Кіріспе

Канададағы 1763 жылғы оқиғалар.

Оқиғалар

1763 жылғы Корольдік жарлықпен Төменгі Канада "Квебек провинциясы" деп аталды. 1763–1820 жылдар. Бағындыру: Француздар жеңілді. Британдықтар Монреальден (Солтүстік-Батыс компаниясы) тері саудасын иелігіне алып, сәтті дамытты. Монреальға көп инвестиция салынды. 1763–64 жылдары – Понтиак көтерілісі Ұлы көлдер аймағындағы британдық билікке қауіп төндірді, бірақ одан кейін басылды. 1763–66 жылдары: Канададағы ағылшындар американдық үндістердің көтерілісін тоқтатты. Оттава басшысы Понтиак (шамамен 1720–1769) үндістердің көтерілісіне жетекшілік етеді, бірақ британдықтар үндістерді жеңіске жетеді. Жексенбі, 10 ақпан – Париж шарты бойынша Франция Канаданы және Сент-Пьер мен Микелон аралдарынан басқа Лаврентий аралдарының барлығын Ұлыбританияға өткізеді. 11 сәуір – Ұлыбритания канадалықтарға дінін еркін өркендетуге рұқсат береді. 18 сәуір – Халық қаһарманы Мари Жозефте Корриво екінші күйеуін өлтіргені үшін британдық әскери трибуналымен өлім жазасына кесілді және Квебек қаласында дарға асылды. 7 желтоқсан – Канадалықтар адалдыққа ант беруге міндетті. Джордж III патшаның жарлығы Аппалачи тауларының батысындағы жерлерге қоныстануға тыйым салады және онда үндістердің қорғалған аймағын құрады. Ақ қоныс салушылар шекараны елемейді – Пенсильваниядағы үнділердің шабуылдары Пакстон қырқынына әкелді – Бейбіт Конестога миссиясының үнділері қоныс салушылар тарапынан қырғынға ұшырады. Понтиак Детройтты алуға сәтсіз аяқтады, себебі оның жоспарларын ағылшыздарға хабарлағандар болды; қыс жақындағанда, оның үндістер әскері жеңіске үмітін жоғалтып, үйлеріне қайтты. Англия мен Франция Еуропа және Америкадағы соғыстарын аяқтағандарын білген Понтиак екінші көтеріліс ұйымдастыруға тырысты, кейін бейбітшілікке шақырды және 1769 жылы Иллинойста Пеория үндісімен өлтірілді, ол ағылшыздар жалдаған кісі өлтіруші болуы мүмкін. Пайғамбарлықта Канаданы иелену Англияның отарларын жоғалтуына себеп болады делінген. "Олар енді қорғауға мұқтаж емес, ана мекеніне қажеттіліктерінен туған ауыртпалықты көтеруге шақырылады және оған тәуелділікті тоқтату арқылы жауап береді".

Туылғандар

23 желтоқсан – Джон Кинзи, Квебек қаласынан келген тері саудагері, "Чикагодағы алғашқы қырғынға" жауапты болған (6 маусым 1828 жылы қайтыс болды).