Кіріспе

Жеміс шараптары – жүзімнен басқа жемістерден жасалған ашытылған алкогольді сусындар. Олар жемістердің, гүлдердің және шөптердің қосымша хош иістерімен де болуы мүмкін. Кейде бұл анықтама сырадан өзге кез келген ашытылған алкогольді сусынды қамтиды. Тарихи себептерге байланысты, бал шарабы, сидр және перри жеміс шараптарының анықтамасынан шығарылған. Жеміс шараптары дәстүрлі түрде үй шарапшыларының және Солтүстік Америка, Скандинавия сияқты суық климатты аймақтардың арасында танымал. Шығыс Африка, Үндістан және Филиппин сияқты субтропиктік аймақтарда бананнан шарап жасалады.

Таңбалау

Жеміс шараптары көбінесе негізгі құрамы бойынша аталады (мысалы, өрік шарабы немесе қара қайнап шарабы), себебі шарап туралы қабылданған анықтамада ол ашытылған жүзім шырынынан жасалған деп көрсетіледі. Еуропалық Одақта шарап заң жүзінде жүзімнің ашытылған шырыны ретінде анықталады.

Өндіріс

Жеміс шараптарын дерлік кез келген ферментацияға жарамды өсімдік материясынан жасауға болады. Көптеген жемістер мен жидектер шарап жасауға мүмкіндік береді. Қолданылатын жемістерден немесе өсімдіктерден дәм мен шырын алудың бірнеше әдістері бар: шырынды сығу, жеміс массасын қайнату және ферментациялау жиі қолданылады. Жүзімнен басқа, қант, қышқыл, танин, ашытқыға қажетті қоректік тұздар және судың теңгерімді мөлшерімен тұрақты, ішуге жарамды шарапты табиғи түрде шығаратын азық-түліктер өте сирек, сондықтан көптеген ауылдық шараптар ферментация кезінде бір немесе бірнеше параметрлер бойынша түзетіледі. Дегенмен, кейбір өнімдерге дәмді ету үшін және спирттік құрамын арттыру үшін қант немесе бал қосу қажет (қант ферментация кезінде спиртке айналады). Екі кең таралған сорт – бұрыш жемісінен жасалған шарап және далалық қымызшарап. Бұрыш жемісі гүлдерінен жасалған шарап бұрыш жемісі гүл шарабы деп аталады. Ферментацияға жарамды қанттың мөлшері көбінесе аз болады және дайын шарапта спирттің жеткілікті деңгейін алу үшін «шаптализация» деп аталатын процедура арқылы толықтырылуы керек. Сахароза көбінесе қышқылдықтың қалыпты деңгейін сақтай отырып, толық ферментация үшін жеткілікті қант мөлшерін қамтамасыз ету үшін қосылады. Егер бастапқы ерітіндінің тығыздығы тым жоғары болса, бұл қанттың артық екенін көрсетеді, шарапшының қажетті диапазонына дейін тығыздықты реттеу үшін су немесе қышқылданған су қосылуы мүмкін. Көптеген жемістерде табиғи қышқылдық мөлшері бар, ол сұйылтылмаған күйде дәмді әрі жағымды жеміс шарабын жасау үшін тым жоғары болуы мүмкін; бұл, мысалы, клубника, шие, ананас және малинаға қатысты ерекше дұрыс. Сондықтан, қант мөлшерін реттеу мақсатында, ферментация алдында жеміс массасына әдетте су қосылады, бұл қышқылдықты жағымды деңгейге дейін төмендетуге көмектеседі. Бұл сонымен қатар жемістің жалпы дәмін сұйылтады және азайтады; дәмнің жоғалуын ферментациядан кейін қантты қайта қосу арқылы өтеуге болады, ол дәмді күшейткіш ретінде әрекет етеді (кейде «қайта тәттілендіргіш» деп аталады), ал дайын шараптағы қышқылдың көп болуы оған қажетсіз қатаңдық пен ащылық береді. Көптеген жеміс шараптары ферментацияны қамтамасыз ету үшін қажетті табиғи ашытқы қоректік заттарының жетіспеуінен зардап шегеді. Шарапшылар бұл мәселені азот, фосфор және калий қосып шеше алады, олар ашытқының қоректік заттары ретінде коммерциялық түрде қол жетімді. Бір шарап жазушының пікірінше, жеміс шараптары көбінесе бөтелкеде сақтағанда жақсармайды және әдетте бөтелкеге құйылғаннан кейін бір жыл ішінде ішілуге тиіс.

Сүмбі шарап

Плюм джеркум шұбатылған өріктерден, яғни алмадан жасалған сидр сияқты әдіспен дайындалады. Бұл көбінесе Солтүстік Котсволдс аймағымен байланысты болған және бір кезде Вустер қаласының өнімі есептелген. Умешу (梅酒), кейде "өрік шарабы" деп те аталады, Жапония мен Кореяда кең таралған сусын. Ол япондық өріктерді – умеді шочу немесе саке сияқты таза спирттік ішімдіктерге салу арқылы жасалады. Өріктер шұбатылмағандықтан, бұл нағыз жеміс шарабы емес. Оны көбінесе содамен немесе коктейльдерге қосып ішеді.

Жаңғақ шарап

Нар шарабы – жеміс шарабының бір түрі. Израильде нар шарабынан жасалған коммерциялық өнімдер дамытылды және шетелде "Римон" деп сатылады. Одан бері коммерциялық нар шарабы Кипр, Түркия, Армения, Грузия және Әзірбайжанда да өндіріле бастады.

Ананас шарап

Ананас шарабы ананастың шырынынан жасалады. Ананас шырынының айналуы температурасы бақыланатын резервуарларда өтеді және шамалы құрғақ қалғанда тоқтатылады. Нәтижесінде, ананас иісі зор, жұмсақ, құрғақ жеміс шарабы пайда болады. Ананас шарабы Таиландта және басқа Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінде танымал, онда ол дәстүрлі тәсілдермен жасалады және коммерциялық түрде қол жетімді емес. Мексикада ашытылған ананас сусындары кең таралған және оларға "тепаче" деген ат берілген. Әлем бойынша саудада қолжетімді мысалдарға Гавайидегі "Мауи шарапханасы" және Нигериядағы "Джейкобс виндері", Африкадағы алғашқы ананас шарапханасы жатады. Ол сондай-ақ Доминикан Республикасында "Vinicola Del Norte" компаниясымен өндіріледі, оның спирт мөлшері 10% құрайды. Жапонияның Окинава аймағында жергілікті өнімнен ананас шарабының бірнеше түрі жасалады. Оның спирт мөлшері 11,5% ABV.

Құйрыққ шарап

Құйрық шарабы – құйрық гүлдері мен қанттан, әдетте қышқыл қосылған (мысалы, лимон шырыны), орташа алкогольдік құрамы бар жеміс шарабы. Көбінесе үй жағдайында дайындалса да, коммерциялық түрде құйрық шарабын өндіретін бірнеше шарап фабрикалары бар, олардың ішінде Нью-Джерси штатының Bellview Winery, Огайо штатының Breitenbach Winery, Монтана штатының Hidden Legend Winery және Солтүстік Дакота штатының Maple River Winery шарап фабрикалары бар.

Роза жапырақты шарап

Роза жамбас шарабы – жеміс шарабы. Оны жаңа немесе кептірілген жамбас гүлдерінен жасауға болады. Осы сусынды дайындау үшін жамбас гүлдері ашытқы және лимон қышқылы қосылған сіроппен ашытылып, тұнба жасалады. Бұл тәсіл қара тікен (sloe), долана және қайнатқыш сияқты тағы бірнеше жеміс шараптарын жасау үшін ғана қолданылады.

Қызыл жаңғақ және ақ жаңғақ шараптары

Қызыл және ақ жаңғақ жемістерінен жасалған шараптар көбінесе сапалы жүзім өсіруге қолайсыз, салқын солтүстік аймақтарда өндіріледі. Оларды жасау өте оңай. Олардың табиғи химиялық құрамы өздігінен тазаруға мүмкіндік береді, қосымша заттар қажет емес. Қызыл және ақ жаңғақтарда көмірсулар аз болғандықтан, қант немесе бал қосу қажет.

Шарап

Шәріштен жасалған шарап – бұл әдетте қышқыл дәмі мол болатын, шәріштен жасалған жеміс шарабының бір түрі. Шәріштен жасалған шараптарды күшті шараптар мен ликерлер жасау үшін пайдалануға болады. АҚШ-тың қышқыл шәріш өндірісінде жетекші аймақта орналасқан Мичиган шарап өндірушілері, түрлі шәріштен жасалған шараптарды, оның ішінде дәмдеуіштер қосылған және шәріш жүзімімен араласқан шараптарды шығарады. "Cherry Kijafa" – Данияда табиғи хош иіс заттары қосылған шәріштен жасалатын күшті жеміс шарабы, оның құрамында көлем бойынша әдетте 16% алкоголь болады. Шәріш ликерлерінің ішінде Хорватиядан алынған Мараска шәріштен жасалған Мараска ликері ең танымал. Соңғы жылдары Данияда Fredriksdal Cherry Wine (көрнекті мейрамхана иесі Ян Фрис Миккельсеннің қатысуымен ойлап табылды) өндірілуде. Қытайда шәріш өндірісі кеңінен таралды, себебі ол елде шәріш өндірісі жоғары деңгейде.

Апельсин шарап

Жеміс шарабын апельсиннен жасауға болады. Бұл жүзімнен жасалған, бірақ апельсин / янтарь түсті шараппен, сонымен қатар "амбра шарабы" деп те аталатын шараппен шатастырылмауы керек. Апельсиннен жасалған шарап кеңінен саудаға түспесе де, Оңтүстік Африканың Уайт-Ривер қаласында және үй шарапшылары жасап шығарады. Дәмі жеңіл, ақшыл немесе алтын түсті, құрғақ, жұқа денелі және спиртті болады. Нәтиже қолданылған ашытқыға байланысты. Рецепттері сирек кездеседі. Әдетте, үй шарапшысы өзінің апельсин ағашынан немесе көршісінен мол өнім алады. Апельсиннің жоғары қышқылдығынан шарап жасау қиын болуы мүмкін, сондықтан pH деңгейін түзету қажет. Сонымен қатар, ашыту процесін тоқтатып, шарапты бұзатын Penicillium көбелегі де қиындық тудыруы мүмкін. Сондықтан жемісті мұқият тазалау және дезинфекциялау өте маңызды. Процестің қалған бөлігі түзу. АҚШ-тың Алкоголь, темекі салықтары және сауда бюросы апельсин шарабы үшін стандартты белгілеген.

Жеміс десерт шараптары

Сондай-ақ, жеміс десерт шараптарын өндіру мүмкіндігі бар. Көптеген үйде жасалған ауылдық және жеміс шараптары десерт шарап стилінде, белгілі бір мөлшерде қант қалдығымен және жоғары спирттілікпен жасалады. Бірақ десерт шараптары міндетті түрде тәтті болуы керек емес, мысалы, шери фино. Германияда жеміс десерт шараптары – 12,0% спирттілігінен жоғары жеміс шараптары. Австрияда спирттің мөлшері кемінде 13,0%, ал ең жоғарысы 22,0% болуы тиіс. Жалпы спирттілік мөлшерін алкоголь, жеміс спирті, қант, жеміс шырыны және жеміс шырыны концентратын жеміс шарабына немесе сидрге қосу арқылы арттыруға болады. Осылайша, жеміс десерт шараптары шери немесе порт шараптары сияқты классикалық десерт шараптарына ұқсауы мүмкін. АҚШ-та мұндай шараптар көбінесе «жеміс порты» деп аталады және жеміс ликеріне ұқсайды. Сондай-ақ, жеміс вермутын немесе шөптер мен дәмдеуіштермен хоштандырылған басқа жеміс шараптарын да жасауға болады. Жеміс десерт шараптарын өндірудің әртүрлі әдістері бар. Канадада алма шырынынан немесе алма сидрінен (мұз сидрі) криоэкстракция (тоңдыру арқылы концентрациялау) арқылы алынатын алма айсвайны табуға болады. Окистеу шараптау (шеризация) мысалы, алма десерт шараптарында қолданылады. Алкоголь қосу (порт шарабы әдісі, күшейту) француздық поммосында, вишня шараптарында және мысалы, Даниядан алынған басқа жеміс десерт шараптарында кездеседі. Заң бойынша шарап және спирттік ішімдіктердің арасындағы спирттік ішімдіктерге елдік заңнамаға сәйкес салық төленеді.