Кіріспе

Корольдік флоттың V Джордж класының линкоры. HMS Ансон – адмирал Джордж Ансонның есімімен аталған Корольдік флоттың линкоры. Ол Тайн өзеніндегі Swan Hunter және Wigham Richardson кеме жасау шебінде салынды және 1940 жылдың 24 ақпанында суға түсіріліп, 1942 жылдың 22 маусымында аяқталды. Оның аяқталуы отты басқару радары мен қосымша әуе шабуылына қарсы қарулар орнатуға мүмкіндік беру үшін кейінге шегерілді. Бастапқыда оны Джеллико деп атау жоспарланған, бірақ 1940 жылдың ақпанында Ансон деп қайта аталды. Ансон Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті, 1943 жылдың желтоқсанына дейін Арктикада тоғыз ресейлік конвойды сүйемелдеді. 1943 жылдың шілдесінде «Хаски» операциясынан назарды аудару үшін алдау амалдарына қатысты. Сол жылдың қазан айында ол «Лидер» операциясына қатысты. 1944 жылдың ақпанында ол неміс линкоры «Тирпицке» қарсы сәтті әуе шабуылы – «Тунгстен» операциясы кезінде жабу қызметін атқарды. Контр-адмирал Сесил Харкорт 1945 жылдың тамызында Ансон бортында Гонконгты басып алған жапон күштерінің капитуляциясын қабылдады. Соғыс аяқталғаннан кейін кеме Британдық Тынық мұхиты флотының 1-ші шайқас эскадрильясының флагманы болды. Ансон 1946 жылдың 29 шілдесінде британ суларына оралды және содан кейінгі үш жылды соғыстан кейінгі флотта белсенді қызметте өткізді. Ақырында ол 1949 жылы резервке қойылды және сегіз жыл осы жағдайда болды. 1957 жылдың 17 желтоқсанында ол Faslane компаниясының кеме бұзу өнеркәсіптерімен металл терісіне сату үшін сатып алынды.

Құрылыс

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1922 жылы Ұлыбритания, Жапония, Франция, Италия және АҚШ арасында қарулану жарысын тоқтату мақсатында Вашингтон теңіз келісімі жасалды. Бұл келісім әрбір елге салынатын кемелердің санын шектеді және барлық ірі кемелердің суыру сыйымдылығын 35 000 тоннаға дейін белгіледі. Бұл шектеулер 1930 жылы Лондон теңіз келісімі арқылы кеңейтілді, бірақ 1935 жылы Жапония мен Италия қарулануды одан әрі бақылау үшін Екінші Лондон теңіз келісіміне келіспеді. Әскери-теңіз күштеріндегі заманауи линкорлардың жетіспеушілігіне алаңдаған Адмиралтейство жаңа линкор класын құрылысқа тапсырды: Король Георг V класы. Екінші келісімде енгізілген калибр шектеуі Король Георг V класының бас қару-жарағының шектелуіне әкелді, ал үш мұнарадағы қарулардың ерекше орналасуы атыс күшін барынша арттыруға бағытталған әрекет болды. Кемелерге шұғыл қажеттілік болғандықтан, АҚШ-тан айырмашылығы, британдықтар 16 дюймдік зеңбіректерге рұқсат беретін эскалациялық тармақтан пайдалану үшін уақытты кейінге қалдыра алмады. Бұл кемелер келісім талаптарына сәйкес салынған жалғыз кемелер болды, тіпті британдықтар келісімге қол қойған басқа елдер оның талаптарын елемейтінін білгенімен, 1937 жылы құрылыс басталмас бұрын дизайнды өзгертуге кеш болды. Кластың төртінші кемесінің шағылы 1937 жылдың 20 шілдесінде Тайн өзеніндегі Суан Хантер және Вигхам Ричардсон кеме жасаушылығында салынды. Ол бастапқыда 1916 жылғы Ютландия шайқасында Ұлы флоттың қолбасшысы болған адмирал сэр Джон Джелликоның құрметіне «Джеллико» деп аталуы тиіс болған, бірақ 1940 жылдың ақпанында «Ансон» деп қайта аталды. «Ансон» 1940 жылдың 24 ақпанында суға түсіріліп, 1942 жылдың 22 маусымында құрылысы аяқталды. Құрылыстың аяқталуы негізінен отты басқару радары мен қосымша әуе шабуылына қарсы қару-жарақтардың орнатылуына байланысты кешіктірілді.

Сипаттама

Ансон 1942 жылы сынақтарда орнынан жылдырылды және 1945 жылы толық жүктелді. Кеменің жалпы ұзындығы 745 фут (227 м), ені 103 фут (31 м) және суға бату тереңдігі 31 фут (9 м) болды. Оның жобаланған метацентрикалық биіктігі қалыпты жүктемеде 6 фут (2 м), ал толық жүктемеде 8 фут (2 м) құрады. Кеме Парсонс тісті бу турбиналарымен қоздырылды, ол төрт пропеллер білігін айналдырды. Бу сегіз Admiralty 3 барабанды су түтік қазандығымен қамтамасыз етілді, олар әдетте қуатты жеткізді, бірақ төтенше жағдайда одан да көп қуатты бере алатын болды. Бұл Ансонға ең жоғары жылдамдыққа қол жеткізуге мүмкіндік берді. Кеме отын майының көлемін тасымалдады. Толық жылдамдықта Ансонның қашықтығы сағатына отын жағып, құрады.

Қару-жарақ

Ансонның негізгі қару-жарағы он БЛ Mk VII зеңбірегі болды. 14 дюймдік зеңбіректер үш мұнараға орнатылған: алдыңғы және артқы жақта бір Mark III төрт зеңбіректі мұнара, және төрт зеңбіректі мұнараның үстінен атуға арналған бір Mark II екі зеңбіректі мұнара. Зеңбіректерді 40 градусқа көтеруге және 3 градусқа түсіруге болады. Толық зеңбірек залпының салмағы , ал залп әр 40 секунд сайын жасала алатын. Оның қосалқы қарулануы сегіз екі зеңбіректі орналымнан құралған 16 QF Mk I зеңбірегінен тұрды. Mk I зеңбіректерінің максималды ату қашықтығы 45 градус бұрышта болды, ал ұшаққа қарсы төбесі 49000 фут (14935 м) құрады. Зеңбіректерді 70 градусқа көтеруге және 5 градусқа түсіруге болады. Қалыпты ату жылдамдығы минутына 10-12 оқ болды, бірақ іс жүзінде зеңбіректер минутына 7-8 оқтан астам ата алмайтын.

Пайдалану тарихы

1942 жылы қолданысқа енгізілгеннен кейін Ансон Ресейлік конвойларды сүйемелдеуші кеме ретінде Арктика теңізіне жіберілді. 1942 жылдың 12 қыркүйегінде Ансон өзінің бауырлас кемесі, жеңіл крейсер және эсминстермен бірге QP 14 конвойының қашықтықтан қорғау күшінің құрамына кірді. 29 желтоқсанда Ансон крейсер және эсминстермен бірге JW 51B конвойына қашықтықтан қорғау қызметін атқарды. 1943 жылдың 23 және 24 қаңтарында Ансон крейсер және эсминстермен бірге JW 52 конвойына қашықтықтан қорғау қызметін атқарды. 1942 жылдың маусым айында Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі линкор Жерорта теңізінде Ансон болып маскировкаланып, "Вигороус" операциясы кезінде алдау мақсатында қолданылды. 1943 жылдың шілдесінде Ансон "Хаски" операциясына дайындықтан назар аудару үшін жасалған диверсиялық шараларға қатысты, ал сол жылдың қазан айында "Дюк оф Йорк" және АҚШ крейсері "Тускалуза"мен бірге "Лидер" операциясын қорғады, онда АҚШ авианосеці "Ренджер" Норвегия жағалауындағы неміс кемелеріне қарсы әуе шабуылын жүргізді. 1944 жылдың ақпан айында француздық "Ришелье" және крейсерлер мен эсминстер тобымен бірге Ансон осы қызметте болды, ал авианосец ұшақтары "Бейлиф" операциясы аясында Норвегиядағы неміс нысандарына қарсы әуе шабуылын жүргізді. 3 сәуірде ол неміс линкоры "Тирпицке" қарсы сәтті әуе шабуылын жүргізген "Тунгстен" операциясын қорғады, осы кезде ол вице-адмирал сэр Генри Мурдің штаб-квартирасы болды. Ансон 1944 жылдың маусымында жөндеуге жіберілді және 1945 жылдың наурыз айына дейін флотка оралмады, ол кезде "Дюк оф Йоркпен" бірге Ұлыбритания Тынық мұхиты флотына қосылды. Ол театрға келген кезде, әскери қимылдар дерлік аяқталған болатын. Ол 15 тамызда Сиднейден Гонконгқа "Дюк оф Йоркпен" бірге аттанды және Ұлыбритания мен Ұлттар Достастығының басқа кемелерінен құралған топпен бірге Гонконгты басып алған жапон күштерінің капитуляциясын қабылдады. Ол сондай-ақ "Миссури" кемесіндегі жапондықтардың ресми капитуляциясы кезінде Токио шығанағында болды.

Соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейін «Ансон» Британдық Тынық мұхиты флотының 1-ші шайқас эскадрильясының флагманы болды және Гонконгты азат етуге көмектесті. Ұзаққа соқпай жөндеуден өткен соң, «Ансон» 1946 жылғы ақпанда Сиднейден Хобартқа Глостер герцогы мен герцогинясын (герцог сол кезде Австралияның Бас губернаторы болған) алып, оларды Сиднейге қайтару үшін аттанды. «Ансон» 1946 жылғы 29 шілдеде британ суларына оралды және қысқа ғана жөндеуден кейін бейбіт уақыттағы қызметіне қайта кірісті. 1949 жылғы қарашада «Ансон» резервке жіберілді, ал 1951 жылы Гара-Лохқа буксирленді. 1957 жылғы 17 желтоқсанда «Faslane» кемелерді бөлшектеу өнеркәсібіне металл терісі үшін сатылды.

Қайта өңдеу

Өзінің қызметі барысында Ансон жабдықтарын жаңарту мақсатында бірнеше рет қайта жабдықталды. Осыған дейін жүргізілген жөндеу жұмыстарының күні, орны және сипаттамасы төменде келтірілген:
Күндер Орны Жұмыстың сипаттамасы 1943 жылдың басында 22 × 20 мм қосылды. 1944 жылдың шілдесі – 1945 жылдың наурызы Девонпорт 2 × 8 ұңғылы 2 фунттық, 4 × 4 ұңғылы 40 мм, 8 × 2 ұңғылы 20 мм, 13 × 20 мм қосылды. 273 типті радар алынып тасталды, 281 типті радар 281B типтісімен ауыстырылды, 282 типтісі 252 типтісімен ауыстырылды және тағы екі 262 типті қосылды, 284 типтісі 2 × 274 типтісімен ауыстырылды, 285 типтісі 275 типтісімен ауыстырылды; 277 және 293 типтері қосылды. RH2 VHF/DF, 651 типті кедергі жасау құрылғысы қосылды; HA/LA Mk V директорлары HA/La Mk VI директорларымен ауыстырылды; ұшақтар мен катапульта жабдықтары алынып тасталды және кемедегі қайықтар орналастырылды. 1945 жылдың ортасында 2 × екі ұңғылы 20 мм 2 × 4 ұңғылы 2 фунттықпен ауыстырылды. 1946 4 × 2 ұңғылы, 2 × 8 ұңғылы 2 фунттықтар алынып тасталды.