 to 1875 (1973)
Pierce, Bessie. A History of Chicago, Volume II: From Town to City 1848–1871 (1940)
Ponce, Pearl T. Kansas's War: The Civil War in Documents (2011) excerpt and text search
Raus, Edmund J. Banners South: Northern Community at War (2011) about Cortland, New York
Roseboom, Eugene. The Civil War Era, 1850–1873, History of Ohio, vol.4 (1944) online, Detailed scholarly history
Siddali, Silvana R. Missouri's War: The Civil War in Documents (2009), primary sources excerpt and text search
Stampp, Kenneth M. Indiana Politics during the Civil War (1949)
Taylor, Paul. "Old Slow Town": Detroit during the Civil War (Detroit: Wayne State University Press, 2013). x, 248 pp. Thornbrough, Emma Lou. Indiana in the Civil War Era, 1850–1880 (1965)
Ware, Edith E. Political Opinion in Massachusetts during the Civil War and Reconstruction, (1916). full text online
Әйелдер мен отбасы
"Боннет бригадалары елу жылда: Мэри Элизабет Мэйси және Азамат соғысы тарихындағы гендер туралы ойлар", Азамат соғысы тарихы (2015) 61#4 б. 400–444. Андерсон, Дж. Л. "Фермадағы бос орындық: солдат күйеулері, ферма әйелдері және Айованың үй майданы, 1861–1865", Айованың жылнамасы (2007) 66: 241–265. Атти, Джинни. Патриоттық еңбек: Солтүстік әйелдері және Америка Азамат соғысы (1998). 294 б. Бахде, Томас. "Мен саған жазудан ешқашан жалықпаймын". Иллинойс тарихы журналы (2009). 12:129–155. Кэшин, Джоан Е. "Америкалық әйелдер және Америка Азамат соғысы" Әскери тарих журналы (2017) 81#1 б. 199–204. Гизберг, Джудит. Армия үйде: Әйелдер және Солтүстік майданындағы Азамат соғысы (2009) үзінді және мәтіндік іздеу. Гизберг, Джудит Энн. "Егістіктен майданға: Пенсильванияның ауылдық әйелдері және АҚШ Азамат соғысы", Пенсильвания тарихы (2005). 72: 159–191. Харпер, Джудит Э. Азамат соғысы кезеңіндегі әйелдер: Энциклопедия (2004). 472 б. МакДэвитт, Тереза. Әйелдер және Америка Азамат соғысы: түсіндірмелі библиография (Praeger, 2003). Мартен, Джеймс. Одақ үшін балалар: Солтүстік майданындағы соғыс рухы. Иван Р. Ди, 2004. 209 б. Мэйси, Мэри. Бонет бригадалары: Америка әйелдері және Азамат соғысы (1966), Солтүстік және Оңтүстікке шолу; қайта басылған "Азамат соғысындағы әйелдер" (1994). "Боннет бригадалары елу жылда: Мэри Элизабет Мэйси және Азамат соғысы тарихындағы гендер туралы ойлар", Азамат соғысы тарихы (2015) 61#4 б. 400–444. Гизберг, Джудит. "Мэри Элизабет Мэйси және Азамат соғысының жүз жылдығы". Азамат соғысы тарихы 61.4 (2015): 400–406. онлайн. Роджерс, Томас Э. "Хузиер әйелдері және Азамат соғысының үй майданы", Индиана тарихы журналы 97#2 (2001), б. 105–128 JSTOR. Сильбер, Нина. Одақтың қыздары: Солтүстік әйелдері Азамат соғысына қарсы күресті (Harvard UP, 2005). 332 б. Вене, Венди Хаманд. "Бекем саналы әйел: Мэри Ливермордың өмірі" (U. of Massachusetts Press, 2005). 322 б.
Attie, Jeanie. Patriotic Toil: Northern Women and the American Civil War (1998). 294 pp. Bahde, Thomas. "'I never wood git tired of wrighting to you.'" Journal of Illinois History (2009). 12:129–155
Cashin, Joan E. "American Women and the American Civil War" Journal of Military History (2017) 81#1 pp. 199–204. Giesberg, Judith. Army at Home: Women and the Civil War on the Northern Home Front (2009) excerpt and text search
Giesberg, Judith Ann. "From Harvest Field to Battlefield: Rural Pennsylvania Women and the U. S. Civil War", Pennsylvania History (2005). 72: 159–191
Harper, Judith E. Women during the Civil War: An Encyclopedia. (2004). 472 pp. McDevitt, Theresa. Women and the American Civil War: an annotated bibliography (Praeger, 2003). Marten, James. Children for the Union: The War Spirit on the Northern Home Front. Ivan R. Dee, 2004. 209 pp. Massey, Mary. Bonnet Brigades: American Women and the Civil War (1966), overview North and South; reissued as Women in the Civil War (1994)
"Bonnet Brigades at Fifty: Reflections on Mary Elizabeth Massey and Gender in Civil War History", Civil War History (2015) 61#4 pp. 400–444. Giesberg, Judith. "Mary Elizabeth Massey and the Civil War Centennial." Civil War History 61.4 (2015): 400–406. online
Rodgers, Thomas E. "Hoosier Women and the Civil War Home Front", Indiana Magazine of History 97#2 (2001), pp. 105–128 in JSTOR
Silber, Nina. Daughters of the Union: Northern Women Fight the Civil War. (Harvard UP, 2005). 332 pp. Venet, Wendy Hamand. A Strong Minded Woman: The Life of Mary Livermore. (U. of Massachusetts Press, 2005). 322 pp.