Кіріспе
Ламина проприя – денедегі тыныс алу жолдары, асқазан-ішек жолдары және зәр-жыныс жолдары сияқты әртүрлі түтіктерді жабатын ылғалды қабықтар немесе шырышты қабықтардың құрамына кіретін жұқа дәнекер тінінің қабаты. Ламина проприя – эпителийдің астында жатқан, эпителий және негіздік мембранамен бірге шырышты қабықты құрайтын жұқа (ареолалық) дәнекер тінінің қабаты. Латынша аты айтқандай, ол шырышты қабықтың өзіндік ерекше қабаты болып табылады. Осылайша, шырышты қабық немесе шырышты қабық термині эпителий мен ламина проприяның үйлесімін білдіреді. Ламина проприяның дәнекер тіні бос және жасушаларға толы. Ламина проприяның жасушалары әртүрлі болуы мүмкін және фибробластар, лимфоциттер, плазмалық жасушалар, макрофагтар, эозинофильді лейкоциттер және маст жасушаларын қамтиды. Ол эпителийге қолдау көрсетіп, қоректік заттармен қамтамасыз етеді, сондай-ақ оның астындағы тіндерге байланысуына жағдай жасайды. Тілдегі сопақ тіндер сияқты дәнекер тіні бетіндегі өспелер ламина проприя мен эпителийдің жанасу ауданын арттырады.
The lamina propria is a thin layer of connective tissue that forms part of the moist linings known as mucous membranes or mucosae, which line various tubes in the body, such as the respiratory tract, the gastrointestinal tract, and the urogenital tract. The lamina propria is a thin layer of loose (areolar) connective tissue, which lies beneath the epithelium, and together with the epithelium and basement membrane constitutes the mucosa. As its Latin name indicates, it is a characteristic component of the mucosa, or the mucosa's "own special layer." Thus, the term mucosa or mucous membrane refers to the combination of the epithelium and the lamina propria. The connective tissue of the lamina propria is loose and rich in cells. The cells of the lamina propria are variable and can include fibroblasts, lymphocytes, plasma cells, macrophages, eosinophilic leukocytes, and mast cells. It provides support and nutrition to the epithelium, as well as the means to bind to the underlying tissue. Irregularities in the connective tissue surface, such as papillae found in the tongue, increase the area of contact of the lamina propria and the epithelium.
Құрылымы
Ламина-пропиа - бос дәнекер тіні, сондықтан ол субмукозаның астындағы дәнекер тіні сияқты тығыз емес. Ламина-пропианың дәнекер тіні мен құрылымы өте сығымдалатын және серпімді, мұны көкбауыр сияқты кеңеюді қажет ететін органдарда байқауға болады. Серпімді органдардың ламина-пропиасындағы коллаген механикалық функцияда маңызды рөл атқарады. Көкбауырдың ламина-пропиасының коллагендік құрамы күрделі оралу арқылы құрылымға, созуға төзімділікке және икемділікке мүмкіндік береді. Кейбір органдардың ламина-пропиасында миофибробластар да бар деген болжам бар. Бұл жасушалардың тегіс бұлшық еттер мен фибробластардың қасиеттері бар. Ламина-пропиа сондай-ақ қан тамырларының желісіне, лимфа тамырларына, серпімді талшықтарға және қабықшалық бұлшық еттерінен келген тегіс бұлшық ет шоғырларына бай болуы мүмкін. Ламина-пропиада сенсорлық және моторлық жүйке ұштары да табылады. Эпителийдің жасуша өлімі мен жаңаруының жоғары жылдамдығы көптеген апоптоздық жасуша денелерін қалдырады. Бұл жасуша денелерінің көп бөлігі ламина-пропиаға өтеді, олардың көпшілігі макрофагтардың ішінде орналасқан.
Иммундық жүйедегі рөлі
Эпителий көбінесе сыртқы әсерге ұшырап, біршама нәзік болғандықтан, ламина-проприяда көптеген иммундық жасушалар орналасады. Ламина-проприяның макрофагтар мен лимфоидты жасушаларға бай болуы иммундық реакциялардың пайда болуы үшін өте маңызды. Ол ішкі тіндерді сыртқы патогенді микроорганизмдерден, әсіресе асқазан-ішек жолынан қорғайтын тосқауылдың бір бөлігін құрайды.
Клиникалық маңызы
Эпителийлік қатерлі ісіктің дамуы көбінесе терең және аймақтық лимфа түйіндеріне таралуына байланысты. Ламина проприя – субмукозаға кедергі келтіретін қабаттардың бірі, сондықтан эпителийлік қатерлі ісіктің осы аймаққа таралуы маңызды, себебі лимфалық таралу лимфа түйіндеріне метастаздың тәуелсіз көрсеткіші болып табылады, әсіресе асқазан қатерлі ісігінде. Опухольдер базалық мембрананы бұзып, ламина проприяға жеткен кезде лимфа тамырларына ұшырайды, бұл метастаздау және қатерлі ісіктің дамуын жеделдетуі мүмкін. Субмукозаға тереңірек таралу лимфа тамырларымен байланысты болу мүмкіндігін арттырады.