HMS Hercules: Ұлыбритания Корольдік Әскер-теңіз флотының «Колосс» классындағы кемесі
HMS Hercules (1910)
HMS Hercules: Ұлыбритания Корольдік Әскер-теңіз флотының 1910 жылғы "Colossus" кластығының линкоры. Бірінші дүниежүзілік соғыс, Ютланд шайқасы, тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1910 жылы Корольдік теңіз күштерінің "Колосс" класындағы линкоры.
1910 Colossus class battleship of the Royal Navy
HMS Hercules – 20-ғасырдың бірінші онжылдығының соңында Корольдік теңіз күштері үшін салынған екі дредноут линкорының екіншісі және соңғысы. Ол өзінің барлық қызметін Жеке және Ұлы флоттарда өткізіп, көбінесе флагмандық кеме ретінде тағайындалды. 1916 жылғы мамырдағы Ютландия шайқасына және 19 тамыздағы нәтижесіз әрекетке қатысудан басқа, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның қызметі көбінесе Солтүстік теңіздегі кезекшілік және жаттығулардан тұрды. Соғыс аяқталғаннан кейін кеме ескірген деп танылды және резервке жіберілді. "Геркулес" 1921 жылы металл тескілеуге сатылып, келесі жылы бөлшектелді.
HMS Hercules was the second and last of the two dreadnought battleships built for the Royal Navy at the end of the first decade of the 20th century. She spent her whole career assigned to the Home and Grand Fleets, often serving as a flagship. Aside from participating in the Battle of Jutland in May 1916 and the inconclusive action of 19 August, her service during World War I generally consisted of routine patrols and training in the North Sea. The ship was deemed obsolete after the war and was reduced to reserve. Hercules was sold for scrap in 1921 and broken up the following year.
Дизайн және сипаттама
Colossus класының конструкциясы алдыңғы кластың негізінде жасалған, бірақ бронясы қайта бөлінді және күштірек торпедалар қойылды. Геркулес кемесінің жалпы ұзындығы 545 фут (166 м), ені 85 фут (26 м), ал қалыпты су айдауы 27 фут (8 м) болды. Ол қалыпты жүктемеде және толық жүктемеде су айдады. 1911 жылы оның экипажы 778 офицер мен матростан, ал 1916 жылдың шілдесінде 791 адамнан тұрды. Геркулес екі жиынтық Parsons тікелей жетекті бу турбиналарымен жабдықталған, әрқайсысы екі валды қозғалтып, он сегіз Yarrow қазандықтарынан бу алды. Турбиналар кемеге максималды жылдамдық беру үшін жоспарланған. 1911 жылғы 2-3 наурыздағы толық қуатты, сегіз сағаттық теңіз сынақтарында, орташа дауылда кеме максималды жылдамдыққа жетті. Colossus класындағы кемелерде көмір мен отын майы крейсерлік жылдамдықпен жүруге жететін қашықтыққа жеткілікті болды.
The design of the Colossus class was derived from that of the earlier with redistributed armour and more powerful torpedoes. Hercules had an overall length of 545 feet (166 m), a beam of 85 feet (26 m), and a normal draught of 27 feet (8 m). She displaced at normal load and at deep load. In 1911 her crew numbered 778 officers and ratings and 791 in July 1916. Hercules was powered by two sets of Parsons direct drive steam turbines, each driving two shafts, using steam from eighteen Yarrow boilers. The turbines were rated at and were intended to give the ship a maximum speed of During her full power, eight hour sea trials on 2–3 March 1911, she reached a top speed of from in a moderate storm. The Colossus class ships carried enough coal and fuel oil to give them a range of at a cruising speed of .
Қару-жарақ және бронь
Colossus класы он артқы жүктемелі (BL) Mark XI зеңбірегімен және бес гидравликалық қуатпен жұмыс істейтін екі зеңбірек мұнарасымен жабдықталған, олардың үшеуі ортасымен, ал қалған екеуі қанат мұнаралары ретінде орналасқан. Орталық желідегі мұнаралар алдыңғы жағынан артқа қарай 'A', 'X' және 'Y' деп белгіленген, ал сол және оң қанат мұнаралары тиісінше 'P' және 'Q' деп аталған. Қанат мұнаралары "эшелон" бойынша шегіністі түрде орналастырылған, сондықтан барлық бес мұнара бір жақтан атуға мүмкіндік алған, бірақ практикадағы жарылыс салдарынан суперқұрылым мен қайықтарға келген зиян бұл мүмкіндікті тек төтенше жағдайларда ғана қолдануға мүмкіндік берген. Барлық он 12 дюймдік зеңбіректі бір жақтан ату мүмкіндігі заманауи АҚШ соғыс кемелерінің орталық желідегі орналасуымен теңестірілген, бірақ орталық желі суперқұрылым үшін кем қиындық тудырған. Екінші деңгейдегі қару-жараққа 16 BL Mark VII зеңбірегі кірген. Олардың ондауы алдыңғы суперқұрылымға, ал алтауы артқы суперқұрылымға жеке-жеке орнатылған. Сонымен қатар, төрт 3 фунттық салюттеулік зеңбірек те болған. 1913–1914 жылдары 'X' мұнарасының шатырына кішкентай қашықтық өлшегіш қосылды және алдыңғы суперқұрылымдағы 4 дюймдік зеңбіректерге зеңбірек қалқандары орнатылды. 1914 жылдың тамызында соғыс басталғаннан кейін, екі 3 дюймдік әуеге қарсы (AA) зеңбірегі қосылды. 1915 жылдың желтоқсанына қарай компас платформасының артқы сопасына өртті басқару құрылғысы орнатылды. 1916 жылдың мамырында Ютландия шайқасынан кейін палубаға қосымша бронь қосылды. Сол кезде артқы суперқұрылымнан төрт 4 дюймдік зеңбірек алынып тасталды. 1917 жылдың сәуір айында Hercules кемесі 4 дюймдік және 3 дюймдік AA зеңбіректермен жабдықталды, ал алдыңғы топтағы 4 дюймдік зеңбіректер казематтарға орналастырылды. 1917–1918 жылдары кормадағы торпедалық түтік алынып тасталды, ал 1918 жылы жоғары бұрышты қашықтық өлшегіш орнатылды.
The Colossus class was equipped with ten breech loading (BL) Mark XI guns in five hydraulically powered twin gun turrets, three along the centreline and the remaining two as wing turrets. The centreline turrets were designated 'A', 'X' and 'Y', from front to rear, and the port and starboard wing turrets were 'P' and 'Q' respectively. The wing turrets were staggered "en echelon" so all five turrets could shoot on the broadside, although in practice the blast damage to the superstructure and boats made this impractical except in an emergency. The ability to fire all ten 12" guns in broadside equaled the all centerline arrangement of the contemporary US battleships, but the centerline arrangement was less problematic to the superstructure. The secondary armament consisted of sixteen BL Mark VII guns. Ten of these were mounted in the forward superstructure and six in the aft superstructure in single mounts. Four 3 pounder saluting guns were also carried. In 1913–1914, a small rangefinder was added to the roof of 'X' turret and gun shields were fitted to the 4 inch guns in the forward superstructure. After the start of the war in August 1914, a pair of 3 inch anti aircraft (AA) guns were added. A fire control director was installed on a rear extension of the compass platform by December 1915. Approximately of additional deck armour was added after the Battle of Jutland in May 1916. Around the same time, four 4 inch guns were removed from the aft superstructure. By April 1917, Hercules was equipped with single 4 inch and 3 inch AA guns and the forward group of 4 inch guns had been enclosed in casemates. The stern torpedo tube was removed in 1917–1918 and a high angle rangefinder was fitted on the spotting top in 1918.
Құрылыс және мансап
Геркулес, мифтік жартылай құдай Геркулес атымен аталып, Корольдік теңіз күштерінде осы атпен қызмет еткен бесінші кеме болды. Кеме 1909 жылдың 1 маусымында тапсырыс берілді және 30 шілдеде Джарро қаласындағы Palmers кеме құрылыс шиянасында салынды. Ол 1910 жылдың 10 мамырында суға түсіріліп, 1911 жылдың тамызында аяқталды. Оның құны, қару-жарағымен қоса, £1,661,240 құрады.
Hercules, named after the mythic demigod Hercules, was the fifth ship of her name to serve in the Royal Navy. The ship was ordered on 1 June 1909 and laid down at Palmers at their shipyard in Jarrow on 30 July. She was launched on 10 May 1910 and completed in August 1911 at the cost of £1,661,240, including her armament.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1914 жылдың 17-20 шілдесі аралығында «Геркулес» сынақ жұмылдыруы мен флотты тексеруге қатысты, бұл шара 1914 жылғы шілде дағдарысына британдық жауаптың бір бөлігі болды. 25 шілдеде Портлендке келген ол төрт күннен кейін, қалған Үй флотымен бірге Скапа-Флоға баруға бұйрық алды, мақсаты – Императорлық неміс флотынан күтпеген шабуылдан флотты қорғау болды. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Үй флоты Ұлы флот ретінде қайта ұйымдастырылып, Джелликоу басқаруына берілді. Оның көп бөлігі қысқа мерзімге (22 қазан – 3 қараша) Ирландиядағы Лох-Свиллиде орналасты, ал Скападағы қорғаныс нығайтылды. 1914 жылдың 22 қарашасының кешінде Ұлы флот Солтүстік теңіздің оңтүстік жартысында сәтті аяқталмаған іздеу шарасын жүргізді; «Геркулес» вице-адмирал Дэвид Биттидің 1-ші крейсерлік эскадрильясын қолдап, негізгі күштермен бірге болды. Флот 27 қарашада Скапа-Флоға оралды. 1-ші ұрыс эскадрильясы Шетланд аралдарының солтүстік-батысына қарай круиз жасап, 8-12 желтоқсанда оқ ату жаттығуларын өткізді. Төрт күннен кейін Ұлы флот Скарборо, Хартлпул және Уитбиге жасалған неміс шабуылы кезінде шықты, бірақ Ашық теңіз флотымен байланыс орната алмады. «Геркулес» және Ұлы флоттың қалған бөлігі 25-27 желтоқсанда Солтүстік теңізде тағы бір іздеу шарасын жүргізді. Джелликоның кемелері, соның ішінде «Геркулес», 1915 жылдың 10-13 қаңтарында Оркней мен Шетланд аралдарының батысында оқ-дәрі жаттығуларын өткізді. 23 қаңтар күні кешке Ұлы флоттың көп бөлігі Биттидің ұрыс крейсерлерін қолдау үшін шықты, бірақ «Геркулес» және флоттың қалған бөлігі келесі күні Доггер Банкі шайқасына қатыспады. 7-10 наурызда Ұлы флот Солтүстік теңіздің солтүстігінде іздеу шарасын жүргізіп, оқу маневрлерін өткізді. Тағы бір круиз 16-19 наурызда өтті. 11 сәуірде Ұлы флот Солтүстік теңіздің орталық бөлігінде патрульдеуге шығып, 14 сәуірде портқа оралды; 17-19 сәуірде аймақта тағы бір патрульдеу шарасы өтті, содан кейін 20-21 сәуірде Шетланд аралдарында оқ-дәрі жаттығулары болды. Ұлы флот 17-19 мамыр және 29-31 мамыр күндері Солтүстік теңіздің орталық бөлігінде неміс кемелерін кездестірмей, іздеу шараларын жүргізді. 11-14 маусым аралығында флот Шетландтың батысында оқ ату және ұрыс жаттығуларын өткізді, ал 11 шілдеден бастап Шетландта тағы оқу шаралары болды. 2-5 қыркүйекте флот Солтүстік теңіздің солтүстік бөлігінде тағы бір круиз жасап, оқ-дәрі жаттығуларын өткізді. Айдың қалған бөлігінде Ұлы флот көптеген оқу-жаттығу шараларын өткізді. Кеме Ұлы флоттың көп бөлігімен бірге 13-15 қазан аралығында Солтүстік теңізде тағы бір іздеу шарасын жүргізді. Шамамен үш аптадан кейін «Геркулес» 2-5 қарашада Оркней аралдарының батысында тағы бір флоттық оқу-жаттығу операциясына қатысты. 1916 жылдың 19 наурызында кеменің турбиналары жөнделді, бұл оны шамамен алты апта Скапа-Флода ұстап тұрды. 25 наурыз түнінде «Геркулес» және флоттың қалған бөлігі Скапа-Флодан Биттидің крейсерлерін және басқа жеңіл күштерін қолдау үшін Тондерндегі неміс цеппелин базасына шабуыл жасады. Ұлы флот 26 наурызда осы аймаққа жақындаған кезде британдық және неміс күштері бұрылып кетіп, күшті дауыл жеңіл кемелерге қауіп төндірді, сондықтан флотқа базаға оралуға бұйрық берілді. 21 сәуірде Ұлы флот Хорнс рифінде немістердің назарын аудару үшін демонстрация өткізді, ал Императорлық ресейлік әскери-теңіз флоты Балтық теңізіндегі қорғаныс мина өрістерін қайта орналастырды. Флот 24 сәуірде Скапа-Флоға оралды және немістер Лоустофтқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр деген хабарламаларға жауап ретінде оңтүстікке бағыт алды, бірақ немістер кері қайтқаннан кейін ғана аймаққа жетті. 2-4 мамырда флот Хорнс рифінде немістердің назарын Солтүстік теңізде ұстап тұру үшін тағы бір демонстрация өткізді.
Between 17 and 20 July 1914, Hercules took part in a test mobilisation and fleet review as part of the British response to the July Crisis. Arriving in Portland on 25 July, she was ordered to proceed with the rest of the Home Fleet to Scapa Flow four days later to safeguard the fleet from a possible surprise attack by the Imperial German Navy. In August 1914, following the outbreak of World War I, the Home Fleet was reorganised as the Grand Fleet, and placed under the command of Jellicoe. Most of it was briefly based (22 October to 3 November) at Lough Swilly, Ireland, while the defences at Scapa were strengthened. On the evening of 22 November 1914, the Grand Fleet conducted a fruitless sweep in the southern half of the North Sea; Hercules stood with the main body in support of Vice Admiral David Beatty's 1st Battlecruiser Squadron. The fleet was back in port in Scapa Flow by 27 November. The 1st Battle Squadron cruised north west of the Shetland Islands and conducted gunnery practice on 8–12 December. Four days later, the Grand Fleet sortied during the German raid on Scarborough, Hartlepool and Whitby, but failed to make contact with the High Seas Fleet. Hercules and the rest of the Grand Fleet conducted another sweep of the North Sea on 25–27 December. Jellicoe's ships, including Hercules, conducted gunnery drills on 10–13 January 1915 west of the Orkneys and Shetlands. On the evening of 23 January, the bulk of the Grand Fleet sailed in support of Beatty's battlecruisers, but Hercules and the rest of the fleet did not participate in the ensuing Battle of Dogger Bank the following day. On 7–10 March, the Grand Fleet conducted a sweep in the northern North Sea, during which it conducted training manoeuvres. Another such cruise took place on 16–19 March. On 11 April, the Grand Fleet conducted a patrol in the central North Sea and returned to port on 14 April; another patrol in the area took place on 17–19 April, followed by gunnery drills off Shetland on 20–21 April. The Grand Fleet conducted sweeps into the central North Sea on 17–19 May and 29–31 May without encountering any German vessels. During 11–14 June, the fleet conducted gunnery practice and battle exercises west of Shetland and more training off Shetland beginning on 11 July. On 2–5 September, the fleet went on another cruise in the northern end of the North Sea and conducted gunnery drills. Throughout the rest of the month, the Grand Fleet conducted numerous training exercises. The ship, together with the majority of the Grand Fleet, conducted another sweep into the North Sea from 13 to 15 October. Almost three weeks later, Hercules participated in another fleet training operation west of Orkney during 2–5 November. On 19 March 1916 the ship completed repairs to her turbines, which had kept her at Scapa for nearly six weeks. On the night of 25 March, Hercules and the rest of the fleet sailed from Scapa Flow to support Beatty's battlecruisers and other light forces raiding the German Zeppelin base at Tondern. By the time the Grand Fleet approached the area on 26 March, the British and German forces had already disengaged and a strong gale threatened the light craft, so the fleet was ordered to return to base. On 21 April, the Grand Fleet conducted a demonstration off Horns Reef to distract the Germans while the Imperial Russian Navy relaid its defensive minefields in the Baltic Sea. The fleet returned to Scapa Flow on 24 April and refuelled before proceeding south in response to intelligence reports that the Germans were about to launch a raid on Lowestoft, but only arrived in the area after the Germans had withdrawn. On 2–4 May, the fleet conducted another demonstration off Horns Reef to keep German attention focused on the North Sea.
Ютландия шайқасы
Ұлы флоттың бір бөлігін алдап, жою мақсатында 16 дрейдноуттан, 6 пре-дрейдноуттан және қолдау кемелерінен құралған Ашық теңіз флоты 31 мамыр күні таңертең Джейд шығанағынан шықты. Флот контр-адмирал Франц фон Хиппердің бес жеңіл крейсерімен бірге сапарлады. Корольдік флоттың 40-шы бөлімі операция жоспарларын қамтитын неміс радиохабарламаларын ұстап алып, шифрлады. Жауап ретінде Адмиралтейство 28 дрейдноуттан және 9 жеңіл крейсерден тұратын Ұлы флотқа, Ашық теңіз флотын тоқтатып, жою үшін түні бойы шабуылға шығуға бұйрық берді. 31 мамырда, енді капитан Льюис Клинтон Бейкердің басқаруындағы “Геркулес”, 1-ші БС-тің 6-шы дивизиясының құрамындағы ұрыс шегінің жиырма үшінші кемесі (немесе арттан екіншісі) болды. Бірден кейін, ол шамамен сағат 18:20-де зақымдалған жеңіл крейсерге атыс ашты. “Геркулес” сағат 18:25-те неміс дрейдноутына 7-8 залппен шабуыл жасады. Нашар көріну оның жауап беруін қиындатты және бүкіл шайқас үшін мәселе тудырды. Сағат 19:12-де кеме жеңіл крейсерге атыс ашты және, мүмкін, екі рет тиді. Оның бір жарылғыш снаряды (HE) жоғарғы құрылымды тесіп өтіп, ұсақ сынықтарға дейін зақым келтірді. Екінші HE снаряды жоғарғы қабықтың бронясына тиіп жарылып, бронялық пластиналарды бүктіріп, орташа су басуға себеп болды. Шамамен бес-он минуттан кейін, ол бірнеше залппен неміс эсминецтерінің топтарына шабуыл жасады, бірақ нәтиже болмады. Содан кейін “Геркулес” бірнеше торпедадан қашу үшін бұрылуға мәжбүр болды, олардың бірі өте жақыннан өткен деп есептелді. Дивизияның флагманы, торпедаға түсіп, жылдамдығын азайтуға мәжбүр болды, бұл дивизияның Ұлы флоттың негізгі бөлігінен қалып қоюына әкелді. Олар 1 маусымның түстен кейін ғана, флот үйге бет алғанда қайта қосылды. “Геркулес” зақым алмады және шайқас кезінде 98 он екі дюймдік снаряд (82 HE, 4 броняны тесуші, қақпақталған және 12 жалпы тік, қақпақталған) және төрт дюймдік зеңбіректерінен 15 снаряд атып тастады.
In an attempt to lure out and destroy a portion of the Grand Fleet, the High Seas Fleet, composed of 16 dreadnoughts, 6 pre dreadnoughts, and supporting ships, departed the Jade Bight early on the morning of 31 May. The fleet sailed in concert with Rear Admiral Franz von Hipper's five battlecruisers. The Royal Navy's Room 40 had intercepted and decrypted German radio traffic containing plans of the operation. In response the Admiralty ordered the Grand Fleet, totalling some 28 dreadnoughts and 9 battlecruisers, to sortie the night before to cut off and destroy the High Seas Fleet. On 31 May, Hercules, now under the command of Captain Lewis Clinton Baker, was the twenty third ship (or second from the rear) from the head of the battle line after deployment as part of the 6th Division of the 1st BS. Shortly afterward, she fired at the crippled light cruiser around 18:20. Hercules engaged a German dreadnought beginning at 18:25 with seven or eight salvos of her own. The poor visibility greatly hampered her return fire and was a problem for the entire battle. At 19:12, the ship opened fire at the battlecruiser , and probably scored two hits. One of her high explosive (HE) shells penetrated through the upper superstructure and caused minor splinter damage. The second HE shell burst on hitting the upper hull armour, which dished in the armour plates and caused moderate flooding. About five to ten minutes later, she engaged several German destroyer flotillas with a few salvos from her main armament without result. Hercules was then forced to turn away to avoid several torpedoes, one of which was believed to have passed very close. , flagship of the division, was hit by a torpedo and forced to reduce speed, which caused the division to fall behind the main body of the Grand Fleet. They did not rejoin until the afternoon of 1 June, as the fleet was headed for home. Hercules received no damage and fired a total of 98 twelve inch shells (82 HE, 4 armour piercing, capped, and 12 common pointed, capped) and 15 shells from her four inch guns during the battle.
Кейінгі қызмет
Соғыстан кейін кеме 4-ші БС-ке берілді және вице-адмирал сэр Доветон Стурдидің флагманы болды. Осы шабуыл кезінде «Геркулес» сүйретілетін желкенді шарды (бақылаушыларсыз) алғаш рет сынақтан өткізді. 1918 жылдың 24 сәуірінде «Геркулес» Норвегияға бара жатқан конвойды ұстау үшін Солтүстік теңізге соңғы рет шыққан «Дредноут» және 2-ші крейсерлік эскадрильяны қолдау үшін Оркней аралдарына жіберілді. Операция кезінде олар қатаң сымсыз байланыс үнсіздігін сақтады, бұл 40-шы бөлме криптоаналитиктеріне Ұлы Флоттың жаңа қолбасшысы адмирал Биттіге ескерту беруге мүмкіндік бермеді. Британдықтар операция туралы тек соғыс крейсерінде болған апаттан кейін ғана білді, ол радио байланысын бұзуға және неміс командиріне жағдайы туралы хабарлауға мәжбүр болды. Британдық кемелер Германияға қайтып кеткенге дейін Солтүстік теңіз флотына жете алмады. Кеме 21 қарашада неміс флоты капитуляциялағанда Шотландияның Розит портында болды. 3 желтоқсанда ол Одақтас әскери-теңіз күштерінің комиссиясын Германияның Киль қаласына жеткізу үшін бөлінді және 20 желтоқсанда Розит портына оралды. «Геркулес» 1919 жылдың ақпанында Розитте резервке алынып, 1921 жылдың қазанында жоюға тізімге енгізілді. 8 қарашада ол Slough Trading Co. компаниясына сатылды және 1922 жылдың қыркүйегінде неміс компаниясына қайта сатылды. Кеме қазан айында Розиттен Кильге сүйреліп әкелінді, содан кейін бөлшектелді. Империялық соғыс мұражайларының коллекциясында 1910 жылы Палмерс компаниясы жасаған «Геркулес» кемесінің құрылысшылық моделі бар.
After the battle, the ship was transferred to the 4th BS and became the flagship of its commander, Vice Admiral Sir Doveton Sturdee. During this foray, Hercules carried out the first test of a towed kite balloon (without observers). On 24 April 1918, Hercules were ordered north to Orkney to support the dreadnought and the 2nd Cruiser Squadron when the High Seas Fleet sortied north for the last time to intercept a convoy to Norway. They enforced strict wireless silence during the operation, which prevented Room 40 cryptanalysts from warning the new commander of the Grand Fleet, Admiral Beatty. The British only learned of the operation after an accident aboard the battlecruiser forced her to break radio silence to inform the German commander of her condition. The British ships were not able to reach the High Seas Fleet before it turned back for Germany. The ship was present at Rosyth, Scotland, when the German fleet surrendered on 21 November. On 3 December, she was detached to take the Allied Naval Armistice Commission to Kiel, Germany, returning to Rosyth on 20 December. Hercules was reduced to reserve in February 1919 at Rosyth and listed for disposal in October 1921. On 8 November, she was sold to the Slough Trading Co. and was resold to a German company in September 1922. The ship departed Rosyth, under tow, for Kiel in October and was subsequently broken up. and the Imperial War Museums' collection includes a builders' model of Hercules, made by Palmers in 1910.