Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Картаго (kaɾˈtaɣo) – Коста-Риканың Картаго провинциясының Картаго кантонының орталық қаласы. Коста-Риканың әкімшілік бөлінісінде көрсетілгендей, ол Шығыс және Батыс аудандарынан құралған. 1574 жылдан 1824 жылға дейін Картаго Коста-Риканың астанасы болды.
Cartago (kaɾˈtaɣo) is the head city of Cartago canton of the Cartago Province, and is composed of the Oriental and Occidental districts as stated in the administrative divisions of Costa Rica. It was the capital of Costa Rica from 1574 to 1824.
Тарих
1563 жылы Хуан Васкес де Коронадо құрған бұл Коста-Рикадағы алғашқы табысты құрылым болды. Қалаға 1565 жылы Испания королі Филипп II елтаңбасын, ал 1814 жылы Кортес (Испания Парламенті) «Өте асыл және өте адал» (Muy Noble y Muy Leal) атағын берді. 1823 жылға дейін Коста-Риканың алғашқы астанасы болды, содан кейін республикашыл көшбасшы Грегорио Хосе Рамирес астананы үлкен Сан-Хосе қаласына көшірді, себебі Картаго жаңа тәуелсіз Коста-Рика провинциясын Итурбидтің Мексика империясына қосуды қаласа, ал Сан-Хосе мен Алахуэла республикалық жүйені қолдады. Қала 1822, 1841 және 1910 жылдардағы күшті жер сілкіністерінен ауыр зардап шекті. 1963 жылы Иразу жанартауының атқылауы екі жыл бойы Сан-Хосені күлмен жауып, Картаго маңындағы бірнеше шаруашылық жерлерге зиян келтірді, бірақ қалаға зақым тимеді. Көптеген қажылар жыл сайын Картагоға келеді, елдің басты шіркеуі – зор Базилика де Нуэстра Сеньора де лос Анхелесқа (Періштелердің Анасы), 2 тамызда тойланатын мерекеге бару үшін. Шіркеуде «Ла Негрита» деп аталатын Қара Мадоннаның мүсіні орналасқан, оның керемет емдік қасиеттері бар деп есептеледі. Науқастар Ла Негритадан керемет күтуді үмітпен оның мүсініне келеді. Коста-Рика халық аңызы бойынша, мүсінді 1635 жылы жергілікті қыз тапқан. Бірақ шындығында, тек қара және мулат құлдары ғана «Ла Пуэбла» деген ауылда тұрды, олар Картагодағы ақ әміршілерден шалқап жатқан. Аңыз бойынша, ол мүсінді бірнеше рет үйіне алып келген, бірақ ол қайта-қайта бастапқы орнына оралып отырған. Ол табылған тас қазір базиликаның артқы бөлмесінде сақталады және қасиетті реликті және шабыттың нысаны ретінде құрметтеледі. Тас Ла Негрита табылған жерде болуы керек, бірақ базилика қайта жаңартылғанда орын ауыстырылды (төменде қараңыз). Қажылар тасқа құрметпен тиісуді әдетке айналдырған. Картагодағы Плаза Майорға Сантьяго Апостол шіркеуінің қираған қалдықтары кіреді, ол базиликадан батысқа қарай шамамен жеті блок қашықтықта орналасқан. Олардың сұлулығына қарамастан, бұл нағыз қираған емес, 1910 жылғы жер сілкінісінен зардап шеккен және аяқталмай қалған ғимарат. Қала әкімдігі Картагоның 100 блогын «тарихи орталық» деп жариялады. Бұл тарихи ғимараттарды болашақта сақтап қалудың бір жолы, өйткені әлемдегі көптеген қалалар осылай істейді. Екінші жағынан, қала үкіметі мен JASEC (Картаго және айналасындағы аймақтарға электр энергиясын өндіретін және таратумен айналысатын компания) тұрғындар мен туристерді түнгі уақытта қалаға тарту үшін ең маңызды тарихи ғимараттарды жарықтандыруға жұмыс істеп келеді. 2010 жылдың 24 сәуірінде бұрынғы «Cuartel de la Ciudad», жергілікті полицияның кеңсесі, екі жылдық қайта жаңартудан кейін жаңа Қалалық мұзей ретінде ашылды. Ол Плаза Майордан солтүстікке қарай 2 блок қашықтықта орналасқан. Чилилік биохимик және биофизик Хорхе Альенде 1934 жылы Картагода дүниеге келді.
Founded in 1563 by Juan Vasquez de Coronado, it was the first successful establishment in Costa Rica. The city was granted a coat of arms by King Philip II of Spain in 1565, and the title of Muy Noble y Muy Leal ("Very Noble and Very Loyal") by the Cortes (Spanish Parliament) in 1814. It served as the first capital of Costa Rica until 1823, when Republican leader Gregorio José Ramírez, moved the capital to the bigger city of San José, because Cartago wanted to unite the newly independent province of Costa Rica to the Iturbide's Mexican Empire while San Jose and Alajuela supported a Republican system. The city was severely damaged by major earthquakes in 1822, 1841 and 1910. In 1963, a volcanic eruption of Irazu Volcano which for two years covered San José in ash badly damaged some agricultural areas around Cartago, but not the city. Many pilgrims come to Cartago annually, to visit the nation's principal church, the enormous Basílica de Nuestra Señora de los Ángeles, on the feast day of the Virgin of the Angels (August 2). The church has a statue of a Black Madonna known as La Negrita, who supposedly had great healing powers. The sick come to her statue in hope of a miracle from La Negrita. According to folklore in Costa Rica, the statue was found by an indigenous girl in 1635. But, in reality, the only inhabitants were black and mulatto slaves who lived in a village named La Puebla, away from the white masters in Cartago. The legend says that she brought the statue home several times, but it mysteriously reappeared at its original site. The rock where she found it is now kept in a backroom in the basilica and is revered as a sacred relic and object of inspiration. The rock is supposed to be in the same location it was when La Negrita was found, but it has been moved as the basilica was rebuilt (see below). It is common for pilgrims to touch the rock in reverence. The Plaza Mayor in Cartago includes the Santiago Apóstol Parish Ruins, about seven blocks west from the basilica. Despite their beauty, they are not real ruins but an unfinished building, which was badly damaged by the 1910 earthquake and then interrupted. The city's government is declaring 100 blocks as Cartago's "historical center." This is a way to keep the historical buildings alive in the future, as many cities in the world have done. On the other hand, the government of the city and JASEC (the company that produces and distributes electricity to Cartago and surrounding areas) have been working to light some of the most important historical buildings as a way to attract inhabitants and tourists to the city at night time. On April 24, 2010 the former "Cuartel de la Ciudad", home of the local police, finally opened after a two year restoration as the new City Museum. It is located 2 blocks north of the Plaza Mayor. The Chilean biochemist and biophysicist Jorge Allende was born in Cartago in 1934.
Экономика
Ауыл шаруашылығы өнімдері қала маңындағы ауылдық экономиканың негізін құрайды. Бірнеше коста-рикалық және халықаралық компаниялар орналасқан өнеркәсіптік парк бар. Дегенмен, жергілікті тұрғындардың көп бөлігі қаланың өзінде емес, Сан-Хосе агломерациясында жұмыс істейді. Қала шегінде жұмыс істейтіндер негізінен қызмет көрсету және сауда секторында шоғырланған. Картаго Коста-Рика Технология институтының (TEC) орналасқан жері, ол елдегі ең беделді жоғары білім беру мекемелерінің бірі және Орталық Америкадағы маңызды инженерлік мектептердің бірі. Ол Лос-Анджелес базиликасынан көп алыс емес, Дульсе-Номбре ауданында орналасқан.
Agricultural products make up the base of the economy of the rural areas around the city. There is an industrial park where a few Costa Rican and international companies are located. However, a large portion of the locals do not work in the city itself but in San José metropolitan area. Those who do work within the city limits concentrate largely in the service and commerce sectors of the economy. Cartago is home of the Costa Rica Institute of Technology (TEC), one of the most prestigious higher education institutions in the country and one of Central America's most important engineering schools. It is located in Dulce Nombre district, not far from Los Angeles Basilica.
Туризм
Туристер қалада жиі баратын орындарға Лос-Анджелес базиликасы, "Сантьяго Апостол шіркеуінің қираған орындары", Қалалық мұражай, Мария Auxiliadora шіркеуі, Коста-Рика технология институты, Орталық базар (әсіресе бейсенбі және сенбі күндері), сондай-ақ Сан-Луис Гонзага орта мектебінің бас ғимараты кіреді – ол тұңғыш Орталық Америка Жоғарғы Сотының орны болған. Мәдени шаралар "Casa de la Ciudad" және "Casa de la Cultura" үйлерінде, сондай-ақ Коста-Рика технология институтының кампусында өтеді. Аймақ өзінің бай экологиялық әртүрлілігімен және Иразу және Турриальба жанартауларының жанындағы таулы аймақтардағы тығыз тропикалық ормандарымен белгілі.
Places tourists often visit in the city include the Basilica of Los Angeles, the "Ruins of Santiago Apostle Church", The City Museum, Maria Auxiliadora church, the Costa Rica Institute of Technology, The Central Market (especially on Thursdays and Saturdays), and the main building of San Luis Gonzaga High School, site of the first Central American Supreme Court. Cultural activities take place at the "Casa de la Ciudad" and the "Casa de la Cultura", as well as in the campus of the Costa Rica Institute of Technology. The province is known for its rich ecological diversity and dense tropical rainforests along the mountain ranges near the Irazu and Turrialba volcanoes.
Спорт
Қаланың футбол клубы – «Картагинес», ол Коста-Рика лигасын төрт рет жеңіп алған. Олар өз алаңындағы ойындарын «Эстадио Хосе Рафаэль Фелло Меса Иванкович» стадионында өткізеді.
The city's football club is Cartaginés, who have won the Costa Rican league four times. They play their home games at the Estadio José Rafael Fello Meza Ivankovich.
География
Бұл жер теңіз деңгейінен жоғары орналасқан, Иразу жанартауының етегінде.
It has an elevation of above sea level, at the base of the Irazú Volcano.
Климат
Картагода тропикалық муссондық климат (Am) және құрғақ қыстағы субтропикалық тау климаты (Cwb) басым. Тропикалық муссондық жіктемеге сәйкес, оның биіктігі жоғары болғандықтан, бұл климаттық типтегі көптеген жерлерге қарағанда ауа райы айқын түрде салқын. Жыл бойы тұрақты түрде жоғары температура сақталады, көптеген айларда мол жауын-шашын жапады және қысқы маусымда қысқа құрғақшылық байқалады.
Cartago has a borderline tropical monsoon climate (Am) and dry winter subtropical highland climate (Cwb). Coinciding with the tropical monsoon classification, it has noticeably cooler weather than most places of this climate type, owing to its high elevation. It has steadily very warm temperatures throughout the year, with heavy rainfall in most months and a short dry season in the winter.