Кіріспе
Хайнань, Қытай Халық Республикасының Хайкоу префектуралық деңгейдегі қаласы. Хайкоу – Хайнань провинциясының астанасы және ең көп халқы бар қаласы. Хайкоу қаласы Хайнаньның солтүстік жағалауында, Нанду өзенінің құйылыс жерінде орналасқан. Қаланың солтүстік бөлігі Хайдиан аралында, ал Хайкоудың негізгі бөлігінен Нанду өзенінің саласы – Хайдиан өзенімен бөлінген. Әкімшілік жағынан Хайкоу – префектуралық деңгейдегі қала, құрамында төрт аудан бар. Қаланың құрамындағы төрт қалалық ауданда 2 046 189 адам тұрады. Хайкоу бастапқыда порты Қюншанды қамтамасыз ететін порты қаласы болған. Қытай азамат соғысы кезінде Хайкоу 1950 жылғы Хайнань аралы шайқасында коммунистер бағындырған соңғы ұлтшыл бекіністерінің бірі болды. Қазіргі таңда аралдың жалпы саудасының жартысынан астамы Хайкоу порттары арқылы жүзеге асырылады. Бес билеушінің ғибадатханасы қаланың оңтүстік-шығысында орналасқан. Қала Хайнань университетіне үйіршіктейді, ол 211 жобасы және белгілі бір мамандықтар бойынша «Қос бірінші класс» университет жоспары аясындағы жан-жақты ғылыми-зерттеу университеті болып табылады және негізгі кампусы Хайдиан аралында орналасқан.
Haikou is the capital and most populous city of the Chinese province of Hainan. Haikou city is situated on the northern coast of Hainan, by the mouth of the Nandu River. The northern part of the city is on the Haidian Island, which is separated from the main part of Haikou by the Haidian River, a branch of the Nandu. Administratively, Haikou is a prefecture level city, comprising four districts, and covering There are 2,046,189 inhabitants in the built up area, all living within the four urban districts of the city. Haikou was originally a port city, serving as the port for Qiongshan. During the Chinese Civil War, Haikou was one of the last Nationalist strongholds to be taken by the Communists — with the Battle of Hainan Island in 1950. Currently, more than half of the island's total trade still goes through Haikou's ports. The Temple of the Five Lords is located to the southeast of the city. The city is home to Hainan University, a comprehensive research university under the Project 211 and the Double First Class University Plan in certain disciplines, which has its main campus on Haidian Island.
Тарих
Қаланың атауын құрайтын ханзи таңбалары, тиісінше мұхит/теңіз және ауыз/порт дегенді білдіреді. Осылайша, "Хайкоу" атауы сонымен қатар "теңіз порты" деген сөзді білдіреді – Ұлыбританиядағы Портсмутқа ұқсас. Хайкоу бастапқыда оңтүстік-шығыста орналасқан Хайнань аралының ежелгі әкімшілік астанасы Ционшань үшін порт ретінде қызмет еткен. Бастапқы тарихында Хайкоу Гуандун провинциясының бір бөлігі болған. 13 ғасырда қамал нығайтылып, Мин әулеті (1368–1644) кезінде әскери бекетке айналды. Порт Хайнаньның басты өзені – Нанду өзенінің сағасының батысында орналасқан. 1858 жылы Тяньцзинь келісімшарты бойынша Ционшань сыртқы саудаға ашылғанда, Хайкоу ескі әкімшілік қаламен бәсекелесе бастады. Бұрын ол халықаралық деңгейде "Хойхоу" деп аталатын, британдық Радж офицерлерінің кантон тіліндегі айтылуына негізделген. 1926 жылы Хайкоу халық саны жағынан Ционшанды басып өтіп, жеке әкімшілік қала деп жарияланды. Хайнань қаласы мен аралы 1950 жылдың сәуіріне дейін ұлтшылдардың бақылауында болды, содан кейін Хайнань аралындағы десанттық операция кезінде коммунистердің қолына түсті. 1949 жылдан бері Хайкоу Хайнандағы негізгі порт ретінде өз орнын сақтап келеді, ол аралдың жалпы саудасының жартысынан астамын жүзеге асырады. Ол аралдың әкімшілік астанасы ретінде Ционшаньды алмастырды. 1988 жылы Хайкоу префектура деңгейіндегі қала болып, сонымен қатар жаңадан құрылған Хайнань провинциясының астанасы болды. Хайкоудың ескі қалашығында Хайкоу қаласындағы ең көне ғимараттардың шағын бөлігі бар, оларды шетелден оралғандар салған. Үйлер португал, француз және Оңтүстік-Шығыс Азия стильдерінің қосындысынан тұрады. Көшелер әртүрлі аймақтарға бөлінген, олар қытай және батыс медицинасын, жібек және тігілген киімдерді, бірін жаңа балық пен етті, ал басқаларын хош иісті заттар, шамдар, қағаз, сия және басқа да тауарларды сатуға арналған. Қазіргі уақытта осы тарихи ғимараттарды қалпына келтіру және сақтаудың ең жақсы жолын анықтау үшін әртүрлі жобалар талқылануда.
География
Хайкоу Хайнань аралының солтүстік жағалауында, Хайкоу шығанағында орналасқан. Қала Лейчжоу түбегіне қарап тұр, ал арасында Вьетнамға жақын Бейбу шығанағынан батысқа қарай созылатын, батысында Оңтүстік Қытай теңізімен шектесетін Циончжоу бұғазы жатыр. Қаланың көп бөлігі дерлік толығымен тегіс және теңіз деңгейінен небары бірнеше метр жоғары орналасқан. Мэйше өзені қаланың шығыс жағынан солтүстікке қарай ағып, Хайдиан өзеніне құяды. Хайкоу қаласының солтүстік бөлігі – Хайдиан аралы ауданы, Хайдиан өзені (Нанду өзенінің саласы) арқылы Хайкоудың негізгі бөлігінен бөлінген. Ауданға төрт көпірдің бірі арқылы кіруге болады, олардың ең үлкені – Хайкоу ғасыр көпірі, ол Гумао ауданын Хайдиан өзенінің сағасындағы Хайдиан аралымен байланыстырады. Қалған үш жол байланысын шығыстан батысқа қарай Ренмин, Хепин және Синбу көпірлері қамтамасыз етеді. Хайкоудың солтүстік-шығысында және Хайдиан аралының шығысында Синбу аралы орналасқан.
Климат
Хайкоу солтүстік тропикалық аймақта орналасқан және Тропикалық конвергенция аймағының бір бөлігі. Сәуірден қазанға дейін тропикалық дауылдар мен тайфундардың белсенді кезеңі, олардың көпшілігі тамыз және қыркүйек айларында болады. Мамырдан қазанға дейін жаңбырлы маусым, ал қыркүйек айында жаңбыр мөлшері ең көп болады. Қала тропикалық ылғалды және құрғақ климатқа (Кёппен Aw) ие.
Қалаларды кешенді жақсарту науқаны
2015 және 2016 жылдары «екі есе құру» (双创) деп аталатын провинциялық бастама аясында қалада кең ауқымды жақсартулар жасалды. Үкіметтік дереккөздер бұл науқанды таза және мәдениетті қала құру мақсатында жүргізілген шара ретінде сипаттайды. Ол көлік және саудаға бағытталған, сонымен қатар қаланың жалпы келбетін жақсартуға, өнеркәсіптік шығарындылардан туындаған ауаның ластануын азайтуға, ауыз су көздерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, ауруханалар, мектептер, сауда орталықтары және туристік орындар сияқты қоғамдық орындардағы қауіпсіздікті арттыруға жәрдемдеседі. Осы жақсартулардың мәліметтері:
Traffic: Many new street crossings with traffic lights were installed around the city to improve two wheel vehicles (consisting mainly of electric motorbikes) and pedestrian travel. Throughout the city, teams of police have been stationed at major intersections to ensure that two wheel vehicles obey the law. Although there are many side lanes for these bikes, the actual pedestrian sidewalks serve as legal, one way routes. Police at intersections stop vehicles either going the wrong way, or running red lights and the offenders may be forced to wear a red sash, stop other offenders, and lecture them. Commerce: Around August 2015, teams of officers physically removed nearly all illegal structures used for business in the city (a province wide campaign) which were commonly made of corrugated metal or cinderblocks and were shop extensions or simply unused space that had been built upon. Street vendors were banned (most of whom sold vegetables or fruit), as was the night operation of roadside BBQ sites and the placement of tables onto the sidewalks by restaurants. These night time food operations were once common throughout the city. Roads and sidewalks: Many small roads have been repaved including narrow lanes in old neighbourhoods. Also, many sidewalks have been upgraded with new brick. Bricks are used as sidewalk material in Haikou because of the large amount of ficus trees, the roots of which deform the surrounding sidewalk. Demolition and reconstruction: A number of entire neighbourhoods within the city have been, and are being, entirely demolished with new buildings and roads being built. Starting around the beginning of 2018, the city government funded painting and cladding of a number of buildings in the city centre.
Көлік: Қала бойынша екі дөңгелекті көлік құралдары (көбінесе электр мотоциклдері) және жаяу жүргіншілердің қозғалысын жақсарту үшін көптеген жаңа жол өткелдері мен светофорлар орнатылды. Қаланың ірі қиылыстарында полицейлер екі дөңгелекті көлік құралдарының жол ережелерін сақтауын қадағалау үшін бекітілді. Бұл велосипедтерге арналған көптеген қосымша жолақтар болғанымен, жаяу жүргіншілерге арналған тротуарлар бір бағытты заңды маршруттар ретінде пайдаланылады. Полиция қиылыстарда қарама-қарсы бағытта немесе қызыл жарыққа өткен көліктерді тоқтатып, бұзушыларды қызыл лента тағып, басқа бұзушыларды тоқтатып, оларға насихат жасауға міндеттейді.
Traffic: Many new street crossings with traffic lights were installed around the city to improve two wheel vehicles (consisting mainly of electric motorbikes) and pedestrian travel. Throughout the city, teams of police have been stationed at major intersections to ensure that two wheel vehicles obey the law. Although there are many side lanes for these bikes, the actual pedestrian sidewalks serve as legal, one way routes. Police at intersections stop vehicles either going the wrong way, or running red lights and the offenders may be forced to wear a red sash, stop other offenders, and lecture them. Commerce: Around August 2015, teams of officers physically removed nearly all illegal structures used for business in the city (a province wide campaign) which were commonly made of corrugated metal or cinderblocks and were shop extensions or simply unused space that had been built upon. Street vendors were banned (most of whom sold vegetables or fruit), as was the night operation of roadside BBQ sites and the placement of tables onto the sidewalks by restaurants. These night time food operations were once common throughout the city. Roads and sidewalks: Many small roads have been repaved including narrow lanes in old neighbourhoods. Also, many sidewalks have been upgraded with new brick. Bricks are used as sidewalk material in Haikou because of the large amount of ficus trees, the roots of which deform the surrounding sidewalk. Demolition and reconstruction: A number of entire neighbourhoods within the city have been, and are being, entirely demolished with new buildings and roads being built. Starting around the beginning of 2018, the city government funded painting and cladding of a number of buildings in the city centre.
Сауда: 2015 жылдың тамызында офицерлер тобы қала бойынша (провинциялық науқан аясында) бизнес үшін пайдаланылған барлық заңсыз құрылыстарды – әдетте металл кесектен немесе шлак блоктарынан жасалған, дүкенге қосымша салынған немесе бос тұрған жерлерді алып тастады. Көше сатушыларына (көбінесе көкөніс немесе жеміс сатқандарға), сондай-ақ жол бойындағы барбекю орындарының түнгі жұмысына және мейрамханалардың тротуарға үстел қоюына тыйым салынды. Бұрын қаланың барлық жерінде түнгі тамақ орындары кең таралған еді.
Traffic: Many new street crossings with traffic lights were installed around the city to improve two wheel vehicles (consisting mainly of electric motorbikes) and pedestrian travel. Throughout the city, teams of police have been stationed at major intersections to ensure that two wheel vehicles obey the law. Although there are many side lanes for these bikes, the actual pedestrian sidewalks serve as legal, one way routes. Police at intersections stop vehicles either going the wrong way, or running red lights and the offenders may be forced to wear a red sash, stop other offenders, and lecture them. Commerce: Around August 2015, teams of officers physically removed nearly all illegal structures used for business in the city (a province wide campaign) which were commonly made of corrugated metal or cinderblocks and were shop extensions or simply unused space that had been built upon. Street vendors were banned (most of whom sold vegetables or fruit), as was the night operation of roadside BBQ sites and the placement of tables onto the sidewalks by restaurants. These night time food operations were once common throughout the city. Roads and sidewalks: Many small roads have been repaved including narrow lanes in old neighbourhoods. Also, many sidewalks have been upgraded with new brick. Bricks are used as sidewalk material in Haikou because of the large amount of ficus trees, the roots of which deform the surrounding sidewalk. Demolition and reconstruction: A number of entire neighbourhoods within the city have been, and are being, entirely demolished with new buildings and roads being built. Starting around the beginning of 2018, the city government funded painting and cladding of a number of buildings in the city centre.
Жолдар мен тротуарлар: Көптеген шағын жолдар, соның ішінде ескі аудандардағы тар жолақтар қайта жабылды. Сондай-ақ, көптеген тротуарлар жаңа кірпішпен жаңартылды. Хайкоуда фикус ағаштары көп болғандықтан, олардың тамырлары тротуарды деформациялайды, сондықтан тротуар материалдары ретінде кірпіш қолданылады.
Traffic: Many new street crossings with traffic lights were installed around the city to improve two wheel vehicles (consisting mainly of electric motorbikes) and pedestrian travel. Throughout the city, teams of police have been stationed at major intersections to ensure that two wheel vehicles obey the law. Although there are many side lanes for these bikes, the actual pedestrian sidewalks serve as legal, one way routes. Police at intersections stop vehicles either going the wrong way, or running red lights and the offenders may be forced to wear a red sash, stop other offenders, and lecture them. Commerce: Around August 2015, teams of officers physically removed nearly all illegal structures used for business in the city (a province wide campaign) which were commonly made of corrugated metal or cinderblocks and were shop extensions or simply unused space that had been built upon. Street vendors were banned (most of whom sold vegetables or fruit), as was the night operation of roadside BBQ sites and the placement of tables onto the sidewalks by restaurants. These night time food operations were once common throughout the city. Roads and sidewalks: Many small roads have been repaved including narrow lanes in old neighbourhoods. Also, many sidewalks have been upgraded with new brick. Bricks are used as sidewalk material in Haikou because of the large amount of ficus trees, the roots of which deform the surrounding sidewalk. Demolition and reconstruction: A number of entire neighbourhoods within the city have been, and are being, entirely demolished with new buildings and roads being built. Starting around the beginning of 2018, the city government funded painting and cladding of a number of buildings in the city centre.
Бұзу және қайта құрылыс: Қаланың бірнеше толық аудандары жаңа ғимараттар мен жолдар салынып, толығымен бұзылды және бұзылуда. 2018 жылдың басынан бастап қала әкімдігі қала орталығындағы бірқатар ғимараттарды бояу және қаптау жұмыстарын қаржыландырды.
Traffic: Many new street crossings with traffic lights were installed around the city to improve two wheel vehicles (consisting mainly of electric motorbikes) and pedestrian travel. Throughout the city, teams of police have been stationed at major intersections to ensure that two wheel vehicles obey the law. Although there are many side lanes for these bikes, the actual pedestrian sidewalks serve as legal, one way routes. Police at intersections stop vehicles either going the wrong way, or running red lights and the offenders may be forced to wear a red sash, stop other offenders, and lecture them. Commerce: Around August 2015, teams of officers physically removed nearly all illegal structures used for business in the city (a province wide campaign) which were commonly made of corrugated metal or cinderblocks and were shop extensions or simply unused space that had been built upon. Street vendors were banned (most of whom sold vegetables or fruit), as was the night operation of roadside BBQ sites and the placement of tables onto the sidewalks by restaurants. These night time food operations were once common throughout the city. Roads and sidewalks: Many small roads have been repaved including narrow lanes in old neighbourhoods. Also, many sidewalks have been upgraded with new brick. Bricks are used as sidewalk material in Haikou because of the large amount of ficus trees, the roots of which deform the surrounding sidewalk. Demolition and reconstruction: A number of entire neighbourhoods within the city have been, and are being, entirely demolished with new buildings and roads being built. Starting around the beginning of 2018, the city government funded painting and cladding of a number of buildings in the city centre.
Су және ағынды суларды тазарту
Хайкоу қаласының сарғыш суларын тазалау және тұрмыстық сумен жабдықтауды француздық Veolia Water компаниясы жүзеге асырады. Бөлек жекешелендіру шарты бойынша Veolia Water компаниясына Haikou Water Group компаниясымен 30 жылға бірлескен кәсіпорында 49 пайыз үлесі берілген (2012–2042 жылдар).
Демография
2010 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, Хайкоу префектуралық деңгейдегі қаланың тіркелген халқы 2 046 189 адамды құрайды, бұл 2000 жылғы алдыңғы санауда көрсетілген халық санынан 537 848 адамға артық. Хайкоу тұрғындарының басым бөлігі – хань тайлылар (2010 жылғы халық санауы бойынша шамамен 97,75 пайыз).
Гумао
Гумао – Лонгкуан жолынан басталып, бір километрден астам батысқа қарай созылатын жағалау бойында орналасқан, салыстырмалы түрде жақсы жағдайға ие аймақ. Бұл аймақтың батыс бөлігі 2007 жылдан бері қарқынды дамыды және қазір ондаған жаңа, биік тұрғын үйлер салынған.
Боай жолы
Бұл тарихи аймақ Хайдиан өзенінің оңтүстік жағында, материктік Хайкоудың солтүстік бөлігінде орналасқан. Аймақтың көп бөлігі аркада стиліндегі, қираған ғимараттардан, еуропалық стильдегі архитектуралық фасадарлардан тұрады, оларға үнді және араб мәдениеттерінен әсер еткен. Ғимараттардың көбі ақ түспен боялған, әдетте бірнеше қабаттан аспайды. Аймақтың шығыс бөлігі негізінен тұрғын аймақ. Батыс бөлігінде экзотикалық тағамдар, үй жануарлары және маталар сияқты тауарлардың сату орталықтары орналасқан. Аймақтың көп бөлігінде ғимараттардың сыртқы қабырғалары мен жолдар жаңартылған, оның ішінде ең танымал Чжуншань жолы.
Хайнань университетінің аумағы
Хайдиан аралында орналасқан бұл аймақ, аралдың негізгі солтүстік-оңтүстік жолы – Ренмин Дадао-сының батысындағы барлық бөлігін қамтиды. Ол көптеген кішкентай, арзан тамақ сату орындары мен мейрамханалары бар, қалыпты студенттік аймаққа ұқсайды.
Хайкоу батыс жағалауы
Хайкоу қаласының орталығынан батысқа қарай жеті шақырымдай қашықтықта Сюйин ауданында жаңа шағын аудан салынып жатыр. Осы шағын ауданда Хайнань халықаралық конгресс-көрме орталығы және Уюань өзені стадионы орналасқан. Сонымен қатар, бірнеше мемлекеттік кеңселер осы жерге көшірілді және көптеген тұрғын үй кешендері құрылыс кезеңінде.
Экономика
2008 жылы жан басына шаққандағы ЖІӨ 3573 болды, 659 қытай қаласының арасында 43-орынды иеленді. 2011 жылы қаланың ЖІӨ-сі 71,3 миллиард юаньға жетті, бұл провинцияның жалпы көлемінің шамамен 30 пайызын құрайды. Хайкоу ауыл шаруашылығы өнімдері мен малдың көп мөлшерін экспорттайды. Консервілеу, тоқыма, күріш қабығын сызу және жеңіл өнеркәсіп сияқты шағын өнеркәсіп салалары бар. "Халықаралық туризм және орталық бизнес ауданы" Гуосин даңғылының батыс жағында салынып жатыр. Бұл даңғыл бұрын тек мемлекеттік ғимараттарға ғана арналған еді. 2011 жылдан бастап HNA және басқа компаниялар кеңсе ғимараттарын салуға кірісті. Гуосингтің батыс бөлігінде Хайнань әуежолдарының бас кеңсесі орналасқан HNA ғимараты да бар. Хайкоудың оңтүстік жағында Haima Automobile автокөлік өндірушісінің жаһандық бас кеңсесі орналасқан. Хайкоу еркін сауда аймағы (Хаикоу ЭСА) (海口保税区) – Нанхай және Йехай даңғылдары арасында орналасқан, 1,93 км² аумақты қамтитын мемлекеттік деңгейдегі аймақ. Ол 1992 жылғы 21 қазанда Мемлекеттік кеңес тарапынан бекітілді.
Қалалық
Хайкоуда кең ауқымды қалалық автобус желісі бар. Стандартты бағасы 1 юань, автобус жол билеттері, билеттер немесе ауысу жүйесі жоқ. 2009 жылға дейін қалалық шағын автобустар жұмыс істеді, бірақ кейіннен олар тоқтатылды. Таксилер мен электр мотоциклі қаланың барлық аудандарында жүреді. 2009–2010 жылдары бензинмен жүретін мотоцикл таксилеріне тыйым салынды және полиция қала ішіндегі көптеген бекеттерде оларды тәркіледі. Хайкоу 2000 жылдардың басынан бері автомобильдердің саны күрт өсті. Басты көшелердегі қозғалыс, бұрын тығырықсыз болған, енді басқа ірі қалаларға ұқсас, сағаттардағы тығырындар қаланың бірнеше басты жолдарды кеңейтуіне және Гуосин даңғылының батыс жағынан Холидей-Бичтің батысындағы жаңа аудандарға дейін жаңа эстакада салуына себеп болды. Қаланың көптеген басты жолдарында екі дөңгелекті көліктер үшін орталық бөлігішпен бөлінген қосымша жолақтар бар. Қарсы бағыттағы жолақтарды бөлу үшін қаланың көптеген басты екі бағытты көшелеріне физикалық тосқауылдар орнатылды. Бұл жаяу жүргіншілердің көшеден белгіленген қиылыстардан басқа жерлерде өтуіне жол бермеу үшін қауіпсіздік мақсатында жасалды. Хайкоуда айналма жолдар кең таралған емес, олар негізінен Хай Сю даңғылында және бірнеше басқа жерлерде қолданылады. Қаланың көптеген басты қиылыстарында жол бақылау камералары орнатылған, және жол ережелерін бұзғаны үшін айыппұлдар пошта арқылы жіберіледі. Қалада бір туннель бар, ол – Цяочжун жолының туннелі.
Ортақ велосипедтер
Хайкоудың қоғамдық велосипед жүйесінде шамамен 20 000 велосипед бар. Оларға қол жеткізу үшін алдын ала төленген карта арқылы төлем жасалады. 2017 жылдың 24 қаңтарынан бастап жекеменшік, қолданбаға негізделген "доксыз" велосипедтер пайдалануға берілді. Сәуір айына қарай осы типтегі велосипедтердің саны шамамен 40 000-ға жетті. Ofo, Mobike және "Quick to" велосипедтерін сағатына 2 юаньмен пайдалануға болады. Ofo және "Quick to" велосипедтерінің дөңгелектері ішкі камералы, сондықтан көптеген велосипедтер қалада тесілген дөңгелектерімен қалды. Хайкоу қоғамдық велосипед жүйесі тесілмейтін дөңгелектері бар жаңа, заманауи велосипедтерді орнатты. Mobike велосипедтерінің бір бөлігі де осы типтегі дөңгелектерді пайдаланады.
Ауа
Хайкоу қаласы Хайкоу Мейлан халықаралық әуежайымен (IATA: HAK, ICAO: ZJHK[1]) қамтамасыз етілген, ол қаладан тыс жерде орналасқан. 2011 жылдың қаңтар айында Хайкоу Қытайда жеке тікұшақтарды ұшқызуға рұқсат беретін тәжірибелік жобаның алғашқы сынақ алаңы ретінде таңдалды.
Темір жол
Хайкоуды құрлықпен темір жол байланыстырады. Темір жол вагондары мен басқа да автокөліктер боғаздан паром арқылы тасымалданады. Хайнань айналмалық шығыс темір жолы Хайкоу мен Саньяны байланыстырады. Олардың арасында 15 станция бар, олардың кейбіреулері пайдалануда, ал кейбіреулері құрылыс кезеңінде. Пойыздар белгілі бір жылдамдықпен жүруге арналған. Хайкоудан Саньяға дейінгі жол шамамен 1 сағат 22 минутқа созылады. Хайкоудағы басты вокзал – Лонг Куан көшесінің оңтүстік жағында орналасқан Хайкоу шығыс темір жол вокзалы. 2018 жылы Хайкоу оңтүстік станциясы, басты автобус станциясы, көшіріліп, қазір Хайкоу шығыс темір жол станциясының оңтүстік-шығысында орналасқан. 2015 жылы Хайнань батыс айналмалық жоғары жылдамдықты темір жолы іске қосылды. Бұл екінші жоғары жылдамдықты темір жол Хайнаньның батыс жағалауымен өтеді және Хайнань шығыс айналмалық темір жолымен байланысады. 2019 жылдың 1 шілдесінен бастап Хайкоу қала маңындағы пойыздар жұмыс істей бастады. Хайкоу станциясы мен Мейлан станциясы арасында ерекше безендірілген 7 CRH6F A (тек 4 вагоны бар CRH6F) пойыз қатынайды. Бір бағыттағы ең ұзын қашықтық шамамен 38 километрді құрайды, арасында 4 станция бар.
Жол
Хайкоу провинциясының ортасымен өтетін үш негізгі тас жол Хайкоуды Хайнанның басқа аймақтарымен байланыстырады, олар шығысқа, батысқа және оңтүстікке қарай сатылады. Хайвэнь тас жолы қаламен оңтүстік-шығыстағы Вэньчань қаласын қосады. Басты автобус станциясы – Хайкоу көлік орталығы, ол Хайкоу шығыс теміржол станциясының қасында орналасқан.
Теңіз порттары
Хайкоуде жолаушылар мен жүк тасымалы үшін төрт теңіз порты бар. Хайкоу жаңа порты, бұрын Ішкі порт деп аталған, Хайдиан өзенінің сағасының оңтүстік жағында орналасқан. Хайкоу жаңа портының шамамен батысында Хайкоу Сюйин порты орналасқан. Бұл порт әлдеқайда үлкен және Хайнаньға келіп түсетін жүктерді таратудың басты орталығы болып табылады. Сонымен қатар, ол Хайнань аралына көшіп келу үшін маңызды порт болып саналады. Хайкоу қаласының ортасынан шамамен батысқа қарай Оңтүстік порт және Хайкоу портының Жаңа теңіз порты орналасқан.
Өнер және мәдениет
Қазір бірнеше ірі қоғамдық ғимараттар Гуосин даңғылында, өнер мен мәдениеттің жаңа аймағында орналасқан. Олардың ішінде Хайнань провинциялық мұражайы, Хайнань провинциялық кітапханасы және Хайнань сахналық өнер орталығы бар. Бұл нысандардың бәрі бір-біріне жақын, даңғылдың оңтүстік жағында, Хайкоу экономикалық колледжінің (Хайкоу кампусы) батысында орналасқан. Evergreen Park-тың батыс жағында Хайкоу қалалық Халықтар үйі, концерт залы және Хайнань көрме-конгресс орталығы орналасқан, ол сауда көрмелері мен басқа да коммерциялық шараларға арналған ірі орталық. Хайкоу қалалық стадионы – спорттық іс-шаралардың негізгі алаңы, ол Evergreen Park-тың оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан. Уюань өзенінің стадионы 2018 жылдың сәуір айында ашылды. Ол Хайкоу қаласының ортасынан батысқа қарай, жаңадан салынған Хайкоу батыс жағалауының жанында орналасқан. Сыйымдылығы 40 000-нан астам орынды құрайтын бұл стадион провинциядағы ең ірі стадион болып табылады. Ескі мәдени ескерткіштерге Боай көшесінің қайта жаңартылған ғимараттары, Хай Руидің мазары, Гуомао ауданындағы Сюйин бекінісі, Бес билеушінің ғибадатханасы, Хайнан азаттық шайқасының шейіттерінің зираты және бұрынғы Хайкоу Яжоу Гу Ченг ғибадатханасы кіреді.
the Hainan Provincial Museum, the Hainan Provincial Library, and the Hainan Centre for the Performing Arts. These are all located near to one another on the south side of the road, west of Haikou College of Economics, Haikou campus. At the west side of Evergreen Park is the Haikou Great Hall of the People, a concert hall, and Hainan Exhibition & Convention Center, a large centre for trade shows and other commercial events. Haikou City Stadium, is the main venue for sports events, and is located at the southeast corner of Evergreen Park. The Wuyuan River Stadium opened in April 2018. It is located west of downtown Haikou, near the newly built Haikou West Coast. With a capacity of over 40,000, it is the largest stadium in the province. Older cultural sites include the now restored buildings of the Bo'ai Road area, the tomb of Hai Rui, Xiuying Fort in the Guomao area, the Temple of the Five Lords, the cemetery for the martyrs of Hainan's Battle of the Liberation, and the former temple Haikou Yazhou Gu Cheng.
Түнгі өмір
Барлар мен KTV түннің жартысынан кейін де жұмыс істейді. Қала ішінде бірнеше танымал бар көшелері бар. 2015 жылға дейін қаланың барлық жерінде көше бойындағы шашлык орындары жиі кездесетін. Бірақ қаланы тазалау бойынша өткізілген ірі науқаннан кейін оларға тыйым салынды.
Туризм
"Кокос қаласы" деп те аталатын Хайкоу Қытайдың маңызды туристік орны болып табылады. 2002 жылы қалаға 4,11 миллион турист келді, бұл 2001 жылмен салыстырғанда 7,99 пайызға артық. 2019 жылы Хайкоу қаласына келген туристердің саны 83,11 миллионнан асты. Осы кезеңде қала туризм саласынан шамамен үш миллиард юань (361 миллион АҚШ доллары) табыс тапты, бұл өткен жылмен салыстырғанда 11 пайызға жоғары. Хайкоу кездесулер, стимулдар, конференциялар және көрмелер индустриясын да дамытып жатыр. Жергілікті үкімет 2012 жылдың маусым айында Хайкоу конвенциялар және көрмелер бюросын құрып, МИЦЕ индустриясын дамытуға 35 миллион юань (5,6 миллион АҚШ доллары) бөлді. Халықаралық қонақ үйлердің саны да артып келеді. 2013 жылға қарай халықаралық брендтердің қатарында Шангри-Ла, Вестин (2013 жылдың қыркүйегінде ашылды) және Шератон болды. 2016 жылы China Merchants холдингтік тобы Оңтүстік Қытай теңізіндегі жолаушылар круиздеріне қызмет ететін үш бағыттық порт ретінде Шэньчжэнь, Хайкоу және Саньяны дамыту жоспарларын жариялады. Содан кейін 2016 жылдың қазан айында Шэньчжэньде ірі жолаушылар круиздік терминалы ашылды.