Күнсіз теңізге құлау (Kūnsiz teñizge qūlau)

Кіріспе

Дэвид Грэмнің 1979 жылғы романы «Down to a Sunless Sea» (1979) – қысқа ядролық соғыс кезінде және одан кейін ұшақтағы адамдар тобының басынан өткен оқиғалар туралы пост-апокалиптикалық роман. Оқиға жақын болашақтағы АҚШ-та, мұнайдың өте тапшы болған кезде өрбуде. Кітаптың атауы Сэмюэл Тейлор Колридждің «Кубла хан» поэмасының бір жолынан алынған. Лин Картер 1984 жылы сол Колридж поэмасынан шабыттанған, осы аттас фантастикалық романды жариялады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиғаны бірінші тұлғада Джоан Скотт, Лондоннан Нью-Йоркке келген, ойдан шығарылған Air Britain әуе компаниясының британдық ұшқышы баяндайды. АҚШ мұнай қорының жартылай толыққаннан кейін және доллардың құлдырауынан соң құлдырап қалды. Түнде Джона мен пәтердің күзетшісі Джон Капель, Джона мен аға бортсерік Кейт Монахан әкелген азық-түлік іздеген, әскери полицияға ұқсас қарулы қарақшылармен күресуге мәжбүр болады. Капель жараланады, бірақ Кейт жараны тазалап, таңу арқылы медициналық білімін көрсетеді. Джона Капельге және оның бір экипаж мүшесінің жаңа ғана жетім қалған сүйіктісі Никкиге, Американы қамқан хаостан қашу үшін Лондонға заңсыз сапарға көмектесуді ұсынады. Нью-Йоркке ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай, Джона Израильдің Тель-Авивтің су қоймасын радиоактивті улауына жауап ретінде Бейрут, Дамаск және Каирге ядролық қарумен шабуыл жасағанын біледі. Израильдің шабуылы бүкіл әлемде ядролық соғысқа алып келеді, ұшақ Лондонға ұшып бара жатқанда Кеңес Одағы мен Қытай Америка мен оның одақтастарына шабуыл жасайды. Борттағы төрт совет дипломаты ұшақты басып алуға тырысады, бірақ олар қаза табады. Еуропа ядролық шабуылға ұшырағандықтан, немесе Нью-Йоркке қайта оралу мүмкін болмағандықтан, экипаж ұшағын қондыруға болатын жерді іздейді. Олар Фуншалда қонуға рұқсат алады, бірақ оның әуежайы Эль-Ал рейсінің соқтығысуынан және нұсқауларды бұзған бір ұшқыштан қирап қалады. Джона мен оның экипажы Азор аралдарындағы аралға авариялық қондыруды ойлайды, оған радио әуесқойлар арқылы хабарласқан жергілікті тұрғын Хуан көмектеседі. Джона НАТО әуе базасын, Лейес алабын көреді, ол көбінесе бұзылмаған. Джона мен бортындағы ядролық ғалымдар советтерге Лейес толығымен сақталуы керек болғанын және оны басып алу үшін қысқа өмір сүретін нейтронды бомбамен шабуыл жасағанын түсінеді. Джона ұшақты Лейеске қондырады. Қазір қауіпсіз болса да, Еуропадан түскен радиацияның артуы оларды эвакуациялауды талап етеді, сондықтан олар Антарктидаға ұшуға шешім қабылдайды. Олар қанша жолаушы ала алатынын және қаншалықты жабдық алып кету керектігін білмейді. Джона мен бортындағы SAS сарбаздары базалық радарды қайта іске қосып, телетайп машиналарын қолданып, Фолкленд аралдарындағы британдық теңіз офицерімен байланыс жасайды, ол жасырынды бұзып, Антарктикадағы МакМердо базасында жеткілікті азық-түлік пен жылу үшін ядролық реактор бар екенін растайды. Ол көп ұзамай қайтыс болады. Лахеске советтік Антонов жүк ұшағы қонады. Бастапқыда ол Атлантиканың ортасындағы маңызды әуе базасын басып алуға келген совет десанты деп күдіктелді, бірақ оның бортында екі әйел совет әуе күштерінің экипажы және көптеген бежендер бар екені анықталды. Ертесіне таңертең екі ұшақ та толық жанармай құйып, мүмкіндігінше көп жанармай алып, Антарктидаға ұшып кетеді. Антоновтың жүк, жолаушылар және жанармай салмағымен бүкіл әлемдегі қызыл радиация белдеуінен ұшуға қажетті биіктікке көтеріле алмайтынын байқаған елу советтік ерікті өздерін құрбан етеді. Кейіпкерлер МакМердоға келгеннен кейін көп ұзамай, көптеген ядролық жарылыстардың салдарынан Жердің осі бұрылып жатқанын түсінеді. Down To A Sunless Sea-ның екі әртүрлі аяқталуы бар, олар теологиялық бұрылыспен барлық тірі қалғандардың радиоактивті өлімін немесе радиацияның полярлық таралуын алып тастауды, шамамен мыңға жуық тірі қалғандардың әлемді қайта құру мүмкіндігін ұсынады.

The story is told in the first person by Jonah Scott, a British pilot for the fictional airline Air Britain who has arrived in New York City on his regular flight from London. The United States has collapsed after using up nearly all of its oil reserves and the collapse of the dollar. During the night, Jonah and the apartment superintendent and guard, John Capel, must fight off armed burglars disguised as military police looking for food that Jonah and Senior Flight Attendant Kate Monahan brought with them. Capel is wounded but Kate demonstrates her basic medical skills in cleaning and dressing the wound. Jonah offers to help Capel and a newly orphaned girlfriend, Nikki, of one of his crew travel illegally to London aboard his aircraft, in order to escape the anarchy that has befallen America. Shortly after takeoff from New York, Jonah is informed that Israel has attacked Beirut, Damascus, and Cairo with nuclear weapons in retaliation for their radioactive poisoning of Tel Aviv's water supply. Israel's strike triggers a worldwide nuclear holocaust while the plane is en route to London, the Soviet Union and China attacking America and its allies. Four Soviet diplomats on board try to hijack the plane, only to be killed. Unable to continue to Europe due to the fact that it has suffered nuclear attack, or return to also attacked New York, the crew attempt to find a place to land their plane. They are granted landing rights at Funchal, but its airport is destroyed by the collision of an El Al flight and a desperate pilot disobeying instructions. Jonah and his crew wonder whether to crash land on an island in the Azores chain with the help of Juan, a local resident who has contacted them via amateur radio. Jonah sights a NATO airfield, Lajes Field, which is mostly intact. Jonah and the nuclear scientists who are on board deduce that the Soviets needed Lajes intact and accordingly attacked it with a short lived neutron bomb to occupy it. Jonah lands the plane at Lajes. Although safe for now, rising levels of fallout from Europe require that they evacuate, and they decide to fly to Antarctica. They are not sure how many passengers they can bring and how many supplies they will need to bring. Jonah and the SAS soldiers on board manage to re activate the base radar and use the teletype machines to make contact with a sheltered in place British naval officer in the Falkland Islands who is able to break cover and confirm with the McMurdo Antarctic base the existence of sufficient provisions, plus a nuclear reactor for warmth. He dies quickly. A Soviet Antonov freighter aircraft lands at Lajes. Initially suspected of being a Soviet landing party to secure the crucial mid Atlantic air force base, it turns out to be carrying two female Soviet Air Force crew and a large number of civilian refugees. Next morning both aircraft, fully fueled plus carrying as much extra fuel as possible, fly to Antarctica. When the Antonov cannot make the necessary altitude to overfly the worldwide belt of hot radiation (with the weight of cargo, passengers, and fuel), fifty Soviet volunteers sacrifice themselves by jumping from the plane. Soon after the characters arrive at McMurdo, it is realised that the tilt of the Earth on its axis is being affected by the numerous nuclear explosions. There are two different endings of Down To A Sunless Sea which suggest either a radioactive death for all the survivors with a theological twist, or minus the polar advance of radiation, a chance for the almost one thousand survivors to rebuild the world.

Фильмдер

IMDB және IFTN мәліметтері бойынша, 2015 жылы фильмге түсірілімдер жоспарланған. Фильмде Лос-Анджелестен Токиоға 600 жолаушысы бар Airbus A 380 ұшағы ұшып бара жатқанда ядролық соғыс басталады. Фильмде Морган Фримен де ойнауы мүмкін.