Кіріспе

Тарихи оқиға

Канададағы 1600 жылдардағы оқиғалар.

Оқиғалар

1600 ж. шамасында 250,000-ға жуық алғашқы халықтар мен инуиттер (эскимо) қазіргі Канада жерінде тұрады. 1603 жылғы 26 мамыр күні Франция королінің тапсыруымен Самуэль де Шамплен Квебек провинциясы болашақта аталған Тадуссак портына жақын жерге түсіп, бекінеді. 22 маусым 1603 жылы Шамплен Сент-Лоуренс өзенімен жоғалап, кейін Квебек қаласына айналатын Стадконаға жақын Орлеан аралына жетті. 8 мамыр 1604 жылы Сиер де Монс пен Шамплен 120 қоныс аударушымен бірге Франциядан келіп, Акадия (кейіннен Нова Скотия) шығанағына түсіп, бекінді. Олар жағалауды қазіргі Мэн штатына дейін зерттегеннен кейін, қыста Сент-Крой аралына қоныстанды. 1605 жылдың көктеміне қарай қоныс аударушылардың отыз бесеуі қайтыс болды. Ал қалған сексендей қоныстың тек он бірі ғана жақсы дене күйінде деп есептелді. 1605 жылы Шамплен және оның тобы Сент-Круа аралынан Фанди шығанағындағы Порт-Рояльге (кейіннен британдықтар Аннаполис-Рояль деп атады) көшіп, Канаданың алғашқы тұрақты қонысын құрды. 1606 жылы: Маттьеу да Коста Шамплен экспедициясымен Порт-Рояльге сапар шегеді. Ол француздар мен жергілікті микмактар арасында аудармашы болып жұмыс істейді. 1606 жылғы шілде айында Жан де Бьенкур де Путринкур тағы елу қоныс аударушыны (барлығы еркек) Порт-Рояльге әкелді. 1605-1607 жылдары: Еуропалықтарды Микмактардың бас басшысы Мемберту құшақтап алды, ол католицизмге өтіп, Ватиканмен вампум белбеуі туралы келісімге келді. 1607 жылғы тамыз айында Канададағы қоныс табысты болатынын көрсеткеніне қарамастан, король Порт-Рояльді тастап, Францияға қайтуға бұйрық берді. 1608 жылғы маусым/шілде айында Шамплен Тадуссакқа оралып, содан кейін Квебек қаласына барып, Канадада тұрақты қоныс құрды. Этьен Брюле мен Николас Марсоле осы сапарға қатысты. 1608 жылғы жаз/күз мезгілінде Шамплен қыстан қорғау үшін үлкен қойма және тұруға арналған ғимарат салды. Шампленнің құрылысқа талап еткен қарқыны бүлікке әкелді, нәтижесінде көшбасшысы асылып, басы кесілді. 1609 жылы Шамплен алгонкиндермен және миссионерлік қызметке ыңғайлы гурондармен одақтасты, сондай-ақ олар терінің негізгі жеткізушілері болды. Алайда бұл одақ гуронның дәстүрлі қарсыласы және Жаңа Амстердамдағы голландтарға тері жеткізетін ирокез конфедерациясын ашуландырды. 1609 жылғы 30 шілдеде алпыс алгонкин жауынгерінің еріп жүруімен Шамплен қазіргі Ришелье өзенімен жоғалап, могавк соғыс отрядына кездесті. Ұзын қарудың артықшылығына ие болған Шамплен және оның жақтастары жеңіске жетті. 1609 жылы: Шамплен Шамплен көлінде ирокездерге қарсы алгонкиндерді қолдады. Ол ирокездерге оқ атты, үндістермен қарым-қатынас үлгісін қалыптастырды.