Кіріспе

XV ғасырдағы далматин мүсіншісі Джованни Далмата (; шамамен 1440 – шамамен 1514), туған аты Иоанн Стефани Дюкнович де Трагурио, Италияда Джованни Дюкнович ди Трау, ал Хорватияда Иван Стьепанов Дюкнович деп белгілі болған, Далмацияның Трогир қаласынан шыққан мүсінші. Ол Еуропалық Ренессанс кезеңінде көбінесе Римде, Венгрияда және туған жерінде жұмыс істеді. Далмата, Мино да Фиезоле мен Андреа Брегномен бірге, XV ғасырдың екінші жартысында Римдегі басты мүсіншілердің бірі болды.

Өмірбаян

Ол шамамен 1440 жылы Венециялық Далмациядағы Далмация ауылы (қазіргі Маринаның бір бөлігі) Винишчеде дүниеге келген. Оның әкесі Стьепан Дукнович, Трогирде тас қалаушы болған. 1460 және 1465 жылдар аралығында Римге келіп, Венеция сарайында Рим папасы Павел II-ге қызмет еткен. Римде және оның төңірегіндегі басқа жұмыстары: Виковаро (Тиволидің жанында) орналасқан Сан-Джакомоның Темпиеттосы, Папа Павел II-нің Санкт-Петербургтегі (қазір бұзылған) қабір ескерткіштері, Сан-Клементтегі кардинал Бартоломео делла Роверенің қабірі, кардинал Бернардо Эролидің қабірі (қазір Ватикан Гроттерінде). 1488-1490 жылдары Джованни Будадағы король Маттиас Корвиннің сарайына барды, онда бірнеше жыл тұрып, өкінішке орай, барлығы жойылған немесе қираған көптеген жұмыстар жасады (мысалы, Вишеградтағы Геркулестің фонтаны). Венгрияда болғаннан кейін Джованни Далмата Трогирге (итальян тілінде Traù) оралды, онда көптеген еңбектер қалдырды, олардың ең маңыздысы – Трогир соборындағы Орсини капелласындағы Евангелист Иоаннның мүсіні. Сондай-ақ, ол жақын орналасқан Чиово аралындағы Францискандық қасиетті Антоний монастырындағы Магдалинаның мүсінін жасады және Николо Фиорентино мен Андреа Алессимен бірге Трогирдегі Ренессанс стиліндегі Чипико сарайында жұмыс істеді. 1503 жыл шамасында ол тағы Римге барды, онда папалық протонотарий Ломеллиноның қабірінде жұмыс істеді. 1509 жылы Анконадағы Сан-Сириако шіркеуі үшін Беато Джаннеллидің қабірін жасады. 1513 және 1514 жылдарға қатысты бірнеше құжаттарда Трогирде "Магистр Йоанни лапицида" деп аталатын адам туралы айтылады, ол көп ұзамай қайтыс болған болуы мүмкін. Жақында табылған туынды (Балалы Мария және бала, мәрмәр рельефі) Лондонның Кац галереясында аукционға қойылып, Трогир қалалық мұражайы 250 000 фунт стерлингке сатып алды. Бұл туындының нақтылығы күмәнді болып қалуы керек.