Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бавариядағы қала, Германия
Town in Bavaria, Germany
the district
Фрайзинг – Германияның Бавариясындағы университет қаласы және Фрайзинг ауданының (ауданы) орталығы, халқы шамамен 50,000 адамды құрайды.
Freising is a university town in Bavaria, Germany, and the capital of the Freising Landkreis (district), with a population of about 50,000.
Орналасқан жері
Фрайзинг – Регенсбург пен Болцано қалалары арасындағы ең көне қала. Ол Жоғарғы Бавариядағы Изар өзенінің жағасында, Мюнхеннің солтүстігінде және Мюнхен халықаралық әуежайының жанында орналасқан. Қала екі маңызды төбеде және олардың төңірегінде салынған: бұрынғы епископ резиденциясы мен Фрайзинг соборы орналасқан Кафедралдық төбе, сондай-ақ әлемдегі ең көне жұмыс істеп тұрған сыра зауыты бар бұрынғы Вайхенстефан аббаттығы бар Вайхенстефан төбесі. Бұл жерде Еуропадағы алғашқы торнадо тіркелген. Қала теңіз деңгейінен 448 метр биіктікте жатыр.
Freising is the oldest town between Regensburg and Bolzano, and is located on the Isar river in Upper Bavaria, north of Munich and near the Munich International Airport. The city is built on and around two prominent hills: the Cathedral Hill with the former Bishop's Residence and Freising Cathedral, and Weihenstephan Hill with the former Weihenstephan Abbey, containing the oldest working brewery in the world. It was also the location of the first recorded tornado in Europe. The city is 448 meters above sea level.
Тарих
Археологиялық қазбалар осы аймақтың қола дәуірінде мекенделгенін көрсетсе де, 8-шы ғасырға дейін тұрақты түрде қоныстанғандығын дәлелдейтін ешқандай мәлімет табылмады. 724 жылы франк әулиесі Корбиниан католик шіркеуінің тапсыруымен Баварияға христиан дінін таратуға жіберілді. Фрайзингке жақын тауларда Корбиниан бенедикттік монастырь мен мектеп салды. Арбео епископтың "Vita" еңбегінде айтылғандай, Корбиниан Римге жол тартқанда, оның жүк тасушы атын жабайы аю шаптап өлтірген. Құдай күшімен Корбиниан аюға жүгін Альп таулары арқылы жеткізуді бұйырды. Римге жеткен соң, ол аюды босатып жіберді. Аюдың бейнесі қаланың символы ретінде қаланың гербінде, сондай-ақ мүсіндер мен суреттерде бейнеленеді. Корбинианның қайтысынан кейін, әулие Бонифаций Фрайзингті католик діни орталығы ретінде бекітті. 764-783 жылдар аралығында епископ Арбео монастырьда кітапхана мен жазу бөлмесін (скрипторий) құрды. Елді мекен діни орталыққа айнала бастады. Еуропадағы ең алғашқы тіркелген құйын Фрайзингке 788 жылы соқты. 834 жылы Папа Александр I-нің денесі Фрайзингке көшірілген деп есептеледі. 996 жылы Фрайзинг император Отто III-тен қала құқығын алды. 10-шы ғасырда қосымша кіріс табу үшін монахтар Фрайзингтен Изар өзенімен Сальцбург пен Аугсбург арасындағы тұз жолындағы төлемақы көпірін салуға жіберілді. Бұл ауыл кейіннен Мюнхен (немесе Мюнхен, яғни "монахтардың") деп аталды. 1158 жылы герцог Генрих Арыстан көпір мен кеден ғимаратын бұзып, өзінің резиденциясына жақын жерде (қазіргі Мюнхен қаласының орталығына жақын) жаңаларын салды, осылайша кірісті өзі жинауға мүмкіндік алды. Фрайзинг соборының қазіргі романдық стиліндегі құрылысы 1159 жылы басталып, 1205 жылы аяқталды. 1481-1483 жылдары романдық ағаш төбесі готикалық күмбезбен ауыстырылды. Фрайзинг отыз жылдық соғыс кезінде ауыр қиындықтарды бастан өткерді. 1632 жылы швед королі Густав Адольф Мюнхенге бет алғанда Фрайзинг арқылы өтті. Ол қаланы қиратудан сақтау үшін 30 000 гульден талап етті. Бірақ оның әскері қаланы тонады. 1646 жылы шведтердің қайтадан шабуыл жасауы кезінде аштық пен оба эпидемиясы кеңінен тарады. 1674 жылы шіркеу соғыс пен оба жеңілгенін білдіру үшін қала алаңына Марияның мүсінін орнатты. 1715-1717 жылдары Фрайзингте және 1721-1723 жылдары сиқыршылық іздеушіліктері мен сот процестерінің толқыны болды. Көбінесе айыпталушылар сұраныш жасаған балалар болды. Бірнеше бала өлім жазасына кесілді. 1802/1803 жылдары Бавария Наполеон Франциясының ықпалына түсіп, шіркеудің бақылауындағы жерлер секуляризацияланды. Фрайзингте мың жылдан астам сақталған епископтық билік жойылды. Рим-католик шіркеуі қаладағы мүлігінен және билігінен айырылды. Епархияның орталығы 1821 жылы Мюнхенге көшірілді, соның ішінде архиепархия мәртебесіне ие болды, бірақ Фрайзинг бүгінгі күнге дейін епархиялық басқару орталығы болып табылады. 1858 жылы Баварияның Шығыс темір жол компаниясы Мюнхеннен Фрайзингке, Ландшутке және Регенсбургке жолаушылар мен жүк тасымалы үшін алғашқы темір жол желісін салды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында 1945 жылдың 18 сәуірінде одақтас әуе күштері Фрайзингті бомбалады. 30 сәуірде АҚШ әскерлерінің бөлімдері Фрайзингке келді. 2006 жылы Папа Бенедикт XVI паптық сапар барысында Фрайзингке сапар жасады. Ол 1977 жылдан 1982 жылға дейін Мюнхен/Фрайзинг архиепископы болған.
Even though archaeological finds show that the area was settled in the Bronze Age, no proof has been found yet to suggest a continuous settlement until the 8th century AD. In 724 AD, the Frankish Saint Corbinian was sent to Bavaria by the Catholic Church to spread Christianity. On a mountain near Freising, where there was already a sanctuary, Corbinian erected a Benedictine monastery and a school. According to his Vita by Bishop Arbeo, Corbinian was on his way to Rome when his packhorse was attacked and killed by a wild bear. By divine power, Corbinian ordered the bear to carry his luggage over the Alps. When he finally arrived in Rome he let the bear free. The saddled bear is still the symbol of the city, displayed in the coat of arms, as well as statues and paintings. After Corbinian's death, Saint Boniface established Freising as a Catholic diocese. Between 764–783, Bishop Arbeo founded a library and a scriptorium (writing room) at the abbey. The settlement started to become a religious centre. The earliest recorded tornado in Europe struck Freising in 788. The mortal remains of Pope Alexander I are said to have been transferred to Freising in 834. In 996, Freising received city rights from Emperor Otto III. As early as the 10th century, in order to collect additional revenue, monks were sent from Freising down the Isar River to build a toll bridge on the Salt Road between Salzburg and Augsburg. This village would be later known as München (or Munich, which means 'of the monks'). By 1158, Duke Henry the Lion destroyed the bridge and customs building and built new ones closer to his home further downriver, (near the center of modern downtown Munich), so that he could collect the revenue instead. The construction of the Freising Cathedral in its current romanesque style started in 1159 and was completed in 1205. The Romanesque wooden ceiling was replaced by a gothic vault in 1481–1483. Freising went through difficult times during the Thirty Years' War. In 1632, the Swedish King Gustavus Adolphus came through Freising on his way to Munich. He demanded 30,000 guilders as the sum to protect the city from destruction. Nevertheless, his army sacked the city. Hunger and plague raged when the Swedes invaded the city again in 1646. In 1674, the Church placed a statue of the Virgin Mary in the city square as a sign that war and plague had been overcome. A wave of witch hunts and trials broke out from 1715–1717 in Freising, and again in 1721–1723. Most of the accused were child beggars. Several children were executed. In 1802/1803 Bavaria fell under the influence of Napoleonic France in which church controlled lands were secularized. In Freising, the more than thousand year old bishopric was abolished. The Roman Catholic Church lost most of its properties and authority over the city. Though the seat of the diocese was moved to Munich in 1821, including the elevation to an archdiocese, Freising has remained the seat of diocesan administration until today. In 1858 the Bavarian Eastern Railway Company built the first railway line from Munich to Freising, Landshut and Regensburg for passenger and rail traffic. Near the end of the Second World War, Allied aircraft bombed Freising on April 18, 1945. By April 30, units of the US Army arrived in Freising. In 2006, Pope Benedict XVI visited Freising during a papal visit. He was formerly archbishop of Munich/Freising from 1977 to 1982.
Мектептер
Фрайзинг қаласында бірнеше бастауыш мектеп бар. Санкт-Корбиниан бастауыш мектебі қала орталығында, Неустиф бастауыш мектебі Неустифте, Санкт-Лантберт бастауыш мектебі Лерхенфельдте және Пол Герхардт бастауыш мектебі қаланың солтүстігінде орналасқан. Тағы бір бастауыш мектеп – Веттинг бастауыш мектебі, оған Пуллингтегі мектеп ғимараты да жатады. Орта мектептерге Неустифт, Пол Герхард және Лерхенфельд орта мектептері кіреді. Алғашқы екеуі сол атаудағы бастауыш мектептер орналасқан жерде орналасқан. Карл Мейшельбек Реалшюлесі Пол Герхард мектебіне жақын орналасқан. Лерхенфельдтегі Гутен Ангерде 2015 жылы жаңа Монтессори мектеп ғимараты ашылды, ал 2018 жылы тағы бір Реалшюле ашылды. Виппенхаузер көшесінде Wirtschaftsschule және Fachoberschule/Berufsoberschule орналасқан. Фрайзингтің үш гимназиясының ең көнесі – Домбергтегі Дом гимназиясы. Камерлогер гимназиясы – сирек кездесетін көркем гимназиялардың бірі. Дом гимназиясынан бөлініп шыққан Йозеф Хофмиллер гимназиясы Фрайзингтегі ең ірі гимназия болып табылады. Фрайзинг кәсіптік мектебі мен Бала күтімі кәсіптік мектебі бір ғимаратта орналасқан. Соңғысы – екі жылдық толық орта білім беретін мектеп, ол педиатриялық медбикелерді даярлайды. Медбикелік кәсіптік мектеп Фрайзинг клиникасына қарайды. Вейхенстефан мемлекеттік гүл өнері кәсіптік мектебі гүл өнері саласындағы мемлекеттік сертификатталған дизайнер болу үшін біліктілікті арттыру курстарын ұсынады.
There are several elementary schools in the city of Freising. The St. Korbinian elementary school is located in the city center, the Neustift elementary school in Neustift, the St. Lantbert elementary school in Lerchenfeld and the Paul Gerhardt elementary school in the north of the city. Another elementary school is the Vötting Elementary School, to which the schoolhouse in Pulling also belongs. Secondary schools include the three secondary schools Neustift, Paul Gerhard and Lerchenfeld. The first two are located at the sites of the elementary schools of the same names. The Karl Meichelbeck Realschule is located in the immediate vicinity of the Paul Gerhard Schule. At Guten Änger in Lerchenfeld, the new Montessori school building was opened in 2015 and a second Realschule in 2018. The Wippenhauser Straße is home to the Wirtschaftsschule and the Fachoberschule/Berufsoberschule. The oldest of Freising's three high schools is the Dom Gymnasium on the Domberg. The Camerloher Gymnasium is one of the few artistic grammar schools. The Josef Hofmiller Gymnasium, which emerged from the Dom Gymnasium, is Freising's largest grammar school. The Freising Vocational School and the Vocational School for Child Care are located in the same building. The latter is a full time school that trains pediatric nurses in two years. The vocational school for nursing is affiliated with the Freising Clinic. The Weihenstephan State Vocational School for Floral Art offers advanced training to become a state certified designer for floral art.
Университеттер
Фрайзинг Вейхенстефан кампусы – Вейхенстефан және Веттинг аудандарындағы Фрайзингтің батыс қалалық аймағындағы жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу институттарының кең кешені. Ол ондаған жылдар бойы "Баварияның жасыл орталығы" ретінде дамып келеді және "ғылым мен зерттеу кампусы" ретінде жаңғырту және жобалау жұмыстары жалғастырылуда. Оған "Өмір ғылымдары орталығы", Мюнхен техникалық университетінің Вейхенстефан тамақтану, жер пайдалану және қоршаған орта ғылыми орталығы, сондай-ақ Вейхенстефан Трисдорф қолданбалы ғылымдар университетінің ең маңызды бөлігі кіреді. Фрайзинг клиникасы – Мюнхен техникалық университетінің академиялық оқу ауруханасы. Ол ескі қаланың солтүстігінде орналасқан.
The Freising Weihenstephan campus is an extensive complex of higher education institutions and research institutes in the western urban area of Freising, in the Weihenstephan and Vötting districts. It has been developed into the so called "Green Center of Bavaria" for decades and continues to be modernized and designed as a "science and research campus". It includes not only the "Center of Life Sciences", the Weihenstephan Science Center for Nutrition, Land Use and Environment of the Technical University of Munich, but also the most important part of the Weihenstephan Triesdorf University of Applied Sciences. The Freising Clinic is an academic teaching hospital of the Technical University of Munich. It is located north of the old town.
Ғылыми-зерттеу және білім беру орталықтары
Екі университеттің төңірегінде бірнеше ғылыми-зерттеу орталықтары құрылды, яғни олардың көпшілігі кампуста орналасқан. Мюнхен техникалық университетінің құрамына Мюнхен техникалық университетінің Вейнстепхан сыра және тағам сапасы зерттеу орталығы, ТМУ тамақтану және тағам зерттеу орталық институты және ТМУ Ханс Айзенман ауыл шаруашылығы ғылымдары орталығы кіреді. Бавария мемлекеттік ауыл шаруашылығы институты және Бавария мемлекеттік орман шаруашылығы институты Бавария еркін мемлекетінің органдары болып табылады. Университетке қарасты емес басқа мекемелердің ішінде Германия тағам химиясы ғылыми-зерттеу институты, Фраунгофер процестерді инженерлік және қаптама институты, DEULA Bavaria және IZB Freising Weihenstephan жасыл биотехнология стартап орталығы бар. Табиғи ғылымдар мен технологиядан басқа, діни білім беру саласында да мекемелер жұмыс істейді. Фризингтегі теологиялық және пасторлық білім беру институты пасторлық кеңесшілердің біліктілігін арттаруға бағытталған. Кардинал Дөпфнер үйі білім беру орталығы да бұрынғы резиденцияда, Домбергте орналасқан. "Katholisches Kreisbildungswerk" және "Pallotti Haus" христиандық білім беру үйі мен терапия орталығы да қызмет көрсетеді.
Several research centers have been established in the vicinity of the two universities, i. e. mostly located on campus. The TUM Weihenstephan Research Center for Brewing and Food Quality, the TUM Central Institute for Nutrition and Food Research and the TUM Hans Eisenmann Center for Agricultural Sciences belong to the Technical University of Munich. The Bavarian State Institute of Agriculture and the Bavarian State Institute of Forestry and Forestry are authorities of the Free State of Bavaria. Other non university institutions include the German Research Institute for Food Chemistry, the Fraunhofer Institute for Process Engineering and Packaging, DEULA Bavaria and the IZB Freising Weihenstephan start up center for green biotechnology. In addition to the natural sciences and technology, there are facilities in the area of religious education. The Institut für Theologische und Pastorale Fortbildung Freising is dedicated to the continuing education of pastoral counselors. The Kardinal Döpfner Haus educational center is also located in the former residence on the Domberg. Further offers are provided by the Katholisches Kreisbildungswerk and the Pallotti Haus, a Christian educational house and therapy center.
Кітапханалар
Фрайзингтегі ең көне кітапхана – Домбергте орналасқан Фрайзинг соборлық кітапханасы. Оны Арбео епископ құрған. Бұл Мюнхен және Фрайзинг архиепископиясының орталық кітапханасы және Германиядағы ең ірі шіркеу кітапханаларының бірі. Қалалық кітапхана 1959 жылы негізделді. Вейхенстефан-Трисдорф қолданбалы ғылымдар университетінің орталық кітапханасы Вейхенстефандағы Хофгартенде орналасқан. Сондай-ақ Вейхенстефанда Мюнхен техникалық университетінің кітапханасының филиалы да бар.
The oldest library in Freising is the Freising Cathedral Library, located on the Domberg. This was founded by Bishop Arbeo and is the central library of the Archdiocese of Munich and Freising and one of the largest church libraries in Germany. The city library was founded in 1959. The central library of the Weihenstephan Triesdorf University of Applied Sciences is located in the Hofgarten in Weihenstephan. Also in Weihenstephan is a branch library of the University Library of the Technical University of Munich.
Қалалық мұрағат
Фрайзинг қалалық мұрағаты – Фрайзинг қаласының ғылыми мекемесі. Онда 14 ғасырдан бастап бүгінгі күнге дейінгі құжаттар сақталады. Бұл мекеме 1909 жылдан бері қызмет етеді. Ол барлық азаматтарға ашық мемлекеттік мекеме болып табылады және оқу залында шамамен 4500 томдық анықтамалық кітапхана ұсынады. 2003 жылдан бері Фрайзинг қалалық мұрағаты 1906 жылы салынған және кейіннен қолданыстан шығарылған "Хаус дер Верейн" (Қоғамдар үйі) – Jägerkaserne (1938 жылдан Vimy Barracks) казармасының ғимаратында уақытша орналасқан. Бұл ғимарат Фишергасседегі, бұрынғы түрмеден шығысқа қарай жаңа ғимарат салынып біткенге дейін сақталды.
The Stadtarchiv Freising is a scientific institution of the city of Freising. It holds documents from the 14th century to the present day. It has existed as an institution since 1909. It is a public institution, open to all citizens and offers a reference library with about 4500 volumes in a reading room. Since 2003, the Freising Municipal Archives have been temporarily located in the "Haus der Vereine" (House of Associations), a barracks building of the Jägerkaserne (Vimy Barracks from 1938), which was built in 1906 and has since been abandoned. It will remain in this listed building until a new building is realized in Fischergasse, east of the former prison.
Спорт
Фрайзингте 4 спорт клубы бар: SE Фрайзинг, SV Веттинг Вайхенстефан, SC Фрайзинг және SG Эйхенфельд.
Freising has 4 sport clubs: SE Freising, SV Vötting Weihenstephan, SC Freising, and SG Eichenfeld.