Кіріспе
Метрикалық кеңістіктердің жуысуы туралы түсінік. Математикада Громов-Хаусдорф жуысуы, Михаил Громов пен Феликс Хаусдорфтың есімдерімен аталатын, Хаусдорф жуысуының жалпылама түрі болып табылатын метрикалық кеңістіктердің жуысуының бір түрі.
In mathematics, Gromov–Hausdorff convergence, named after Mikhail Gromov and Felix Hausdorff, is a notion for convergence of metric spaces which is a generalization of Hausdorff convergence.
Громов-Хаусдорф аралығы
Громов-Хаусдорф қашықтығын 1975 жылы Дэвид Эдвардс енгізді, ал 1981 жылы Михаил Громов оны қайта ашып, жалпылады. Бұл қашықтық екі компактты метрикалық кеңістіктің изометриялық болуға қаншалықты жақын еместігін өлшейді. Егер X және Y екі компактты метрикалық кеңістік болса, онда dGH(X, Y) – барлық (компактты) метрикалық кеңістік M және барлық изометриялық енгізулер f: X → M және g: Y → M үшін dH(f(X), g(Y)) сандарының ең кішісі болып табылады. Мұнда dH – M кеңістігіндегі жиынтықтар арасындағы Хаусдорф қашықтығын білдіреді, ал изометриялық енгізу – жаһандық мағынада қарастырылады, яғни ол тек шексіз кішкентай емес, барлық қашықтықтарды сақтауы керек; мысалы, ешқандай компактты Риман манифольді бірдей өлшемдегі Евклид кеңістігіне мұндай енгізуге ие болмайды. Громов-Хаусдорф қашықтығы компактты метрикалық кеңістіктердің барлық изометриялық кластары жиынын метрикалық кеңістікке айналдырады, бұл Громов-Хаусдорф кеңістігі деп аталады, және осылайша компактты метрикалық кеңістіктер тізбектері үшін жуысу ұғымын анықтайды, бұл Громов-Хаусдорф жуысуы деп аталады. Мұндай тізбекке жуысатын метрикалық кеңістік – тізбектің Громов-Хаусдорф лимиті деп аталады.
Громов-Хаусдорф кеңістігінің кейбір қасиеттері
Громов-Хаусдорф кеңістігі жолға жалғастырылған, толық және бөлінетін. Ол сондай-ақ геодезиялық, яғни оның кез келген екі нүктесін минималды геодезиялықтың бастапқы және соңғы нүктелері ретінде қосуға болады. Жалпы алғанда, Громов-Хаусдорф кеңістігі толығымен әртүрлі, яғни оның изометрия тобы тривиалды, бірақ жергілікті түрде көптеген тривиалды емес изометриялар бар.
Ұқсас Громов-Хаусдорф шоғырлануы
Тіктелген Громов-Хаусдорф конвергенциясы – бұл шексіз емес кеңістіктерге қатысты қолданылатын Громов-Хаусдорф конвергенциясының аналогы. Тіктелген метрикалық кеңістік – бұл X метрикалық кеңістігі мен X-тегі p нүктесінен тұратын (X, p) жұп. (Xn, pn) тіктелген метрикалық кеңістіктер тізбегі (Y, p) тіктелген метрикалық кеңістігіне жиналады, егер әрбір R > 0 үшін Xn-дегі pn нүктесінің R радиусты шарларының тізбегі, дәстүрлі Громов-Хаусдорф мағынасында Y-дегі p нүктесінің R радиусты шарларына жиналатын болса.