Кіріспе

Христиандық литургияда кредо (; латынша "Мен сенемін") – Никея-Константинопольдық Кредо немесе оның қысқартылған нұсқасы, Апостолдар Кредосы – месса кезінде дұға, сөздік мәтін түрінде немесе Грегориан әні немесе мессаның басқа музыкалық қойылымдарымен орындалады.

Тарих

Никеялық Символ қалыптасқаннан кейін, оның алғашқы діни қызметі крещение рәсімінде болды, соның салдарынан мәтінде "біз" емес, "мен" жалғыздығы қолданылады. Мәтін бірте-бірте діни қызметтерге енгізілді, алдымен шығыста және Испанияда, содан кейін, VI-IX ғасырларда солтүстікке қарай. 1014 жылы Рим шіркеуі оны діни рәсімнің заңды бөлігі деп қабылдады. Батыс айнымалы діни қызметінде ол әр жексенбіде және мерекелік күндерде предикациядан кейін оқылады; қазіргі Триденттік айнымалы діни қызметінің Рим дәстүрінің ерекше түрі ретінде Символ әр жексенбіде, I дәрежелі мерекелерде, Құдай мен Ұлы Марияның II дәрежелі мерекелерінде, Рождество, Жасыл жеміс және Пәктілену мерекелерінің октаваларындағы күндерде және апостолдар мен евангелисттердің "туған күндері" мерекелерінде (соның ішінде Әулие Петрдің тағы және Әулие Варнава мерекелерінде) оқылады. Ол православие діни қызметінде барлық жағдайларда тілек литаниясынан кейін оқылады. Бәлкім, оның кеш қабылдануына және мәтіннің ұзындығына (айнымалы діни қызметтің ең ұзын бөлігі) байланысты, оның әнмен орындалуы салыстырмалы түрде аз. Liber Usualis-те "I Символ" деп белгіленген нәрсе, жалғыз нағыз Символ деп есептелді және ол бір мелодиямен ең мықты байланысты қарапайым бөлік болды. Liber Usualis тек "Credo V" және "Credo VI" деп белгіленген екі басқа нұсқаны қамтиды, бұл Айналымның басқа нұсқаларына қарағанда әлдеқайда аз. Символдың музыкалық нұсқаларында, Глориядағыдай, бірінші жолды дін қызметшісі ғана (Credo in unum Deum) немесе солист орындайды, ал хор немесе қауым екінші жолға қосылады. Бұл дәстүр орта ғасырлар мен Ренессанс дәуірінде жалғасты, тіпті соңғы уақыттарда да сақталды. Мысалы, Стравинскийдің айнымалы діни қызметінде бірінші жолды солист орындайды, ол "I Символ" әніне жатады. Барокко, классикалық және романтикалық кезеңдердің айнымалы діни қызметтерінде Символ жолы әдетте бүкіл хорға арналған, мысалы, Бахтың Ми минорындағы айнымалы діни қызметінің Symbolum Nicenum (Никеялық Символ) сияқты, онда композитор фуганың тақырыбы ретінде ежелгі әнді пайдаланады, кейінірек Хайднның айнымалы діни қызметтерінде және Бетховеннің Missa Solemnis-інде. I Символдың әуені алғаш рет XI ғасырдың қолжазбаларында кездеседі, бірақ ол әлдеқайда көне және, мүмкін, грек текті. Бұл мәтіннің ұзындығына байланысты толыққанды буындық және мелодиялық формулалардың көптеген қайталануынан тұрады. Көп дауысты айнымалы діни қызметтерде Символ әдетте ең ұзақ бөлім болып табылады, бірақ әдетте басқа бөлімдерге қарағанда гомофониялық түрде орындалады, мүмкін мәтіннің ұзындығы көбірек буындық тәсілді талап еткендіктен, ән айту кезінде де байқалды. Бірнеше композиторлар (әсіресе Генрих Исаак) Символды Айналымның қалған бөлігінен тәуелсіз етіп қойды, мүмкін олардың missae breves-ке енгізілуіне немесе айтылған немесе әнмен орындалған Символ әдет-ғұрып болған жерде оларды алып тастауға мүмкіндік беру үшін.

Музыкалық күйлер

Альтернативті мәтіндердің Кредо ретінде, миссадан тыс, мотет ретінде жазылуы өте сирек. Symbolum Apostolorum-ның алғашқы көп дауысты нотасы 1540 жылы француз композиторы Ле Брунг жасаған, ал 1578 жылы испан композиторы Фернандо де лас Инфантас тағы екі нота жазған.

Қысқаша нұсқасы: Апостолдардың Символы

Келесіде қысқаша Апостолдық Символдың түпнұсқалық латын мәтіні, ағылшын тіліндегі аудармамен қатар, дәстүрлі он екі бапқа бөлінген. 1. Credo in Deum Patrem omnipotentem, Creatorem caeli et terrae, Мен аспан мен жерді жаратқан құдіреті шексіз Құдай Әкеге сенемін, 2. et in Iesum Christum, Filium Eius unicum, Dominum nostrum, және Иса Мәсіхке сенемін, Оның жалғыз Ұлы, біздің Иеміз, 3. qui conceptus est de Spiritu Sancto, natus ex Maria Virgine, Құдай Рухынан жүкті болып, Мәриям Анадан туылған, 4. passus sub Pontio Pilato, crucifixus, mortuus, et sepultus, Понтий Пилаттың билігінде азап шеккен, айқышқа шегеленіп, өлген және жерленген, 5. descendit ad inferos, tertia die resurrexit a mortuis, тозаққа түсіп, үшінші күні өлімнен қайта тірілді, 6. ascendit ad caelos, sedet ad dexteram Dei Patris omnipotentis, көкке көтерілді және құдіреті шексіз Құдай Әкесінің оң жағына отырды, 7. inde venturus est iudicare vivos et mortuos. Ол қайтадан келіп, тірілер мен өлілерді соттамақ. 8. Credo in Spiritum Sanctum, Мен Киелі Рухқа сенемін, 9. sanctam Ecclesiam catholicam, sanctorum communionem, киелі Католик шіркеуі, қасиеттілердің қауымы, 10. remissionem peccatorum, күнәларды кешіру, 11. carnis resurrectionem, дененің қайта тірілуі, 12. vitam aeternam. Amen. және мәңгілік өмірге. Амин.