Кіріспе

Метрикалық кеңістіктердің жуысуы туралы түсінік. Математикада Громов-Хаусдорф жуысуы, Михаил Громов пен Феликс Хаусдорфтың есімдерімен аталатын, Хаусдорф жуысуының жалпылама түрі болып табылатын метрикалық кеңістіктердің жуысуының бір түрі.

Громов-Хаусдорф аралығы

Громов-Хаусдорф қашықтығын 1975 жылы Дэвид Эдвардс енгізді, ал 1981 жылы Михаил Громов оны қайта ашып, жалпылады. Бұл қашықтық екі компактты метрикалық кеңістіктің изометриялық болуға қаншалықты жақын еместігін өлшейді. Егер X және Y екі компактты метрикалық кеңістік болса, онда dGH(X, Y) – барлық (компактты) метрикалық кеңістік M және барлық изометриялық енгізулер f: X → M және g: Y → M үшін dH(f(X), g(Y)) сандарының ең кішісі болып табылады. Мұнда dH – M кеңістігіндегі жиынтықтар арасындағы Хаусдорф қашықтығын білдіреді, ал изометриялық енгізу – жаһандық мағынада қарастырылады, яғни ол тек шексіз кішкентай емес, барлық қашықтықтарды сақтауы керек; мысалы, ешқандай компактты Риман манифольді бірдей өлшемдегі Евклид кеңістігіне мұндай енгізуге ие болмайды. Громов-Хаусдорф қашықтығы компактты метрикалық кеңістіктердің барлық изометриялық кластары жиынын метрикалық кеңістікке айналдырады, бұл Громов-Хаусдорф кеңістігі деп аталады, және осылайша компактты метрикалық кеңістіктер тізбектері үшін жуысу ұғымын анықтайды, бұл Громов-Хаусдорф жуысуы деп аталады. Мұндай тізбекке жуысатын метрикалық кеңістік – тізбектің Громов-Хаусдорф лимиті деп аталады.

Громов-Хаусдорф кеңістігінің кейбір қасиеттері

Громов-Хаусдорф кеңістігі жолға жалғастырылған, толық және бөлінетін. Ол сондай-ақ геодезиялық, яғни оның кез келген екі нүктесін минималды геодезиялықтың бастапқы және соңғы нүктелері ретінде қосуға болады. Жалпы алғанда, Громов-Хаусдорф кеңістігі толығымен әртүрлі, яғни оның изометрия тобы тривиалды, бірақ жергілікті түрде көптеген тривиалды емес изометриялар бар.

Ұқсас Громов-Хаусдорф шоғырлануы

Тіктелген Громов-Хаусдорф конвергенциясы – бұл шексіз емес кеңістіктерге қатысты қолданылатын Громов-Хаусдорф конвергенциясының аналогы. Тіктелген метрикалық кеңістік – бұл X метрикалық кеңістігі мен X-тегі p нүктесінен тұратын (X, p) жұп. (Xn, pn) тіктелген метрикалық кеңістіктер тізбегі (Y, p) тіктелген метрикалық кеңістігіне жиналады, егер әрбір R > 0 үшін Xn-дегі pn нүктесінің R радиусты шарларының тізбегі, дәстүрлі Громов-Хаусдорф мағынасында Y-дегі p нүктесінің R радиусты шарларына жиналатын болса.