Кіріспе

Джон Кервен (14 қараша 1816 – 26 мамыр 1880) – ағылшын конгрегационалист пасторы және Сара Энн Гловер құрастырған тоник-сольфа музыка білімі жүйесін кеңінен таратушы. Ол Гертфордширдегі Уаймондли колледжінде, содан кейін Лондонға көшкен Ковард колледжінде, ал соңында Лондон университетінде білім алды.

Өмірбаяны

Джон Кервен Англиядағы ең көне отбасылардың бірі – Уоркингтон Холлдың Кервендерінің ұрпағы болды. Оның әке шежіресі Нормандардан бұрынғы ағылшын Элдредтен тікелей тарайды, ал оның ұлы Кетель Кендал барониясының жерлерін иеленді. Кетельдің ұлы Орм Кумбриядағы Воркингтон уәлиелігін мұра етті. Кервен 1816 жылдың 14 қарашасында Йоркширдің Батыс Ридингі, Хекмондвике қаласында Спэддинг Кервен мен Мэри Джаббтың ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі, Джон сияқты, 1838 жылдан 1864 жылға дейін дінге қатыспайтын пастор болды. Кервен толық уақытты пасторлық қызметтен бас тартып, өзін музыкалық номенклатураның жаңа әдісіне арнады. Ол бұрын пастор болып жұмыс істеген Плейстоуда «Тоник Соль Фа» баспасын құрды, ал 1879 жылы «Тоник Соль Фа» колледжін (кейін Forest Gate музыка мектебі) Forest Gate қаласында ашты. Кервен 1845 жылдың мамыр айында Мэри Томпсонға (1816–1890) үйленді. Олардың төрт баласы болды: Маргарет, Джон Спенсер, Спединг және Томас Герберт. Кервен 1880 жылдың 26 мамырында Стокпорттың Хитон Мерси қаласында қайтыс болды. Оның ұлы Джон Спенсер Энни Джесси Греггке үйленді, ол Джон Кервеннің дауысқа арналған әдісін фортепианоға бейімдеу негізінде «Миссис Кервеннің фортепиано әдісі» атты кең және ықпалды серияны жазды.

Тониктік соль-фа

Кервен жүйесі таяқтың сызықтары мен аралықтары арқылы ноталарды көзбен оқуға көмектесу үшін жасалған. Ол оны бірнеше бұрынғы музыкалық жүйелерден бейімдеді, соның ішінде Норвич қалалық Сара Энн Гловердің (1785–1867) Норвич Sol fa әдісінен. Оның Sol fa жүйесі ежелгі гаммаға негізделген; бірақ ол әр нотаның әліпбилік атауларын тұрақты түрде айтуды, сондай-ақ кілт қатынасын көрсететін кездейсоқ буынды, және бір нота бірнеше кілттерге ортақ болған жағдайда екі немесе одан көп буынды (мысалы, C, Fa, Ut, яғни C – G тоникасының субдоминанты және C тоникасы) жойды. Ноталар әлі күнге дейін Италия мен Францияда олардың атаулары ретінде қолданылатын жеті буынның бас әріптерімен белгіленген. Кервен Гловердің Норвич Sol fa әдісін меңгеріп, өзгерістер мен жақсартулар енгізіп, әдісіне Тоник Sol fa деп ат қойды. Тоник Sol fa жүйесіндегі жеті әріп абсолютті биіктік емес, кілт қатынасын (нақты айырманы) көрсетеді. Кервен әр сольмизациялық дыбыстың (до, ре, ми, фа, соль, ля, си) бас әріпін (кіші әріппен) және әр тактіде күшті соққыларды белгілейтін тақ сызықтарды, орташа соққыларды белгілейтін жарты тақ сызықтарды және әлсіз соққыларды белгілейтін нүктелі үтірлерді пайдаланған ырғақтық жүйені қолданды. Кервеннің тәжірибесі, жексенбілік мектеп мұғалімдері арасындағы жұмысы арқасында, нота бойынша ән салуды оқытудың қарапайым тәсіліне зәрулік сезімі туды. Өзінің діни және әлеуметтік нанымдарынан туындаған Кервен музыканың барлық сыныптар мен жастағы адамдарға оңай қолжетімді болуы керек деп ойлады. Гловерден басқа, Францияда Пьер Галин (1786–1821), Эме́ Париж (1798–1866) және Эмиль Шеве́ (1804–1864) да ұқсас идеяларды дамытты, олардың ноталарды көзбен оқу әдісі (Галин-Париж-Шеве жүйесі) әр дыбысты тоникаға қатысты қарастыру және сандық нотацияны қолдану принципіне негізделген. Кервен Париждің Langue de durées еңбектерінен француз уақыттық атауларын қабылдады.

Кервеннің басылымдары

Кервен 1843 жылы «Вокалдық музыканың грамматикасы» атты еңбегін жариялады, ал 1853 жылы «Тоникалық соль-фа» қауымдастығын құрды. 1858 жылы «Тоникалық соль-фа әдісі бойынша ән үйретудің стандартты сабақтары» басылып шықты. 1879 жылы Тоник Соль-Фа колледжі ашылды. Кервен сонымен қатар баспа ісіне кірісіп, «Tonic Sol-fa Reporter» және «Vocal Music for the People» журналдарын шығарды, ал өмірінің соңында өз жүйесін тарату ұйымын басқарумен шұғылданды. Кейіннен Тоник Соль-Фа колледжінің директоры болған Джон Спенсер Кервен (1847–1916) ұлымен бірге Кервен 1863 жылы J. Curwen & Sons баспа фирмасын құрды. Бұл фирма 1970 жылдарға дейін Curwen Press болып жұмыс істеді, содан кейін жабылды. Sol-fa жүйесі білім беруде кеңінен қолданысқа ие болды, өйткені бұл музыканы жазбадан оқудың оңай үйретілетін әдісі еді, бірақ музыкалық нотацияның жақсырақ әдісін ұсыну туралы оның амбициялық мақсаттары толығымен қабылданбады. 1872 жылы Кервен өзінің стандартты сабақтарының басылымын өзгертіп, сол басылымда нота таяқтарын алып тастап, тек Curwen-нің Тоникалық соль-фа жүйесіне сүйенді. Кервен техникалық тұрғыдан Тоникалық соль-фаны өнертапқан жоқ. Оның орнына, ол музыка білімінде, ырғақ пен биіктікті де қамти отырып, оны қолданудың ерекше әдісін жасады. Осы атау мен қазіргі түрі Кервенге дейін жетеді.

Ескерткіш

Кервен Гекмондвикеде Грин Парктегі ескерткіш арқылы, сондай-ақ Джон Кервен кооперативтік бастауыш мектебі, Лондонның Плейстоу қаласындағы Кервен бастауыш мектебі және Кервен Жартыайымен еске алынады. 2007 жылы қаланың солтүстігіндегі жаңа тұрғын үй кешені Кервен Паркі деп аталды.