Кіріспе

Үстелдік фантастикалық рөлдік ойын.

Earthdawn – 1993 жылы FASA компаниясы шығарған фантастикалық рөлдік ойын. 1999 жылы ол Living Room Games лицензиясына берілді, олар екінші басылымды жарыққа шығарды. 2003 жылы лицензия RedBrick компаниясына тиесілі болды, ол 2005 жылы Classic Edition және 2009 жылы ойынның үшінші нұсқасын шығарды (соңғысы Mongoose Publishing компаниясының Flaming Cobra баспасы арқылы). Қазір лицензия FASA Games, Inc. (FASA) компаниясының меншігінде, олар жаңартылған механикамен және кеңейтілген метасюжеттік уақыт жолымен төртінші нұсқасын шығарды. Vagrant Workshop 2016 жылы "Age of Legend" нұсқасын жеңіл механикалық ережелерді пайдалана отырып жариялады. Ойын Dungeons & Dragons сияқты фантастикалық ойындарға ұқсас, бірақ RuneQuest сияқты ойындардан көбірек шабыттанды. Ойынның ережелері бай және логикалық фантастикалық әлемді құру мақсатымен, негізгі сиқырлы метафизикамен тығыз байланысты. 90-шы жылдардағы көптеген рөлдік ойындар сияқты, Earthdawn өзінің көптеген егжей-тегжейін Барсайве провинциясына шоғырландырды. Ол бастапқыда Shadowrun алдындағы оқиға ретінде жазылған, оның қайта оралған сиқырлы әлемін, сиқырдың жақында ғана өрбуімен байланыстырды. Алайда, Shadowrun басқа баспаға лицензияланғаннан кейін, екеуінің арасындағы байланыс әдейі үзілді.

Тарих

1993 жылдан бастап FASA осы әлемді сипаттайтын 20-дан астам ойынға арналған қосымша материалдарды шығарды; алайда, ол 1999 жылдың қаңтарында Earthdawn өндірісін тоқтатты. Сол кезде Earthdawn әлемінде өтетін бірнеше роман мен әңгімелер жинағы жарық көрді. 1999 жылдың соңында FASA, Living Room Games компаниясына ойынға жаңа материалдар жасауға лицензия берді. Екінші басылым әлемнің орнын өзгертпеді, бірақ Барсайвта болған оқиғаларды қамти отырып, уақыт шкаласын жаңартты. Екінші басылымда ережелерге бірнеше өзгерістер енгізілді; кейбір сыныптар бастапқы нұсқадан сәл өзгеше болды немесе қабілеттерін өзгертті. Бұл өзгерістер кейіпкерлердің жан-жақты болуына және ойынның тепе-теңдігіне мүмкіндік беру үшін жасалды. Living Room Games соңғы рет 2005 жылы материал шығарды және олардың FASA-мен Earthdawn материалдарын жариялауға лицензиясы жоқ. 2003 жылы екінші лицензия RedBrick компаниясына берілді, олар FASA өнімдеріне негізделген өз басылымдарын жасады, сонымен қатар түпнұсқа FASA кітаптарын PDF форматында шығарды. Earthdawn Classic Player's Compendium және Earthdawn Classic Gamemaster's Compendium іс жүзінде екінші басылымның баламасы болып табылады, бірақ нұсқа белгісіз (материалдар үйлесімді болғандықтан). Әр кітапта 524 бет бар және FASA жариялаған көптеген материалдарды қамтиды – ойын механикасы ғана емес, сонымен қатар әлем, баяндамалар мен оқиғалар. Мысалы, әр салада өз тарауы бар, ол әртүрлі жақтастардың көзқарасынан сипатталған. Сол сияқты, Барсайвқа толыққанды көңіл бөлінеді, ал тарауларда әртүрлі журнал жазбалары мен оқиғалар бар, әлемнің сипаттамаларынан өзге де. Бұрынғы басылымдардағы қателерді түзету және ережелерді нақтылау үшін "Эррата" енгізілді. RedBrick FASA-ның көзқарасы мен визуальдық стиліне адал болуға тырысқанмен, ол барлық нәрсені қайта қарастырып, олқылықтарды толтыру үшін жаңа материалдар қосты. RedBrick 2007 жылы Earthdawn романдарын жариялай бастады. 2009 жылы RedBrick ойынның үшінші басылымын жариялады. Бұл басылым үшін үлкен аудиторияны тарту үшін RedBrick кітапты Mongoose Publishing's Flaming Cobra баспасы арқылы шығарды. Алғашқы екі кітап 2009 жылдың шілдесінде жарық көрді. 2012 жылы RedBrick баспасын тоқтатты және Earthdawn лицензиясын FASA Games, Inc. компаниясына бергенін хабарлады. 2014 жылы FASA Games Earthdawn Fourth Edition-ның жарыққа шығарылатынын хабарлады және жобаны қолдау үшін Kickstarter жобасын сәтті іске қосты. Төртінші басылым ойын механикасын қайта жасау, артықшылықтарды жою және табыс деңгейі жүйесін жеңілдету ретінде сипатталады. Ойын әлемі Barsaive Thera соғысының аяқталуынан бес жыл өткен соң дамытылды, метасюжеттегі аяқталмаған мәселелерді шешу және ойын әлемін жаңа оқиғаларға ашу үшін. Бірінші Төртінші басылымның атауы – Ойыншы нұсқаулығы 2015 жылдың басында жарық көрді. 2014 жылы FASA Corporation Impact Miniatures компаниясына бастапқы Heartbreaker Hobbies & Games Official Earthdawn Miniatures өндірісін қайта жаңартуға рұқсат берді. Бұл мақсатта Impact Miniatures сәтті Kickstarter жобасын іске қосты. 2016 жылы Vagrant Workshop Freeform Universal RPG жүйесінің жеңіл механикасын пайдаланып Age of Legend басылымын шығарды. Жеңіл механикасы бар Age of Legend басылымы "бір реттік ойындарға, конвенциялық ойындарға және кіріспе ойындарға, тіпті балаларға арналған" деп сатылады.

Орнату

Барсайвта табиғаттағы көптеген нәрселер сияқты, сиқыр да циклдар арқылы өтеді. Сиқыр деңгейі көтерілгенде, ол Жорлар деп аталатын басқа әлемдік жаратылыстардың алыс, өзгеше өлшемдерінен біздің әлемімізге өтуіне мүмкіндік береді. Жорлар сан алуан түрде келеді – кездесетіннің бәрін жұтатын қарапайым жемқор машиналардан бастап, өздері шақыратын жағымсыз сезімдермен қоректенетін едәуір зиялы және айлакер жауларға дейін. Жертаңдары орын алған ерте заманда, эльф ғалымы Жорлардың уақыты жақындап келе жатқанын анықтады және оларды жеңудің жолын табу үшін немесе, кемінде, олардан аман қалу үшін Мәңгілік кітапхананы құрды. Кітапхана төңірегінде өскен қауым Жорларға қарсы қорғау және қорғаныс шараларын жасады, оларды басқа елдерге таратып, ақырында күшті Теран империясына айналды – өте сиқырлы дамыған өркениет және Жертаңдары оқиғасының басты қарсыласы. Әлем халықтары қайырлар – жер асты қалалары мен қалаларын салды және оларды Терандық күзетпен нығайтып, Апат деп аталатын Жорлардың уақытын күтіп шықты. Терандық сиқыршылар мен саясаткерлер Тера төңірегіндегі шет елдердің көпшілігін Жорлардың келуі туралы ескертті, Империяға адалдықтарын білдіретіндерге қайырлардың қорғауын ұсынды. Бастапқыда көптеген елдер келісімге келді, бірақ Апат аяқталғаннан кейін кейбіреулері келісімдерін орындауға құштар болмады, саяси қақтығыстар мен құлдыққа негізделген бюрократиялық мемлекетпен ісі болмауды қалады. Төрт жүз жыл жасырынып өткеннен кейін Апат аяқталды және адамдар Жорлардың өзгерткен әлеміне шықты. Ойыншы кейіпкерлер осы жаңа әлемді зерттейді, өткеннің жоғалған құпияларын ашады және қалған Жорлармен күреседі. Earthdawn-ның негізгі орны – Барсайв, Теран империясының бұрынғы провинциясы. Барсайв – Тераннан тәуелсіз қала-мемлекеттер аймағы, өйткені Троал корольдігінің кәріздері бұрынғы үстемдіктеріне қарсы көтеріліс ұйымдастырды. Теранның Барсайвтағы ықпалы Скай Пойнт және Виван қаласының сиқырлы бекінісі маңындағы оңтүстік-батыс Барсайвтың шағын бөлігімен шектелген. Earthdawn оқиғасы Shadowrun әлемімен (яғни, Жердің қияли нұсқасы) бірдей әлемде орын алады, бірақ мыңдаған жылдар бұрын. Барсайв және оның көршілес аймақтарының картасы ойынның көп бөлігі біздің әлемдегі Украина мен Ресей орналасқан жерде өтетінін көрсетеді. Алайда, жағалаулар мен ірі өзендерден басқа топография мүлдем өзгеше, ал картадан басқа нақты әлемге сілтеме тек Қан орманы – Апатқа дейін "Құрт орманы" деп аталған және Чернобыль (украинше "беде") аймағына ұқсас. Earthdawn мен Shadowrun арасындағы ойын әлемінің байланысы баспагер Shadowrun мүлкін лицензиялаған кезде, баспа компаниялары арасында үйлестіру қажеттілігін болдырмау үшін әдейі бұзылған. FASA кейіннен Shadowrun-ды өз басылымына қайтару немесе ойын әлемдері арасындағы байланыстарды қалпына келтіру жоспары жоқ екенін мәлімдеді. Earthdawn-ға қосымша екі кітап Барсайвтен тыс аумақтарды қамтиды. "Теран империясы" кітабы (бірінші басылым) Теран империясы мен оның провинцияларын қамтиды (шамамен Рим империясының аумақтарына, сондай-ақ Америка мен Үндістандағы колонияларға сәйкес келеді). "Катай: Бес патшалық" (үшінші басылым) Катай жерлерін қамтиды (Алыс Шығыс).

Қабылдау

Крис В. Маккаббин Earthdawn-ді «Пирамида» журналының 3-ші нөмірінде (қыркүйек/қазан, 1993 ж.) қарап шығып, «Earthdawn ешқашан клишелерге батып, ескірген түсініктерден аулақ болғанымен, түп тамырында өте дәстүрлі батырлық фантазия RPG» екенін айтты. 1994 жылғы ақпан айындағы «Dragon» журналының (202-ші нөмірі) басылымында Рик Сван «көрнекті иллюстрациялармен және FASA-ның әдеттегі заманауи графикасымен ерекшеленетін жоғары өндіріс деңгейін» жақсы көрді және «айқын жазу мен ұтымды ұйымдастырудың арқасында оқуы оңай» екенін анықтады. Бірақ Суон ойын әлемінің басқаларымен салыстырғанда әлсіз екенін де байқады. «Жұмыс істейтін ережелер мен тапқыр жағдайға қарамастан, Earthdawn торт емес, крем, оны бәсекелестерден ерекшелендіретін аз нәрсе бар». Дегенмен, ол өзін ойынға тартылған сезінді. «Майлы пицца сияқты, оны тым қабылдамау керек, Earthdawn өзінің орнын ұстайды». 1996 жылы «Arcane» журналы барлық уақыттағы 50 ең танымал рөлдік ойындарды анықтау үшін оқырмандар арасында сауалнама жүргізіп, Earthdawn-ді 24-ші орынға қойды. Редактор Пол Петтенгале: «Шын мәнінде өте жақсы. Earthdawn дәстүрлі фантазияны Call of Cthulhu стиліндегі қорқынышпен және егжей-тегжейлі фонмен біріктіріп, әсерлі және қызықты әлем жасады. Ашық, жақсы жобаланған ережелер жүйесімен және қосымша материалдар мен оқиғалардың әсерлі жинағымен біріктірілген бұл тамаша фантастикалық ойын. Бұл сондай-ақ Shadowrun жанкүйерлері үшін ерекше қызығушылық тудырады, өйткені ол осы ойын әлемінің өткенін сипаттайды». 1999 жылы «Пирамида» журналы Earthdawn-ді «Мыңжылдықтың ең бағаланбаған ойындарының» бірі деп атады. Редактор Скотт Харинг (FASA басылымына сілтеме жасай отырып) «Earthdawn түпнұсқа, өнерлі сиқыр жүйесіне ие болды (бұрынғы жүздеген фантастикалық RPG-лерді ескерсек, бұл оңай емес) және сізге классикалық «монстрлер мен зиндан» RPG тәжірибесін сыйлайтын, бірақ оны жасаудың мәні бар ойын әлемі болды» деп атап өтті.