Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейдің бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі
First level administrative division of Russia
Самара облысы (Сама́рская о́бласть) – Ресей Федерациясының федералды құрамындағы субъекті (облыс). Әкімшілік орталығы – Самара қаласы. 1935 жылдан 1991 жылға дейін Куйбышев облысы деп аталды. 2021 жылғы халық санауы бойынша облыстың халқы 3 172 925 адамды құрайды. Облыс солтүстігінде Татарстанмен, шығысында Орынбор облысымен, оңтүстігінде Қазақстанмен (Батыс Қазақстан облысымен), оңтүстік-батысында Саратов облысымен және батысында Ульяновск облысымен шектеседі. Ол 3 табиғи ландшафт аймағында орналасқан: орман аймағы (құрыш және жапырақты ормандар), оның негізін қарағайлы-еменді ормандар, қарағайлы ормандар және емен мен жапырақты ормандар құрайды. Кейде оларға шырша да қосылады. Аймақтың жағалауында оңтүстік тайганың шағын аймақтары кездеседі. Орманды дала аймағы өңірдің орталық бөліктерін алып жатыр және жапырақты ормандардың (көбінесе еменді) және шалғынды далалардың үйлесімімен сипатталады. Бұл ормандарда қызыл бұғы, елік, ақбұғы және кейде аюлар кездеседі. Облыстың оңтүстігін типчак пен жусаннан тұратын далалар алып жатыр.
Samara Oblast (Сама́рская о́бласть, ) is a federal subject of Russia (an oblast). Its administrative center is the city of Samara. From 1935 to 1991, it was known as Kuybyshev Oblast. As of the 2021 Census, the population of the oblast was 3,172,925. The oblast borders Tatarstan in the north, Orenburg Oblast in the east, Kazakhstan (West Kazakhstan Province) in the south, Saratov Oblast in the southwest and Ulyanovsk Oblast in the west. It is located in 3 natural landscape zones: the forest zone (coniferous and broad leaved forests), the basis of which is pine oak forests, pine forests and broad leaved forests with the participation of oak and maple. Spruce occasionally joins them. Areas of the southern taiga are found on the coast of the region. The forest steppe zone occupies the central regions of the region and is represented by a combination of areas of broad leaved forests, most often oak and meadow steppes. Red deer, roe deer, elk, and sometimes bears are found in these forests. The south of the region is occupied by steppes consisting of typchak and sagebrush.
Тарих
Самара облысы б.з.д. 7000 жылдан б.з.д. 4000 жылға дейінгі кезеңдегі археологиялық мәдениеттердің ерекше тізбегін қамтиды. Осы ескерткіштер Еуропаның ең көне керамикасын (Эльшанка мәдениеті), әлемдегі ең ерте жылқыны жерлеу және жылқыға табыну белгілерін (Самара мәдениетінің Сиезхейе зираты) және прото-үнді-еуропалықтармен байланысты алғашқы курганды (мысалы, Хвалинск мәдениетіне жатқызылған Криволучье) ашты. Ресей империясы 1851 жылы Самара облысын губерния ретінде құрды. Ол Самара қаласынан басқарылды. 1905 жылғы революция кезінде сол жылдың қараша айында Новая Царевщина (қазіргі Волжский) ауылында көтеріліс болды, ол Старый Буян ауылына тарады, нәтижесінде губернаторлықта қысқа ғұмырлы Старый Буян Республикасы құрылды. Жаңа мемлекетке жергілікті халықтың қарсылығы болған жоқ, ал жергілікті полиция көтерілісті тоқтатуға күш жеткізбеген соң, Самара губернаторының вице-губернаторы басқаратын казактар мен жандармдардың жазалау экспедициясы оны сәтті басып тастады. Цар Николай II діни толеранттылық туралы жарлық шығарғаннан кейін, ескі сенімділер православие шіркеуіне, оны еретик деп есептеген, салық төлеуге мәжбүр болды. Сол кездегі Ішкі істер министрлігі Самараның мемлекеттік қызметкерлеріне осы практиканы, жарлықтың рухына қайшы келетін, қудалаудан тыйым салды. Кеңес үкіметі кезінде губернаторлықтың көп бөлігі 1928 жылдың 14 мамырында құрылған Орта Волга облысына айналды, ал бір жылдан кейін, 1929 жылдың 20 қазанында ол қайтадан Орта Волга аймағына айналды. 1935 жылдың 27 қаңтарында Самара және Орта Волга аймағы большевик көшбасшысы Валериан Куйбышевтің құрметіне сәйкес Куйбышев және Куйбышев аймағы болып қайта аталды. 1992 жылдың 21 сәуірінде Ресей халық депутаттарының съезі парламент президиумының облысты қайта атау туралы шешімін бекітті, сондай-ақ 1978 жылғы РСФСР Конституциясының 71-бабына түзетулер енгізді, ол 1992 жылдың 16 мамырында күшіне енді. 1997 жылдың 1 тамызында Самара облысы федералды үкіметпен билікті бөлісу туралы келісімге қол қойып, оған автономия берді. Бұл келісім 2002 жылдың 22 ақпанында жойылды. Тольятти – Ресейдегі федералды құрамына кіретін аймақтың әкімшілік орталығы болып табылмайтын ең ірі қала.
The Samara region contains a remarkable succession of archaeological cultures from 7000 BC to 4000 BC. These sites have revealed Europe's earliest pottery (Elshanka culture), the world's oldest horse burial and signs of horse worship (the Syezzheye cemetery of Samara culture) and the earliest kurgans associated with Proto Indo Europeans (e. g., Krivoluchye assigned to Khvalynsk culture). The Russian Empire established the Samara Governorate as a guberniya in the area in 1851. It was administered from the city of Samara. During the Revolution of 1905, a rebellion took place in November that year at the village of Novaya Tsarevshchina (now Volzhsky) and spread to the village of Stary Buyan, leading to the formation of the short lived separatist state, the Stary Buyan Republic, within the governorate. There was little local opposition to the new state, and after the failure of local police to end the rebellion, it was successfully suppressed by a punitive expedition of Cossacks and gendarmes led by the vice governor of the governorate in Samara. After the decree of Tsar Nicholas II on religious tolerance the Old Believers were forced to pay taxes in favour to the Orthodox Church that they believed to be heretical. The then Ministry of Interior forbade Samara's public officials to prosecute in this practice, which was contrary to the spirit of the decree. Under Soviet rule most of the governorate's territory was transformed into the Middle Volga Oblast, which was established on May 14, 1928, and a year later on October 20, 1929, it was again transformed into Middle Volga Krai. On January 27, 1935, Samara and the Middle Volga Krai were renamed Kuybyshev and Kuybyshev Krai, respectively, in honor of the Bolshevik leader Valerian Kuybyshev. On April 21, 1992, the Congress of People's Deputies of Russia approved the decision of the presidium of the parliament to rename the region, amending Art. 71 of the Constitution of the RSFSR of 1978, which entered into force on May 16, 1992. On 1 August 1997 Samara Oblast signed a power sharing agreement with the federal government, granting it autonomy. This agreement would be abolished on 22 February 2002. Tolyatti is the largest city in Russia which does not serve as the administrative center of a federal subject.
Заң шығарушы орган
Қазіргі 7-ші шақырылым 2021 жылдың қыркүйегінде 2026 жылға дейін сайланды. Барлық 50 депутат партиялар тізімі бойынша сайланды: 36 – «Біріккен Ресей» партиясынан, 10 – Ресей Федерациясының Коммунистік партиясынан, 2 – «Адалдық пен шындық үшін» партиясынан, 1 – Ресейдің Либералды-демократиялық партиясынан, 1 – «Жаңа адамдар» партиясынан. Геннадий Котельников («Біріккен Ресей») Дума төрағасы болып сайланды. Андрей Кислов («Біріккен Ресей») 2026 жылға дейін Федерация Кеңесінде Самара облыстық Думасының өкілі болып сайланды.
The current 7th convocation was elected in September 2021 until 2026. All 50 deputies were elected from parties: 36 from United Russia, 10 from the Communist Party of the Russian Federation, 2 from A Just Russia For Truth, 1 from the Liberal Democratic Party of Russia, 1 from New People. Gennady Kotelnikov (United Russia) was elected chairman of the Duma. Andrey Kislov (United Russia) was elected as the representative of the Samara provincial Duma in the Federation Council until 2026.
Атқарушы
2017 жылдың қыркүйегінен бастап Самара облысының әкімі лауазымын Дмитрий Азаров атқарады. 2017 жылдың 25 қыркүйегінде Николай Меркушкин ерте отставкаға кеткеннен кейін президент Путин оны әкім міндетін атқарушы деп тағайындады, ал 2018 жылдың 9 қыркүйегінде ол мерзімінен бұрын өткен сайлауда «Біріккен Ресей» партиясынан сайланды. Фарит Мұхаметшин 2023 жылға дейін Самара облысы үкіметінің Федерация Кеңесіндегі өкілі болып тағайындалды.
Since September 2017, the position of Governor of Samara Oblast has been held by Dmitry Azarov. On 25 September 2017, he was appointed acting governor by President Putin after the early resignation of Nikolay Merkushkin, and on 9 September 2018, he was elected by the United Russia party in early elections. Farit Mukhametshin has been appointed representative in the Federation Council of the Government of the Samara Region until 2023.
Географиялық орналасуы
Облыс Ресейдің Еуропалық аумағының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Волганың орта ағысында, оның екі жағында орналасқан. Бұл Волга аймағының бесінші ірі облысы – ол 53,6 мың км² аумақты алып жатыр, бұл Ресей аумағының 0,31% құрайды. Облыс солтүстіктен оңтүстікке қарай 335 км, ал батыстан шығысқа қарай 315 км созылады. Облыстың ең оңтүстік нүктесі Қазақстанмен шекарада (51°47' солтүстік ендігі және 50°47' шығыс бойы), ең солтүстік нүктесі Татарстан Республикасымен шекарада (54°41' солтүстік ендігі және 51°23' шығыс бойы). Ең батыс нүктесі Ульяновск облысымен шекарада (53°22' солтүстік ендігі және 47°55' шығыс бойы), ал ең шығыс нүктесі Оренбург облысымен шекарада (54°20' солтүстік ендігі және 52°35' шығыс бойы). Қазақстанның Батыс Қазақстан облысына жақын орналасқандықтан, Большеглушицкий ауданының бір бөлігі шекаралық аумақ статусына ие.
The region is located in the southeastern part of the European territory of Russia, in the middle reaches of the Volga, on both sides of it. This is the fifth largest region of the Volga region — it occupies an area of 53.6 thousand km2, which is 0.31% of the territory of Russia. The region stretches from north to south for 335 km, and from west to east for 315 km. The southernmost point of the region lies on the border with Kazakhstan (51°47' s. w. and 50°47' v. d.), the northernmost point is on the border with the Republic of Tatarstan (54°41's. w. and 51°23' v. d.). The westernmost point lies on the border with the Ulyanovsk region (53°22' s. w. and 47°55' v. d.), and the extreme eastern one is on the border with the Orenburg region (54°20's. w. and 52°35' v. d.). Due to the proximity of the West Kazakhstan region of Kazakhstan, part of the Bolshechnigovsky district has the status of a border territory.