Жан Майер: Аштық пен тамақтану саласындағы ғалымның өмірі мен еңбектері
Jean Mayer
Жан Майер – америкалық-француз ғалымы, аштық физиологиясы, зат алмасу және тамақтану саясатын зерттеген. Гарвардтағы зерттеулері, Тәтті университетінің президенті болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
француз олимпиадалық жүгіршісі
the French Olympic sprinter
Жан Майер (19 сәуір 1920 – 1 қаңтар 1993) – аштықтың физиологиялық негіздері және қажетті нутриенттердің метаболизмі жөніндегі зерттеулерімен, сондай-ақ ұлттық және халықаралық деңгейде әлемдік аштыққа қатысты саясатты қалыптастырудағы рөлімен танымал француз-американдық ғалым. Гарвардтың халық денсаулығы мектебінің профессоры ретінде Майер семіздік және түрлі метаболизмдік бұзылыстардың гипоталамустық реттелуі бойынша маңызды жұмыстар атқарған зертхананы басқарды. 1968-69 жылдары Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен ЮНИСЕФ-тің кеңесшісі қызметін атқарғаннан кейін, ол Ақ үйдің азық-түлік, тамақтану және денсаулық жөніндегі алғашқы конференциясын ұйымдастырушы және төрағасы болып тағайындалды. Гарвард университетінде ол 1976 жылы Массачусетс штатының Медфорд қаласындағы Тафтс университетінің он бірінші президенті болу үшін Дадли үйінің меңгерушісі қызметінен кетті, оның есебінен университет абыройы бес сатыға көтерілді. 1993 жылдың 1 қаңтарында күтпеген жерден дүние салды.
Jean Mayer (19 April 1920 – 1 January 1993) was a French American scientist best known for his research on the physiological bases of hunger and the metabolism of essential nutrients, and for his role in shaping policy on world hunger at both the national and international levels. As a professor at the Harvard School of Public Health, Mayer directed a laboratory that did groundbreaking work on the hypothalamic regulation of obesity and various metabolic disorders. In 1968 69, having worked as an adviser to the World Health Organization and UNICEF, he was appointed principal organizer and chair of the first White House Conference on Food, Nutrition, and Health. At Harvard University, he served as Master of Dudley House before leaving in 1976 to become the tenth President of Tufts University in Medford, Massachusetts, where he is given credit for having brought about an unprecedented rise in the university's national reputation. He died unexpectedly on January 1, 1993.
Ерте өмір және білім
Майер 1920 жылы Париждегі танымал француз ғалымдар отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Андре Майер Франция колледжіндегі белгілі физиолог, ал анасы олар танысқан кезде Андре Майердің зертханасында докторант болған. Жан Майердің әпкесі, доктор Женевье Массе Францияның Ұлттық Жоғары Мемлекеттік Денсаулық Сақтау мектебінде Биостатистика профессоры болды. Майер мектеп оқушысы кезінде әкесінің зертханасында жұмыс істесе, зиялылық күшінің басым бөлігін математикаға – дифференциалдық және интегралдық есептеуге, аналитикалық геометрияға, қатарлар мен функцияларға және теориялық физикаға арнады. Кейіннен ол аштық пен тамақтану физиологиясы жөніндегі жұмыстарында математикалық модельдерді кеңінен пайдаланды. Он тоғыз жасында ол Францияның барлық аймандарынан таңдалған 20 ғылым студентінің бірі ретінде École Normale Superieure-ге қабылданды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде ол философия бакалавры (summa cum laude), математика бакалавры (magna cum laude) және физика мен химия магистрі дәрежелерін алған еді.
Mayer was born in Paris in 1920 into a distinguished French scientific family. His father, André Mayer, was a celebrated physiologist at the Collège de France, his mother an outstanding doctoral student in André Mayer's laboratory when they met. Jean Mayer's sister, Dr. Geneviéve Massé would become a Professor of Biostatistics at the French National Superior School of Public Health. Mayer worked in his father's laboratory as a schoolboy, while devoting the greater part of his intellectual energies to mathematics—differential and integral calculus, analytical geometry, series and functions, and theoretical physics. He later made extensive use of mathematical models in his work on the physiology of hunger and nutrition. At age nineteen, he was admitted to the École Normale Superieure as one of only 20 science students from all of France. At the outbreak of World War II, he had earned a bachelor's degree in Philosophy (summa cum laude), a bachelor's degree in Mathematics (magna cum laude), and a master's degree in Physics and Chemistry.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылы Франция Германияға соғыс жариялағаннан кейін Майер Ecole Normale Superieure артиллериялық оқу бөліміне қабылданды. 1940 жылы ол Дюнкерк эвакуациясы кезінде британдық экспедициялық күштің айналасында қорғаныс шеңберін ұстаған бірнеше бөлімшенің бірі болды, бұл Британдық экспедициялық күштің (BEF) Англия арнасы арқылы эвакуациялануына уақыт берді. Немістерге тұтқындалған Майер күзетшіге оқ атып, қашып құтылып, Францияның оңтүстігіне жетті. Виши үкіметіндегі жоғары лауазымды еркін француздық қайраткер оған құпия түрде паспорт пен Алжир, Марокко, Мартиника және Гваделупаға қашуға рұқсат беретін құжаттарды ұсынды. Соңында ол АҚШ-қа келді, онда соғыс басталмас бұрын Гарвардта Лоуэлл лекцияларын оқуға шақырылған әкесі, Майердің анасы мен қарындасы Кембриджде (Массачусетс штаты) болды. Оларға қонаққа барғанда Майер Элизабет Ван Гюйсенмен танысты, ол кейін оның әйелі болды. 1941 жылдың соңында Шарль де Голль еркін француз күштерін әскер және эмиграциядағы үкімет ретінде құрды. Майер еркін француз күштеріне қайта қосылып, бастапқыда Солтүстік Атлантикада конвойлерді сүйемелдеуші артиллерия офицері болып қызмет етті. Бір конвой ауа райының нашарлауы мен U-боттардың шабуылынан кейін Галифакс (Нова-Скотия) портына қайта оралғанда, Элизабет Ван Гюйсен Бостоннан Галифаксқа келді, екеуі де үйленді. Олар конвой қайтадан теңізге шығар алдында 24 сағаттан аз ғана уақыт бойы бақытты болды. Майер 1945 жылға дейін Америкаға оралмады. Солтүстік Африкада Майер Ливия мен Туниске жасалған ұзақ шабуылда британдық 8-ші армияны сүйемелдеген Колониялық және теңізшілердің 1-ші еркін француз дивизиясының артиллериялық батареясының командирі болды. Тунис операциясы аяқталғаннан кейін ол Алжирдегі Соғыс министрлігінің штабына жіберілді, кемеден жағалауға шабуыл жасау және десанттау бойынша оқытылды, содан кейін АҚШ 5-ші армиясының құрамындағы 1-ші еркін француз дивизиясымен бірге Неапольдің оңтүстігіне десант түсірді. Майер неміс тұтқындығынан қашқандығы үшін «Croix de Guerre» орденімен марапатталды. Италия кампаниясы кезіндегі Монте-Кассино шайқасында ауыр (155 мм гаубица) батальонының алдыңғы бақылаушысы ретінде өмірін қауіпке тіккені үшін тағы бір орденмен марапатталды. D-Day қонуынан кейін ол Францияның оңтүстігіне еркін француз жаяу әскер полкіне басшылық ету үшін келді, бұл полк негізінен Германияда мәжбүрлі еңбекке алынбаған тым жас жігіттер мен Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен ересектерден құралған. Олар Колмар қалтасындағы элиталық Герман Геринг СС дивизиясының шабуылына қарсы Вогез таулары бойындағы қорғаныс шебін ұстап тұрды. Ол осы кампаниядан екі «Croix de Guerre» орденінің тақтасымен, «Қарсылық» медалімен және «Құрметті легионмен» шықты, ал соғыстан барлығы 14 медальмен шықты.
With France's declaration of war on Germany in 1939, Mayer enlisted in the Ecole Normale Superieure Artillery Training Unit. In 1940, his was one of the units that provided a protective ring around the British expeditionary force on the beaches during the Dunkirk evacuation, gaining time for the evacuation of the British Expeditionary Force (BEF) across the English Channel. Taken prisoner by the Germans, Mayer shot a guard and managed a narrow escape, making his way to southern France. A Free French sympathizer with a high position in the Vichy government secretly supplied him with a passport and papers permitting his escape to Algeria, Morocco, Martinique and Guadeloupe. He would eventually make his way to the United States, where his father, who immediately before the outbreak of war had been invited to give the Lowell Lectures at Harvard, was in Cambridge, Massachusetts, with Mayer's mother and sister. On his visit to them Mayer met Elizabeth Van Huysen, who would become his wife. By the end of 1941, Charles de Gaulle had formed the Free French as an army and government in exile. Mayer reenlisted in the Free French Forces, at first serving as a gunnery officer on convoy duty in the North Atlantic. When one convoy was forced back by weather and U Boat attacks into harbor at Halifax, Nova Scotia, Elizabeth Van Huysen came up to Halifax from Boston and the two were married. They had a honeymoon of less than 24 hours before the convoy sailed again. Mayer would not return to America until 1945. In North Africa, Mayer served as commander of an artillery battery in the Colonial and Marine First Free French Division that accompanied the British Eighth Army at the second battle of El Alamein, following its victory there with a long advance into Libya and Tunisia. With the Tunisian campaign completed, he was detached to the staff of the War Ministry in Algeria, received training in ship to shore attacks and landings, and landed with the First Free French Division—by then part of the U. S. Fifth Army—south of Naples. Mayer had been awarded the Croix de Guerre for his escape from German captivity. At the Battle of Monte Cassino in the Italian campaign, he would be awarded another for risking his life as forward observer of the heavy (155mm howitzer) battalion. After the D Day landings, he would land in the south of France to command a Free French infantry regiment—made up largely of boys too young to have been drafted for forced labor in Germany and older men who had served in World War I—in the Colmar Pocket, managing to hold the line along the Vosges against attack by the elite Hermann Goering SS Division. He would emerge from this campaign with two palms to his Croix de Guerre, the Resistance Medal, and the Legion of Honour, and from the war with 14 decorations in all.
Ғылыми зерттеулер
Соғыс аяқталғаннан кейін Майер әйеліне қосылды және физиологиялық химия бойынша аспирантуралық жұмыс үшін Рокфеллер қорынан шағын грант алды. Ол Йель университетіне оқуға түсті, онда С. Н. Х. Лонг, Абрахам Уайт, Джон Фултон, Дональд Баррон және Десмонд Бонникасл сияқты жетекші профессорлер оның қызығушылықтарына сай келетін ортаны ұсынды. Кейіннен Майер, әскери қызметтен өткен және белгілі француз физиологының ұлы ретінде, факультет тарапынан кіші әріптес ретінде қабылданғанын еске түсірді. Ол Факультет клубының мүшесі болып, медицина студенттері тәжірибелік сабақтар өткізетін биохимия зертханасын басқарды. 1946 жылы туған алғашқы ұлы Андре, Майердің бес баласының үлкені, оның отбасылық табысына он сегіз жүз долларлық жалақының маңыздылығын арттырды. 1948 жылы Йельде физиологиялық химиядан докторлық диссертациясын қорғап, ал 1950 жылы Сорбоннада физиология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алғаннан кейін, Майер 1950 жылы Гарвардтың Халық денсаулығы мектебінен профессорлық қызметке шақыруды қабылдады. Ол 1976 жылға дейін сол мектебіндегі Тамақтану зертханасын басқарды. Аштық пен тағамдық метаболизмнің физиологиялық негіздерін ашудағы маңызды жаңалық Майер мен оның аспиранты Норман Маршаллдың денедегі аштық механизмдерінің гипоталамустың глюкозаға сезімталдығымен әр түрлі жағдайларда реттелетінін анықтаған кезде болды. (Техникалық тұрғыдан алғанда, олардың ашылуы мысықтарда семіздікке себеп болатын алтын тиогликозаның алтынның вентромедиалдық гипоталамусты бұзуына себеп болатыны анықталды. Содан кейін жүргізілген тәжірибелер алтын компоненттерін қамтитын басқа заттар – алтын тиомалаты, алтын тиогалактозасы, алтын тиоглицеросы және т.б. – бірдей әсерге ие емес екенін көрсетті, бұл гипоталамустың глюкозаға ерекше бейімділігі ауыр металлдың бұл бөлікті бұзуына, ал одан кейін аппетитті реттеудің бұзылуына байланысты семіздікке әкелетінін ұсынды.) Осы негізгі түсінік көп жылдық зерттеулер мен тәжірибелерден кейін Майердің ең маңызды үлесіне – тамақ қабылдауды реттеудің глюкостатикалық теориясына әкелді.
At war's end, Mayer joined his wife in the United States and received a small grant from the Rockefeller Foundation for graduate work in physiological chemistry. He elected to attend Yale, which had a leading faculty—among them C. N. H. Long, Abraham White, John Fulton, Donald Barron and Desmond Bonnycastle—in his area of interest. Mayer would later recall that, as a military veteran and son of a distinguished French physiologist, he was accepted by the faculty as a junior colleague, being made a member of the Faculty Club and put in charge of the biochemistry laboratory where medical students performed practical exercises. The salary of eighteen hundred dollars turned out to be crucial to his household income when his first son, André, the first of five Mayer children, was born in 1946. Having earned a Ph. D. in Physiological Chemistry at Yale in 1948 and a Doctor of Science degree in Physiology at the Sorbonne in 1950, Mayer accepted the offer of a Professorship from the Harvard School of Public Health in 1950. He would direct a laboratory in the School of Nutrition there until 1976. Its breakthrough in discovering the physiological bases of hunger and food metabolism would occur when Mayer and one of his graduate students, Norman Marshall, discovered that the body's hunger mechanisms were controlled by the sensitivity of the hypothalamus to glucose under varying conditions. (In technical terms, their discovery was that gold thioglucose, which was known to cause obesity in mice, did so because the gold caused destruction of the ventromedial hypothalamus. Experiments then showed that other substances containing gold components—gold thiomalate, gold thiogalactose, gold thioglycero, etc.—did not have the same effect, suggesting that it was the special affinity of this portion of the hypothalamus for glucose that led first to destruction by the heavy metal and then, as a direct consequence, to obesity due to a failure of appetite regulation.) This basic insight would lead, after many more years of research and experimentation, to Mayer's greatest contribution: the so called glucostatic theory of the regulation of food intake.
Дау
1965 жылы Майер төмен көмірсу диеталары жаппай өлтірумен бірдей екенін айтты.
In 1965 Mayer stated that low carb diets were tantamount to mass murder.
Өлім
Майер 1993 жылғы 1 қаңтарда 72 жасында Флорида штатының Сарасота қаласында демалыс кезінде жүрек талмасынан қайтыс болды.
Mayer died at age 72 on January 1, 1993, of a heart attack while vacationing in Sarasota, Florida.