HMS Howe (бортовой номер 32) – Корольдік әскери-теңіз флотының британдық "Король Георг V" класының бес линкорының соңғысы. "Фэрфилд" кеме құрылысы және инженерлік компаниясында 1937 жылдың 1 маусымында жатырына салынып, 1940 жылдың 9 сәуірінде суға жіберілді. Бастапқыда "Бити" деп атау жоспарланған, бірақ ол адмирал Ричард Хоудың құрметіне "Хоу" деп өзгертілді. Хоу линкоры 1942 жылдың 29 тамызында құрылысы ұзартылып аяқталды, себебі материалдық ресурстар сауда кемелері мен эскорт кемелерін салу және жөндеу сияқты жоғары басымдыққа ие жұмыстарға бағытталды. Бауырлары сияқты, Хоу өзінің мансабының көп бөлігін Арктикада ресейлік конвойлерге қолдау көрсетумен өткізді. 1943 жылы Хоу "Хаски" операциясына қатысып, одақтастардың десантына қолдау ретінде Трапани теңіз базасын және Фавиньянаны бомбалады. Сонымен қатар, Хоу екі итальяндық соғыс кемесін Александрияға сүйемелдеді. Хоу Тынық мұхитына да жіберілді және Британдық Тынық мұхит флотының (113-ші топ) құрамына қосылды, онда 1945 жылдың 1 сәуірінде Окинаваға түскен одақтастарға теңізден бомбалауды қамтамасыз етті. Соғыстан кейін Хоу төрт жыл бойы Портлендтегі Оқу эскадрильясының флагманы болды, содан кейін 1950 жылы резервке қойылды. Линкор 1957 жылы жоюға белгіленіп, 1958 жылы металл тескілеріне сатылып, 1961 жылға дейін бөлшектелді.
HMS Howe (pennant number 32) was the last of the five British King George V class battleships of the Royal Navy. Built by Fairfield Shipbuilding and Engineering Company, she was laid down on 1 June 1937 and launched 9 April 1940. She was originally to have been named Beatty but this was changed to Howe, after Admiral Richard Howe. Howe was completed on 29 August 1942 after her building time was extended, as supplies were diverted to work of a higher priority such as the construction and repair of merchant ships and escort ships. Like her sister ship , Howe spent most of her career in the Arctic providing cover for Russian convoys. In 1943, Howe took part in Operation Husky and bombarded Trapani naval base and Favignana in support of the Allied landings. Along with , Howe escorted two surrendered Italian battleships to Alexandria. Howe was also sent to the Pacific and attached to the British Pacific Fleet (Task Force 113), where she provided naval bombardments for the Allied landings at Okinawa on 1 April 1945. After the war, Howe spent four years as flagship of the Training Squadron at Portland, before she was placed in reserve in 1950. The battleship was marked for disposal in 1957, sold for scrap in 1958 and broken up by 1961.
Құрылыс
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1922 жылы Ұлыбритания, Жапония, Франция, Италия және АҚШ арасында қарулану жарысын тоқтату мақсатында Вашингтон теңіз келісімі жасалды. Бұл келісім әрбір елге салынған кемелердің санын шектеді және барлық ірі кемелердің тоннажы 35 000 тоннадан аспауы тиіс еді. 1930 жылы Лондон келісімімен бұл шектеулер ұзартылды. Алайда, 1930 жылдардың ортасына қарай Жапония мен Италия осы екі келісімнен бас тартты, ал британдықтар өз теңіз күштеріндегі заманауи шайқас кемелерінің жетіспеушілігіне алаңдады. Осының нәтижесінде Адмиралтейство жаңа класс соғыс кемесін құрылысқа тапсырды: «Король Георг V» классы. «Вашингтон теңіз келісімі» мен «Лондон келісімі» ережелеріне сәйкес, «Король Георг V» классының негізгі қару-жарағы осы келісімдерде белгіленген қарулармен шектелді. Олар келісім талаптарына сәйкес салынған жалғыз соғыс кемелері болды. Британдықтар келісімге қол қойған басқа елдердің оның талаптарын елемейтінін білгенімен, 1937 жылы құрылысы басталған кезде класс дизайнын өзгерту үшін кеш болды. «Хау» кемесінің қадасы 1937 жылдың 1 маусымында Гован қаласындағы «Фэрфилд» кеме жасаушылығында салынды. Бастапқыда ол Ютландия шайқасындағы британдық жеңіл крейсерлер эскадрильясының командирі адмирал Дэвид Биттидің құрметіне HMS Beatty деп аталатын болған, бірақ аты адмирал Ричард Хоудың құрметіне HMS Howe деп өзгертілді. «Хау» кемесі 1940 жылдың 9 сәуірінде суға түсіріліп, 1942 жылдың 20 тамызында құрылысы аяқталды. Екінші дүниежүзілік соғыста алынған тәжірибелер нәтижесінде кемеде ұшаққа қарсы қару-жарақ пен радар жабдықтары жақсартылды. Кемеде «Парсонс» бу турбиналары орнатылған, олар төрт жетекті біліктерді қозғалтады. Бу сегіз «Адмиралтейство» 3 барабанды су түтік қазандықтарымен қамтамасыз етілді, олар әдетте қуаттылықты беретін, бірақ төтенше жағдайда қуаттылықты арттыратын. Бұл «Хауға» ең жоғары жылдамдық берді. Кеме отындық майдың, дизель майының, қосалқы судың және таза судың қоймаларын тасыды.
In the aftermath of the First World War, the Washington Naval Treaty was drawn up in 1922 in an effort to stop an arms race from developing among Britain, Japan, France, Italy and the United States. This treaty limited the number of ships each nation was allowed to build and capped the tonnage of all capital ships at 35,000 tons. These restrictions were extended in 1930 through the Treaty of London, however, by the mid 1930s Japan and Italy had withdrawn from both of these treaties and the British became concerned about a lack of modern battleships within their navy. As a result, the Admiralty ordered the construction of a new battleship class: the King George V class. Due to the provisions of both the Washington Naval Treaty and the Treaty of London, both of which were still in effect when the King George Vs were being designed, the main armament of the class was limited to the guns prescribed under these instruments. They were the only battleships built at that time to adhere to the treaty and even though it soon became apparent to the British that the other signatories to the treaty were ignoring its requirements, it was too late to change the design of the class before they were laid down in 1937. The keel of Howe, the last ship of the King George V class, was laid on 1 June 1937 at the Fairfield Shipyard in Govan. She was originally to have been named HMS Beatty, after Admiral David Beatty, commander of the British battlecruiser squadron at the Battle of Jutland, but the name was changed to HMS Howe, after Admiral Richard Howe. Howe was launched on 9 April 1940 and completed on 20 August 1942. She carried improved anti aircraft armament and radar equipment as a result of lessons already learned in World War II. The ship was powered by Parsons geared steam turbines, driving four propeller shafts. Steam was provided by eight Admiralty 3 drum water tube boilers, which normally delivered but could produce at emergency overload. This gave Howe a top speed of The ship carried of fuel oil. She also carried of diesel oil, of reserve feed water and of freshwater.
Қару-жарақ
Хоу 10 БЛ Mk VII зеңбірегін орнатты. 14 дюймдік зеңбіректер алдыңғы жағында бір Mark II екі зеңбіректік мұнарада және екі Mark III төрт зеңбіректік мұнарада, біреуі алдында, біреуі артқы жағында орналастырылды. Зеңбіректерді 40 градусқа көтеруге және 3 градусқа түсіруге болады. Айналу бұрыштары: "А" мұнарасы – 286 градус; "В" мұнарасы – 270 градус; "Y" мұнарасы – 270 градус. Айналу және көтеру гидравликалық жетегімен жасалды, тиісінше секундына екі және сегіз градус жылдамдықпен. Толық зеңбірек залпының салмағы , ал залп 40 секунд сайын атылуы мүмкін. Екінші деңгейдегі қарулану 16 QF Mk I зеңбірегінен тұрды, олар әрқайсысы 81 тонна салмақты 8 екі зеңбіректік орналасуда орнатылған. Mk I зеңбіректерінің максималды ұзындығы 45 градуста HE снарядымен , ал зениттік төбесі 49000 фут (14935 м) құрады. Зеңбіректерді 70 градусқа көтеруге және 5 градусқа түсіруге болады. Номиналды ату жылдамдығы минутына 10-12 оқ болды, бірақ іс жүзінде зеңбіректер минутына 7-8 оқтан астам ата алмайтын. 1942 жылдың 31 желтоқсанында Хоу және оның серігі RA 51 конвойына қашықтықтан қорғаныс берді, ол 1943 жылдың 9 қаңтарында Лох Ю қауіпсіз жетті. Хоу және Король Георг V 1943 жылдың 1 наурызында RA 53 конвойына қашықтықтан қорғаныс берді және кемелері батып кеткен сауда кемелерін құтқаруға көмектесті. 1943 жылы Хоу, Сицилияға жасалған одақтас әскерлердің шабуылына қатысу үшін Король Георг V-пен бірге Гибралтарға ауыстырылды; АҚШ-тың Алабама және Саут Дакота соғыс кемелері олардың үй флотынан кеткенін алмастырды. Екі британдық кеме 11-12 шілдеде Трапани теңіз базасын және Фавиньянаны атқылады. Алжирде орналасқан бұл жұп 7 қыркүйекте басталған "Аваланш" операциясы кезінде де қорғаныс берді. 14 қыркүйекте Хоу және Король Георг V капитуляциялаған итальяндық "Витторио Венето" және "Италия" соғыс кемелерін Александрияға сүйреп әкелді. 1943 жылдың қазан айының соңында Хоу және Король Георг V Ұлыбританияға оралды. Жыл соңында Хоу Девонпортта кең ауқымды жөндеуден өтті, онда бірқатар өзгерістер енгізілді. Оның зениттік қару-жарағы күшейтілді, радарларына өзгерістер енгізілді және корпуска су өткізбейтін бөлігі жақсартылды. Офицерлер мен экипаж жатақтарында тропикалық климаттағы операциялар үшін модификациялар жасалды; оларға жылу оқшаулаудағы өзгерістер және ауа кондиционерлерін кеңінен пайдалану кірді.
Howe mounted 10 BL Mk VII guns. The 14 inch guns were mounted in one Mark II twin turret forward and two Mark III quadruple turrets, one forward and one aft. The guns could be elevated 40 degrees and depressed 3 degrees. Training arcs were: turret "A", 286 degrees; turret "B", 270 degrees; turret "Y", 270 degrees. Training and elevating was done by hydraulic drives, with rates of two and eight degrees per second, respectively. A full gun broadside weighed , and a salvo could be fired every 40 seconds. The secondary armament consisted of 16 QF Mk I guns which were mounted in eight twin mounts, weighing 81 tons each. The maximum range of the Mk I guns was at 45 degrees with HE shell at , the anti aircraft ceiling was 49000 feet (14935 m). The guns could be elevated to 70 degrees and depressed to 5 degrees. The nominal rate of fire was ten to twelve rounds per minute, but in practice the guns could only fire seven to eight rounds per minute. On 31 December 1942, Howe and her sister ship provided distant cover for convoy RA 51, which safely arrived in Loch Ewe on 9 January 1943. Howe and King George V also provided distant cover for convoy RA 53 on 1 March 1943 and helped to recover merchantmen whose ships had been sunk. In 1943 Howe was transferred to Gibraltar with King George V to take part in Operation Husky, the Allied invasion of Sicily; the US battleships Alabama and South Dakota substituted for their absence from the Home Fleet. The two British ships shelled Trapani naval base and Favignana during 11–12 July. Based in Algiers, the pair also offered cover during Operation Avalanche—the Allied landings at Salerno—setting out on 7 September. On 14 September Howe and King George V escorted the surrendered Italian battleships Vittorio Veneto and Italia to Alexandria. By the end of October 1943, Howe and King George V had returned to Britain. At the end of year, Howe underwent a long overhaul at Devonport, where a number of alterations were made. Her anti aircraft armament was increased, changes were made to her radar, and her watertight integrity in the stern was improved. Modifications were accomplished in the officers and crew quarters for operations in tropical climates; these included changes in insulation, and the extensive use of air conditioning equipment.
Тынық мұхит операциялары
1944 жылдың 8 тамызында «Хоу» Сейлонның Тринкoмали қаласына келіп, Шығыс флотына қосылды. 1941 жылдың желтоқсанында «Уэльс принці» қаза болғаннан кейін шығыс суларында орналасқан алғашқы заманауи британдық соғыс кемесі осы болды. «Хоу» тез арада қолға алынып, Суматрадағы нысаналарға қарсы авиациялық операцияларды қамтамасыз етті. Желтоқсан айында ол Сиднейге көшіп, содан Жаңа Зеландияның Окленд қаласына елдің туын көрсету үшін аттанды. 1945 жылдың ақпан айында «Хоу» және «Король Георг V» Сиднейден Тынық мұхитында нақты операцияларды бастау үшін жолға шықты. Олар төрт авиатасымалдаушы, бес крейсер және он бес эсминецпен бірге 113-ші жедел топты құрады. Екі кеменің басты міндеттері – әуе қорғанысы және құрлықты бомбалау болды, екіншісі, әсіресе «Хоу», Окинава мен Формоза арасындағы Мияко аралындағы зениттік орналымдарға қарсы өте дәл орындалды.
On 8 August 1944, Howe arrived at Trincomalee in Ceylon to join the Eastern Fleet. She was the first modern British battleship to be deployed in eastern waters since the loss of Prince of Wales in December 1941. Howe was put into action quickly, providing cover for carrier based air operations against targets in Sumatra. In December she moved to Sydney, where she sailed to Auckland, New Zealand, to show the flag. In February 1945, Howe and King George V sailed from Sydney to begin operations in earnest in the Pacific theatre; together with four carriers, five cruisers and fifteen destroyers, they made up Task Force 113. The two ships' principal roles were air defence and land bombardment, the latter being carried out very accurately, particularly by Howe against anti aircraft installations on the island of Miyako, half way between Okinawa and Formosa.
Өнер бұйымдары
Гласгоудағы Риверсайд мұражайында HMS Howe кемесінің үлкен моделі, оның құрылысы басталған кездегі кеме жасаушысынан алынған нұсқасы қойылған.
A large model of HMS Howe, from her builder around the time she was laid down, is on display in the Riverside Museum in Glasgow.