Кіріспе

Картаго (kaɾˈtaɣo) – Коста-Риканың Картаго провинциясының Картаго кантонының орталық қаласы. Коста-Риканың әкімшілік бөлінісінде көрсетілгендей, ол Шығыс және Батыс аудандарынан құралған. 1574 жылдан 1824 жылға дейін Картаго Коста-Риканың астанасы болды.

Тарих

1563 жылы Хуан Васкес де Коронадо құрған бұл Коста-Рикадағы алғашқы табысты құрылым болды. Қалаға 1565 жылы Испания королі Филипп II елтаңбасын, ал 1814 жылы Кортес (Испания Парламенті) «Өте асыл және өте адал» (Muy Noble y Muy Leal) атағын берді. 1823 жылға дейін Коста-Риканың алғашқы астанасы болды, содан кейін республикашыл көшбасшы Грегорио Хосе Рамирес астананы үлкен Сан-Хосе қаласына көшірді, себебі Картаго жаңа тәуелсіз Коста-Рика провинциясын Итурбидтің Мексика империясына қосуды қаласа, ал Сан-Хосе мен Алахуэла республикалық жүйені қолдады. Қала 1822, 1841 және 1910 жылдардағы күшті жер сілкіністерінен ауыр зардап шекті. 1963 жылы Иразу жанартауының атқылауы екі жыл бойы Сан-Хосені күлмен жауып, Картаго маңындағы бірнеше шаруашылық жерлерге зиян келтірді, бірақ қалаға зақым тимеді. Көптеген қажылар жыл сайын Картагоға келеді, елдің басты шіркеуі – зор Базилика де Нуэстра Сеньора де лос Анхелесқа (Періштелердің Анасы), 2 тамызда тойланатын мерекеге бару үшін. Шіркеуде «Ла Негрита» деп аталатын Қара Мадоннаның мүсіні орналасқан, оның керемет емдік қасиеттері бар деп есептеледі. Науқастар Ла Негритадан керемет күтуді үмітпен оның мүсініне келеді. Коста-Рика халық аңызы бойынша, мүсінді 1635 жылы жергілікті қыз тапқан. Бірақ шындығында, тек қара және мулат құлдары ғана «Ла Пуэбла» деген ауылда тұрды, олар Картагодағы ақ әміршілерден шалқап жатқан. Аңыз бойынша, ол мүсінді бірнеше рет үйіне алып келген, бірақ ол қайта-қайта бастапқы орнына оралып отырған. Ол табылған тас қазір базиликаның артқы бөлмесінде сақталады және қасиетті реликті және шабыттың нысаны ретінде құрметтеледі. Тас Ла Негрита табылған жерде болуы керек, бірақ базилика қайта жаңартылғанда орын ауыстырылды (төменде қараңыз). Қажылар тасқа құрметпен тиісуді әдетке айналдырған. Картагодағы Плаза Майорға Сантьяго Апостол шіркеуінің қираған қалдықтары кіреді, ол базиликадан батысқа қарай шамамен жеті блок қашықтықта орналасқан. Олардың сұлулығына қарамастан, бұл нағыз қираған емес, 1910 жылғы жер сілкінісінен зардап шеккен және аяқталмай қалған ғимарат. Қала әкімдігі Картагоның 100 блогын «тарихи орталық» деп жариялады. Бұл тарихи ғимараттарды болашақта сақтап қалудың бір жолы, өйткені әлемдегі көптеген қалалар осылай істейді. Екінші жағынан, қала үкіметі мен JASEC (Картаго және айналасындағы аймақтарға электр энергиясын өндіретін және таратумен айналысатын компания) тұрғындар мен туристерді түнгі уақытта қалаға тарту үшін ең маңызды тарихи ғимараттарды жарықтандыруға жұмыс істеп келеді. 2010 жылдың 24 сәуірінде бұрынғы «Cuartel de la Ciudad», жергілікті полицияның кеңсесі, екі жылдық қайта жаңартудан кейін жаңа Қалалық мұзей ретінде ашылды. Ол Плаза Майордан солтүстікке қарай 2 блок қашықтықта орналасқан. Чилилік биохимик және биофизик Хорхе Альенде 1934 жылы Картагода дүниеге келді.

Экономика

Ауыл шаруашылығы өнімдері қала маңындағы ауылдық экономиканың негізін құрайды. Бірнеше коста-рикалық және халықаралық компаниялар орналасқан өнеркәсіптік парк бар. Дегенмен, жергілікті тұрғындардың көп бөлігі қаланың өзінде емес, Сан-Хосе агломерациясында жұмыс істейді. Қала шегінде жұмыс істейтіндер негізінен қызмет көрсету және сауда секторында шоғырланған. Картаго Коста-Рика Технология институтының (TEC) орналасқан жері, ол елдегі ең беделді жоғары білім беру мекемелерінің бірі және Орталық Америкадағы маңызды инженерлік мектептердің бірі. Ол Лос-Анджелес базиликасынан көп алыс емес, Дульсе-Номбре ауданында орналасқан.

Туризм

Туристер қалада жиі баратын орындарға Лос-Анджелес базиликасы, "Сантьяго Апостол шіркеуінің қираған орындары", Қалалық мұражай, Мария Auxiliadora шіркеуі, Коста-Рика технология институты, Орталық базар (әсіресе бейсенбі және сенбі күндері), сондай-ақ Сан-Луис Гонзага орта мектебінің бас ғимараты кіреді – ол тұңғыш Орталық Америка Жоғарғы Сотының орны болған. Мәдени шаралар "Casa de la Ciudad" және "Casa de la Cultura" үйлерінде, сондай-ақ Коста-Рика технология институтының кампусында өтеді. Аймақ өзінің бай экологиялық әртүрлілігімен және Иразу және Турриальба жанартауларының жанындағы таулы аймақтардағы тығыз тропикалық ормандарымен белгілі.

Спорт

Қаланың футбол клубы – «Картагинес», ол Коста-Рика лигасын төрт рет жеңіп алған. Олар өз алаңындағы ойындарын «Эстадио Хосе Рафаэль Фелло Меса Иванкович» стадионында өткізеді.

География

Бұл жер теңіз деңгейінен жоғары орналасқан, Иразу жанартауының етегінде.

Климат

Картагода тропикалық муссондық климат (Am) және құрғақ қыстағы субтропикалық тау климаты (Cwb) басым. Тропикалық муссондық жіктемеге сәйкес, оның биіктігі жоғары болғандықтан, бұл климаттық типтегі көптеген жерлерге қарағанда ауа райы айқын түрде салқын. Жыл бойы тұрақты түрде жоғары температура сақталады, көптеген айларда мол жауын-шашын жапады және қысқы маусымда қысқа құрғақшылық байқалады.