Кіріспе

Ирландиялық саясаткер (1924–2010)

Томас Мак Гиола (; туған Томас Гилл; 25 қаңтар 1924 – 4 ақпан 2010) – Ирландия жұмысшы партиясының саясаткері, 1993 жылдан 1994 жылға дейін Дублин қаласының мэрі, 1962 жылдан 1988 жылға дейін жұмысшы партиясының төрағасы және 1962 жылдан 1970 жылға дейін «Синн Фэйн» партиясының президенті болды. Ол 1982 жылдан 1992 жылға дейін Дублин батыс сайлау округінен парламент депутаты (Teachta Dála) ретінде қызмет етті.

Ерте өмір

Ол Типперри округінің Ненаг қаласында Томас Гилл болып дүниеге келген. Оның інісі Т. П. Гилл Парламент мүшесі және Чарльз Стюарт Парнеллдің Ирландия парламенттік партиясының мүшесі болды. Томас әкесі Роберт Пол Гилл – инженер және сәулетші, ол да бірнеше рет сайлауға түсіп, жеңіліс тапты. Анасы – Мэри Хориган. Мак-Джиола Ненагтағы жергілікті ұлттық мектепте білім алды, ал орта білімін Сент-Фланнан колледжінде (Эннис, Клэр округі) аяқтады. Сент-Фланнан колледжінде оқып жүргенде ол өзінің аты-жөнінің ирланд тіліндегі нұсқасын қолдана бастады. Ол Дублин университетіне стипендия бойынша түсіп, әдебиет бакалавры дәрежесін алды, сосын коммерция мамандығын бітірді. Білікті бухгалтер Мак-Джиола 1947 жылдан бастап, 1977 жылы толық уақытты саясатқа белсенді түрде араласуға дейін Ирландия электрмен жабдықтау басқармасында (ESB) жұмыс істеді. Жастық шағында Мак-Джиола белсенді республикашыл болды. Ол 1950 жылдары Синн Фэйн және Ирландия республикалық армиясына (ИРА) қосылды. 1956-1962 жылдардағы ИРА шекаралық науқаны кезінде Ирландия үкіметімен ұсталды. Ол Дублиндегі Маунтджой түрмесінде де бірнеше рет жазасын өтеді. 1961 жылы ол Май Маклауглинге үйленді, ол да Синн Фэйннің белсенді мүшесі болды, сондай-ақ ИРА әйелдер бөлімі – Куманна Мбанның мүшесі еді. Ол 2018 жылдың 24 наурызында қайтыс болды.

Саяси мансап

1961 жылғы жалпы сайлауда Мак-Джиолла Синн Фейн партиясынан Типперри Солтүстік сайлау округіне кандидат болып, жеңіліске ұшырады. 1962 жылы ол Синн Фейн партиясының президенті болып сайланды және 1960-жылдарда партияны сол қанатқа жылжытқан жетекшілердің бірі болды. 1970 жылы Синн Фейн партиясы екіге бөлінді, соның нәтижесінде Мак-Джиолла Ресми Синн Фейн партиясының басшысы болып қалды, ал Руари О Брэдай басқарған топ бастапқыда Уақытша Синн Фейн деп аталды. 1969 жылы ол Дублинде Вьетнам соғысына қарсы өткен шеруге қатысып, сөз сөйледі. 1977 жылы партия өзінің атын Синн Фейн – Жұмысшылар партиясы деп өзгертті, ал 1982 жылы ол жай ғана Жұмысшылар партиясы болып қайта аталды. Мак-Джиолла 1979 жылы Баллифермот сайлау округін өкілдік етіп, Дублин қалалық кеңесіне сайланды және 1997 жылы кеңестен кеткенге дейін барлық кезекті жергілікті сайлауларда қайтадан сайланды. 1982 жылдың қараша айында өткен жалпы сайлауда Мак-Джиолла партиясынан Dáil Éireann депутаты болып сайланды. 1988 жылы ол партия басшысы лауазымынан қалып, оның орнын Проинсиас Де Росса басты. Ол 1993-1994 жылдары Дублиннің лорд-мэрі болып қызмет етті, бұл қызметті атқарған алғашқы Жұмысшылар партиясының өкілі болды және 1998 жылға дейін Дублин корпорациясының мүшесі болып қалды. Президенттік лауазымда болған кезінде ол Шон Гарланд басқарған марксистік-лениндік және Проинсиас Де Россаның социал-демократиялық қанаттары арасындағы делдал ретінде танылды. 1992 жылғы Ардфейстің ерекше отырысында ол демократиялық централизмнен бас тарту және партияны Италия коммунистік партиясының Сол жаққа демократиялық партиясы болып өзгеруі сияқты қайта құру туралы ұсынысқа дауыс берді. Алайда, ұсыныс қажетті үштен екі көпшіліктің қолдауын алмады. 1992 жылы Де Росса басқарған алты Жұмысшылар партиясы депутатының жаңа Демократиялық Сол партиясын құру үшін кеткеннен кейін Мак-Джиолла Dáil-дегі Жұмысшылар партиясының жалғыз өкілі болды. Ол сол жылы өткен жалпы сайлауда Фианна Фейл партиясының өкілі Лиам Лаулорға бар болғаны 59 дауыспен жеңіліп, Dáil-дегі мандатын жоғалтты.

Жарияланымдар

Ұлы ирландиялық мұнай мен газ тонау (1974). .