Кіріспе

Үстелдік фантастикалық рөлдік ойын әлемі
Рөлдік ойын

Arduin – 1970 жылдардың ортасында Дэвид А. Харгрейв жасаған ойдан шығарылған әлем және фантастикалық рөлдік ойын жүйесі. Бұл алғашқы жарияланған «жанрлар тоғысқан» фантастикалық RPG, онда жұлдызаралық соғыстардан бастап қорқыныш пен тарихи драмаға дейін барлық түрлері қамтылған, бірақ негізінен ортағасырлық фантастика жанрына құрылған.

Даму тарихы

Ардуин TSR-дің Dungeons & Dragons-қа ең алғашқы қарсыластарының бірі болды. Ол 1970-ші жылдардың ортасында Харгрейвтің достарымен бөлісу үшін жасаған жеке жобасы ретінде басталды, бірақ оның танымал болуы оны материалды жариялауға шабысдандырды. Chaosium компаниясының Грег Стаффорд шамамен 1976 жылы Харгрейвтің өткізген Arduin ойынында ойнады және ол Hargrave-ге ойын жүйесін "The Arduin Grimoire" деп басып шығаруды ұсынды.

Қабылдау

2019 жылы Goodreads Arduin Trilogy басылымдарының біріншісі, The Arduin Grimoire, Volume 1 үшін 5 баллдан 4,21 балл жинады. Arduin-нің екінші томы, Welcome to Skull Tower 2019 жылы 5 баллдан 4,08 балл алды, ал түпнұсқалық Arduin трилогиясының соңғы томы, The Runes of Doom 3,91 балл жинады. 1979 жылғы сәуір-мамыр айларында шыққан White Dwarf журналының 12-ші санында Дон Тернбулл жаңадан жарық көрген трилогияға орташадан төмен баға берді – 10 баллдан 4 балл ғана. Оны ұйымдаспаған, оқуға қиын және "көптеген ақпараттар, әрине, біреулер үшін пайдасыз, ал екіншілері үшін пайдалы" деп тапты. Тернбулл: "Фантастикалық ойын хоббиін бастап үйрену үшін Гримуарды сатып алуға ешкімге кеңес бере алмаймын, бірақ егер сізге D&D қосымшасы қажет болса, бағасына көңіл бөлмесеңіз және одан қажеттіні таңдауға дайын болсаңыз, пайдалы үзінділер табуыңыз мүмкін" деп қорытындылады. 1979 жылғы қазан-қараша айларында Different Worlds журналының 5-ші санында Майк Гундерлой Arduin Trilogy-дегі үлкен көлемдегі қосымша ақпаратты атап өтті, оны D&D кампаниясына қосуға болады. Бірақ ол трилогияның мінсіз емес екенін, әсіресе "ұйымдастырудың жоқтығын" мойындады. Бір тақырыпқа қатысты ережелер көбінесе трилогияның әртүрлі бөлімдерінде, тіпті әртүрлі томдарында кездеседі. Жағдайды нашарлататыны, байланысты бөлімдерге сілтемелер де, тізім де жоқ. Бірақ Гундерлой кез келген D&D гейммейстеріне өзінің кампаниялық әлемін жақсартуды көздеген трилогия қажет деген қорытындыға келді: "Әлемін кеңейтуді шешкен гейммейстер The Arduin Trilogy-нің бір данасын міндетті түрде иеленуі керек. Сатып алыңыз, сіз идеялар мен ләззат түрінде мол сыйлық аласыз". Лоренс Шик 1991 жылғы Heroic Worlds кітабында Arduin-ді "Original D&D-дің туындысы, фантазиялық жүйе" деп сипаттады. Шындығында, алғашқы Arduin ережелері D&D-ге жасырылған қосымша болды, бірақ кейін ғана Arduin дербес жүйеге айналды. Arduin ережелері мен сценарийлері көбінесе дәстүрлі жақсы талғамның шектеулерімен шектелмейді. 2023 жылғы Monsters, Aliens, and Holes in the Ground кітабында RPG тарихшысы Стю Хорват: "Arduin журналдары арқылы Харгрейв RPG-де алғашқы бұзықшылықтың тұқымын септі. Журналдар шок үшін жасалған сияқты, кейбір ауыр металл альбомдарының мұқабалары да мультфильмдегі бас сүйектер, демон мен қан арқылы адамдарды дүр сілкіндіруге тырысты. Бұл тыйым салынған нәрсенің иісі RPG-ге жылдар бойы жабысып қалды, және бұл Arduin-нің ең маңызды мұрасы болуы мүмкін" деп жазды.

ТЖК құқықтық мәселесі

1977 жылы TSR алғашқы Arduin кітабының кейбір мазмұнына наразылық білдірді. Дэвид Харгрейв TSR-мен екі мәселе бойынша келіссөз жүргізді. Біріншіден, Харгрейвтің алғы сөзі ойын кітаптарын (мысалы, D&D) сатып алмастан көшіруге шақыратын сияқты әсер қалдырды. Харгрейв бұл алғы сөзді кейінгі басылымдардан жойды. Екіншіден, Ардуиндегі Призмалық қабырға сиқыры D&D-дан тікелей көшірілгендей болды; Харгрейв сипаттаманың бір бөлігін, соның ішінде кейбір түстерін өзгертті. Харгрейв өзін одан әрі даудан алшақтату үшін Dungeons and Dragons-қа тікелей сілтемелерді жасыру үшін түзету қағазы мен түзету таспасын қолданды, содан кейін томдар дәл осы күйінде қайта басылды. Ардуин басылымдарының кейбір нұсқаларында осы «түзетулер» анық көрінеді.

Ардуин механикасы

Харгрейвтің ұрыс механикасы көп сынға түсті, тіпті көптеген ойын шеберлері өздерінің нұсқаларын немесе TSR-дің нұсқаларын пайдаланды.

Грег Стаффорд және Хаозиум

Дэвид Харгрейв ойын шеберлерінің "ең жақсыларының" бірі саналғанмен, оның мізгілсіз мінезімен де танымал болды. Рөлдік ойын қауымдастығының көпшілігі Харгрейвтің құмарлықтарына деген махаббат пен жай ғана төзімділікпен қарайтын, ал Грег Стаффордпен болған жарысқан дау-жанжалы, нәтижесінде Харгрейв Ардуин сиқырына оның атын қойып, кек алғандығы – осының бір мысалы. Бұл сиқыр Стаффордтың Жұлдыз Көпірі деп аталды (The Arduin Grimoire, Volume 1, Page 41):

Харгрейв Стаффордтың оны Chaosium баспасымен байланысты келісімде сатқандығын сезінді, соның салдарынан "таңдап алынған жерлерде құлап түсті". Стаффордтың сөзіне сүйенсек, Харгрейв кейіннен осы сиқырды жасағаны үшін және сол жағдайдағы өзінің әрекеттері үшін қатты өкінді.