Кіріспе

Ламина проприя – денедегі тыныс алу жолдары, асқазан-ішек жолдары және зәр-жыныс жолдары сияқты әртүрлі түтіктерді жабатын ылғалды қабықтар немесе шырышты қабықтардың құрамына кіретін жұқа дәнекер тінінің қабаты. Ламина проприя – эпителийдің астында жатқан, эпителий және негіздік мембранамен бірге шырышты қабықты құрайтын жұқа (ареолалық) дәнекер тінінің қабаты. Латынша аты айтқандай, ол шырышты қабықтың өзіндік ерекше қабаты болып табылады. Осылайша, шырышты қабық немесе шырышты қабық термині эпителий мен ламина проприяның үйлесімін білдіреді. Ламина проприяның дәнекер тіні бос және жасушаларға толы. Ламина проприяның жасушалары әртүрлі болуы мүмкін және фибробластар, лимфоциттер, плазмалық жасушалар, макрофагтар, эозинофильді лейкоциттер және маст жасушаларын қамтиды. Ол эпителийге қолдау көрсетіп, қоректік заттармен қамтамасыз етеді, сондай-ақ оның астындағы тіндерге байланысуына жағдай жасайды. Тілдегі сопақ тіндер сияқты дәнекер тіні бетіндегі өспелер ламина проприя мен эпителийдің жанасу ауданын арттырады.

Құрылымы

Ламина-пропиа - бос дәнекер тіні, сондықтан ол субмукозаның астындағы дәнекер тіні сияқты тығыз емес. Ламина-пропианың дәнекер тіні мен құрылымы өте сығымдалатын және серпімді, мұны көкбауыр сияқты кеңеюді қажет ететін органдарда байқауға болады. Серпімді органдардың ламина-пропиасындағы коллаген механикалық функцияда маңызды рөл атқарады. Көкбауырдың ламина-пропиасының коллагендік құрамы күрделі оралу арқылы құрылымға, созуға төзімділікке және икемділікке мүмкіндік береді. Кейбір органдардың ламина-пропиасында миофибробластар да бар деген болжам бар. Бұл жасушалардың тегіс бұлшық еттер мен фибробластардың қасиеттері бар. Ламина-пропиа сондай-ақ қан тамырларының желісіне, лимфа тамырларына, серпімді талшықтарға және қабықшалық бұлшық еттерінен келген тегіс бұлшық ет шоғырларына бай болуы мүмкін. Ламина-пропиада сенсорлық және моторлық жүйке ұштары да табылады. Эпителийдің жасуша өлімі мен жаңаруының жоғары жылдамдығы көптеген апоптоздық жасуша денелерін қалдырады. Бұл жасуша денелерінің көп бөлігі ламина-пропиаға өтеді, олардың көпшілігі макрофагтардың ішінде орналасқан.

Иммундық жүйедегі рөлі

Эпителий көбінесе сыртқы әсерге ұшырап, біршама нәзік болғандықтан, ламина-проприяда көптеген иммундық жасушалар орналасады. Ламина-проприяның макрофагтар мен лимфоидты жасушаларға бай болуы иммундық реакциялардың пайда болуы үшін өте маңызды. Ол ішкі тіндерді сыртқы патогенді микроорганизмдерден, әсіресе асқазан-ішек жолынан қорғайтын тосқауылдың бір бөлігін құрайды.

Клиникалық маңызы

Эпителийлік қатерлі ісіктің дамуы көбінесе терең және аймақтық лимфа түйіндеріне таралуына байланысты. Ламина проприя – субмукозаға кедергі келтіретін қабаттардың бірі, сондықтан эпителийлік қатерлі ісіктің осы аймаққа таралуы маңызды, себебі лимфалық таралу лимфа түйіндеріне метастаздың тәуелсіз көрсеткіші болып табылады, әсіресе асқазан қатерлі ісігінде. Опухольдер базалық мембрананы бұзып, ламина проприяға жеткен кезде лимфа тамырларына ұшырайды, бұл метастаздау және қатерлі ісіктің дамуын жеделдетуі мүмкін. Субмукозаға тереңірек таралу лимфа тамырларымен байланысты болу мүмкіндігін арттырады.