Кіріспе

Hârn – N. Robin Crossby жасаған және 1983 жылы Columbia Games баспасынан шыққан, фантастикалық рөлдік ойындарға арналған кампаниялық орта. 1998 жылы Кросби Kelestia Productions (KP) электрондық баспа компаниясын құрды. KP және CGI қазір Hârn негізіндегі рөлдік ойын науқандары мен көркем әдебиеттерді қолдану үшін баспа және онлайн материалдарды тәуелсіз түрде шығарады. HârnMaster рөлдік ойыны Hârn-мен бірге пайдалану үшін арнайы жасалған. Ол ойыншыларға, ойын шеберлеріне және жазушыларға Hârn-дағы егжей-тегжейлі сипаттамаларды пайдалана отырып, кейіпкерлердің мінездемелерін жасауға мүмкіндік береді.

Тарих

Hârn әлемі алғаш рет Columbia Games компаниясының 1983 жылғы Hârn жинағында сипатталған. Онда Hârn аралының жалпы көрінісі, тарихы мен діні, сондай-ақ кішкентай Hârndex энциклопедиясы және N. Робин Кросби салған карта келтірілген. Шэннон Аппелклин былай деп сипаттады: «Hârn негізінен нормандық Англияға негізделген, ал жәндіктер, эльфтер және орктер арқылы кейбір фантастикалық элементтер енгізілген. Бұл аз сиқырлы әлем болды және мұқият зерттеулер мен ой-өріс арқасында шынайы сезім беретін орта жасауға тырысты».

Орнату

Хәрн – Кетра планетасындағы Венриве аймағының (Лития құрлығының солтүстік-батыс бөлігі) батыс жағалауындағы арал. Бірақ Хәрн әдеттегідей осы әлемнің ортасы саналғандықтан, көптеген адамдар осы әлемді Хәрн немесе Хәрн әлемі деп атайды. Хәрн бірнеше себеппен ерекшеленеді: оның көптеген басқа RPG-лерде басымдық танытатын «жамандық» пен «жақсылық» арасындағы қақтығысы жоқ. Ол өте толыққанды және ішкі үйлесімділікке ие. Көптеген жеке қалалар, бекіністер, кенттер, сарайлар мен оқиғалар оларда тұратын шаруа отбасыларының есімдеріне дейін сипатталған. Оның егжей-тегжейлілігі Текумель сияқты тереңдігімен танымал ойын әлемдерімен шайқасады. Сонымен қатар, ол жоғары реализм және сиқырдың төмен деңгейімен ерекшеленеді. Оның қоғамдары көбінесе Орта ғасырлардағы Жерге (әсіресе Норман Британиясына) ұқсас. Дегенмен, ол эльфтер, кентаврлар, орктер, сиқыршылар сияқты стандартты фантастикалық элементтерге ие. Олардың көптегені бірегей Hârnic ерекшеліктеріне ие. Хәрннің жазба тарихы мен оқиғалары белгілі бір уақытқа дейін (720 жылдың 1 қаңтарының түн ортасында) өзекті, және ресми уақыт сызығын осы уақыттан кейін «жетілдіру» ниеті жоқ. Ойын шеберлері осы уақыттан кейін болатын оқиғалар мен тарихты басқарады. Осылайша, Хәрн ойындарының барлығы бірегей, бірақ олардың бастауыш нүктесі ортақ. Хәрн аралында жеті адам патшалығы және басқа түрлер басқаратын екі патшалық бар. Әліпби тәртібімен:

Азадмир – Хуздулдың, Hârnic кентаврларының мекені. Чыбиса – күресіп жатқан тәуелсіз монархия немесе Кальдордан бөлініп шыққан округ ретінде қарастырылады. Эваэль – оңтүстік жағалауда орналасқан және оқшауланған Синдар эльфтерінің, Hârnic эльфтерінің орман мекені. Кальдор – әлсіз патшасы бар феодалдық патшалық. Төрт сауда жолының торабында орналасқан, ол шығыстағы күшті мемлекет. Бұл патшалықтардың ең егжей-тегжейлісі. Кандай – Харн аралының батыс бөлігінде орналасқан, ерлікпен ерекшеленетін патшалық. Мельдерин – Харндағы ең көне патшалық, оны сиқыршылар құрған деп саналады. Ол аралдың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан және Лития құрлығымен саудаға монополияны талап етеді. Орбаалдың солтүстік жері бір кезде Ярин халқы (британдық кельттерге ұқсас) мекендеген бейбіт княздықтар жиынтығы болды, оны Ивиниялықтар (викингтерге ұқсас) жаулап алғанға дейін. Қазір Ярин халқы қатыгездікпен басып тасталған, бірақ кейбіреулері бүлік көтеріп жатыр. Ретем – көптеген адамдар «жаман патшалық» деп санайды, бірақ бұл оның билеушілері туған тегі мен артықшылықтарынан гөрі күш пен қадірді бағалайтындықтан (немесе, мүмкін, оның ең үлкен қаласы Моргат құдайының шіркеуінің крест жорығының базасы болғандықтан). Бұл соғыстан туған патшалық, оны барлық жағынан жаулар қоршап тұр. Тарда – бұрынғы Корани империясының күлінен (Кандай мен Ретем сияқты) көтерілді және аралдағы жалғыз монархиялық емес мемлекет; оның қамқоршылық клиенттік әлеуметтік құрылымы Рим Республикасына ұқсас. Кішігірім сыбайлас жемқорлық пен меценаттық кең таралған. Республика өзінің аумақтық талаптары бойынша өте амбициялық. Сонымен қатар, аралда оннан астам адам «варвар» тайпалары және gârgún деп аталатын Hârnic орктер тобы өмір сүреді. Хәрн орналасқан Кетра планетасы – Келестия деп аталатын жеті байланысқан параллель әлемнің бірі. Отбасындағы басқа әлемдердің арасында Терра (немесе Жер); Yàsháin, Кетраның өмірден кейінгі өмірі болып табылатын жоғары сиқырлы әлем; Мидгаад, Толкиннің Орта Жеріне параллель; және Баталы Әлем, Толкиннің шығармаларындағы сол есімді жерге параллель. Кетраның эльфтері мен кентаврларының ата-бабалары Мидгаадтан Кетраға келген деп болжанады; эльфтер үшін бұл Баталы Әлемге ұзақ сапарға шыққан кездегі тоқтау нүктесі. Кетхираның Синайлары қарға тәрізді кемелерді салу әдетін сақтап қалды, олар Харндағы уақытынан шаршаған кезде Баталы Әлемге жүзіп барады (бұл жағдайда Харнның солтүстік-шығыс жағалауындағы Нимелиант деп аталатын әлемдер аралық портал арқылы жүзіп барады). Харн аралының өзінен басқа, Шоркине (әлсіз патшасы бар үлкен феодалдық патшалық) және Ивиния (фьордтары, викингтері және ежелгі скандинавиялық діндерімен толық Скандинавияның аналогы) жақын маңдағы аймақтарды қамтитын өнімдер шығарылды. Басқа өнімдер де шығарылды, олар арал патшалығы Шелембиді, аралас Ивиния сауда мемлекетін (ортағасырлық скандинавиялық сауда мемлекеті Висбидің аналогы) сипаттайды. Жақын жердегі Леденхайм патшалығы туралы өнім де қолжетімді. Соңғы өнім Венриве субконтинентінің толық суретін ұсынады (Еуропа, Жерорта теңізі және Таяу Шығысқа ұқсас аймақ). Бұл өнім Харн аралынан тыс жерлерде оқиғалар мен зерттеулер үшін негіз болып табылады және арал мен оның мәдениетін кеңірек контексте көрсетеді.

Қабылдау

1983 жылдың қыркүйек айында «Dragon» журналының 77-ші санында Роджер Мур «Hârn» ойын жүйесін ұнатып қалды. Ол картаға тәнті болды және оны «әдемі» деп атады. Егер сіз фантастикалық картографияның жанкүйері болсаңыз, карта сіздің жинағыңызға тамаша қосымша болады, себебі онда көптеген оқуға қолайлы егжей-тегжейлі мәліметтер, жақсы зерттелген экологиялық жүйе және география бар. Мур «Харндекс» деп аталатын кітапшадан да қатты әсер алды, онда адамдар мен орындар туралы қызықты ақпараттар тізімделген. Ол Дж.Р.Р.Толкиннің еңбектерімен ұқсастықтарды байқады, бірақ ойын шеберлері қаласа, осы материалды оңай алып тастай алатынын атап өтті. Ол «Hârn» ойын жүйесін «тәжірибелі төрешілерге» ұсына отырып, олар өздерінің кампаниялық талғамына сәйкес бірнеше шағын өзгерістермен көбінесе дайын ғаламды пайдалануға дайын екенін айтты. «Жақсырақ бола ма? Болар, бірақ өте жақсы». Үш жыл өткен соң, 1986 жылдың наурыз айында «Dragon» журналының 107-ші санында Эрик Пасс жарияланған қосымша материалдарды, атап айтқанда «Hârn қалалары» қосымшасын, «Encyclopedia Harnica» #1-#13 және «Ivinia» аймақтық модулін қарастырды. Пасс олардың барлығын ұнатып, «Бұл өнімдердің бәрі де егжей-тегжейлі және толық сәйкес келеді. Осы материалға қатысты менің жалғыз шағымым – [жоғары] бағасы» деді. Ол «Бұл материал ойыншылары ойнау ортасы мен фонды күтетін және талап ететін қиын жағдайдағы GM үшін құтқарушы болып табылады. Барлық қосымшаларда жақсы құрастырылған, дәйекті, қызықты ақпарат бар, оны сіңіруге бірнеше сағат кетеді. Оқыған кезде жаныңызда дәптер сақтаңыз, себебі сізге ойынға қатысты түрлі идеялар келеді». Он жылдан кейін, 1996 жылдың мамыр айында «Dragon» журналының 229-шы санында Рик Сван қайта шығарылған және қайта қарастырылған «Harn World» жинағын қарады. Сван «ол магия мен монстрлардың есебінен мәдениет пен экономикаға басымдық береді, бұл оны өз ойындарына өте құрметпен қарайтын тәжірибелі ойыншыларға қарағанда, хакерлік ойынға аз қызықты етеді» деп мойындады. Ол сондай-ақ ережелер жүйесінің өте күрделі екенін мойындады: «Жұмсақ па? Мүмкін. «Harn World» ғаламын амбициялы деп атау – Гранд-Каньонды үлкен шұңқыр деп атаумен бірдей». Бірақ Сван тәжірибелі ойыншыларға «Harn World» жүйесін ұсынды, «Егер сіздер зындандарды тонаудан шаршаған болсаңыз, онда сіздер оған кіруге дайын болуыңыз мүмкін» деді.

Қауымдастық

Колумбия 1980 жылдардың басында Харн туралы канондық материалдың көп бөлігін жариялады; сол кезде (Harnmaster ережелерінің бірінші басылымы жарық көрген шамада) жаңа өнімдер арасындағы уақыт аралығы ұзарды және кейбір жоспарланған өнімдер аяқталмай қалды (мысалы, Триерзон және Азерия аймақтық модульдері). 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басында жанкүйерлер жасаған материалдар, көпшілік тарапынан "фанон" деп аталды, осы ортаны қолдап келді. Фанон өнімдерінің жоғары сапасы мен тұрақтылығы, сондай-ақ HarnList және HârnForum сияқты хабар алмасу форумдарының өзара әрекеттесу мүмкіндігі осы әлемді тірі ұстап тұрды. Гарник фаноны, дербес жазылған болса да, жиырма жылдан астам уақыт бойы жарық көрген жүздеген беттік канондық материалмен үйлесімді болуға тырысады. Көп жағдайда жоғары сапалы көркем суреттер жасалды және материалды баспагерлер шығарған өнімдерге ұқсас етіп ету үшін кәсіби деңгейдегі беттеу және дизайн жұмыстары атқарылды. Фанонның санкциялануы және форматына қатысты шатасушылықтар бар. CGI және Kelestia компанияларының фанонға қатысты нұсқаулары әртүрлі.