Кіріспе

Коста-Риканың ұлттық елтаңбасы

Коста-Рика Республикасының ресми елтаңбасы 1848 жылы жасалған, кейін 1906, 1964 және 1998 жылдары өзгерістер енгізілді. Соңғы өзгеріс – үш жанартауды ажырату үшін оларға түтін қосылды.

1821 жылға дейінгі Испания империясының колониясы

1821 жылға дейін Коста-Рика Испания империясының құрамында болған және оның жеке елтаңбасы болмаған. Оның орнына, биліктегі монархтың елтаңбасы пайдаланылған. Жеке елтаңбасы болған жалғыз қала – Картаго қаласы, оған 1565 жылы король Филипп II марапаттаған. 1821 жылы Испаниядан тәуелсіздік алғаннан кейін Коста-Рика өз болашағын анықтау үшін түрлі үкіметтік органдар құрды, тәуелсіз болу (республикалықтар) немесе Мексика империясына қосылу (империалистер) мәселесін талқылады. Шешімге келе алмау 1823 жылдың 5 сәуірінде Очомого шайқасына әкеп соқты, нәтижесінде тәуелсіздікті сақтау және астананы Картагодан Сан-Хосеге көшіру туралы шешім қабылданды. Сол кездегі қашықтықтардың ұзақтығы мен байланыс қиындықтарының салдарынан империалистер Мексика империясының 1823 жылдың наурызынан бастап жойылғанын түсінді.

Федералды және мемлекеттік қару

1824 жылғы наурыз айында Коста-Рика Орталық Американың біріккен провинцияларына қосылғанда, жаңа республиканың конституциясымен бекітілген нышан Коста-Рика мемлекетінің нышаны болды. Бұл елтаңба үшбұрыштан тұрады, онда теңізден бес жанартау көтеріледі, бұл Біріккен провинциялардың бес құрамына кіретін мемлекетті бейнелейді; жанартаулардың үстінде жарқыраған қызыл фригиялық бас киім мен көкжиек орналасқан. Бұл елтаңба шамалы өзгерістермен бүгінге дейін Эль-Сальвадор және Никарагуаның ұлттық елтаңбаларында қолданылады. 1824 жылғы 2 қарашада Коста-Рика федерация құрамындағы мемлекет ретінде алғашқы елтаңбасын қабылдады, ол жалаңаш ер адамның оң жақ көкірегі мен созылған қолы, жасыл таулар айналымында және «Коста-Рика еркін мемлекеті» деген жазуы бар бейнеленген.

Тәуелсіз мемлекеттің елтаңбасы

1840 жылы Коста-Рика федерациядан шыққаннан кейін, Коста-Риканың егеменді және тәуелсіз мемлекет ретінде алғашқы жаңа гербі қабылданды. Ол көк түсті фонда сегіз қырлы жарқыраған жұлдыздан тұрды, оның айналасында сары шеңбер және «Коста-Рика мемлекеті» деген жазу орналасқан. Бұл герб 1842 жылы Франсиско Морасанның Орталық Америка Федеративтік Республикасын қайта біріктіруге жасаған сәтсіз әрекеті кезінде қолданудан тоқтатылды. Осы кезеңде 1824 жылғы герб пайдаланылды.

Республиканың тарихи елтаңбасы

Коста-Риканың қазіргі ұлттық елтаңбасының негізі 1848 жылғы 29 қыркүйекте, доктор Хосе Мария Кастро Мадриз президенттігі кезінде жаңа тумен бірге қабылданды. Екі эскиз де Кастро Мадриз мырзаның әйелі Пасифика Фернандеске тиесілі. Бұл елтаңба 1906 жылғы 27 қарашадағы №18 заңмен маңызды өзгерістерге ұшырады, ол 1848 жылғы эскизде болған әскери символдарды, ұлттық туларды және мүйіз мөлдірлеуін жойды. 1964 жылы бастапқы бес жұлдызға екі жұлдыз қосылып, сол кездегі елдің провинцияларының саны болған жетіге жетті. 1848 жылы бастапқы эскиз қабылданған кезде Пунтаренас және Лимон провинциялары осы мәртебеге ие болмаған. 1998 жылғы 5 мамырдағы №26853 SP атқару жарлығымен елтаңбаға қазіргі түрі берілді, оның ішінде түтін шығаратын жанартаулар да бар. Осыған дейін үш таудың басынан түтін шықпаған. Ресми сипаттама бойынша, елтаңбада: үш жанартау (елдегі үш тау жотасының әрқайсысына біреуден) және Тынық мұхиты мен Кариб теңізі арасындағы кең аңғар, әрқайсысында сауда кемесі (елдің теңіз тарихын көрсетеді) бейнеленген. Көк аспан фондық суретінде күн шығып тұр. Бәрі алтын дәнмен әшекейленген алтын жиекпен оралған. Екі пальма ақ лентамен біріктірілген, оған алтынмен "República de Costa Rica" деген жазу жазылған. Жеті жұлдыздан тұратын арка республиканың провинцияларын көрсетеді. Елтаңба "Орталық Америка" деген ұран жазылған көк лентамен безендірілген.