Кіріспе

1980 жылдардағы Қытайдағы диетаға қатысты байқау зерттеуі. "65 қытай ауылдық округіндегі диета, өмір салты және аурулардан туындаған өлім-жітімнің ерекшеліктері туралы Қытай-Оксфорд-Корнелл зерттеуі" деген қысқаша аталатын Қытай-Оксфорд-Корнелл жобасы, 1980 жылдары Қытайдың ауылдық аймақтарында Корнелл университеті, Оксфорд университеті және Қытай үкіметінің бірлескен күшімен жүргізілген ірі байқау зерттеуі болды. Зерттеу, генетикалық жағынан ұқсас адамдар арасында жануарлық тағамдарға бай диета мен өсімдік тағамдарына бай диетаның денсаулыққа тигізетін әсерін салыстырды. 1990 жылдың мамыр айында "Нью-Йорк Таймс" газеті бұл зерттеуді "эпидемиологияның Гран-приі" деп атады.

Өмірбаян

Зерттеу идеясы 1980–81 жылдары Корнелл университетінің Т. Колин Кэмпбелл мен Қытай алдын алу медицина академиясының Тамақтану және тамақ гигиенасы институтының директорының орынбасары Чэнь Чжунши арасындағы әңгімелер барысында туды. Кейін Оксфорд университетінің профессоры Ричард Пето – 2012 жылдан бастап медициналық статистика және эпидемиология саласындағы профессор – және Қытайдың қатерлі ісіктер институтының Ли Цзюньяо да осы зерттеуге қатысты.

Зерттеулер

1983 жылы Қытайдағы 65 ауылдық ауданның әрқайсынан екі ауыл кездейсоқ түрде таңдалды, және әрбір ауылдан 50 отбасы, барлығы 6500 адам кездейсоқ түрде іріктелді. Әрбір отбасының бір ересек мүшесінің тамақтану әдеттері зерттелді – жартысы еркек, жартысы әйел – және нәтижелер 1973–1975 жылдар аралығында сол аудандардағы 48 түрлі қатерлі ісік және басқа да аурулардан болатын өлім-жітім көрсеткіштерімен салыстырылды. Алғашқы екі маңызды зерттеуді Корнелл университетінің тамақтану биохимиясы профессоры Т. Колин Кэмпбелл басқарды, ол нәтижелерді өзінің "Қытай зерттеуі" (2005) кітабында жинақтады. Басқа жетекші зерттеушілер Пекиндегі Қытай профилактикалық медицина академиясының Тамақтану және тамақ гигиенасы институтының директорының орынбасары Чэнь Цзюньши, Оксфорд университетінің профессоры Ричард Пето және Қытай қатерлі ісік институтының профессоры Ли Цзюньяо болды.